ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತತ್ರಾಪಿ ಪರ್ವತಾಃ ಶುಭ್ರಾಃ ಸಪ್ತೈವ ಮಣಿಭೂಷಣಾಃ। ರತ್ನಾಕರಾಸ್ತಥಾ ನದ್ಯಸ್ತಾಸಾನ್ನಾಮಾನಿ ವಚ್ಮಿ ಭೋಃ ।। ೪೯.

ಅಲ್ಲಿಯೂ ಏಳು ಹೊಳೆಯುವ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಬೆಟ್ಟಗಳಿವೆ; ಅಲ್ಲದೆ ರತ್ನದ ಗಣಿಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳೂ ಇವೆ. ಅವುಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಾದಿಷು ತೇಷು ಸಪ್ತ ಸಪ್ತಸು ಸಪ್ತಸು। ಋಜ್ವಾಯತಾಃ ಪ್ರತಿದಿಶಂ ನಿವಿಷ್ಟಾಃ ಪರ್ವತಾಃ ಸದಾ ।। ೪೯.

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಆರು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿಯೂ ಏಳು ಬೆಟ್ಟಗಳು ಸದಾ ನೇರವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿಗೂ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪೇ ತು ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಪ್ತ ದ್ವೀಪಾನ್ಮಹಾಚಲಾನ್। ಗೋಮೇದ ಕೋಽತ್ರ ಪ್ರಥಮಃ ಪರ್ವತೋ ಮೇಘಸನ್ನಿಭಃ। ಖ್ಯಾಯತೇ ತಸ್ಯ ನಾಮ್ನಾ ವೈ ವರ್ಷಂ ಗೋಮೇದಕನ್ತು ತತ್ ।। ೪೯.

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೇಳುವ ಏಳು ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮೊದಲು ಗೋಮೇದ ಎಂಬ ಬೆಟ್ಟವಿದೆ. ಅದು ಮೇಘದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೂ ಗೋಮೇದಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ.

ದ್ವಿತೀಯಃ ಪರ್ವತಶ್ಚನ್ದ್ರಃ ಸರ್ವೌಷಧಿಸಮನ್ವಿತಃ। ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಮಮೃತಸ್ಯಾರ್ಥೇ ಓಷಧ್ಯಸ್ತತ್ರ ಸಂಸ್ಥಿತಾಃ ।। ೪೯.

ಎರಡನೇ ಬೆಟ್ಟ ಚಂದ್ರ ಎಂಬುದು, ಎಲ್ಲ ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಿನೀದೇವರು ಅಮೃತಕ್ಕಾಗಿ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ತೃತೀಯೋ ನಾರದೋ ನಾಮ ದುರ್ಗಶೈಲೋ ಮಹೋಚ್ಛ್ರಯಃ। ತತ್ರಾಚಲೇ ಸಮುತ್ಪನ್ನೌ ಪೂರ್ವಂ ನಾರದಪರ್ವತೌ ।। ೪೯.

ಮೂರನೇದು ನಾರದ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ, ದುರ್ಗಮವಾದ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟ. ಆ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾರದ ಶಿಖರಗಳು ಉದಯವಾಗಿದ್ದವು.

ಚತುರ್ಥಸ್ತತ್ರ ವೈ ಶೈಲೋ ದುನ್ದುಭಿರ್ನಾಮ ನಾಮತಃ। ಶಬ್ದಮೃತ್ಯುಃ ಪುರಾ ತಸ್ಮಿನ್ ದುನ್ದುಭಿಸ್ತಾಡಿತಃ ಸುರೈಃ । ರಜ್ಜುದಾರೋ ರಜ್ಜುಮಯಃ ಶಾಲ್ಮಲಸ್ವಾಸುರಾನ್ತಕೃತ್ ।। ೪೯.

ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಪರ್ವತವನ್ನು ದುಂದುಭಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ದುಂದುಭಿಯನ್ನು ಹೊಡೆದು ಶಬ್ದದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಂದರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ರಜ್ಜುದಾರ ಎಂಬುದು ರಶ್ಮಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದದು, ಹಾಗೂ ಶಾಲ್ಮಲಸ್ವಾ ಎಂಬುದು ಅಸುರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವದು ಕೂಡ ಇದೆ.

ಪಞ್ಚಮಃ ಸೋಮಕೋ ನಾಮ ದೇವೈ ರ್ಯತ್ರಾಮೃತಂ ಪುರಾ। ಸಮ್ಭೃತಞ್ಚ ಹೃತಂ ಚೈವ ಮಾತುರರ್ಥೇ ಗರುತ್ಮತಾ ।। ೪೯.

ಐದನೇದು ಸೋಮಕ ಎಂಬ ಪರ್ವತ. ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮೃತವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಗರುಡನು ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಕೊಡಲು ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.

ಷಷ್ಠಸ್ತು ಸುಮನಾ ನಾಮ ಸ ಏವರ್ಷಭ ಉಚ್ಯತೇ। ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷೋ ವರಾಹೇಣ ತಸ್ಮಿನ್ ಶೈಲೇ ನಿಷೂದಿತಃ ।। ೪೯.

ಆರುನೇದು ಸುಮನಾ ಎಂಬ ಪರ್ವತ, ಇದನ್ನು ಋಷಭ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನನ್ನು ವರಾಹ ರೂಪದ ದೇವರು ಸಂಹರಿಸಿದರು.

ವೈಭ್ರಾಜಃ ಸಪ್ತಮಸ್ತತ್ರ ಭ್ರಾಜಿಷ್ಣುಃ ಸ್ಫಾಟಿಕೋ ಮಹಾನ್। ಯಸ್ಮಾದ್ವಿಭ್ರಾಜತೇಽರ್ಚಿರ್ಭಿರ್ವೈಭ್ರಾಜಸ್ತೇನ ಸ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೪೯.

ಅಲ್ಲಿ ಏಳನೇದು ವೈಭ್ರಾಜ ಎಂಬ ಪರ್ವತ, ಅದು ಬಹಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ಬೃಹತ್ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅದರ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶವಾಗುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ವೈಭ್ರಾಜ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತೇಷಾಂ ವರ್ಷಾಣಿ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ನಾಮತಸ್ತು ಯಥಾಕ್ರಮಮ್। ಗೋಮೇದಂ ಪ್ರಥಮಂ ವರ್ಷಂ ನಾಮ್ನಾ ಶಾನ್ತಭಯಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ।। ೪೯.

ಈ ಪರ್ವತಗಳ ಭಾಗಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು ಗೋಮೇದ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅದನ್ನು ಶಾಂತಭಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಚನ್ದ್ರಸ್ಯ ಶಿಖರಂ ನಾಮ ನಾರದಸ್ಯ ಸುಖೋದಯಮ್। ಆನನ್ದಂ ದುನ್ದುಭೇರ್ವರ್ಷ ಸೋಮಕಸ್ಯ ಶಿವಂಸ್ಮೃತಮ್। ಕ್ಷೇಮಕಂ ಋಷಭಸ್ಯಾಪಿ ವೈಭ್ರಾಜಸ್ಯ ಧ್ರುವಂ ತಥಾ ।। ೪೯.

ಚಂದ್ರಪರ್ವತದ ಶಿಖರವನ್ನು ನಾರದನಿಗೆ ಹರ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವದು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ದುಂದುಭಿಯ ಭಾಗವನ್ನು ಆನಂದ ಎಂದು, ಸೋಮಕದ ಭಾಗವನ್ನು ಶಿವ ಎಂದು, ಋಷಭದ ಭಾಗವನ್ನು ಕ್ಷೇಮಕ ಎಂದು, ವೈಭ್ರಾಜದ ಭಾಗವನ್ನು ಧ್ರುವ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಏತೇಷು ದೇವಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಸಿದ್ಧಾಶ್ಚ ಸಹಚಾರಣೈಃ ವಿಹರನ್ತಿ ರಮನ್ತೇ ಚ ದೃಶ್ಯಮಾನಾಸ್ತು ತೈಃ ಸಹ ।। ೪೯.

ಈ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಸಿದ್ಧರು ಹಾಗೂ ಚಾರಣರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ಪರಸ್ಪರ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತೇಷಾಂ ನದ್ಯಶ್ಚ ಸಪ್ತೈವ ಪ್ರತಿವರ್ಷಂ ಸಮುದ್ರಗಾಃ। ನಾಮತಸ್ತಾಃ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಪ್ತಗಙ್ಗಾ ಮಹಾನದೀ ।। ೪೯.

ಪ್ರತಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಏಳು ನದಿಗಳು ಸಮುದ್ರದತ್ತ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅವು ಏಳು ಗಂಗೆಗಳೆಂದು, ಮಹಾನದಿಗಳೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

ಅಭಿಗಚ್ಛನ್ತಿ ತಾ ನದ್ಯಸ್ತಾಭ್ಯಶ್ಚಾನ್ಯಾಃ ಸಹಸ್ರಶಃ। ಬಹೂದಕಾಶ್ಚೌಘವತ್ಯೋ ಯತೋ ವರ್ಷತಿ ವಾಸವಃ ।। ೪೯.

ಆ ನದಿಗಳನ್ನು ಜನರು ಹತ್ತಿರ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಉಪನದಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಅವು ತುಂಬಾ ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿವೆ, ಯಾಕಂದರೆ ಇಂದ್ರನು ಮಳೆಯನ್ನೂ ಸುರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತಾಃ ಪಿಬನ್ತಿ ಸದಾ ಹೃಷ್ಟಾ ನದೀರ್ಜನಪದಾಸ್ತು ತೇ। ಶುಭಾಃ ಶಾನ್ತವಹಾಶ್ಚೈವ ಪ್ರಮೋದಾ ಯೇ ಚ ತೇ ಶಿವಾಃ ।। ೪೯.

ಆ ಭಾಗದ ಜನರು ಸದಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆ ನದಿಗಳ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಶುಭರೂಪಿಗಳು, ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದವರು ಮತ್ತು ಸದಾ ಹರ್ಷಭರಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಆನನ್ದಾಶ್ಚ ಧ್ರುವಾಶ್ಚೈವ ಕ್ಷೇಮಕಾಶ್ಚ ಶಿವೈ ಸಹ। ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರಯುಕ್ತಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ತೇಷ್ವಥ ಸರ್ವಶಃ ।। ೪೯.

ಆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದ, ಧ್ರುವ, ಕ್ಷೇಮಕ ಮತ್ತು ಶಿವ ಎಂಬವರು, ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಜನರೂ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸರ್ವೇಷ್ವರೋಗಾಃ ಸುಬಲಾ- ಪ್ರಜಾಸ್ತ್ವಾಮಯವರ್ಜಿತಾಃ। ಅಧಃಸರ್ಪಿಣೀ ನ ತೇಷ್ವಸ್ತಿ ತಥೈವೋತ್ಸರ್ಪಿಣೀ ನ ಚ ।। ೪೯.

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ರೋಗರಹಿತರು, ಬಲಿಷ್ಠರು, ಯಾವುದೇ ಕಾಯಿಲೆ ಇಲ್ಲದವರು. ಅಲ್ಲಿಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲ.

ನ ತತ್ರಾಸ್ತಿ ಯುಗಾವಸ್ಥಾ ಚತುರ್ಯುಗಕೃತಾ ವ್ಕಚಿತ್। ತ್ರೇತಾಯುಗಸಮಃ ಕಾಲಃ ಸರ್ವದಾ ತತ್ರ ವರ್ತ್ತತೇ ।। ೪೯.

ಅಲ್ಲಿ ಯುಗಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಕಾಲಚಕ್ರ ಇಲ್ಲ. ಯಾವಾಗಲೂ ತ್ರೇತಾಯುಗದಂತೆ ಕಾಲವು ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಾದಿಷು ಜ್ಞೇಯಃ ಪಞ್ಚಸ್ವೇತೇಷು ಸರ್ವಶಃ। ದೇಶಸ್ಯಾನುವಿಧಾನೇನ ಕಾಲಸ್ಯಾನುವಿಧಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೪೯.

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಐದು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ, ದೇಶದ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಾಲದ ವಿಭಾಗವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಪಞ್ಚವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ತೇಷು ಜೀವನ್ತಿ ಮಾನವಾಃ। ಸುರೂಪಾಶ್ಚ ಸುವೇಷಾಶ್ಚ ಅರೋಗಾ ಬಲಿನಸ್ತಥಾ ।। ೪೯.

ಅಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಸುಂದರರು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉಡುಗೊಟ್ಟವರು, ಆರೋಗ್ಯವಂತರೂ ಬಲಿಷ್ಠರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ಸುಖಮಾಯುರ್ಬಲಂ ರೂಪಮಾರೋಗ್ಯಂ ಧರ್ಮ ಏವ ಚ। ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಾದಿಷು ಜ್ಞೇಯಂ ಶಾಕದ್ವೀಪಾನ್ತಕೇಷು ಚ ।। ೪೯.

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೂ ಶಾಕದ್ವೀಪದ ಅಂತ್ಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ, ಬಲ, ರೂಪ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಇವೆ.

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಃ ಪೃಥುಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸರ್ವತೋ ಧನಧಾನ್ಯವಾನ್। ದಿವ್ಯೌಷಧಿ ಫಲೋಪೇತಃ ಸರ್ವೌಷಧಿವನಸ್ಪತಿಃ ।। ೪೯.

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪವು ವಿಶಾಲವೂ, ಶ್ರೀಮಂತವೂ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಧನ-ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಅದು ದೈವಿಕ ಔಷಧಿಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿ ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ಆವೃತಃ ಪಶುಭಿಃ ಸರ್ವೈರ್ಗ್ರಾಮಾರಣ್ಯೈಃ ಸಹಸ್ರಶಃ। ಜಮ್ಬೂವೃಕ್ಷೇಣ ಸಂಖ್ಯಾತಸ್ತಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ। ಪ್ಲಕ್ಷೋ ನಾಮ್ನಾ ಮಹಾವೃಕ್ಷಸ್ತಸ್ಯ ನಾಮ್ನಾ ಸ ಉಚ್ಯತೇ ।। ೪೯.

ಅದು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಸಾವಿರಾರು ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳಿವೆ. ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಪ್ಲಕ್ಷ ಎಂಬ ಮಹಾವೃಕ್ಷವಿದೆ; ಅದರಿಂದಲೇ ಈ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

ಸ ತತ್ರ ಪೂಜ್ಯತೇ ಸ್ಥಾಣುರ್ಮಧ್ಯೇ ಜನಪದಸ್ಯ ಹಿ। ಸ ಚಾಪೀಕ್ಷುರಸೋದ್ದೇಶಃ ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಸಮಾವೃತಃ। ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಸ್ಯ ಚೈವೇಹ ವೈಪುಲ್ಯಾದ್ವಿಸ್ತರೇಣ ತು ।। ೪೯.

ಅಲ್ಲಿ, ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಣು ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಭಾಗವು ಇಕ್ಕರಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪವು ವಿಶಾಲವಾದುದರಿಂದ ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಇತ್ಯೇಷ ಸನ್ನಿವೇಶೋವಃ ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಸ್ಯ ಕೀರ್ತಿತಃ। ಆನುಪೂರ್ವ್ಯಾ ಸಮಾಸೇನ ಶಾಲ್ಮಲನ್ತನ್ನಿಬೋಧತ ।। ೪೯.

ಹೀಗೆ ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಶಾಲ್ಮಲಿಯ ವಿವರವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

ತತಸ್ತೃತೀಯಂ ದ್ವೀಪಾನಾಂ ಶಾಲ್ಮಲಂ ದ್ವೀಪಮುತ್ತಮಮ್। ಶಾಲ್ಮಲೇನ ಸಮುದ್ರಸ್ತು ದ್ವೀಪೇನೇಕ್ಷುರಸೋದಕಃ। ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಸ್ಯ ವಿಸ್ತಾರಾದ್‌ದ್ವಿಗುಣೇನ ಸಮಾವೃತಃ ।। ೪೯.

ಅನಂತರ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದು ಶಾಲ್ಮಲಿ ದ್ವೀಪ. ಅದನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದ ಸಮುದ್ರ ಇಕ್ಕರಸದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಕ್ಕಿಂತ ಎರಡುಪಟ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ.

ತತ್ರಾಪಿ ಪರ್ವತಾಃ ಸಪ್ತ ವಿಜ್ಞೇಯಾ ರತ್ನಯೋನಯಃ। ರತ್ನಾಕರಾಸ್ತಥಾ ನದ್ಯಸ್ತೇಷು ವರ್ಷೇಷು ಸಪ್ತಸು ।। ೪೯.

ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಏಳು ಪರ್ವತಗಳು ಇದ್ದು, ಅವು ರತ್ನಗಳ ಮೂಲವಾಗಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಆ ಏಳು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಳ ನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಥಮಃ ಸೂರ್ಯಸಙ್ಕಾಶಃ ಕುಮುದೋ ನಾಮ ಪರ್ವತಃ। ಸರ್ವಧಾತುಮಯೈಃ ಶ್ರೃಙ್ಗೈಃ ಶಿಲಾಜಾಲಸಮುದ್ಗತೈಃ ।। ೪೯.

ಮೊದಲ ಪರ್ವತವನ್ನು ಕುಮುದ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಧಾತುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶೃಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲೆಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

ದ್ವಿತೀಯಃ ಪರ್ವತಸ್ತಸ್ಯ ಉನ್ನತೋ ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಃ। ಹರಿತಾಲಮಯೈಃ ಶ್ರೃಙ್ಗೈರ್ದಿವಮಾವೃತ್ಯ ತಿಷ್ಠತಿ ।। ೪೯.

ಅದಿನಂತರದ ಎರಡನೆಯ ಪರ್ವತವನ್ನು ಉನ್ನತ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅದು ಹಸಿರುಗಂಧಕದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶೃಂಗಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ತಲುಪಿ ನಿಂತಿದೆ.