ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ವರಾಹಪರ್ವ್ವತೋ ನಾಮ ತತ್ರ ರಮ್ಯಃ ಶಿಲೋಚ್ಚಯಃ। ಅನೇಕಕನ್ದರದರೀಗುಹಾನಿರ್ಝರಶೋಭಿತಃ ।। ೪೮.

ಅಲ್ಲಿ ವರಾಹಪರ್ವತ ಎಂಬ ಸುಂದರವಾದ ಬೆಟ್ಟವಿದೆ. ಅದು ಅನೇಕ ಗುಹೆಗಳು, ಕಂದರಗಳು, ಗುಡ್ಡಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಪಾತಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ಸುರಸಪಾನೀಯಾ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥತರಙ್ಗಿಣೀ। ವಾರಾಹೀ ನಾಮ ವರದಾ ಪ್ರವೃತ್ತಾಸ್ಯ ಮಹಾನದೀ ।। ೪೮.

ಅಲ್ಲಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದ, ತರಂಗಗಳಿರುವ, ಅಮೃತದಂತೆ ನೀರಿರುವ ವರಾಹಿ ಎಂಬ ಮಹಾ ನದಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ನದಿ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವವಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

ವಾರಾಹರೂಪಿಣೇ ತತ್ರ ವಿಷ್ಣವೇ ಪ್ರಭವಿಷ್ಣವೇ। ಅನನ್ಯದೇವತಾಸ್ತಸ್ಮೈ ನಮಸ್ಕುರ್ವನ್ತಿ ವಿಪ್ರಜಾಃ ।। ೪೮.

ಅಲ್ಲಿ ವರಾಹರೂಪದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ದೇವರಿಗೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬೇರೆ ದೇವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಏವಂ ಷಡೇತೇ ಕಥಿತಾ ಅನುದ್ವೀಪಾಃ ಸಮನ್ತತಃ। ಭಾರತದ್ವೀಪದೇಶೋ ವೈ ದಕ್ಷಿಣೇ ಬಹುವಿಸ್ತರಃ ।।೪೮.

ಹೀಗೆ ಈ ಆರು ಉಪದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಭಾರತದ್ವೀಪದ ಪ್ರದೇಶ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ.

ಏವಮೇಕಮಿದಂ ವರ್ಷಂ ಬಹುದ್ವೀಪಮಿಹೋಚ್ಯತೇ। ಸಮುದ್ರಜಲಸಮ್ಬಿನ್ನಂ ಖಣ್ಡಂ ಖಣ್ಡೀಕೃತಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ।। ೪೮.

ಈ ರೀತಿ, ಈ ಒಂದು ಭೂಭಾಗ ಅನೇಕ ದ್ವೀಪಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರದ ನೀರುಗಳಿಂದ ವಿಭಜನೆಗೊಂಡಿದೆ.

ಏವಞ್ಚತುರ್ಮಹಾದ್ವೀಪಃ ಸಾನ್ತರದ್ವೀಪಮಣ್ಡಿತಃ। ಸಾನುದ್ವೀಪಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತೋ ಜಮ್ಬೂದ್ವೀಪಸ್ಯ ವಿಸ್ತರಃ ।। ೪೮.

ಹೀಗೆ, ನಾಲ್ಕು ಮಹಾದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉಪದ್ವೀಪಗಳು ಸೇರಿ, ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇತಿ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತೇ ಭುವನವಿನ್ಯಾಸೋ ನಾಮಾಷ್ಟಚತ್ವಾರಿಂಶೋ ಧ್ಯಾಯಃ

ಇದರಿಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ವಾಯುಮುನಿಯವರು ಹೇಳಿದ 'ಭುವನ ವಿನ್ಯಾಸ' ಎಂಬ ಅರವತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯಥಾವದಿವ ಸಙ್ಗ್ರಹಾತ್। ಶ್ರೃಣುತೇಮಂ ಯತಾತತ್ತ್ವಂ ಬ್ರುವತೋ ಮೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ ।। ೪೯.

ಈಗ ನಾನು ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಸತ್ಯವನ್ನು ನೀವು ಕೇಳಿರಿ.

ಜಮ್ಬೂದ್ವೀಪಸ್ಯ ವಿಸ್ತಾರಾದ್ದ್ವಿಗುಣಸ್ತಸ್ಯ ವಿಸ್ತರಃ। ವಿಸ್ತಾರಾತ್ರ್ರಿಗುಣಶ್ಚಾಸ್ಯ ಪರಿಣಾಹಃ ಸಮನ್ತತಃ। ತೇನಾವೃತಃ ಸಮುದ್ರೋಽಯಂ ದ್ವೀಪೇನ ಲವಣೋದಕಃ।। ೪೯.

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಜಂಬೂದ್ವೀಪದಿಗಿಂತ ಎರಡುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ; ಅದರ ಸುತ್ತಳತೆ ಮೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಉಪ್ಪಿನ ನೀರಿನ ಸಮುದ್ರವು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ.

ತತ್ರ ಪುಣ್ಯಾ ಜನಪದಾಶ್ಚಿರಾಚ್ಚ ಮ್ರಿಯತೇ ಪ್ರಜಾ। ಕುತ ಏವ ಹಿ ದುರ್ಭಿಕ್ಷಂ ಜರಾವ್ಯಾಧಿಭಯಂ ಕುತಃ ।। ೪೯.

ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಪುಣ್ಯವಂತರು, ಬಹುಕಾಲ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿ ದುರ್ಭಿಕ್ಷ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಅಥವಾ ರೋಗದ ಭಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ತತ್ರಾಪಿ ಪರ್ವತಾಃ ಶುಭ್ರಾಃ ಸಪ್ತೈವ ಮಣಿಭೂಷಣಾಃ। ರತ್ನಾಕರಾಸ್ತಥಾ ನದ್ಯಸ್ತಾಸಾನ್ನಾಮಾನಿ ವಚ್ಮಿ ಭೋಃ ।। ೪೯.

ಅಲ್ಲಿಯೂ ಏಳು ಹೊಳೆಯುವ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಬೆಟ್ಟಗಳಿವೆ; ಅಲ್ಲದೆ ರತ್ನದ ಗಣಿಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳೂ ಇವೆ. ಅವುಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಾದಿಷು ತೇಷು ಸಪ್ತ ಸಪ್ತಸು ಸಪ್ತಸು। ಋಜ್ವಾಯತಾಃ ಪ್ರತಿದಿಶಂ ನಿವಿಷ್ಟಾಃ ಪರ್ವತಾಃ ಸದಾ ।। ೪೯.

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಆರು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿಯೂ ಏಳು ಬೆಟ್ಟಗಳು ಸದಾ ನೇರವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿಗೂ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪೇ ತು ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಪ್ತ ದ್ವೀಪಾನ್ಮಹಾಚಲಾನ್। ಗೋಮೇದ ಕೋಽತ್ರ ಪ್ರಥಮಃ ಪರ್ವತೋ ಮೇಘಸನ್ನಿಭಃ। ಖ್ಯಾಯತೇ ತಸ್ಯ ನಾಮ್ನಾ ವೈ ವರ್ಷಂ ಗೋಮೇದಕನ್ತು ತತ್ ।। ೪೯.

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೇಳುವ ಏಳು ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮೊದಲು ಗೋಮೇದ ಎಂಬ ಬೆಟ್ಟವಿದೆ. ಅದು ಮೇಘದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೂ ಗೋಮೇದಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ.

ದ್ವಿತೀಯಃ ಪರ್ವತಶ್ಚನ್ದ್ರಃ ಸರ್ವೌಷಧಿಸಮನ್ವಿತಃ। ಅಶ್ವಿಭ್ಯಾಮಮೃತಸ್ಯಾರ್ಥೇ ಓಷಧ್ಯಸ್ತತ್ರ ಸಂಸ್ಥಿತಾಃ ।। ೪೯.

ಎರಡನೇ ಬೆಟ್ಟ ಚಂದ್ರ ಎಂಬುದು, ಎಲ್ಲ ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಿನೀದೇವರು ಅಮೃತಕ್ಕಾಗಿ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ತೃತೀಯೋ ನಾರದೋ ನಾಮ ದುರ್ಗಶೈಲೋ ಮಹೋಚ್ಛ್ರಯಃ। ತತ್ರಾಚಲೇ ಸಮುತ್ಪನ್ನೌ ಪೂರ್ವಂ ನಾರದಪರ್ವತೌ ।। ೪೯.

ಮೂರನೇದು ನಾರದ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ, ದುರ್ಗಮವಾದ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟ. ಆ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾರದ ಶಿಖರಗಳು ಉದಯವಾಗಿದ್ದವು.

ಚತುರ್ಥಸ್ತತ್ರ ವೈ ಶೈಲೋ ದುನ್ದುಭಿರ್ನಾಮ ನಾಮತಃ। ಶಬ್ದಮೃತ್ಯುಃ ಪುರಾ ತಸ್ಮಿನ್ ದುನ್ದುಭಿಸ್ತಾಡಿತಃ ಸುರೈಃ । ರಜ್ಜುದಾರೋ ರಜ್ಜುಮಯಃ ಶಾಲ್ಮಲಸ್ವಾಸುರಾನ್ತಕೃತ್ ।। ೪೯.

ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಪರ್ವತವನ್ನು ದುಂದುಭಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ದುಂದುಭಿಯನ್ನು ಹೊಡೆದು ಶಬ್ದದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಂದರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ರಜ್ಜುದಾರ ಎಂಬುದು ರಶ್ಮಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದದು, ಹಾಗೂ ಶಾಲ್ಮಲಸ್ವಾ ಎಂಬುದು ಅಸುರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವದು ಕೂಡ ಇದೆ.

ಪಞ್ಚಮಃ ಸೋಮಕೋ ನಾಮ ದೇವೈ ರ್ಯತ್ರಾಮೃತಂ ಪುರಾ। ಸಮ್ಭೃತಞ್ಚ ಹೃತಂ ಚೈವ ಮಾತುರರ್ಥೇ ಗರುತ್ಮತಾ ।। ೪೯.

ಐದನೇದು ಸೋಮಕ ಎಂಬ ಪರ್ವತ. ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮೃತವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಗರುಡನು ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಕೊಡಲು ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.

ಷಷ್ಠಸ್ತು ಸುಮನಾ ನಾಮ ಸ ಏವರ್ಷಭ ಉಚ್ಯತೇ। ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷೋ ವರಾಹೇಣ ತಸ್ಮಿನ್ ಶೈಲೇ ನಿಷೂದಿತಃ ।। ೪೯.

ಆರುನೇದು ಸುಮನಾ ಎಂಬ ಪರ್ವತ, ಇದನ್ನು ಋಷಭ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನನ್ನು ವರಾಹ ರೂಪದ ದೇವರು ಸಂಹರಿಸಿದರು.

ವೈಭ್ರಾಜಃ ಸಪ್ತಮಸ್ತತ್ರ ಭ್ರಾಜಿಷ್ಣುಃ ಸ್ಫಾಟಿಕೋ ಮಹಾನ್। ಯಸ್ಮಾದ್ವಿಭ್ರಾಜತೇಽರ್ಚಿರ್ಭಿರ್ವೈಭ್ರಾಜಸ್ತೇನ ಸ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೪೯.

ಅಲ್ಲಿ ಏಳನೇದು ವೈಭ್ರಾಜ ಎಂಬ ಪರ್ವತ, ಅದು ಬಹಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ಬೃಹತ್ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅದರ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶವಾಗುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ವೈಭ್ರಾಜ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತೇಷಾಂ ವರ್ಷಾಣಿ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ನಾಮತಸ್ತು ಯಥಾಕ್ರಮಮ್। ಗೋಮೇದಂ ಪ್ರಥಮಂ ವರ್ಷಂ ನಾಮ್ನಾ ಶಾನ್ತಭಯಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ।। ೪೯.

ಈ ಪರ್ವತಗಳ ಭಾಗಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು ಗೋಮೇದ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅದನ್ನು ಶಾಂತಭಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಚನ್ದ್ರಸ್ಯ ಶಿಖರಂ ನಾಮ ನಾರದಸ್ಯ ಸುಖೋದಯಮ್। ಆನನ್ದಂ ದುನ್ದುಭೇರ್ವರ್ಷ ಸೋಮಕಸ್ಯ ಶಿವಂಸ್ಮೃತಮ್। ಕ್ಷೇಮಕಂ ಋಷಭಸ್ಯಾಪಿ ವೈಭ್ರಾಜಸ್ಯ ಧ್ರುವಂ ತಥಾ ।। ೪೯.

ಚಂದ್ರಪರ್ವತದ ಶಿಖರವನ್ನು ನಾರದನಿಗೆ ಹರ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವದು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ದುಂದುಭಿಯ ಭಾಗವನ್ನು ಆನಂದ ಎಂದು, ಸೋಮಕದ ಭಾಗವನ್ನು ಶಿವ ಎಂದು, ಋಷಭದ ಭಾಗವನ್ನು ಕ್ಷೇಮಕ ಎಂದು, ವೈಭ್ರಾಜದ ಭಾಗವನ್ನು ಧ್ರುವ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಏತೇಷು ದೇವಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಸಿದ್ಧಾಶ್ಚ ಸಹಚಾರಣೈಃ ವಿಹರನ್ತಿ ರಮನ್ತೇ ಚ ದೃಶ್ಯಮಾನಾಸ್ತು ತೈಃ ಸಹ ।। ೪೯.

ಈ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಸಿದ್ಧರು ಹಾಗೂ ಚಾರಣರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ಪರಸ್ಪರ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತೇಷಾಂ ನದ್ಯಶ್ಚ ಸಪ್ತೈವ ಪ್ರತಿವರ್ಷಂ ಸಮುದ್ರಗಾಃ। ನಾಮತಸ್ತಾಃ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಪ್ತಗಙ್ಗಾ ಮಹಾನದೀ ।। ೪೯.

ಪ್ರತಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಏಳು ನದಿಗಳು ಸಮುದ್ರದತ್ತ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅವು ಏಳು ಗಂಗೆಗಳೆಂದು, ಮಹಾನದಿಗಳೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

ಅಭಿಗಚ್ಛನ್ತಿ ತಾ ನದ್ಯಸ್ತಾಭ್ಯಶ್ಚಾನ್ಯಾಃ ಸಹಸ್ರಶಃ। ಬಹೂದಕಾಶ್ಚೌಘವತ್ಯೋ ಯತೋ ವರ್ಷತಿ ವಾಸವಃ ।। ೪೯.

ಆ ನದಿಗಳನ್ನು ಜನರು ಹತ್ತಿರ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಉಪನದಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಅವು ತುಂಬಾ ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿವೆ, ಯಾಕಂದರೆ ಇಂದ್ರನು ಮಳೆಯನ್ನೂ ಸುರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತಾಃ ಪಿಬನ್ತಿ ಸದಾ ಹೃಷ್ಟಾ ನದೀರ್ಜನಪದಾಸ್ತು ತೇ। ಶುಭಾಃ ಶಾನ್ತವಹಾಶ್ಚೈವ ಪ್ರಮೋದಾ ಯೇ ಚ ತೇ ಶಿವಾಃ ।। ೪೯.

ಆ ಭಾಗದ ಜನರು ಸದಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆ ನದಿಗಳ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಶುಭರೂಪಿಗಳು, ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದವರು ಮತ್ತು ಸದಾ ಹರ್ಷಭರಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಆನನ್ದಾಶ್ಚ ಧ್ರುವಾಶ್ಚೈವ ಕ್ಷೇಮಕಾಶ್ಚ ಶಿವೈ ಸಹ। ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರಯುಕ್ತಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ತೇಷ್ವಥ ಸರ್ವಶಃ ।। ೪೯.

ಆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದ, ಧ್ರುವ, ಕ್ಷೇಮಕ ಮತ್ತು ಶಿವ ಎಂಬವರು, ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಜನರೂ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸರ್ವೇಷ್ವರೋಗಾಃ ಸುಬಲಾ- ಪ್ರಜಾಸ್ತ್ವಾಮಯವರ್ಜಿತಾಃ। ಅಧಃಸರ್ಪಿಣೀ ನ ತೇಷ್ವಸ್ತಿ ತಥೈವೋತ್ಸರ್ಪಿಣೀ ನ ಚ ।। ೪೯.

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ರೋಗರಹಿತರು, ಬಲಿಷ್ಠರು, ಯಾವುದೇ ಕಾಯಿಲೆ ಇಲ್ಲದವರು. ಅಲ್ಲಿಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲ.

ನ ತತ್ರಾಸ್ತಿ ಯುಗಾವಸ್ಥಾ ಚತುರ್ಯುಗಕೃತಾ ವ್ಕಚಿತ್। ತ್ರೇತಾಯುಗಸಮಃ ಕಾಲಃ ಸರ್ವದಾ ತತ್ರ ವರ್ತ್ತತೇ ।। ೪೯.

ಅಲ್ಲಿ ಯುಗಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಕಾಲಚಕ್ರ ಇಲ್ಲ. ಯಾವಾಗಲೂ ತ್ರೇತಾಯುಗದಂತೆ ಕಾಲವು ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಾದಿಷು ಜ್ಞೇಯಃ ಪಞ್ಚಸ್ವೇತೇಷು ಸರ್ವಶಃ। ದೇಶಸ್ಯಾನುವಿಧಾನೇನ ಕಾಲಸ್ಯಾನುವಿಧಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೪೯.

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಐದು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ, ದೇಶದ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಾಲದ ವಿಭಾಗವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.