ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ಚ ಮೃಗಕಾನ್ತಾ ಚ ತಸ್ಮಾದ್ದ್ವೇ ಸಂಬಭೂವತುಃ। ಮಧುಮತ್ಸರಃ ಪುಣ್ಯಞ್ಚ ಪಝಮೀನದ್ವಿಜಾಕುಲಮ್ ।। ೪೭.

ಅದರಿಂದ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ಮತ್ತು ಮೃಗಕಾಂತಾ ಎಂಬ ಎರಡು ನದಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ಪವಿತ್ರ ಮಧುಮತ್ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಪಜ್ಹ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳು ತುಂಬಿವೆ.

ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಸಮಾಕೀರ್ಣಂ ಮಧುವತ್ಸರ್ವತಃ ಸುಖಮ್। ರುದ್ರಕಾನ್ತಮಿತಿ ಖ್ಯಾತಂ ನಿರ್ಮಿತಂ ತದ್ಭವೇನ ತು ।। ೪೭.

ಅಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಗಳು ತುಂಬಿವೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮಧು ಹರಿದು ಸುಖಕರವಾಗಿದೆ. ಅದು ಭವನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ರುದ್ರಕಾಂತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಅನ್ಯೇ ಚಾಪ್ಯತ್ರ ವಿಖ್ಯಾತಾಃ ಪಝಮೀನದ್ವಿಜಾಕುಲಾಃ। ನಾಮ್ನಾ ರುದ್ರಾಜಯಾ ನಾಮ ದ್ವಾದಶೋದಧಿಸನ್ನಿಭಾಃ ।। ೪೭.

ಇಲ್ಲಿಯೂ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಪಜ್ಹ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸರೋವರಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ರುದ್ರಜಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವು ಹನ್ನೆರಡು, ಸಮುದ್ರದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿವೆ.

ತೇಭ್ಯಃ ಶಾನ್ತಾ ಚ ಮಾಧ್ವೀ ಚ ದ್ವೇ ನದ್ಯೌ ಸಮ್ಬಭೂವತುಃ। ಯನಿ ಕಿಮ್ಪುರುಷಾದ್ಯಾನಿ ತೇಷು ದೇವೋ ನ ವರ್ಷತಿ ।। ೪೭.

ಅವುಗಳಿಂದ ಶಾಂತಾ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ವಿ ಎಂಬ ಎರಡು ನದಿಗಳು ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆ. ಕಿಂಪುರುಷ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮಳೆಯನ್ನೇ ಸುರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಉದ್ಭಿದ್ಯಾನ್ಯುದಕಾನ್ಯತ್ರ ಪ್ರವಹನ್ತಿ ಸರಿದ್ವರಾಃ। ಋಷಭೋ ದುನ್ದುಭಿಶ್ಚೈವ ಧೂಮ್ರಶ್ಚೈವ ಮಹಾಗಿರಿಃ ।। ೪೭.

ಅಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕುವ ನೀರುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸರೋವರಗಳು ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಋಷಭ, ದುಂದುಭಿ ಮತ್ತು ಧೂಮ್ರ ಎಂಬ ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.

ಪೂರ್ವಾಯತಾ ಮಹಭಾಗಾ ನಿಮ್ನಗಾ ಲವಣಾಮ್ಭಸಿ। ಚನ್ದ್ರಕಙ್ಕಸ್ತಥಾ ಪ್ರಾಣೋ ಮಹಾನಗ್ನಿಃ ಶಿಲೋಚ್ಚಯಃ। ಉದಗ್ಯಾತಾ ಉದೀಚ್ಯಾನ್ತಾ ಅವಗಾಢಾ ಮಹೋದಧಿಮ್ ।। ೪೭.

ಪೂರ್ವದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯುವ ಪುಣ್ಯನದಿಗಳು ಉಪ್ಪಿನ ನೀರಿನ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಚಂದ್ರಕಂಕ, ಪ್ರಾಣ, ಅಗ್ನಿ ಎಂಬ ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲೆಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳು ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದು, ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ.

ಸೋಮಕಶ್ಚ ವರಾಹಶ್ಚ ನಾರದಶ್ಚ ಮಹೀಧರಃ। ಪ್ರತೀಚೀಮಾಯತಾಸ್ತೇ ವೈ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ಲವಣೋದಧಿಮ್ ।। ೪೭.

ಸೋಮಕ, ವರಾಹ ಮತ್ತು ನಾರದ ಎಂಬ ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳು ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದು, ಉಪ್ಪಿನ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತವೆ.

ಚಕ್ರೋ ಬಲಾಹಕಶ್ಚೈವ ಮೈನಾಕಶ್ಚೈವ ಪರ್ವತಃ। ಆಯತಾಸ್ತೇ ಮಹಾಶೈಲಾಃ ಸಮುದ್ರಂ ದಕ್ಷಿಣಂ ಪ್ರತಿ। ಚನ್ದ್ರಮೈನಾಕಯೋರ್ಮಧ್ಯೇವಿದಿಶಂ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ಪ್ರತಿ ।। ೪೭.

ಚಕ್ರ, ಬಲಾಹಕ ಮತ್ತು ಮೈನಾಕ ಎಂಬ ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳು ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದು, ಸಮುದ್ರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ. ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮೈನಾಕ ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕು ಇದೆ.

ತತ್ರ ಸಂವರ್ತ್ತಕೋ ನಾಮ ಸೋಽಗ್ನಿಃ ಪಿಬತಿ ತಜ್ಜಲಮ್। ನಾಮ್ನಾ ಸಮುದ್ರಪಃ ಶ್ರೀಮಾನೌರ್ವಃ ಸ ವಡವಾಮುಖಃ ।। ೪೭.

ಅಲ್ಲಿ ಸಂವર્તಕ ಎಂಬ ಅಗ್ನಿ ಆ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಸಮುದ್ರಪ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ಔರ್ವನು, ಅದು ವಡವಾಮುಖವಾಗಿದೆ.

ದ್ವಾದಶೈತೇ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ಹಿ ಪರ್ವತಾ ಲವಣೋದಧಿಮ್। ಮಹೇನ್ದ್ರಭಯವಿತ್ರಸ್ತಾಃ ಪಕ್ಷಚ್ಛೇದಭಯಾತ್ತದಾ। ಯದೇತದೄಶ್ಯತೇ ಚನ್ದ್ರೇ ಶ್ವೇತೇ ಕೃಷ್ಣಶಶಾಕೃತಿಃ ।। ೪೭.

ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಪರ್ವತಗಳು ಮಹೇಂದ್ರನ ಭಯದಿಂದ ಮತ್ತು ರೆಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿಸುವ ಭಯದಿಂದ ಉಪ್ಪಿನ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು. ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಶ್ವೇತದ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಮೊಲದ ಆಕಾರದ ಗುರುತು ಇದರಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

ಭಾರತಸ್ಯ ತು ವರ್ಷಸ್ಯ ಭೇದಾಸ್ತೇ ನವ ಕೀರ್ತಿತಾಃ। ಇಹೋದಿತಸ್ಯ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ತಥಾನ್ಯೇಽನ್ಯತ್ರ ನೋದಿತೇ ।। ೪೭.

ಭಾರತ ದೇಶದ ವಿಭಾಗಗಳು ಒಂಬತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದವುಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ, ಇತರವುಗಳು ಬೇರೆಡೆ ಉಂಟು.

ಉತ್ತರೋತ್ತರಮೇತೇಷಾಂ ವರ್ಷಮುದ್ದಿಶ್ಯತೇ ಗುಣೈಃ। ಆರೋಗ್ಯಾಯುಃ ಪ್ರಮಾಣಾಭ್ಯಾಂ ಧರ್ಮತಃ ಕಾಮತೋಽರ್ಥತಃ ।। ೪೭.

ಪ್ರತಿ ಮುಂದಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಆರೋಗ್ಯ, ಆಯುಷ್ಯ, ಪ್ರಮಾಣ, ಧರ್ಮ, ಕಾಮ, ಧನ ಇವುಗಳ ಗುಣಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

ಸಮನ್ವಿತಾನಿ ಭೂತಾನಿ ಗುಣೈ ರೇತೈಸ್ತು ಭಾಗತಃ। ವಸನ್ತಿ ನಾನಾಜಾತೀನಿ ತೇಷು ವರ್ಷೇಷು ತಾನಿ ವೈ। ಇತ್ಯೇಷಾಽಧಾರಯತ್ ಸರ್ವಂ ಪೃತ್ವೀ ವಿಶ್ವಂ ಜಗತ್ಸ್ಥಿತಾ ।। ೪೭.

ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಜೀವಿಗಳು ವಿವಿಧ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ; ಅಲ್ಲಿಯ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಭೂಮಿ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ದಕ್ಷಿಣೇನಾಪಿ ವರ್ಷಸ್ಯ ಭಾರತಸ್ಯ ನಿಬೋಧತ। ದಶಯೋಜನಸಾಹಸ್ರಂ ಸಮತೀತ್ಯ ಮಹಾರ್ಣವಮ್ ।। ೪೮.

ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವನ್ನು ಕೇಳು; ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ ಅದು ಬರುತ್ತದೆ.

ತ್ರೀಣ್ಯೇವ ತು ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಯೋಜನಾನಾಂ ಸಮಾಯತಮ್। ಅತಸ್ತ್ರಿಭಾಗವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ನಾನಾಪುಷ್ಪಫಲೋದಯಮ್ ।। ೪೮.

ಅದರ ವಿಸ್ತಾರ ಮೂರು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಮಾತ್ರ; ಅದು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ಹೂಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.

ವಿದ್ಯುತ್ವನ್ತಂ ಮಹಾಶೈಲಂ ತತ್ರೈಕಂ ಕುಲಪರ್ವತಮ್। ಯೇನ ಕೂಟತಟೈರ್ನೈಕೈಸ್ತದ್ದ್ವೀಪಂ ಸಮಲಂಕೃತಮ್ ।। ೪೮.

ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತ ಇದೆ, ಅದು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ; ಅನೇಕ ಶಿಖರಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಸನ್ನಸ್ವಾದುಸಲಿಲಾಸ್ತತ್ರ ನದ್ಯಃ ಸಹಸ್ರಶಃ। ವಾಪ್ಯಸ್ತಸ್ಯ ತು ದ್ವೀಪಸ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತಾ ವಿಮಲೋದಕಾಃ ।। ೪೮.

ಅಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ನದಿಗಳು ತಾಜಾ, ಸಿಹಿ ನೀರಿನಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತವೆ; ಆ ದ್ವೀಪದ ಕೆರೆಗಳು ಕೂಡ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿವೆ.

ತಸ್ಯ ಶೈಲಸ್ಯ ಛಿದ್ರೇಷು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೇಷ್ವಾಯತೇಷು ಚ। ಅನೇಕೇಷು ಸಮೃದ್ಧಾನಿ ನಾನಾಕಾರಾಣಿ ಸರ್ವ್ವಶಃ ।। ೪೮.

ಆ ಪರ್ವತದ ವಿಶಾಲವಾದ ಬಿರುಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉದ್ದವಾದ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಶ್ರೀಮಂತ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣಬಹುದು.

ನರನಾರೀಸಮಾಢ್ಯಾನಿ ಮುದಿತಾನಿ ಮಹಾನ್ತಿ ಚ। ತೇಷಾಂ ತಲಪ್ರವೇಶಾನಿ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಶತಾನಿ ಚ ।। ೪೮.

ಅವು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿವೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡದಾಗಿವೆ; ಅವುಗಳ ತಳಭಾಗದ ಪ್ರವೇಶಗಳು ಸಾವಿರಾರು, ಶತಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ.

ಪುರಾಣಿ ಸನ್ನಿವಿಷ್ಟಾನಿ ಪರ್ವತಾನ್ತರ್ಗತಾನಿ ಚ। ಸುಸಮ್ಬದ್ಧಾನಿ ಚಾನ್ಯೋನ್ಯಮೇಕದ್ವಾರಾಣಿ ಚಾನ್ಯಥ ।। ೪೮.

ಆ ಪರ್ವತದೊಳಗೆ ಹಳೆಯ ನಗರಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ; ಅವು ಪರಸ್ಪರ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಿವೆ, ಕೆಲವು ಒಂದೇ ಬಾಗಿಲು ಹೊಂದಿವೆ, ಕೆಲವು ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಪ್ರವೇಶಗಳಿವೆ.

ದೀರ್ಘಶ್ಮಶ್ರುಧರಾತ್ಮಾನೋ ನೀಲಾ ಮೇಘಸಮಪ್ರಭಾಃ। ಜಾತಮಾತ್ರಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ತತ್ರ ಅಶೀತಿಪರಮಾಯುಷಃ ।। ೪೮.

ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು ದೀರ್ಘ ದಾಡಿ ಮತ್ತು ದೇಹ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಅವರ ವರ್ಣವು ಕಪ್ಪು ಮೇಘದಂತೆ; ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಎಂಭತ್ತು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ಶಾಖಾಮೃಗಸಧರ್ಮಾಣಃ ಫಲಮೂಲಾಶಿನಸ್ತಥಾ। ಗೋಧರ್ಮಾಣೋ ಹ್ಯನಿರ್ದಿಷ್ಟಾಃ ಶೌಚಾಚಾರವಿವರ್ಜಿತಾಃ ।। ೪೮.

ಅವರು ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಂತೆ, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಜೀವನ ಕ್ರಮ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಿಲ್ಲ, ಶೌಚ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವಿಲ್ಲ.

ತದ್ದ್ವೀಪಂ ತಾದೃಶೈಃ ಪೂರ್ಣಂ ಮನುಜೈಃ ಕ್ಷುದ್ರಮಾನುಷೈಃ । ಏವಮೇತೇಽನ್ತರದ್ವೀಪಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾ ಆನುಪೂರ್ವಶಃ ।। ೪೮.

ಆ ದ್ವೀಪವು ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ದೇಹದ ಮಾನವರಿಂದ ತುಂಬಿದೆ; ಹೀಗೆ ಈ ಒಳಗಿನ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಿಂಶತ್ರ್ರಿಂಶಚ್ಚ ಪಞ್ಚಾಶತ್ ಷಷ್ಟ್ಯಶೀತಿಃ ಶತಂ ತಥಾ। ಸಹಸ್ರಮಪಿ ಚಾಪ್ಯುಕ್ತಂ ಯೋಜನಾನಾಂ ಸಮನ್ತತಃ ।। ೪೮.

ಇಪ್ಪತ್ತು, ಮೂವತ್ತು, ಐವತ್ತು, ಅರವತ್ತು, ಎಂಭತ್ತು, ನೂರು, ಸಹಸ್ರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ವಿಸ್ತೀರ್ಣಾಶ್ಚಾಯತಾಶ್ಚೈವ ನಾನಾಸತ್ತ್ವಸಮಾಕುಲಾಃ। ಬರ್ಹಿಣದ್ವೀಪಪರ್ವಾಣಿ ಕ್ಷುದ್ರದ್ವೀಪಾಃ ಸಹಸ್ರಶಃ ।। ೪೮.

ಅವು ವಿಶಾಲವೂ ಉದ್ದವೂ ಆಗಿವೆ, ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ; ಬರ್ಹಿಣ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ.

ಜಮ್ಬೂದ್ವೀಪಪ್ರದೇಶಾತ್ತು ಷಡನ್ಯೇ ವಿವಿಧಾಶ್ರಯಾಃ। ಅತ್ರ ದ್ವೀಪಾಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾ ನಾನಾರತ್ನಾಕರಾಃ ಕ್ಷಿತೌ ।। ೪೮.

ಜಂಬೂದ್ವೀಪ ಭಾಗವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇನ್ನೂ ಆರು ವಿಭಿನ್ನ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ದ್ವೀಪಗಳಿವೆ; ಇಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಙ್ಗದ್ವೀಪಂ ಯಮದ್ವೀಪಂ ಮಲಯದ್ವೀಪಮೇವ ಚ। ಶಙ್ಖದ್ವೀಪಂ ಕುಶದ್ವೀಪಂ ವರಾಹದ್ವೀಪಮೇವ ಚ ।। ೪೮.

ಅಂಗದ್ವೀಪ, ಯಮದ್ವೀಪ, ಮಲಯದ್ವೀಪ, ಶಂಖದ್ವೀಪ, ಕುಶದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ವರಾಹದ್ವೀಪ ಕೂಡ ಇವೆ.

ಅಙ್ಗದ್ವೀಪಂ ನಿಬೋಧ ತ್ವಂ ನಾನಾಸಙ್ಘಸಮಾಕುಲಮ್। ನಾನಾಮ್ಲೇಚ್ಛಗಣಾಕೀರ್ಣಂ ತದ್ದ್ವೀಪಂ ಬಹುವಿಸ್ತರಮ್ ।। ೪೮.

ಈಗ ಅಂಗದ್ವೀಪವನ್ನು ಕೇಳು; ಅದು ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಅನೇಕ ಮ್ಲೇಚ್ಛ ಜನಾಂಗಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಬಹಳ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ.

ಹೇಮವಿದ್ರುಮಪೂರ್ಣಾನಾಂ ರತ್ನಾನಾಮಾಕರಂ ಕ್ಷಿತೌ। ನದೀಶೈಲವನೈಶ್ಚಿತ್ರಂ ಸನ್ನಿಭಂ ಲವಣಾಮ್ಭಸಾ ।। ೪೮.

ಅದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ, ಪಗಡು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳ ಖನಿಯಾಗಿದೆ; ನದಿಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉಪ್ಪು ನೀರಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ.