ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಅಙ್ಗಾತ ಸುನೀಥಾಪತ್ಯಂ ವೈ ವೇನಮೇಕಂ ವ್ಯಜಾಯತ । ಅಪಚಾರೇಣ ವೇನಸ್ಯ ಪ್ರಕೋಪಃ ಸುಮಹಾನಭೂತ್

ಅಂಗನಿಗೆ ಸುನೀತ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನಿಂದ ವೇನನು ಜನಿಸಿದನು. ವೇನನ ದುಷ್ಕೃತ್ಯದಿಂದ ಭಾರೀ ಕ್ರೋಧವು ಉಂಟಾಯಿತು.

ಪ್ರಜಾರ್ಥಮೃಷಯಸ್ತಸ್ಯ ಮಮನ್ಥುರ್ದಕ್ಷಿಣಂ ಕರಮ್ । ವೇನಸ್ಯ ಪಾಣೌ ಮಥಿತೇ ಸಮ್ಬಭೂವ ಮಹಾನ್ನೃಪಃ । ವೈನ್ಯೋ ನಾಮ ಮಹೀಪಾಲೋ ಯಃ ಪೃಥುಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಃ

ಜನರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಋಷಿಗಳು ವೇನನ ಬಲಗೈಯನ್ನು ಮಥಿಸಿದರು. ಆ ಕೈಯನ್ನು ಮಥಿಸಿದಾಗ, ಮಹಾನ್ ರಾಜನಾದ ವೈನ್ಯನಾಮಕ ಪೃಥು ಜನಿಸಿದರು. ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಸ ಧನ್ವೀ ಕವಚೀ ಜಾತಸ್ತೇಜಸಾ ಪ್ರಜ್ವಲನ್ನಿವ । ಪೃಥುರ್ವೈನ್ಯಃ ಸರ್ವಲೋಕಾನ್ ರರಕ್ಷ ಕ್ಷತ್ರಪೂರ್ವಜಃ

ಆ ಪೃಥು ವೈನ್ಯನು ಧನುಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕವಚದೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಹೊಳಪುಗೊಂಡವನಾಗಿದ್ದನು. ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಂಶದ ಈ ಪೃಥು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯ ಸ್ತವಾರ್ಥಮುತ್ಪನ್ನೌ ನಿಪುಣೌ ಸೂತಮಾಗಧೌ

ಅವನನ್ನು ಹೊಗಳಲು ಸೂತ ಮತ್ತು ಮಾಘಧ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ನಿಪುಣರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ತೇನೇಯಂ ಗೌರ್ಮಹಾರಾಜ್ಞಾ ದುಗ್ಧಾ ಸಸ್ಯಾನಿ ಧೀಮತಾ । ಪ್ರಜಾನಾಂ ವೃತ್ತಿಕಾಮಾನಾಂ ದೇವೈಋಷಿಗಣೈಃ ಸಹ

ಆ ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಮಹಾರಾಜನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧಾನ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಹಾಲುಹರಿಸಿದರು.

ಪಿತೃಭಿರ್ದಾನವೈಶ್ಚೈವ ಗನ್ಧರ್ವೈರಪ್ಸರೋಗಣೈಃ । ಸರ್ವೈಃ ಪುಣ್ಯಜನೈಶ್ಚೈವ ವೀರುದ್ಭಿಃ ಪರ್ವತೈಸ್ತಥಾ

ಪಿತೃಗಳು, ದಾನವರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಅಪ್ಸರಾಸಮೂಹಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮರು, ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳೂ ಸಹ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲುಹರಿಸಿದರು.

ತೇಷು ತೇಷು ತು ಪಾತ್ರೇಷು ದುಹ್ಯಮಾನಾ ವಸುನ್ಧರಾ । ಪ್ರಾದಾದ್ಯಥೇಪ್ಸಿತಂ ಕ್ಷೀರಂ ತೇನ ಲೋಕಾಂಸ್ತ್ವಧಾರಯತ್

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲುಹರಿಸಿದಾಗ, ಅವಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬೇಕಾದ ಹಾಲನ್ನು ನೀಡಿದಳು. ಆ ಹಾಲಿನಿಂದ ಪೃಥು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದನು.

ಋಷಯ ಊಚುಃ॥ ವಿಸ್ತರೇಣ ಪೃಥೋರ್ಜನ್ಮ ಕೀರ್ತ್ತಯಸ್ವ ಮಹಾ ಮತೇ । ಯಥಾ ಮಹಾತ್ಮನಾ ದುಗ್ಧಾ ಪೂರ್ವಂ ತೇನ ವಸುನ್ಧರಾ

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಮಹಾಮತಿಗಳೇ, ಪೃಥುವಿನ ಜನ್ಮವನ್ನು ಹಾಗೂ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಾಲುಹರಿಸಿದನೆಂಬುದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿ.

ಯಥಾ ದೇವೈಶ್ಚ ನಾಗೈಶ್ಚ ಯಥಾ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಭಿಃ ಸಹ । ಯಥಾ ಯಕ್ಷೈಃ ಸಗನ್ಧರ್ವೈರಪ್ಸರೋಭಿರ್ಯಥಾ ಪುರಾ ॥೨.೧.

ದೇವತೆಗಳು, ನಾಗರು, ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು, ಯಕ್ಷರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಅಪ್ಸರಾಸರು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹಾಲುಹರಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿ.

೬೨.೧೦೦ ತೇಷಾಂ ಪಾತ್ರವಿಶೇಷಾಂಶ್ಚ ದೋಗ್ಧಾರಂ ಕ್ಷೀರಮೇವ ಚ । ತಥಾ ವತ್ಸವಿಶೇಷಾಂಶ್ಚ ತನ್ನಃ ಪ್ರಬ್ರೂಹಿ ಪೃಚ್ಛತಾಮ್

ಪ್ರತಿ ಸಮುದಾಯದ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಹಾಲುಹರಿಸುವವರು, ಹಾಲು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಕರುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿ.

ಯಸ್ಮಿಂಶ್ಚ ಕಾರಣೇ ಪಾಣಿರ್ವೇನಸ್ಯ ಮಥಿತಃ ಪುರಾ । ಕ್ರುದ್ಧೈರ್ಮಹರ್ಷಿಭಿಃ ಪೂರ್ವಂ ತತ್ ಸರ್ವಂ ಕಥಯಸ್ವ ನಃ

ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ವೇನನ ಕೈಯನ್ನು ಏಕೆ ಮಥಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನೂ ನಮಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ.

ವರ್ಣಯಿಷ್ಯಾಮಿ ವೋ ವಿಪ್ರಾಃ ಪೃಥೋರ್ವೈನ್ಯಸ್ಯ ಸಮ್ಭವಮ್ । ಏಕಾಗ್ರಾಃ ಪ್ರಯತಾಶ್ಚೈವ ಶೂಶ್ರೂಷಧ್ವಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಪೃಥು ವೈನ್ಯನ ಜನ್ಮವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನೀವು ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ, ಗಮನಿಸಿ ಕೇಳಿರಿ.

ನಾಶುಚೇರ್ನಾಪಿ ಪಾಪಾಯ ನಾಶಿಷ್ಯಾಯಾಹಿತಾಯ ಚ । ವರ್ಣಯೇಯಮಿಮಂ ಪುಣ್ಯಂ ನಾವ್ರತಾಯ ಕಥಞ್ಚನ

ಈ ಪುಣ್ಯಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಅಶುದ್ಧರಿಗೆ, ಪಾಪಿಗಳಿಗೆ, ಅನರ್ಹರಿಗೆ ಅಥವಾ ವ್ರತವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಸ್ವರ್ಗ್ಯಂ ಯಶಸ್ಯಮಾಯುಷ್ಯಂ ಪುಣ್ಯಂ ವೇದೈಶ್ಚ ಸಮ್ಮಿತಮ್ । ರಹಸ್ಯಮೃಷಿಭಿಃ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಶ್ರೃಣುಯಾದ್ಯೋಽನಸೂಯಕಃ

ಇದು ಸ್ವರ್ಗಪ್ರದ, ಕೀರ್ತಿಯುತ, ಆಯುಷ್ಯವರ್ಧಕ, ಪುಣ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ವೇದಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾದುದು. ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಇದನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ದ್ವೇಷವಿಲ್ಲದವನು ಇದನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು.

ಯಶ್ಚೇಮಂ ಶ್ರಾವಯೇನ್ಮರ್ತ್ಯಃ ಪೃಥೋರ್ವೈನ್ಯಸ್ಯ ಸಮ್ಭವಮ್ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯೋ ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ನ ಸ ಶೋಚೇತ್ ಕೃತಾಕೃತಮ್ । ಗೋಪ್ತಾ ಧರ್ಮಸ್ಯ ರಾಜಾಸೌ ಬಭೂವಾತ್ರಿಸಮಃ ಪ್ರಭುಃ

ಯಾರು ಪೃಥು ವೈನ್ಯನ ಜನ್ಮಕಥೆಯನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಜನರಿಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಮಾಡಿದ ಅಥವಾ ಮಾಡದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ದುಃಖಪಡಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ರಾಜನು ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದನು, ಅತ್ರಿಯಂತೆ ಮಹಾಪ್ರಭುವಾಗಿದ್ದನು.

ಅತ್ರಿವಂಶಸಮುತ್ಪನ್ನೋ ಹ್ಯಙ್ಗೋ ನಾಮ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಯಸ್ಯ ಪುತ್ರೋಽಭವದ್ವೇನೋ ನಾತ್ಯರ್ಥಂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ತಥಾ

ಅತ್ರಿವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದ ಅಂಗನು, ಅವನ ಮಗನು ವೇನನು. ಆದರೆ ವೇನನು ತುಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಜಾತೋ ಮೃತ್ಯುಸುತಾಯಾಂ ವೈ ಸುನೀಥಾಯಾಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಸ ಮಾತಾಮಹದೋಷೇಣ ವೇನಃ ಕಾಲಾತ್ಮಜಾತ್ಮಜಃ

ಮೃತ್ಯುವಿನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಸುನೀತೆಯಿಂದ ಆ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಾಯಿಯ ತಂದೆಯ ದೋಷದಿಂದ ಕಾಲಪುತ್ರನ ಮಗನಾದ ವೇನನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಸ ಧರ್ಮಂ ಪೃಷ್ಠತಃ ಕೃತ್ವಾ ಕಾಮಾಲ್ಲೋಭೇ ವ್ಯವರ್ತ್ತತ । ಸ್ಥಾಪನಂ ಸ್ಥಾಪಯಾಮಾಸ ಧರ್ಮಾಪೇತಂ ಸ ಪಾರ್ಥಿವಃ

ಆ ರಾಜನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಬಿಟ್ಟು, ಆಸೆ ಮತ್ತು ಲೋಭದಿಂದ ದೂರವಾಯಿತು. ಅವನು ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಾಣ್ಯತಿಕ್ರಮ್ಯ ಹ್ಯಧರ್ಮೇ ನಿರತೋಽಭವತ್ । ನಿಃಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವಷಟ್ಕಾರಾಃ ಪ್ರಜಾ ಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರಶಾಸತಿ । ಆಸನ್ನ ಚ ಪಪುಃ ಸೋಮಂ ಹುತಂ ಯಜ್ಞೇಷು ದೇವತಾಃ ॥೨.೧.

ಅವನು ವೇದ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ಅಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು. ಅವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜನರು ವೇದಪಾಠವನ್ನೂ, ಹೋಮದ ಕಾಲನ್ನು ಕೂಡ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು.

೬೨.೧೧೦ ನ ಯಷ್ಟವ್ಯಂ ನ ಹೋತವ್ಯಮಿತಿ ತಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ । ಆಸೀತ್ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ ಕ್ರೂರೇಯಂ ವಿನಾಶೇ ಪ್ರತ್ಯುಪಸ್ಥಿತೇ

ಅವನ ಕ್ರೂರವಾದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಏನೆಂದರೆ: 'ಯಾರೂ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಬಾರದು, ಹೋಮವೂ ಮಾಡಬಾರದು' ಎಂದು, ನಾಶ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹೇಳಿದನು.

ಅಹಮಿಜ್ಯಶ್ಚ ಪೂಜ್ಯಶ್ಚ ಸರ್ವಯಜ್ಞೇ ದ್ವಿಜಾತಿಭಿಃ । ಮಯಿ ಯಜ್ಞೋ ವಿಧಾತವ್ಯೋ ಮಯಿ ಹೋತವ್ಯಮಿತ್ಯಪಿ

'ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ನನನ್ನೇ ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಯಜ್ಞವೂ ನನಗಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು, ಹೋಮವೂ ನನಗಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು' ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದನು.

ತಮತಿಕ್ರಾನ್ತಮರ್ಯಾದಮಾದದಾನಮಸಾಮ್ಪ್ರತಮ್ । ಊಚುರ್ಮಹರ್ಷಯಃ ಸರ್ವೇ ಮರೀಚಿಪ್ರಮುಖಾಸ್ತಥಾ

ಮರ್ಯಾದೆ ಮೀರಿ, ಅಪ್ರಮೇಯವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡ ಆವನಿಗೆ, ಮರೀಚಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ವಯಂ ದೀಕ್ಷಾಂ ಪ್ರವೇಕ್ಷ್ಯಾಮಃ ಸಂವತ್ಸರಶತಾನ್ ಬಹೂನ್ । ಮಾಽಧರ್ಮಂ ವೇನ ಕಾರ್ಷೀಸ್ತ್ವಂ ನೈಷ ಧರ್ಮಃ ಸನಾತನಃ । ನಿಧನೇ ಚ ಪ್ರಸೂತೋಽಸಿ ಪ್ರಜಾಪತಿರಸಂಶಯಃ

'ನಾವು ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳು ದೀಕ್ಷೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ವೇನ, ನೀನು ಅಧರ್ಮ ಮಾಡಬೇಡ — ಇದು ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮವಲ್ಲ. ನೀನು ಸಾಯುವಾಗ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತೀಯೆ.' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಪಾಲಯಿಷ್ಯೇ ಪ್ರಜಾಶ್ಚೇತಿ ತ್ವಯಾ ಪೂರ್ವಂ ಪ್ರತಿಶ್ರುತಮ್ । ತಾಂಸ್ತಥಾ ವಾದಿನಃ ಸರ್ವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷೀನಬ್ರವೀತ್ತದಾ

'ನಾನು ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವೆನೆಂದು ನೀನು ಮೊದಲು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದೆ. ಹೀಗೆಲ್ಲಾ ಮಾತನಾಡಿದ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಅವನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.'

ಸ ಪ್ರಹಸ್ಯ ತು ದುರ್ಬುದ್ಧಿರಿದಂ ವಚನಕೋವಿದಃ । ಸ್ರಷ್ಟಾ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಕಶ್ಚಾನ್ಯಃ ಶ್ರೋತವ್ಯಂ ಕಸ್ಯ ವೈ ಮಯಾ

ಆ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯು, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿದ್ದವನಾದರೂ, ನಗುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಧರ್ಮವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಯಾರು? ನಾನು ಯಾರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು?'

ವೀರ್ಯಶ್ರುತತಪಃಸತ್ಯೈರ್ಮಯಾ ವಾ ಕಃ ಸಮೋ ಭುವಿ । ಮಹಾತ್ಮಾನಮನೂನಂ ಮಾಂ ಯೂಯಂ ಜಾನೀತ ತತ್ತ್ವತಃ

'ಬಲ, ವಿದ್ಯೆ, ತಪಸ್ಸು, ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಮನಾದವರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು? ನಾನು ಮಹಾತ್ಮನು, ನನಗೆ ಏನೂ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೀವು ನಿಜವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿರಿ.'

ಪ್ರಭವಃ ಸರ್ವಲೋಕಾನಾಂ ಧರ್ಮಾಣಾಞ್ಚ ವಿಶೇಷತಃ । ಇಚ್ಛನ್ ದಹೇಯಂ ಪೃಥಿವೀಂ ಪ್ಲಾವಯೇಯಂ ಜಲೇನ ವಾ । ಸೃಜೇಯಂ ವಾ ಗ್ರಸೇಯಂ ವಾ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ

'ನಾನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಮೂಲ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಧರ್ಮಗಳಿಗೂ. ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುಡಬಹುದು, ನೀರಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಬಹುದು, ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ನಾಶಮಾಡಬಹುದು — ಇದರಲ್ಲಿ ಯೋಚನೆ ಬೇಡ.'

ಯದಾ ನ ಶಕ್ಯತೇ ಸ್ತಮ್ಭಾನ್ಮಾನಾಚ್ಚ ಭೃಶಮೋಹಿತಃ । ಅನುನೇತುಂ ನೃಪೋ ವೇನಸ್ತತಃ ಕ್ರುದ್ಧಾ ಮಹರ್ಷಯಃ

ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮೋಹಗೊಂಡ ರಾಜ ವೇನನನ್ನು ಮಾತಿನಿಂದ ತಡೆಯಲಾಗದಾಗ, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಕೋಪದಿಂದ ಕ್ರಮವನ್ನಾಚರಿಸಿದರು.

ನಿಗೃಹ್ಯ ತಂ ಮಹಾಬಾಹುಂ ವಿಸ್ಫುರನ್ತಂ ಯಥಾಽನಲಮ್ । ತತೋಽಸ್ಯ ವಾಮಹಸ್ತಂ ತೇ ಮಮನ್ಥುರ್ಭೃಶಕೋಪಿತಾಃ ॥೨.೧.

ಅವರು ಆ ಬಲಶಾಲಿಯನ್ನಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ಎಡಗೈಯನ್ನು ಭಾರೀ ಕೋಪದಿಂದ ಮಥಿಸಿದರು.