ಏತಾವಾನ್ ಸನ್ನಿವೇಶಸ್ತು ಮಯಾ ಶಕ್ಯಃ ಪ್ರಭಾವಿತು ಮ್। ಏತಾವದೇವ ಶ್ರೋತವ್ಯಂ ಸನ್ನಿವೇಶೇ ತು ಪಾರ್ಥಿವ ।। ೪೯.
ನಾನು ಮಾಡಬಹುದಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಷ್ಟೇ. ಭೂಮಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತು ಇಷ್ಟೇ ಕೇಳಬೇಕು.
ಸಪ್ತ ಪ್ರಕೃತಯಸ್ತ್ವೇತಾ ಧಾರಯನ್ತಿ ಪರಸ್ಪರಮ್। ತಾಸ್ವಲ್ಪಪರಿಮಾಣೇನ ಪ್ರಸಙ್ಖ್ಯಾತುಮಿಹೋಚ್ಯತೇ। ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯಾಃ ಪ್ರಕೃತಯಸ್ತಿರ್ಯಗೂರ್ದ್ಧ್ವಮಧಶ್ಚ ಯಾಃ ।। ೪೯.
ಈ ಏಳು ಮೂಲಭೂತಗಳು ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಎಣಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಡ್ಡ, ಮೇಲೂ ಕೆಳಗೂ ಹರಡಿರುವ ಮೂಲಭೂತಗಳು ಎಣಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅನೇಕವಾಗಿವೆ.
ತಾರಕಾಸನ್ನಿವೇಶಶ್ಚ ಯಾವದ್ದಿವ್ಯಂ ತು ಮಣ್ಜಲಮ್। ಮರ್ಯಾದಾಸನ್ನಿವೇಶಸ್ತು ಭೂಮೇಸ್ತದನುಮಣ್ಡಲಮ್। ಅತಃ ಪರಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ವೈ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ ।। ೪೯.
ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ದಿವ್ಯಮಂಡಲದವರೆಗೆ ಹರಡಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ಗಡಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅದರ ಸ್ವಂತ ಮಂಡಲದವರೆಗೆ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂದೆ ಭೂಮಿಯ ಕುರಿತು ನಾನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ.
ಅಧಃಪ್ರಮಾಣಮೂರ್ದ್ಧ್ವಞ್ಚ ವರ್ಣ್ಯಮಾನಂ ನಿಬೋಧತ। ಪೃಥಿವೀ ವಾಯುರಾಕಾಶಮಾಪೋ ಜ್ಯೋತಿಶ್ಚ ಪಞ್ಚಮಮ್। ಅನನ್ತಧಾತವೋ ಹ್ಯೇತೇ ವ್ಯಾಪಕಾಸ್ತು ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ ॥ ೫೦.
ಕೆಳಗೂ ಮೇಲೂ ಇರುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಈಗ ಕೇಳಿರಿ: ಭೂಮಿ, ಗಾಳಿ, ಆಕಾಶ, ನೀರು ಮತ್ತು ಐದನೆಯದು ಬೆಳಕು—ಇವು ಎಲ್ಲವೂ ಅನಂತವಾದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿರುವ ಅಂಶಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಜನನೀ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಸರ್ವ ಭೂತಧರಾ ಧರಾ। ನಾನಾಜನಪದಾಕೀರ್ಣಾ ನಾನಾಧಿಷ್ಠಾನಪತ್ತನಾ ॥ ೫೦.
ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ತಾಯಿ, ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವವಳು, ಅನೇಕ ಜನಪದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವವಳು, ಅನೇಕ ಊರು ಮತ್ತು ನಿವಾಸಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ.
ನಾನಾನದನದೀಶೈಲಾ ನೈಕಜಾತಿಸಮಾಕುಲಾ। ಅನನ್ತಾ ಗೀಯತೇ ದೇವೀ ಪೃಥಿವೀ ಬಹುವಿಸ್ತರಾ ॥ ೫೦.
ಅನೇಕ ನದಿಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಭೂಮಾತೆಯನ್ನು ಅನಂತವೂ, ಬಹು ವಿಶಾಲವೂ ಎಂದು ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನದೀನದಸಮುದ್ರಸ್ಥಾಸ್ತಥಾ ಕ್ಷುದ್ರಾಶ್ರಯಾಃ ಸ್ಥಿತಾಃ। ಪರ್ವತಾಕಾಶಸಂಸ್ಥಾಶ್ಚ ಅನ್ತರ್ಭೂಮಿಗತಾಶ್ಚ ಯಾಃ ॥ ೫೦.
ನದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹರಿವಿನೀರಿನಲ್ಲಿಯೂ, ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ಜೀವಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಚಿಕ್ಕಚಿಕ್ಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು, ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯೊಳಗಿನವರು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.
ಆಪೋಽನನ್ತಾಶ್ಚ ವಿಜ್ಞೇಯಾಸ್ತಥಾಗ್ನಿಃ ಸರ್ವಲೌಕಿಕಃ। ಅನನ್ತಃ ಪಠ್ಯತೇ ಚೈವ ವ್ಯಾಪಕಃ ಸರ್ವಸಮ್ಭವಃ ॥ ೫೦.
ನೀರುಗಳು ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದವುಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಗ್ನಿಯೂ ಅನಂತ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವೂ ಅದರಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ತಥಾಕಾಶಮನಾಲಮ್ಬಂ ರಮ್ಯಂ ನಾನಾಶ್ರಯಂ ಸ್ಮೃತಮ್। ಅನನ್ತಂ ಪ್ರಥಿತಂ ಸರ್ವಂ ವಾಯುಶ್ಚಾಕಾಶಸಮ್ಭವಃ ॥ ೫೦.
ಹಾಗೆಯೇ ಆಕಾಶವು ಯಾವ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದದು, ಸುಂದರವಾದದು, ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಅನಂತವೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿರುವದು. ವಾಯು ಕೂಡ ಆಕಾಶದಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಪಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮುದಕೇ ಪೃಥಿವೀ ಚೋಪರಿ ಸ್ಥಿತಾ। ಆಕಾಶಞ್ಚಾಪರಮಧಃ ಪುನರ್ಭೂಮಿಃ ಪುನರ್ಜ್ಜಲಮ್ ॥ ೫೦.
ನೀರು ಭೂಮಿಯೊಳಗಿದೆ, ಭೂಮಿ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಆಕಾಶವಿದೆ. ಕೆಳಗಡೆ ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿ, ಮತ್ತೆ ನೀರು ಇದೆ.
ಏವಮನ್ತಮನನ್ತಸ್ಯ ಭೌತಿಕಸ್ಯ ನ ವಿದ್ಯತೇ। ಪುರಾ ಸುರೈರಭಿಹಿತಂ ನಿಶ್ಚಿತನ್ತು ನಿಬೋಧತ ॥ ೫೦.
ಈ ರೀತಿ, ಅನಂತವಾದ ಭೌತಿಕ ಲೋಕದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಯಾವ ಮಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ ದೇವತೆಗಳು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ನೀವು ಈ ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.
ಭೂಮಿರ್ಜಲಮಥಾಕಾಶಮಿತಿ ಜ್ಞೇಯಾ ಪರಮ್ಪರಾ। ಸ್ಥಿತಿರೇಷಾ ತು ವಿಜ್ಞೇಯಾ ಸಪ್ತಮೇಽಸ್ಮಿನ್ ರಸಾತಲೇ ॥ ೫೦.
ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಆಕಾಶ ಎಂಬ ಕ್ರಮವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಈ ಕ್ರಮವೇ ಏಳನೇ ಭಾಗವಾದ ರಸಾತಲದಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ.
ದಶಯೋಜನಸಾಹಸ್ರಮೇಕಭೌಮಂ ರಸಾತಲಮ್। ಸಾಧುಭಿಃ ಪರಿವಿಖ್ಯಾತಮೇಕೈಕಂ ಬಹುವಿಸ್ತರಮ್ ॥ ೫೦.
ಮೊದಲ ಭೂಮಿಯ ಭಾಗವಾದ ರಸಾತಲವು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಧರ್ಮವಂತರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವದು ಮತ್ತು ಬಹಳ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಥಮಮತಲಞ್ಚೈವ ಸುತಲನ್ತು ತತಃ ಪರಮ್। ತತಃ ಪರತರಂ ವಿದ್ಯಾದ್ವಿತಲಂ ಬಹುವಿಸ್ತರಮ್ ॥ ೫೦.
ಮೊದಲು ಅತಲ ಎಂಬ ಭಾಗ, ನಂತರ ಸುತಲ, ಆಮೇಲೆ ಬಹಳ ವಿಶಾಲವಾದ ವಿತಲ ಎಂಬ ಭಾಗವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ತತೋ ಗಭಸ್ತಲಂ ನಾಮ ಪರತಶ್ಚ ಮಹಾತಲಮ್। ಶ್ರೀತಲಞ್ಚ ತತಃ ಪ್ರಾಹುಃ ಪಾತಾಲಂ ಸಪ್ತಮಂಸ್ಮೃತಮ್ ॥ ೫೦.
ಅದರ ನಂತರ ಗಭಸ್ತಲ ಎಂಬುದು, ಆಮೇಲೆ ಮಹಾತಲ, ನಂತರ ಶ್ರೀತಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪಾತಾಳವೆಂಬದು ಏಳನೇ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೃಷ್ಣಭೌಮಞ್ಚ ಪ್ರಥಮಂ ಭೂಮಿಭಾಗಞ್ಚ ಕೀರ್ತ್ತಿತಮ್। ಪಾಣ್ಡುಭೌಮಂ ದ್ವಿತೀಯನ್ತು ತೃತೀಯಂ ರಕ್ತಮೃತ್ತಿಕಮ್ ॥ ೫೦.
ಪ್ರಥಮ ಭಾಗವನ್ನು ಕಪ್ಪು ಭೂಮಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭೂಮಿಯ ಆ ಭಾಗವನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎರಡನೆಯದು ಬಿಳಿ ಭೂಮಿ, ಮೂರನೆಯದು ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು.
ಪೀತಭೌಮಞ್ಚತುರ್ಥನ್ತು ಪಞ್ಚಮಂ ಶರ್ಕರಾತಲಮ್। ಷಷ್ಠಂ ಸಿಲಾಮಯಞ್ಚೈವ ಸೌವರ್ಣಂ ಸಪ್ತಮನ್ತಲಮ್ ॥ ೫೦.
ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಹಳದಿ ಭೂಮಿ, ಐದನೆಯದು ಗರಗಸಿನ ಪದರ, ಆರನೆಯದು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದದು, ಏಳನೆಯದು ಚಿನ್ನದ ನೆಲ.
ಪ್ರಥಮೇ ತು ತಲೇ ಖ್ಯಾತಮಸುರೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಮನ್ದಿರಮ್। ನಮುಚೇರಿನ್ದ್ರಶತ್ರೋರ್ಹಿ ಮಹಾನಾದಸ್ಯ ಚಾಲಯಮ್ ॥ ೫೦.
ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಸುರರಾಧಿಪತಿಯ ಮಹಾಲಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಮುಚಿ ಎಂಬ ಇಂದ್ರಶತ್ರುವಿನ ಮನೆ ಮತ್ತು ಮಹಾನಾದನ ಭವನವೂ ಇದೆ.
ಪುರಞ್ಚ ಶಙ್ಕುಕರ್ಣಸ್ಯ ಕಬನ್ಧಸ್ಯ ಚ ಮನ್ದಿರಮ್। ನಿಷ್ಕುಲಾದಸ್ಯ ಚ ಪುರಂ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಜನಸಙ್ಕುಲಮ್ ॥ ೫೦.
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಶಂಕುಕರ್ಣನ ಪುರ, ಕಬಂಧನ ಮಹಾಲಯ, ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕುಲಾದನ ಪುರವೂ ಇದೆ. ಅದು ಸಂತೋಷಭರಿತ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.
ರಾಕ್ಷಸಸ್ಯ ಚ ಭೀಮಸ್ಯ ಶೂಲದನ್ತಸ್ಯ ಚಾಲಯಮ್। ಲೋಹಿತಾಕ್ಷಕಲಿಙ್ಗಾನಾಂ ನಗರಂ ಶ್ವಾಪದಸ್ಯ ತು ॥ ೫೦.
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಭೀಮ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನ ಮನೆ, ಶೂಲದಂತನ ಭವನ, ಲೋಹಿತಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕಲಿಂಗರ ನಗರ, ಹಾಗೂ ಶ್ವಾಪದ ಎಂಬ ಊರು ಕೂಡ ಇದೆ.
ಧನಞ್ಜಯಸ್ಯ ಚ ಪುರಂ ಮಾಹೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ । ಕಾಲಿಯಸ್ಯ ಚ ನಾಗಸ್ಯ ನಗರಂ ಕಲಸಸ್ಯ ಚ ॥ ೫೦.
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಧನಂಜಯನ ಪುರ, ಮಹಾತ್ಮ ಮಹೇಂದ್ರನ ಪುರ, ನಾಗರಾಜ ಕಾಲಿಯನ ನಗರ ಮತ್ತು ಕಲಸನ ಊರು ಕೂಡ ಇದೆ.
ಏವಂ ಪುರಸಹಸ್ರಾಣಿಂ ನಾಗದಾನವರಕ್ಷಸಾಮ್। ತಲೇ ಜ್ಞೇಯಾನಿ ಪ್ರಥಮೇ ಕೃಷ್ಣಭೌಮೇ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೫೦.
ಹೀಗೆ, ಸಾವಿರಾರು ನಾಗ, ದಾನವ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ನಗರಗಳು ಮೊದಲ ಭಾಗವಾದ ಕಪ್ಪು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ದ್ವಿತೀಯೇಽಪಿ ತಲೇ ವಿಪ್ರಾ ದೈತ್ಯೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಸುರಕ್ಷಸಃ। ಮಹಾಜಮ್ಭಸ್ಯ ಚ ತಥಾ ನಗರಂ ಪ್ರಥಮಸ್ಯ ತು ॥ ೫೦.
ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ದೈತ್ಯಾಧಿಪತಿ ಸುರಕ್ಷಸನ ನಗರ ಮತ್ತು ಮಹಾಜಂಭನ ನಗರವೂ ಇದೆ.
ಹಯಗ್ರೀವಸ್ಯ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ನಿಕುಮ್ಭಸ್ಯ ಚ ಮನ್ದಿರಮ್। ಶಙ್ಖಾಖ್ಯೇಯಸ್ಯ ಚ ಪುರಂ ನಗರಂ ಗೋಮುಖಸ್ಯ ಚ ॥ ೫೦.
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹಯಗ್ರೀವ, ಕೃಷ್ಣ, ನಿಕುಂಭನ ಮಹಾಲಯ, ಶಂಖ ಎಂಬವನ ಪುರ ಮತ್ತು ಗೋಮುಖನ ಊರು ಕೂಡ ಇದೆ.
ರಾಕ್ಷಸಸ್ಯ ಚ ನೀಲಸ್ಯ ಮೇಘಸ್ಯ ಕ್ರಥನಸ್ಯ ಚ। ಪುರಞ್ಚ ಕುರುಪಾದಸ್ಯ ಮಹೋಷ್ಣೀಷಸ್ಯ ಚಾಲಯಮ್ ॥ ೫೦.
ನೀಲನಾಮಕ ರಾಕ್ಷಸನ ನಗರವೂ, ಮೇಘನ ಮತ್ತು ಕ್ರಥನನ ನಗರವೂ, ಕುರುಪಾದನ ಮತ್ತು ಮಹೋಷ್ಣೀಷನ ನಗರವೂ ಇದ್ದವು.
ಕಮ್ಬಲಸ್ಯ ಚ ನಾಗಸ್ಯ ಪುರಮಶ್ವತರಸ್ಯ ಚ। ಕದ್ರುಪುತ್ರಸ್ಯ ಚ ಪುರಂ ತಕ್ಷಕಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ ೫೦.
ಕಂಬಲ ಎಂಬ ನಾಗನ ನಗರವೂ, ಅಶ್ವತರಣ ನಗರವೂ, ಕದ್ರುವಿನ ಮಗ ಮಹಾತ್ಮ ತಕ್ಷಕನ ನಗರವೂ ಇದ್ದವು.
ಏವಂ ಪುರಸಹಸ್ರಾಣಿ ನಾಗದಾನವರಕ್ಷಸಾಮ್। ದ್ವಿತೀಯೇಽಸ್ಮಿನ್ ತಲೇ ವಿಪ್ರಾಃ ಪಾಣ್ಡುಭೌಮೇ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೫೦.
ಹೀಗೆ, ಈ ಎರಡನೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಾಗ, ದಾನವ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ಸಾವಿರಾರು ನಗರಗಳು ಪಾಂಡುಬಣ್ಣದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು, ಮುನಿಗಳೇ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.
ತೃತೀಯೇ ತು ತಲೇಖ್ಯಾತಂ ಪ್ರಹ್ಲಾದಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಅನುಹ್ಲಾದಸ್ಯ ಚ ಪುರಂ ದೇತ್ಯೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ ೫೦.
ಮೂರನೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ನಗರವೂ, ಮಹಾತ್ಮ ದೈತ್ಯರಾಜನು ಅನುಹ್ಲಾದನ ನಗರವೂ ಇದ್ದವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ತಾರಕಾಖ್ಯಸ್ಯ ಚ ಪುರಂ ಪುರಂ ತ್ರಿಶಿರಸಸ್ತಥಾ। ಶಿಶುಮಾರಸ್ಯ ಚ ಪುರಂ ಹೃಷ್ಟಪುಷ್ಟಜನಾಕುಲಮ್ ॥ ೫೦.
ಅಲ್ಲದೆ ತಾರಕನ ನಗರವೂ, ತ್ರಿಶಿರಸನ ನಗರವೂ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಶಿಶುಮಾರನ ನಗರವೂ ಇದ್ದವು.
ಚ್ಯವನಸ್ಯ ಚ ವಿಜ್ಞೇಯಂ ರಾಕ್ಷಸಸ್ಯ ಚ ಮನ್ದಿರಮ್। ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಚ ಪುರಂಕುಮ್ಭಿಲಸ್ಯ ಖರಸ್ಯಚ ॥ ೫೦.
ಚ್ಯವನನ ನಿವಾಸವೂ, ರಾಕ್ಷಸನ ಮನೆ ಕೂಡ, ರಾಕ್ಷಸರಾಜ ಕುಂಭಿಲ ಮತ್ತು ಖರನ ನಗರವೂ ಇದ್ದವು.