ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತತ್ರಾಸ್ತೇ ಸುರಸಾಪುತ್ರಃ ಶತಶೀರ್ಷೋ ಮುದಾ ಯುತಃ। ಕಶ್ಯಪಸ್ಯ ಸುತಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ವಾಸುಕಿರ್ನಾಮ ನಾಗರಾಟ್ ॥ ೫೦.

ಅಲ್ಲಿ ಸುರಸೆಯ ಮಗ, ಶತಶೀರ್ಷ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ಕಶ್ಯಪನ ಮಗ, ಶ್ರೀಮಂತ ನಾಗರಾಜ ವಾಸುಕಿಯು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಏವಂ ಪುರಸಹಸ್ರಾಣಿ ನಾಗದಾನವರಕ್ಷಸಾಮ್ । ಷಷ್ಠೇ ತಲೇಽಸ್ಮಿನ್ ವಿಖ್ಯಾತೇ ಶಿಲಾಭೌಮೇ ರಸಾತಲೇ ॥ ೫೦.

ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆರನೆಯ ರಸಾತಲದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ನಾಗರು, ದಾನವರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ಸಾವಿರಾರು ಪಟ್ಟಣಗಳು ಕಲ್ಲಿನ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ.

ಸಪ್ತಮೇ ತು ತಲೇ ಜ್ಞೇಯಂ ಪಾತಾಲೇ ಸರ್ವ್ವಪಶ್ಚಿಮೇ । ಪುರಂ ಬಲೇಃ ಪ್ರಮುದಿತಂ ನರನಾರೀಸಮಾಕುಲಮ್ ॥ ೫೦.

ಏಳನೆಯ, ಪಶ್ಚಿಮದ ಅತಿ ದೂರದ ಭಾಗವಾದ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ, ಬಲಿಯ ಮಹಾಪುರವು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ಅಸುರಾಶೀವಿಷೈಃ ಪೂರ್ಣಮುದ್ಧೃತೈರ್ದ್ದೇವಶತ್ರುಭಿಃ। ಮುಚುಕುನ್ದಸ್ಯ ದೈತ್ಯಸ್ಯ ತತ್ರ ವೈ ನಗರಂ ಮಹತ್ ॥ ೫೦.

ಅಲ್ಲಿ, ಮುಚುಕುಂದ ಎಂಬ ದೈತ್ಯನ ಮಹಾನಗರವಿದ್ದು, ಅದು ಅಸುರರು, ವಿಷದ ಹಾವುಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.

ಅನೇಕೈರ್ದಿತಿಪುತ್ರಾಣಾಂ ಸಮುದೀರ್ಣೈರ್ಮಹಾಪುರೈಃ। ತಥೈವ ನಾಗನಗರೈಋದ್ಧಿಮದ್ಭಿಃ ಸಹಸ್ರಶಃ ॥ ೫೦.

ಅದು ಅನೇಕ ದಿತಿಯ ಪುತ್ರರ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಸಾವಿರಾರು ಶ್ರೀಮಂತ ನಾಗರ ಪಟ್ಟಣಗಳೂ ಇದ್ದವೆ.

ದೈತ್ಯಾನಾಂ ದಾನವಾನಾಞ್ಚ ಸಮುದೀರ್ಣೈ ರ್ಮಹಾಪುರೈಃ। ಉದೀರ್ಣೈ ರಾಕ್ಷಸಾವಾಸೈರನೇಕೈಶ್ಚ ಸಮಾಕುಲಮ್ ॥ ೫೦.

ಅಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರು, ದಾನವರು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ರಾಕ್ಷಸರ ನಿವಾಸಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಹಾಪುರಗಳು ತುಂಬಿವೆ.

ಪಾತಾಲಾನ್ತೇ ಚ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಾ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೇ ಬಹುಯೋಜನೇ। ಆಸ್ತೇ ರಕ್ತಾರವಿನ್ದಾಕ್ಷೋ ಮಹಾತ್ಮಾ ಹ್ಯಜರಾಮರಃ ॥ ೫೦.

ಪಾತಾಳದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಕೆಂಪು ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ, ಮಹಾತ್ಮ, ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಒಳಗಾಗದ, ಅಮರನಾದ ಒಬ್ಬನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಧೌತಶಙ್ಖೋದರವಪುರ್ನೀಲವಾಸಾ ಮಹಾಭುಜಃ। ವಿಶಾಲಭೋಗೋ ದ್ಯುತಿಮಾಂಶ್ಚಿತ್ರಮಾಲಾಧರೋ ಬಲೀ ॥ ೫೦.

ಅವನ ದೇಹವು ತೊಳೆದ ಶಂಖದಂತೆ ಬಿಳೆಯಾಗಿದೆ, ನೀಲಿ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಕೈಗಳು, ವಿಶಾಲವಾದ ಹೂಡು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ವಿಚಿತ್ರ ಹಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಬಹಳ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯೂ ಹೌದು.

ರುಕ್ಮಶ್ರೃಙಗಾವದಾತೇನ ದೀಪ್ತಾಸ್ಯೇನ ವಿರಾಜತಾ। ಪ್ರಭುರ್ಮುಖಸಹಸ್ರೇಣ ಶೋಭತೇ ವೈ ಸ ಕುಣ್ಡಲೀ ॥ ೫೦.

ಅವನ ಮುಖವು ಬಂಗಾರದ ಕಿರೀಟದಿಂದ ಜಜ್ಜಲವಾಗಿ, ಉಜ್ವಲವಾಗಿ, ಸಾವಿರ ಮುಖಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಭುವಾಗಿ, ಆ ಕುಂಡಲಿಯು ತುಂಬಾ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸ ಜಿಹ್ವಾಮಾಲಯಾ ದೇವೋ ಲೋಲಜ್ವಾಲಾನಲಾರ್ಚಿಷಾ। ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಾಪರಿಕ್ಷಿಪ್ತಃ ಕೈಲಾಸ ಇವ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ ॥ ೫೦.

ಅವನು ನಾಲಿಗೆಯ ಹಾರದೊಂದಿಗೆ, ಜ್ವಲಿಸುವ ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಜ್ವಾಲೆಯ ಹಾರದಿಂದ ಸುತ್ತಲೂ ಹೊತ್ತಿರುವವನು, ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.

ಸ ತು ನೇತ್ರಸಹಸ್ರೇಣ ದ್ವಿಗುಣೇನ ವಿರಾಜತಾ। ಬಾಲಸೂರ್ಯ್ಯಾಭಿತಾಮ್ರೇಣ ಶೋಭತೇ ಸ್ನಿಗ್ಧಮಣ್ಡಲಃ ॥ ೫೦.

ಅವನಿಗೆ ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳಿವೆ, ಎರಡುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಉದಯಸೂರ್ಯನಂತೆ ಕೆಂಪಾಗಿರುವ ಅವನ ಮೃದು ವೃತ್ತಾಕಾರ ದೇಹವು ತುಂಬಾ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ.

ತಸ್ಯ ಕುನ್ದೇನ್ದುವರ್ಣಸ್ಯ ಅಕ್ಷಮಾಲಾ ವಿರಾಜತೇ । ತರುಣಾದಿತ್ಯಮಾಲೇವ ಶ್ವೇತಪರ್ವ್ವತಮೂರ್ದ್ಧನಿ ॥ ೫೦.

ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ, ಕುಂದಪುಷ್ಪ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಬಿಳಿಯಾದ ಕಣ್ಣುಗಳ ಹಾರವು, ಹಸಿರು ಸೂರ್ಯನು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಜಟಾಕರಾಲೋ ದ್ಯುತಿಮಾನ್ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ ಶಯನಾಸನೇ। ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಇವ ಮೇದಿನ್ಯಾಂ ಸಹಸ್ರಶಿಖರೋ ಗಿರಿಃ ॥ ೫೦.

ಜಟಾಮಂಡಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಅವನು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಹಸಿವಿನ ಸಾವಿರ ಶಿಖರಗಳಿರುವ ಪರ್ವತದಂತೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಾಗಿರುವವನಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಮಹಾಭೋಗೈರ್ಮಹಾಭಾಗೈರ್ಮಹಾನಾಗೈರ್ಮಹಾಬಲೈಃ। ಉಪಾಸ್ಯತೇ ಮಹಾತೇಜಾ ಮಹಾನಾಗಪತಿಃ ಸ್ವಯಮ್ ॥ ೫೦.

ಆ ಮಹಾ ನಾಗಪತಿ, ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನವನು, ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಬಲಿಷ್ಠ ನಾಗರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಸ ರಾಜಾ ಸರ್ವನಾಗಾನಾಂ ಶೇಷೋ ನಾಮ ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ। ಸಾ ವೈಷ್ಣವೀ ಹ್ಯಹಿತನುರ್ಮರ್ಯಾದಾಯಾಂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾ ॥ ೫೦.

ಅವನು ಎಲ್ಲ ನಾಗಗಳ ರಾಜನು, ಶೇಷ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು, ಮಹಾ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನು; ಅವನು ವೈಷ್ಣವ ಹಾವು, ಎಲ್ಲದರ ಮಿತಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ.

ಸಪ್ತೈವಮೇತೇ ಕಥಿತಾ ವ್ಯವಹಾರ್ಯಾ ರಸಾತಲಾಃ । ದೇವಾಸುರಮಹಾನಾಗರಾಕ್ಷಸಾಧ್ಯುಷಿತಾಃ ಸದಾ ॥ ೫೦.

ಈ ರೀತಿ, ದೇವತೆಗಳು, ಅಸುರರು, ಮಹಾ ನಾಗರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಸದಾ ವಾಸಿಸುವ ಏಳು ರಸಾತಲಗಳು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.

ಅತಃಪರಮನಾಲೋಕ್ಯಮಗಮ್ಯಂ ಸಿದ್ಧಸಾಧುಭಿಃ। ದೇವಾ ಮಾನಪ್ಯವಿದಿತಂ ವ್ಯವಹಾರವಿವರ್ಜ್ಜಿತಮ್ ॥ ೫೦.

ಇದರ ಪಾರಾಗಿ, ಸಿದ್ಧರು ಕೂಡ ತಲುಪಲಾಗದ, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ತಿಳಿಯದ, ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಹಾರವಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಅಪರಿಚಿತ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ.

ಪೃಥಿವ್ಯಗ್ನ್ಯಮ್ಬುವಾಯೂನಾಂ ನಭಸಶ್ಚ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ। ಮಹತ್ತ್ವಮೇವಮೃಷಿಭಿರ್ವರ್ಣ್ಯತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ॥ ೫೦.

ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಭೂಮಿ, ಅಗ್ನಿ, ನೀರು, ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶದ ಮಹಿಮೆ ಹೀಗೆ ಋಷಿಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಅತ ಊರ್ದ್ಧ್ವಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸೂರ್ಯಾಚನ್ದ್ರಮಸೋರ್ಗತಿಮ್। ಸೂರ್ಯಾಚನ್ದ್ರಮಸಾವೇತೌ ಭ್ರಮನ್ತೌ ಯಾವದೇವ ತು। ಪ್ರಕಾಶತಃ ಸ್ವಭಾಭಿಸ್ತೌ ಮಣ್ಡಲಾಭ್ಯಾಂ ಸಮಾಸ್ಥಿತೌ ॥ ೫೦.

ಇಗಾ ನಾನು ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಗತಿಯನ್ನೂ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಈ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ, ಸ್ವಂತ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸಪ್ತಾನಾಞ್ಚ ಸಮುದ್ರಾಣಾಂ ದ್ವೀಪಾನಾನ್ತು ಸ ವಿಸ್ತರಃ। ವಿಸ್ತರಾರ್ದ್ಧಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಸ್ತು ಭವೇದನ್ಯತ್ರ ಬಾಹ್ಯತಃ ॥ ೫೦.

ಏಳು ಸಮುದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವೀಪಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ಹೊರಗಡೆ, ಭೂಮಿಯ ಅಗಲವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪರ್ಯಾಸಪಾರಿಮಾಣ್ಯನ್ತು ಚಾನ್ದ್ರಾದಿತ್ಯೌ ಪ್ರಕಾಶತಃ। ಪರ್ಯಾಸಪಾರಿಮಾಣ್ಯೇನ ಭೂಮೇಸ್ತುಲ್ಯಂ ದಿವಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ॥ ೫೦.

ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯರ ವಲಯದ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ವಲಯದ ಗಾತ್ರದಂತೆ, ಆಕಾಶವೂ ಭೂಮಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಅವತಿ ತ್ರೀನಿಮಾನ್ ಲೋಕಾನ್ ಯಸ್ಮಾತ್ ಸೂರ್ಯಃ ಪರಿಭ್ರಮನ್। ಅವಧಾತುಃ ಪ್ರಕಾಶಾಖ್ಯೋ ಹ್ಯವನಾತ್ಸ ರವಿಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೫೦.

ಸೂರ್ಯನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಾ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಕ, ಅವಧಾತು ಮತ್ತು ರವಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅತಃ ಪರಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಮಾಣಂ ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯಯೋಃ। ಮಹಿತತ್ವಾನ್ಮಹೀಶಬ್ದೋ ಹ್ಯಸ್ಮಿನ್ ವರ್ಷೇ ನಿಪಾತ್ಯತೇ ॥ ೫೦.

ಈಗ ನಾನು ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯರ ಗಾತ್ರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವರ ಮಹತ್ವದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ 'ಮಹೀ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಸ್ಯ ಭಾರತವರ್ಷಸ್ಯ ವಿಷ್ಕಮ್ಭನ್ತು ಸುವಿಸ್ತರಮ್। ಮಣ್ಡಲಂ ಭಾಸ್ಕರಸ್ಯಾಥ ಯೋಜನಾನಾಂ ನಿಬೋಧತ ॥ ೫೦.

ಈ ಭಾರತ ದೇಶದ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ವಲಯವು ಎಷ್ಟು ಯೋಜನಗಳೆಂದು ಈಗ ಕೇಳಿ.

ನವಯೋಜನಸಾಹಸ್ರೋ ವಿಸ್ತಾರೋ ಭಾಸ್ಕರಸ್ಯ ತು। ವಿಸ್ತಾರಾತ್ರ್ರಿಗುಣಶ್ಚಾಸ್ಯ ಪರಿಣಾಹೋಽಥ ಮಣ್ಡಲಮ್। ವಿಷ್ಕಮ್ಬೋ ಮಣ್ಜಲಸ್ಯೈವ ಭಾಸ್ಕರಾದ್ ದ್ವಿಗುಣಃ ಶಶೀ ॥ ೫೦.

ಸೂರ್ಯನ ಅಗಲವು ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ವಲಯವು ಅದರ ಮೂರು ಪಟ್ಟು, ಚಂದ್ರನ ಅಗಲವು ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನದು.

ಅತಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಮಾಣಂ ಯೋಜನೈಃ ಸಹ। ಸಪ್ತದ್ವೀಪಸಮುದ್ರಾಯಾ ವಿಸ್ತಾರೋ ಮಣ್ಜಲಞ್ಚ ಯತ್ ॥ ೫೦.

ಈಗ ನಾನು ಭೂಮಿಯ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹಾಗೂ ವಲಯವೂ ಸೇರಿವೆ.

ಇತ್ಯೇತದಿಹ ಸಙ್ಖ್ಯಾತಂ ಪುರಾಣಂ ಪರಿಮಾಣತಃ। ತದ್ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಸಙ್ಖ್ಯಾಯ ಸಾಮ್ಪ್ರತೈರಭಿಮಾನಿಭಿಃ ॥ ೫೦.

ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಪುರಾತನ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ನಾನು ಅವುಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ಗಣನೆ ಪ್ರಕಾರ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಅಭಿಮಾನಿವ್ಯತೀತಾ ಯೇ ತುಲ್ಯಾಸ್ತೇ ಸಾಮ್ಪ್ರತೈರಿಹ। ದೇವಾ ಯೇ ವೈ ಹ್ಯತೀತಾಸ್ತೇ ರೂಪೈರ್ನಾಮಭಿರೇವ ಚ ॥ ೫೦.

ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋದವರು ಇಲ್ಲಿ ಇಂದಿನವರಿಗಿಂತ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದಿನ ದೇವತೆಗಳು ರೂಪ ಮತ್ತು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ತು ಸಾಮ್ಪ್ರತೈರ್ದೇವೈರ್ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ವಸುಧಾತಲಮ್। ದಿವಸ್ತು ಸನ್ನಿವೇಶೋ ವೈ ಸಾಮ್ಪ್ರತೈರೇವ ಕೃತ್ಸ್ನಶಃ ॥ ೫೦.

ಆದುದರಿಂದ, ನಾನು ಇಂದಿನ ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದಂತೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಆಕಾಶದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಇಂದಿನವರೇ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.