ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಭವಸ್ಯ ದಯಿತಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಪರ್ವತೋ ಮೇಘಸನ್ನಿಭಃ। ಶಾತಕುಮ್ಭಮಯೈಃ ಶುಭ್ರೈಃ ಶಿಲಾಜಾಲೈಃ ಸಮಾವೃತಃ ।। ೪೭ .

ಭವನೆ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರನಾದ ಆ ಪರ್ವತವು ಮೇಘದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದು ಹೊಳೆಯುವ ಶಾತಕುಂಭ ಶಿಲೆಗಳ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.

ಶತಸಙ್ಖ್ಯೈಸ್ತಾಪನೀಯೈಃ ಶ್ರೃಙ್ಗೈರ್ದಿವಮಿವೋಲ್ಲಿಖನ್। ಮುಞ್ಜವಾನ್ ಸ ಮಹಾದಿವ್ಯೋ ದುರ್ಗಶೈಲೋ ಹಿಮಾರ್ಚಿತಃ ।। ೪೭.

ಅಲ್ಲಿರುವ ಮುಂಜವಾನ್ ಎಂಬ ಮಹಾ ದಿವ್ಯ ದುರ್ಗಪರ್ವತವು ನೂರಾರು ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಚಿನ್ನದ ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ತಲುಪುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹಿಮವು ಅದನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತದೆ.

ತಸ್ಮಿನ್ ಗಿರೌ ನಿವಸತಿ ಗಿರಿಶೋ ಧೂಮ್ರಲೋಹಿತಃ। ತಸ್ಯ ಪಾದಾತ್ ಪ್ರಭವತಿ ಶೈಲೋದಂ ನಾಮ ತತ್ಸರಃ ।। ೪೭.

ಆ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಧೂಮ್ರಲೋಹಿತ ಎಂಬ ಗಿರಿಶನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಪರ್ವತದ ಪಾದದಲ್ಲಿ ಶೈಲೋದ ಎಂಬ ಸರೋವರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಭವತೇ ಹಿವ್ಯಾ ಶೈಲೋದಾ ನಾಮ ನಿಮ್ನಗಾ। ಸಾ ಚಕ್ಷುಃಶೀತಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ಲವಣೋದಧಿಮ್ ।। ೪೭.

ಅಲ್ಲಿಂದ ಶೈಲೋದಾ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯವಾದ ನದಿಯು ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಆಕೆ ಚಕ್ಷು ಮತ್ತು ಶೀತಯ ಎಂಬ ಎರಡು ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ಲವಣಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾಳೆ.

ತಸ್ಯಾಸ್ತೀರೇ ವನಂ ದಿವ್ಯಂ ವಿಶ್ರುತಂ ಸುರಭೀತಿ ವೈ। ಅಸ್ತ್ಯುತ್ತರೇಣ ಕೈಲಾಸಾಚ್ಛಿವಸತ್ತ್ವೌಷಧೋ ಗಿರಿಃ ।। ೪೭.

ಆ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧಿ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಿವ್ಯವಾದ ಅರಣ್ಯವಿದೆ. ಕೈಲಾಸದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಶಿವಸತ್ವೌಷಧ ಎಂಬ ಪರ್ವತವಿದೆ.

ಗೌರೋ ನಾಮ ಗಿರಿಸ್ತತ್ರ ಹರಿತಾಲಮಯಃ ಶುಭಃ। ಹಿರಣ್ಯಶ್ರೃಙ್ಗಃ ಸುಮಹಾನ್ ದಿವ್ಯೋ ಮಣಿಮಯೋ ಗಿರಿಃ ।। ೪೭.

ಅಲ್ಲಿ ಗೌರ ಎಂಬ ಸುಂದರವಾದ ಹರಿತಾಲದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಪರ್ವತವಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಹಿರಣ್ಯಶೃಂಗ ಎಂಬ ಮಹಾ ದಿವ್ಯ ಮಣಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಪರ್ವತವೂ ಇದೆ.

ತಸ್ಯ ಪಾದೇ ಮಹದ್ದಿವ್ಯಂ ಶುಭಂ ಕಾಞ್ಚನವಾಲುಕಮ್। ರಮ್ಯಂ ಬಿನ್ದುಸರೋ ನಾಮ ಯತ್ರ ಯಾತೋ ಭಗೀರಥಃ ।। ೪೭.

ಅದರ ಪಾದದಲ್ಲಿ ಕಂಚನದ ಮರಳಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಶುಭಕರವಾದ ಮಹಾ ದಿವ್ಯ ಬಿಂದುಸರೋವರವಿದೆ. ಭಗೀರಥನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದನು.

ಗಙ್ಗಾನಿಮಿತ್ತಂ ರಾಜರ್ಷಿರುವಾಸ ಬಹುಲಾಃ ಸಮಾಃ । ದಿವಂ ಯಾಸ್ಯನ್ತಿ ಮೇ ಪೂರ್ವೇ ಗಙ್ಗಾತೋಯಪರಿಪ್ಲುತಾಃ ।। ೪೭.

ಗಂಗೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ರಾಜರ್ಷಿ ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ವಾಸಮಾಡಿದನು. ನನ್ನ ಪೂರ್ವಜರು ಗಂಗೆಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

ತತ್ರ ತ್ರಿಪಥಗಾ ದೇವೀ ಪ್ರಥಮನ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ। ಸೋಮಪಾದಪ್ರಸೂತಾ ಸಾ ಸಪ್ತಧಾ ಪ್ರತಿಪದ್ಯ ತೇ ।। ೪೭.

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮೊದಲಿಗೆ ದೇವತೆಗಳ ನದಿಯಾದ ತ್ರಿಪಥಗಾ ಸ್ಥಾಪಿತಳಾದಳು. ಸೋಮನ ಪಾದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಆಕೆ, ನಂತರ ಏಳು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಳು.

ಯೂಪಾ ಮಣಿಮಯಾಸ್ತತ್ರ ಚಿತಯಶ್ಚ ಹಿರಣ್ಮಯಾಃ । ತತ್ರೇಷ್ಟ್ವಾ ತು ಗತಃ ಶರ್ವಂ ಶಕ್ರಃ ಸರ್ವೈಃ ಸುರೈಃ ಸಹ ।। ೪೭.

ಅಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಯಜ್ಞಸ್ತಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಗಾರದ ಚಿತಾಗ್ನಿಗಳು ಇದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇಂದ್ರನು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಯಜ್ಞಮಾಡಿ ಹೊರಟನು.

ದಿವಿಚ್ಛಾಯಾಪಥೋ ಯಸ್ತು ಅನುನಕ್ಷತ್ರಮಣ್ಡಲಮ್ । ದೃಶ್ಯತೇ ಭಾಸ್ವರೋ ರಾತ್ರೌ ದೇವೀ ತ್ರಿಪಥಗಾ ತು ಸಾ ।। ೪೭.

ಆ ದೇವಿ ತ್ರಿಪಥಗೆಯ ಬೆಳಕು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರವಲಯದ ಪಾರಾಗಿಯೂ, ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ದಿವಞ್ಚೈವ ಭಾವಯನ್ತೀ ಭುವಙ್ಗತಾ। ಭವೋತ್ತಮಾಙ್ಗೇ ಪತಿತಾ ಸಂರುದ್ಧಾ ಯೋಗಮಾಯಯಾ ।। ೪೭.

ಆಕೆ ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿದು, ಶಿವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಾಗ, ಶಿವನು ತನ್ನ ಯೋಗಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ತಡೆದನು.

ತಸ್ಯಾ ಯೇ ಬಿನ್ದವಃ ಕೇಚಿತ್ ಕ್ರುದ್ಧಾಯಾಃ ಪತಿತಾಃ ಕ್ಷಿತೌ। ಕೃತಂ ಬಿನ್ದುಸರಸ್ತತ್ರ ತತೋ ಬಿನ್ದುಸರಃ ಸ್ಮೃತಮ್ ।। ೪೭.

ಆಕೆಯ ಕೆಲವು ಹನಿ ಹನಿ ಕೋಪದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದು, ಅಲ್ಲೇ ಒಂದು ಸರೋವರವಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ಬಿಂದುಸರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತತೋ ನಿರುದ್ಧಾ ದೇವೀ ಸಾ ಭವೇನ ಸ್ಮಯತಾ ಕಿಲ। ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ಮನಸಾ ಶಙ್ಕರಕ್ಷೇಪಣಂ ಪ್ರತಿ ।। ೪೭.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ನಗುತ್ತಾ ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ತಡೆದಾಗ, ಆಕೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಂಕರನ ಕೈಯಿಂದ ಹೇಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸತೊಡಗಿದಳು.

ಭಿತ್ತ್ವಾ ವಿಶಾಮಿ ಪಾತಾಲಂ ಸ್ರೋತಸಾ ಗೃಹ್ಯ ಶಙ್ಕರಮ್। ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತಸ್ಯಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಂ ಕ್ರೂರಂ ದೇವ್ಯಾ ಚಿಕೀರ್ಷಿತಮ್ ।। ೪೭.

ಆಕೆ 'ನಾನು ಪಾತಾಳವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ನನ್ನ ಹರಿವಿನಿಂದ ಶಂಕರನನ್ನು ಕೂಡ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದಳು. ಆದರೆ ಆಕೆಯ ಕ್ರೂರ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅರಿತ ಶಿವನು ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆದುಕೊಂಡನು.

ತಿರೋಭಾವಯಿತುಂ ಬುದ್ಧಿರಾಸೀದಙ್ಗೇಷು ತಾಂ ನದೀಮ್। ತಸ್ಯಾವಲೇಪಂ ತಂ ಬುದ್ಧ್ವಾ ನದ್ಯಾಃ ಕ್ರುದ್ಧಸ್ತು ಶಙ್ಕರಃ। ನಿರುಧ್ಯ ತು ಶಿರಸ್ಯೇನಾಂ ವೇಗೇನ ಪತಿತಾಂ ಭುವಿ ।। ೪೭.

ಶಿವನು ಆ ನದಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಆಕೆಯ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೋಪಗೊಂಡ ಶಿವನು ಆಕೆಯನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ತಡೆದು, ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳಲು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.

ಏತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಕಾಲೇ ತು ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಜಾನಮಗ್ರತಃ। ಧಮನೀಸನ್ತತಂ ಕ್ಷೀಣಂ ಕ್ಷುಧಾಪರಿಗತೇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ।। ೪೭.

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಾಜನನ್ನು ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಿ, ಅವನ ಶಿರಾ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು, ದೇಹ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿತ್ತು, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಿದ್ದವು.

ಅನೇನ ತೋಷಿತಶ್ಚಾಹಂ ನದ್ಯರ್ಥಂ ಪೂರ್ವಮೇವ ಹಿ। ಬುದ್ಧ್ವಾಸ್ಯ ವರದಾನಂ ತು ಕೋಪಂ ನಿಯತವಾಂಸ್ತು ಸಃ ।। ೪೭.

'ಈವನು ನನ್ನನ್ನು ಗಂಗೆಯಿಗಾಗಿ ಮೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ನಾನು ಈತನಿಗೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ವರ ನೀಡಿದ್ದೆನೆಂದು ತಿಳಿದು, ನನ್ನ ಕೋಪವನ್ನು ತಡೆದಿದ್ದೆನು' ಎಂದು ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು.

ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಹಿ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಧಾರಣಂ ಪ್ರತಿ। ತತೋ ವಿಸರ್ಜಯಾಮಾಸ ಸಂರುದ್ಧಾಂ ಸ್ವೇನ ತೇಜಸಾ। ನದೀಂ ಭಗೀರಥಸ್ಯಾರ್ಥೇ ತಪಸೋಗ್ರೇಣ ತೋಷಿತಃ ।। ೪೭.

ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಪೂರೈಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿದು, ಶಿವನು ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತಡೆದಿದ್ದ ನದಿಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು. ಭಗೀರಥನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು.

ತತೋ ವಿಸೃಜ್ಯಮಾನಾಯಾಃ ಸ್ರೋತಸ್ತತ್ಸಪ್ತತಾಙ್ಗತಮ್। ತ್ರಯಃ ಪ್ರಾಚೀಮಭಿಮುಖಂ ಪ್ರತೀಚೀಂ ತ್ರಯಃ ಏವ ತು ।। ೪೭.

ಆಮೇಲೆ, ಆಕೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದಾಗ, ಆಕೆಯ ಹರಿವು ಏಳು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಹಂಚಿತು. ಮೂರು ಪೂರ್ವದ ಕಡೆಗೆ, ಮೂರು ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯಿತು.

ನದ್ಯಾಃ ಸ್ರೋತಸ್ತು ಗಙ್ಗಾಯಾಃ ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತ ಸಪ್ತಧಾ। ನಲಿನೀ ಹ್ರಾದಿನೀ ಚೈವ ಪಾವನೀ ಚೈವ ಪ್ರಾಗ್ಗತಾ ।। ೪೭.

ಗಂಗೆಯ ಹರಿವು ಹೀಗೆ ಏಳು ಭಾಗಗಳಾಯಿತು. ನಳಿನಿ, ಹ್ರಾದಿನಿ ಮತ್ತು ಪಾವನಿ ಪೂರ್ವದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದವು.

ಸೀತಾ ಚಕ್ಷುಶ್ಚ ಸಿನ್ಧುಶ್ಚ ಪ್ರತೀಚೀಂ ದಿಶಮಾಕ್ಷಿತಾಃ। ಸಪ್ತಮೀ ತ್ವನುಗಾ ತಾಸಾಂ ದಕ್ಷಿಣೇನ ಭಗೀರಥೀ ।। ೪೭.

ಸೀತಾ, ಚಕ್ಷು ಮತ್ತು ಸಿಂಧು ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದವು. ಏಳನೆಯದು ಭಗೀರಥಿ, ಅವುಗಳ ಹಿಂದೆ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದಳು.

ತಸ್ಮಾದ್ಭಾಗೀರಥೀ ಯಾ ಸಾ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ಲವಣೋದಧಿಮ್। ಸಪ್ತೈತಾ ಭಾವಯನ್ತೀಹ ಹಿಮಾಹ್ವಂ ವರ್ಷಮೇವ ತು ।। ೪೭.

ಆ ಕಾರಣದಿಂದ, ಆ ಭಗೀರಥಿ ಉಪ್ಪಿನ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. ಈ ಏಳು ನದಿಗಳು ಹಿಮಾಹ್ವ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ, ಮಳೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾದವು.

ಪ್ರಸೂತಾಃ ಸಪ್ತ ನದ್ಯಸ್ತಾಃ ಶುಭಾ ಬಿನ್ದುಸರೋದ್ಭವಾಃ। ನಾನಾದೇಶಾನ್ ಭಾವಯನ್ತ್ಯೋ ಮ್ಲೇಚ್ಛಪ್ರಾಯಾಂಶ್ಚ ಸರ್ವಶಃ ।। ೪೭.

ಆ ಶುಭಕರವಾದ ಏಳು ನದಿಗಳು ಬಿಂದುಸರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವು. ಅವು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ, ಬಹುಪಾಲು ಮ್ಲೇಛ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ.

ಉಪಗಚ್ಛನ್ತಿ ತಾಃ ಸರ್ವಾ ಯತೋ ವರ್ಷತಿ ವಾಸನಃ। ಸಿರಿನ್ಧ್ರಾನ್ ಕುನ್ತಲಾಂಶ್ಚೀನಾನ್ ಬರ್ಭರಾನ್ ಯವಸಾನ್ ದ್ರುಹಾನ್ ।। ೪೭.

ಆ ಎಲ್ಲಾ ನದಿಗಳು ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ: ಸಿರಿಂಧ್ರ, ಕುಂತಲ, ಚೀನ, ಬರ್ಬರ, ಯುವಸ, ದ್ರುಹಾ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ರುಷಾಣಾಂಶ್ಚ ಕುಣಿನ್ದಾಂಶ್ಚ ಅಙಗಲೋಕವರಾಶ್ಚ ಯೇ। ಕೃತ್ವಾ ದ್ವಿಧಾ ಸಿನ್ಧುಮರುಂ ಸೀತಾಗಾತ್ಪಶ್ಚಿಮೋದಧಿಮ್ ।। ೪೭.

ರುಷರು, ಕುಣಿಂದರು, ಅಙ್ಗ ಮತ್ತು ಲೋಕವರೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಜನರು, ಸಿಂಧು ಮರುಭೂಮಿಯನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಸೀತಾನದಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿದರು.

ಅಥ ಚೀನಮರೂಂಶ್ಚೈವ ನಙ್ಗಣಾನ್ ಸರ್ವಮೂಲಿಕಾನ್ । ಸಾಧ್ರಾಂಸ್ತು ಷಾರಾಂಸ್ತಮ್ಪಾಕಾನ್ ಪಹ್ನವಾನ್ ದರದಾನ್ ಶಕಾನ್। ಏತಾನ್ ಜನಪದಾನ್ ಚಕ್ಷುಃ ಸ್ರಾವಯನ್ತೀ ಗತೋದಧಿಮ್ ।। ೪೭.

ಆಮೇಲೆ ಚೀನ ಮತ್ತು ಮರು ದೇಶದವರು, ನಂಗಣ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮೂಲಿಕ ಜನರು, ಜೊತೆಗೆ ಸಾಧ್ರ, ಷಾರ, ತಂಪಾಕ, ಪಹ್ನವ, ದರದ, ಶಕ ಜನಾಂಗಗಳೆಲ್ಲರೂ, ಚಕ್ಷು ನದಿ ಹರಿದು ಸಾಗುತ್ತಾ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿತು.

ದರದಾಂಶ್ಚ ಸಕಾಂಶ್ಮೀರಾನ್ ಗಾನ್ಧಾರಾನ್ ವರಪಾನ್ ಹ್ರದಾನ್। ಶಿವಪೌರಾನಿನ್ದ್ರಹಾಸಾನ್ ವದಾತೀಂಶ್ಚ ವಿಸರ್ಜಯಾನ್ ।। ೪೭.

ದರದರು, ಸಕರು, ಕಾಶ್ಮೀರಿಗಳು, ಗಾಂಧಾರರು, ವರಪಾ, ಹ್ರದ, ಶಿವಪುರ, ಇಂದ್ರಹಾಸ ಮತ್ತು ವದಾತಿ ಜನರನ್ನು ದಾಟಿ, ಆ ನದಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿತು.

ಸೈನ್ಧವಾನ್ ರನ್ಧ್ರಕರಕಾನ್ ಭ್ರಮರಾಭೀರರೋಹಕಾನ್ । ಶುನಾಮುಖಾಂಶ್ಚೋರ್ದ್ಧ್ವಮನೂನ್ ಸಿದ್ಧಚಾರಣಸೋವಿತಾನ್ ।। ೪೭.

ಸೈಂಧವ, ರಂಧ್ರ, ಕರಕ, ಭ್ರಮರ, ಅಭೀರ, ರೋಹಕ ಮತ್ತು ಶುನಾಮುಖ ಜನರು, ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ತರದ ಅನುಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಚಾರಣರು ಮತ್ತು ಸೋವಿ ಇವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.