ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಸಿಕತಾಪರ್ವತಮರೂನ್ ಗತ್ವಾ ವಿದ್ಯಾಧರಾನ್ ಯಯೌ। ನೇಮಿಮಣ್ಡಲಕೋಷ್ಠೇ ತು ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ಸಾ ಮಹೋದಧಿಮ್ ।। ೪೭.

ಸಿಕತಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಮರುಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾಟಿ, ವಿದ್ಯಾಧರರನ್ನು ತಲುಪಿದಳು; ನೆಮಿಮಂಡಲ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಮಹಾಸಮುದ್ರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.

ತಾಸಾಂ ನದ್ಯುಪನದ್ಯಶ್ಚ ಶತಶೋಽಥ ಸಹಸ್ರಶಃ। ಉಪಗಚ್ಛನ್ತಿ ತಾಃ ಸರ್ವಾ ಯತೋ ವರ್ಷತಿ ವಾಸವಃ ।। ೪೭.

ಈ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಪನದಿಗಳು ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಆಗಿ, ಎಲ್ಲವೂ ಇಂದ್ರನು ಮಳೆ ಸುರಿಸುವ ಜಾಗವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ.

ವಸ್ವೋಕಸಾಯಾಸ್ತೀರೇ ತು ವಾರಿಸುರಭಿವಿಶ್ರುತೇ। ಹರಿಶ್ರೃಙ್ಗೇ ತು ವಸತಿ ವಿದ್ವಾನ್ ಕೌಬೈರಕೋ ವಶೀ ।। ೪೭.

ವಸುಓಕಸಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಸುಗಂಧದ ನೀರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಹರಿಶೃಂಗ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನಿ ಕೌಬೈರಕನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಯಜ್ಞೋಪೇತಃ ಸ ಸುಮಹಾನಮಿತೌಜಾಃ ಸುವಿಕ್ರಮಃ। ತತ್ರಾಗಸ್ತ್ಯೈಃ ಪರಿವೃತೋ ವಿದ್ವದ್ಭಿರ್ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸೈಃ। ಕುಬೈರಾನುಚರಾಃ ಹ್ಯೇತೇ ಚತ್ವಾರಸ್ತತ್ಸಮಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೪೭.

ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧಾರಿ, ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ, ಮಹಾ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಅವನು, ಅಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ತ್ಯರು, ಪಂಡಿತರಾದ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸರು ಮತ್ತು ಕುಬೇರನ ಸೇವಕರು ಇವರೆಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತುವರಿದು ಇದ್ದನು. ಈ ನಾಲ್ವರು ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನರೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಏವಮೇವ ತು ವಿಜ್ಞೇಯಾ ಋದ್ಧಿಃ ಪರ್ವತವಾಸಿನಾಮ್। ಪರಸ್ಪರೇಣ ದ್ವಿಗುಣಾ ಧರ್ಮತಃ ಕಾಮತೋಽರ್ಥತಃ ।। ೪೭.

ಹಾಗೆಯೇ, ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರ ಐಶ್ವರ್ಯವು ಧರ್ಮ, ಕಾಮ, ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಹೇಮಕೂಟಸ್ಯ ಪೄಷ್ಠೇ ತು ಸಾಯನಂ ನಾಮ ತತ್ಸರಃ। ಮನಸ್ವಿನೀ ಪ್ರಭವತಿ ತಸ್ಮಾಜ್ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀ ಚ ಸಾ ।। ೪೭.

ಹೇಮಕುಟ ಪರ್ವತದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಯನ ಎಂಬ ಸರೋವರವಿದೆ. ಅದರಿಂದ ಮನಸ್ವಿನೀ ಎಂಬ ನದಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತಿ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಿ ನದಿಯೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

ಅವಗಾಹ್ಯ ಹ್ಯುಭಯತಃ ಸಮುದ್ರೌ ಪೂರ್ವಪಶ್ಚಿಮೌ । ಸರೋ ವಿಷ್ಣುಪದಂ ನಾಮ ನಿಷಧೇ ಪರ್ವತೋತ್ತಮೇ ।। ೪೭.

ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ನಿಷಧ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುಪದ ಎಂಬ ಸರೋವರವಿದೆ.

ತಸ್ಮಾದ್ದ್ವಯಂ ಪ್ರಭವತಿ ಗಾನ್ಧರ್ವೀ ನನ್ವಲೀ ಚ ಯಾ। ಮೇರೋಃ ಪಶ್ಚಾತ್ ಪ್ರಭವತಿ ಹ್ರದಶ್ಚನ್ದ್ರಪ್ರಭೋ ಮಹಾನ್ ।। ೪೭.

ಅದರಿಂದ ಗಾಂಧರ್ವಿ ಮತ್ತು ಅನ್ವಲಿ ಎಂಬ ಎರಡು ನದಿಗಳು ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆ. ಮೇರು ಪರ್ವತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಪ್ರಭ ಎಂಬ ಮಹಾ ಸರೋವರ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

ತತ್ರ ಜಾಮ್ಬೂನದೀ ಪುಣ್ಯಾ ಯಸ್ಯಾಂ ಜಾಮ್ಬೂನದಂ ಶುಭಮ್। ಪಯೋದಂ ತು ಸರೋ ನೀಲೇ ಸುಶುಭ್ರಂ ಪುಣ್ಡರೀಕವತ್ ।। ೪೭.

ಅಲ್ಲಿ ಜಾಂಬೂನದಿ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ನದಿ ಇದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಶುಭಕರವಾದ ಜಾಂಬೂನದ ಚಿನ್ನ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ನೀಲ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಪಯೋದ ಎಂಬ ಸರೋವರವೂ ಇದೆ, ಅದು ಸುಂದರವಾದ ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.

ಪುಣ್ಡರೀಕಾಪಯೋದಾ ಚ ತಸ್ಮಾನ್ನದ್ಯೌ ವಿನಿರ್ಗತೇ। ಶ್ವೇತಾತ್ ಪ್ರಭವತೇ ಪುಣ್ಯಂ ಸರಸ್ತೂತ್ತರಮಾನಸಮ್ ।। ೪೭.

ಪಯೋದ ಮತ್ತು ಕಮಲಗಳಿರುವ ಸರೋವರದಿಂದ ಪುಂಡರಿಕ ಮತ್ತು ಪಯೋದ ಎಂಬ ಎರಡು ನದಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಶ್ವೇತ ಪರ್ವತದಿಂದ ಉತ್ತರಮಾನಸ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಸರೋವರ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ಚ ಮೃಗಕಾನ್ತಾ ಚ ತಸ್ಮಾದ್ದ್ವೇ ಸಂಬಭೂವತುಃ। ಮಧುಮತ್ಸರಃ ಪುಣ್ಯಞ್ಚ ಪಝಮೀನದ್ವಿಜಾಕುಲಮ್ ।। ೪೭.

ಅದರಿಂದ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ಮತ್ತು ಮೃಗಕಾಂತಾ ಎಂಬ ಎರಡು ನದಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ಪವಿತ್ರ ಮಧುಮತ್ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಪಜ್ಹ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳು ತುಂಬಿವೆ.

ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಸಮಾಕೀರ್ಣಂ ಮಧುವತ್ಸರ್ವತಃ ಸುಖಮ್। ರುದ್ರಕಾನ್ತಮಿತಿ ಖ್ಯಾತಂ ನಿರ್ಮಿತಂ ತದ್ಭವೇನ ತು ।। ೪೭.

ಅಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಗಳು ತುಂಬಿವೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮಧು ಹರಿದು ಸುಖಕರವಾಗಿದೆ. ಅದು ಭವನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ರುದ್ರಕಾಂತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಅನ್ಯೇ ಚಾಪ್ಯತ್ರ ವಿಖ್ಯಾತಾಃ ಪಝಮೀನದ್ವಿಜಾಕುಲಾಃ। ನಾಮ್ನಾ ರುದ್ರಾಜಯಾ ನಾಮ ದ್ವಾದಶೋದಧಿಸನ್ನಿಭಾಃ ।। ೪೭.

ಇಲ್ಲಿಯೂ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಪಜ್ಹ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸರೋವರಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ರುದ್ರಜಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವು ಹನ್ನೆರಡು, ಸಮುದ್ರದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿವೆ.

ತೇಭ್ಯಃ ಶಾನ್ತಾ ಚ ಮಾಧ್ವೀ ಚ ದ್ವೇ ನದ್ಯೌ ಸಮ್ಬಭೂವತುಃ। ಯನಿ ಕಿಮ್ಪುರುಷಾದ್ಯಾನಿ ತೇಷು ದೇವೋ ನ ವರ್ಷತಿ ।। ೪೭.

ಅವುಗಳಿಂದ ಶಾಂತಾ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ವಿ ಎಂಬ ಎರಡು ನದಿಗಳು ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆ. ಕಿಂಪುರುಷ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮಳೆಯನ್ನೇ ಸುರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಉದ್ಭಿದ್ಯಾನ್ಯುದಕಾನ್ಯತ್ರ ಪ್ರವಹನ್ತಿ ಸರಿದ್ವರಾಃ। ಋಷಭೋ ದುನ್ದುಭಿಶ್ಚೈವ ಧೂಮ್ರಶ್ಚೈವ ಮಹಾಗಿರಿಃ ।। ೪೭.

ಅಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕುವ ನೀರುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸರೋವರಗಳು ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಋಷಭ, ದುಂದುಭಿ ಮತ್ತು ಧೂಮ್ರ ಎಂಬ ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.

ಪೂರ್ವಾಯತಾ ಮಹಭಾಗಾ ನಿಮ್ನಗಾ ಲವಣಾಮ್ಭಸಿ। ಚನ್ದ್ರಕಙ್ಕಸ್ತಥಾ ಪ್ರಾಣೋ ಮಹಾನಗ್ನಿಃ ಶಿಲೋಚ್ಚಯಃ। ಉದಗ್ಯಾತಾ ಉದೀಚ್ಯಾನ್ತಾ ಅವಗಾಢಾ ಮಹೋದಧಿಮ್ ।। ೪೭.

ಪೂರ್ವದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯುವ ಪುಣ್ಯನದಿಗಳು ಉಪ್ಪಿನ ನೀರಿನ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಚಂದ್ರಕಂಕ, ಪ್ರಾಣ, ಅಗ್ನಿ ಎಂಬ ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲೆಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳು ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದು, ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ.

ಸೋಮಕಶ್ಚ ವರಾಹಶ್ಚ ನಾರದಶ್ಚ ಮಹೀಧರಃ। ಪ್ರತೀಚೀಮಾಯತಾಸ್ತೇ ವೈ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ಲವಣೋದಧಿಮ್ ।। ೪೭.

ಸೋಮಕ, ವರಾಹ ಮತ್ತು ನಾರದ ಎಂಬ ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳು ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದು, ಉಪ್ಪಿನ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತವೆ.

ಚಕ್ರೋ ಬಲಾಹಕಶ್ಚೈವ ಮೈನಾಕಶ್ಚೈವ ಪರ್ವತಃ। ಆಯತಾಸ್ತೇ ಮಹಾಶೈಲಾಃ ಸಮುದ್ರಂ ದಕ್ಷಿಣಂ ಪ್ರತಿ। ಚನ್ದ್ರಮೈನಾಕಯೋರ್ಮಧ್ಯೇವಿದಿಶಂ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ಪ್ರತಿ ।। ೪೭.

ಚಕ್ರ, ಬಲಾಹಕ ಮತ್ತು ಮೈನಾಕ ಎಂಬ ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳು ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದು, ಸಮುದ್ರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ. ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮೈನಾಕ ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕು ಇದೆ.

ತತ್ರ ಸಂವರ್ತ್ತಕೋ ನಾಮ ಸೋಽಗ್ನಿಃ ಪಿಬತಿ ತಜ್ಜಲಮ್। ನಾಮ್ನಾ ಸಮುದ್ರಪಃ ಶ್ರೀಮಾನೌರ್ವಃ ಸ ವಡವಾಮುಖಃ ।। ೪೭.

ಅಲ್ಲಿ ಸಂವર્તಕ ಎಂಬ ಅಗ್ನಿ ಆ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಸಮುದ್ರಪ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ಔರ್ವನು, ಅದು ವಡವಾಮುಖವಾಗಿದೆ.

ದ್ವಾದಶೈತೇ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ಹಿ ಪರ್ವತಾ ಲವಣೋದಧಿಮ್। ಮಹೇನ್ದ್ರಭಯವಿತ್ರಸ್ತಾಃ ಪಕ್ಷಚ್ಛೇದಭಯಾತ್ತದಾ। ಯದೇತದೄಶ್ಯತೇ ಚನ್ದ್ರೇ ಶ್ವೇತೇ ಕೃಷ್ಣಶಶಾಕೃತಿಃ ।। ೪೭.

ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಪರ್ವತಗಳು ಮಹೇಂದ್ರನ ಭಯದಿಂದ ಮತ್ತು ರೆಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿಸುವ ಭಯದಿಂದ ಉಪ್ಪಿನ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು. ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಶ್ವೇತದ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಮೊಲದ ಆಕಾರದ ಗುರುತು ಇದರಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

ಭಾರತಸ್ಯ ತು ವರ್ಷಸ್ಯ ಭೇದಾಸ್ತೇ ನವ ಕೀರ್ತಿತಾಃ। ಇಹೋದಿತಸ್ಯ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ತಥಾನ್ಯೇಽನ್ಯತ್ರ ನೋದಿತೇ ।। ೪೭.

ಭಾರತ ದೇಶದ ವಿಭಾಗಗಳು ಒಂಬತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದವುಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ, ಇತರವುಗಳು ಬೇರೆಡೆ ಉಂಟು.

ಉತ್ತರೋತ್ತರಮೇತೇಷಾಂ ವರ್ಷಮುದ್ದಿಶ್ಯತೇ ಗುಣೈಃ। ಆರೋಗ್ಯಾಯುಃ ಪ್ರಮಾಣಾಭ್ಯಾಂ ಧರ್ಮತಃ ಕಾಮತೋಽರ್ಥತಃ ।। ೪೭.

ಪ್ರತಿ ಮುಂದಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಆರೋಗ್ಯ, ಆಯುಷ್ಯ, ಪ್ರಮಾಣ, ಧರ್ಮ, ಕಾಮ, ಧನ ಇವುಗಳ ಗುಣಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

ಸಮನ್ವಿತಾನಿ ಭೂತಾನಿ ಗುಣೈ ರೇತೈಸ್ತು ಭಾಗತಃ। ವಸನ್ತಿ ನಾನಾಜಾತೀನಿ ತೇಷು ವರ್ಷೇಷು ತಾನಿ ವೈ। ಇತ್ಯೇಷಾಽಧಾರಯತ್ ಸರ್ವಂ ಪೃತ್ವೀ ವಿಶ್ವಂ ಜಗತ್ಸ್ಥಿತಾ ।। ೪೭.

ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಜೀವಿಗಳು ವಿವಿಧ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ; ಅಲ್ಲಿಯ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಭೂಮಿ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ದಕ್ಷಿಣೇನಾಪಿ ವರ್ಷಸ್ಯ ಭಾರತಸ್ಯ ನಿಬೋಧತ। ದಶಯೋಜನಸಾಹಸ್ರಂ ಸಮತೀತ್ಯ ಮಹಾರ್ಣವಮ್ ।। ೪೮.

ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವನ್ನು ಕೇಳು; ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ ಅದು ಬರುತ್ತದೆ.

ತ್ರೀಣ್ಯೇವ ತು ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಯೋಜನಾನಾಂ ಸಮಾಯತಮ್। ಅತಸ್ತ್ರಿಭಾಗವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ನಾನಾಪುಷ್ಪಫಲೋದಯಮ್ ।। ೪೮.

ಅದರ ವಿಸ್ತಾರ ಮೂರು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಮಾತ್ರ; ಅದು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ಹೂಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.

ವಿದ್ಯುತ್ವನ್ತಂ ಮಹಾಶೈಲಂ ತತ್ರೈಕಂ ಕುಲಪರ್ವತಮ್। ಯೇನ ಕೂಟತಟೈರ್ನೈಕೈಸ್ತದ್ದ್ವೀಪಂ ಸಮಲಂಕೃತಮ್ ।। ೪೮.

ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತ ಇದೆ, ಅದು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ; ಅನೇಕ ಶಿಖರಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಸನ್ನಸ್ವಾದುಸಲಿಲಾಸ್ತತ್ರ ನದ್ಯಃ ಸಹಸ್ರಶಃ। ವಾಪ್ಯಸ್ತಸ್ಯ ತು ದ್ವೀಪಸ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತಾ ವಿಮಲೋದಕಾಃ ।। ೪೮.

ಅಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ನದಿಗಳು ತಾಜಾ, ಸಿಹಿ ನೀರಿನಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತವೆ; ಆ ದ್ವೀಪದ ಕೆರೆಗಳು ಕೂಡ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿವೆ.

ತಸ್ಯ ಶೈಲಸ್ಯ ಛಿದ್ರೇಷು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೇಷ್ವಾಯತೇಷು ಚ। ಅನೇಕೇಷು ಸಮೃದ್ಧಾನಿ ನಾನಾಕಾರಾಣಿ ಸರ್ವ್ವಶಃ ।। ೪೮.

ಆ ಪರ್ವತದ ವಿಶಾಲವಾದ ಬಿರುಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉದ್ದವಾದ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಶ್ರೀಮಂತ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣಬಹುದು.

ನರನಾರೀಸಮಾಢ್ಯಾನಿ ಮುದಿತಾನಿ ಮಹಾನ್ತಿ ಚ। ತೇಷಾಂ ತಲಪ್ರವೇಶಾನಿ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಶತಾನಿ ಚ ।। ೪೮.

ಅವು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿವೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡದಾಗಿವೆ; ಅವುಗಳ ತಳಭಾಗದ ಪ್ರವೇಶಗಳು ಸಾವಿರಾರು, ಶತಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ.