ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಅರತ್ನೀನಾಂ ಶತಾನ್ಯಷ್ಟೌ ಏಕಷಷ್ಟ್ಯಧಿಕಾನಿ ತು। ಫಲಪ್ರಮಾಣಂ ಸಂಖ್ಯಾತಮೃಷಿಭಿಸ್ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿಭಿಃ ।। ೪೬.

ಅದರ ಹಣ್ಣಿನ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡ ಋಷಿಗಳು ಎಣಿಸಿದ್ದು, ಎಂಟು ನೂರು ಅರವತ್ತೊಂದು ಅಳತೆಗಳಷ್ಟು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಪತಮಾನಾನಿ ತಾನ್ಯುರ್ವ್ಯಾಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ವಿಪುಲಂ ಸ್ವನಮ್। ತಸ್ಯಾ ಜಮ್ಬ್ವಾಃ ಫಲರಸೋ ನದೀಭೂಯ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ ।। ೪೬.

ಆ ಜಂಬೂ ಹಣ್ಣುಗಳು ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುವಾಗ ಭಾರೀ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆ ಹಣ್ಣಿನ ರಸವು ನದಿಯಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಮೇರುಂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೀಕೃತ್ಯ ಜಮ್ಬೂ ವೃಕ್ಷಂವಿಶತ್ಯಧಃ। ತೇ ಪಿಬನ್ತಿ ಸದಾ ಹೃಷ್ಟಾ ಜಮ್ಬೂರಸಫಲಾವೃತಾಃ ।। ೪೬.

ಅವು ಮೆರು ಪರ್ವತವನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಜಂಬೂ ಮರಗಳು ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತವೆ. ಸದಾ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವವರು ಆ ಜಂಬೂ ಹಣ್ಣಿನ ರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಜಮ್ಬೂರಸಫಲಂ ಪೀತ್ವಾ ನ ಜರಾಂ ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತಿ ತೇ। ನ ಚ ಧ್ರುವಂ ನ ರೋಗಂ ತು ನ ಚ ಮೃತ್ಯುಂ ತಥಾವಿಧಮ್ ।। ೪೬.

ಜಂಬೂ ಹಣ್ಣಿನ ರಸವನ್ನು ಕುಡಿದವರು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರಿಗೆ ರೋಗವೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಆ ರೀತಿಯ ಮರಣವೂ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ತತ್ರ ಜಾಮ್ಬೂನದಂ ನಾಮ ಕನಕಂ ದೇವಭೂಷಣಮ್। ಇನ್ದ್ರಗೋಪಕಶಙ್ಕಾಶಂ ಜಾಯತೇ ಭಾಸ್ವರನ್ತು ತತ್ ।। ೪೬.

ಅಲ್ಲಿ ಜಾಂಬೂನದ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಬಂಗಾರ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಅದು ದೇವತೆಗಳ ಆಭರಣವಾಗಿದ್ದು, ಇಂದ್ರಗೋಪ ಕೀಟದ ಬಣ್ಣದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಸರ್ವೇಷಾಂ ವರ್ಷವೃಕ್ಷಾಣಾಂ ಶುಭಃ ಫಲರಸಸ್ತು ಸಃ। ಸ್ಕನ್ನಂ ಭವತಿ ತಚ್ಛುಕ್ರಂ ಕನಕಂ ದೇವಭೂಷಣಮ್ ।। ೪೬.

ಎಲ್ಲಾ ಉತ್ತಮ ಮರಗಳ ಹಣ್ಣಿನ ರಸ ಶುಭಕರವಾದುದು; ಅವುಗಳಿಂದ ಹನಿಯುವದು ಶುದ್ಧ ಬಂಗಾರವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳ ಆಭರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ತೇಷಾಂ ಮೂತ್ರಂ ಪುರೀಷಞ್ಚ ದಿಕ್ಷು ಸರ್ವಾಸು ಭಾಗಶಃ। ಈಶ್ವರಾನುಗ್ರಹಾದ್ಭೂಮಿರ್ಮೃತಾಂಶ್ಚ ಗ್ರಸತೇ ತು ತಾನ್ ।। ೪೬.

ಅವರ ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಮಲ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಂಚಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಭಗವಂತನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಭೂಮಿ ಅವುಗಳನ್ನೂ, ಸತ್ತವರನ್ನೂ ತನ್ನೊಳಗೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ರಕ್ಷಃ ಪಿಶಾಚಾ ಯಕ್ಷಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ಹೈಮವತಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ। ಹೇಮಕೂಟೇ ತು ಗನ್ಧರ್ವಾ ವಿಜ್ಞೇಯಾಃ ಸಾಪ್ಸರೋಗಣಾಃ ।। ೪೬.

ಎಲ್ಲ ರಾಕ್ಷಸರು, ಪಿಶಾಚರು ಮತ್ತು ಯಕ್ಷರು ಹಿಮವಂತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಹೇಮಕುಟ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಾಸಮೂಹಗಳೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸರ್ವೇ ನಾಗಾಸ್ತು ನಿಷಧೇ ಶೇಷವಾಸುಕಿತಕ್ಷಕಾಃ। ಮಹಾಮೇರೌ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದ್ಭ್ರಮನ್ತೇ ಯಾಜ್ಞಿಕಾಃ ಸುರಾಃ । ನೀಲೇ ತು ವೈಡೂರ್ಯಮಯೇ ಸಿದ್ಧಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಯೋ ಮತಾಃ ।। ೪೬.

ಎಲ್ಲ ನಾಗರು ನಿಷಧ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ—ಶೇಷ, ವಾಸುಕಿಯು, ತಕ್ಷಕನು; ಮಹಾಮೇರು ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತಮೂರು ಯಜ್ಞದೇವತೆಗಳು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ; ನೀಲ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವೈಡೂರ್ಯದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ದೈತ್ಯಾನಾಂ ದಾನವಾನಾಞ್ಚ ಶ್ವೇತಪರ್ವತ ಉಚ್ಯತೇ। ಶ್ರೃಙ್ಗವಾನ್ ಪರ್ವತಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಪಿತೄಣಾಂ ಪ್ರತಿಸಞ್ಚರಃ ।। ೪೬.

ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಶ್ವೇತ ಎಂಬ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಶೃಂಗವಾನ್ ಪರ್ವತವು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದು, ಪಿತೃಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.

ನವಸ್ವೇತೇಷು ವರ್ಷೇಷು ಯಥಾಭಾಗಸ್ಥಿತೇಷು ವೈ। ಭೂತಾನ್ಯುಪನಿವಿಷ್ಟಾನಿ ಗತಿಮನ್ತಿ ಧ್ರುವಾಣಿ ಚ ।। ೪೬.

ಒಂಬತ್ತು ಶ್ವೇತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಭಾಗದಲ್ಲೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ; ಅವುಗಳಿಗೆ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆ ಎರಡೂ ಇದೆ.

ತೇಷಾಂ ವಿವೃದ್ಧಿರ್ಬಹುಲಾ ದೃಶ್ಯತೇ ದೇವಮಾನುಷೋಃ। ನ ಶಕ್ಯಾ ಪರಿಸಙ್ಖ್ಯಾತುಂ ಶ್ರದ್ಧೇಯಾನು ಬುಭೂಷತಾ ।। ೪೬.

ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಪಾರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ; ಅದನ್ನು ಎಣಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವರು ನಂಬಬೇಕು.

ಇತಿ ಶ್ರೀಮಹಾಪುರಾಣೇ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತೇ ಭುವನವಿನ್ಯಾಸೋ ನಾಮ ಷಟ್ಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಈ ರೀತಿ ಶ್ರೀಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ವಾಯುವು ಹೇಳಿದ ಭುವನ ವಿನ್ಯಾಸ ಎಂಬ ಅರವತ್ತಾರುನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ಸವ್ಯೇ ಹಿಮವತಃ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಕೈಲಾಸೋ ನಾಮ ಪರ್ವತಃ। ತಸ್ಮಿನ್ನಿವಸತಿ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಕುಬೇರಃ ಸಹ ರಾಕ್ಷಸೈಃ। ಅಪ್ಸರೋಗಣಸಂಯುಕ್ತೋ ಮೋದತೇ ಹ್ಯಲಕಾಧಿಪಃ ।। ೪೭.

ಹಿಮವಂತದ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೈಲಾಸ ಎಂಬ ಪರ್ವತವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಬೇರನು ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅಪ್ಸರಾಸಮೂಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಲಕಾಪುರದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವನು.

ಕೈಲಾಸಪಾದಾತ್ ಸಮ್ಭೂತಂ ಪುಣ್ಯಂ ಶೀತ ಜಲಂ ಶುಭಮ್। ಮನ್ದಂ ನಾಮ್ನಾ ಕುಮುದ್ವನ್ತಂ ಶರದಮ್ಬುದಸನ್ನಿಭಮ್ ।। ೪೭.

ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತದ ಪಾದದಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದ, ತಂಪಾದ ಮತ್ತು ಶುಭಕರವಾದ ನೀರು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ಕುಮುದ್ವತ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಮೃದುವಾಗಿ ಹರಿದು, ಶರದೃತುವಿನ ಮೇಘದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ತಸ್ಮಾದ್ದಿವ್ಯಾ ಪ್ರಭವತಿ ನದೀ ಮನ್ದಾಕಿನೀ ಶುಭಾ। ದಿವ್ಯಞ್ಚ ನನ್ದನಂ ತತ್ರ ತಸ್ಯಾಸ್ತೀರೇ ಮಹದ್ವನಮ್ ।। ೪೭.

ಅದರಿಂದ ದಿವ್ಯವಾದ, ಶುಭಕರವಾದ ಮಂದಾಕಿನಿ ಎಂಬ ನದಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ; ಆ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯವಾದ ನಂದನ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಅರಣ್ಯವಿದೆ.

ಪ್ರಾಗುತ್ತರೇಣ ಕೈಲಾಸಾದ್ದಿವ್ಯಸತ್ತ್ವೌಷಧಂ ಗಿರಿಮ್। ಸುರಧಾತುಮಯಂ ಚಿತ್ರಂ ಸುವರ್ಣಂ ಪರ್ವತಂ ಪ್ರತಿ ।। ೪೭.

ಕೈಲಾಸದ ಪೂರ್ವೋತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳು ಇರುವ ಪರ್ವತವಿದೆ; ಅದು ದೇವತೆಗಳ ಲೋಹಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅದ್ಭುತವಾಗಿಯೂ ಬಂಗಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಚನ್ದ್ರಪ್ರಭೋ ನಾಮ ಗಿರಿಃ ಸಶುದ್ಧಾಂ ರತ್ನಸನ್ನಿಭಃ। ತಸ್ಯ ಪಾದೇ ಮಹದ್ದಿವ್ಯಮಚ್ಛೋದಂ ನಾಮ ತತ್ಸರಃ ।। ೪೭.

ಅಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಪ್ರಭ ಎಂಬ ಪರ್ವತವಿದೆ, ಅದು ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು ರತ್ನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ಅದರ ಪಾದದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚೋದ ಎಂಬ ಮಹಾದಿವ್ಯ ಸರೋವರವಿದೆ.

ತಸ್ಮಾದ್ದಿವ್ಯಾ ಪ್ರಭವತಿ ಹ್ಯಚ್ಛೋದಾ ನಾಮ ನಿಮ್ನಗಾ। ತಸ್ಯಾಸ್ತೀರೇ ಮಹಾದಿವ್ಯಂ ವನಂ ಚೈತ್ರರಥಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ।। ೪೭.

ಅದರಿಂದ ಅಚ್ಚೋದಾ ಎಂಬ ದಿವ್ಯ ನದಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ; ಆ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಚೈತ್ರರಥ ಎಂಬ ಮಹಾದಿವ್ಯ ಅರಣ್ಯವಿದೆ.

ತಸ್ಮಿನ್ ಗಿರೌ ನಿವಸತಿ ಮಣಿಭದ್ರಃ ಸಹಾನುಗಃ। ಯಕ್ಷಸೇನಾಪತಿಃ ಕ್ರೂರಗುಹ್ಯಕೈಃ ಪರಿವಾರಿತಃ ।। ೪೭.

ಆ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮಣಿಭದ್ರನು ತನ್ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಯಕ್ಷರ ಸೇನಾಧಿಪತಿ, ಭಯಾನಕ ಗುಹ್ಯಕರು ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪುಣ್ಯಾ ಮನ್ದಾಕಿನೀ ಚೈವ ನಿಮ್ನಗಾಚ್ಛೋದಿಕಾ ತಥಾ। ಮಹೀಮಣ್ಡಲಮಧ್ಯೇನ ಪ್ರವಿಷ್ಟೇ ತೇ ಮಹೋದಧಿಮ್ ।। ೪೭.

ಅಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯವಾದ ಮಂದಾಕಿನಿ ಮತ್ತು ನೀಚವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಇನ್ನೊಂದು ನದಿಯೂ ಇದೆ. ಈ ಎರಡು ನದಿಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತವೆ.

ಕೈಲಾಸಾದ್ದಕ್ಷಿಣಪ್ರಾಚ್ಯಾಂ ಶಿವಸತ್ತ್ವೌಷಧಿಂ ಗುರುಮ್ । ಮನಃಶಿಲಾಮಯಂ ದಿವ್ಯಂ ಪಿಶಙ್ಗಂ ಪರ್ವತಂ ಪ್ರತಿ ।। ೪೭.

ಕೈಲಾಸದ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಶಿವಸತ್ವೌಷಧಿಯೆಂಬ ಮಹಾ ಔಷಧಿಪರ್ವತ, ಮನಃಶಿಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ದಿವ್ಯವಾದ ಪಿಶಂಗ ಪರ್ವತ ಇದೆ.

ಲೋಹಿತೋ ಹೇಮಶ್ರೃಙ್ಗಸ್ತು ಗಿರಿಃ ಸೂರ್ಯ ಪ್ರಭೋ ಮಹಾನ್। ತಸ್ಯ ಪಾದೇ ಮಹದ್ದಿವ್ಯಂ ಲೋಹಿತಂ ನಾಮ ತತ್ಸರಃ ।। ೪೭.

ಅಲ್ಲಿ ಲೋಹಿತ ಎಂಬ ಮಹಾ ಪರ್ವತವು ಹೊಳೆಯುವ ಬಂಗಾರದ ಶಿಖರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅದರ ಪಾದದಲ್ಲಿ ಲೋಹಿತ ಎಂಬ ಮಹಾದಿವ್ಯವಾದ ಸರೋವರವಿದೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ ಪುಣ್ಯಃ ಪ್ರಭವತಿ ಲೌಹಿತ್ಯಃ ಸದನೋ ಮಹಾನ್। ದೇವಾರಣ್ಯಂ ವಿಶೋಕಞ್ಚ ತಸ್ಯ ತೀರೇ ಮಹಾವನಮ್ ।। ೪೭.

ಅಲ್ಲಿಂದ ಪುಣ್ಯವಾದ, ಮಹತ್ವದ ಲೌಹಿತ್ಯ ನದಿಯ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ದೇವಾರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶೋಕ ಎಂಬ ಮಹಾ ಅರಣ್ಯಗಳಿವೆ.

ತಸ್ಮಿನ್ ಗಿರೌ ನಿವಸತಿ ಯಕ್ಷೋ ಮಣಿವರೋ ವಶೀ। ಸೌಮ್ಯೈಃ ಸುಧಾರ್ಮಿಕೈಶ್ಚೈವ ಗುಹ್ಯಕೈಃ ಪರಿವಾರಿತಃ ।। ೪೭.

ಆ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮನಿವರ ಎಂಬ ಯಕ್ಷನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಗುಹ್ಯಕರಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.

ಕೈಲಾಸಾದ್ದಕ್ಷಿಣೇ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಕ್ರೂರಸತ್ವೌಷಧಂ ಗಿರಿಮ್। ವೃತ್ರಕಾಯಾತ್ ಕಿಲೋತ್ಪನ್ನಮಞ್ಜನಂ ತ್ರಿಕಕುತ್ಪ್ರತಿ ।। ೪೭.

ಕೈಲಾಸದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ರೂರವಾದ ಔಷಧಿಪರ್ವತ, ವೃತ್ರನ ದೇಹದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಅಂಜನ ಪರ್ವತ, ತ್ರಿಕಕುಟ್ ಪರ್ವತದ ಎದುರು ಇದೆ.

ಸರ್ವಧಾತುಮಯಸ್ತತ್ರ ಸುಮಹಾನ್ ವೈದ್ಯುತೋ ಗಿರಿಃ। ತಸ್ಯ ಪಾದೇ ಸರಃ ಪುಣ್ಯಂ ಮಾನಸಂ ಸಿದ್ಧಸೇವಿತಮ್ ।। ೪೭.

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಹಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಹಾ ವೈದ್ಯುತ ಪರ್ವತವಿದೆ. ಅದರ ಪಾದದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯವಾದ ಮಾನಸ ಸರೋವರವಿದ್ದು, ಸಿದ್ಧರು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಭವತೇ ಪುಣ್ಯಾ ಸರಯೂರ್ಲೋಕಭಾವನೀ। ತಸ್ಯಾಸ್ತೀರೇ ವನಂ ದಿವ್ಯಂ ವೈಭ್ರಾಜಂ ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಮ್ ।। ೪೭.

ಅಲ್ಲಿಂದ ಲೋಕವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಪುಣ್ಯವಾದ ಸರಯೂ ನದಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ವೈಭ್ರಾಜ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಿವ್ಯವಾದ ಅರಣ್ಯವಿದೆ.

ಕುಬೇರಾನುಚರಸ್ತತ್ರ ಪ್ರಹೇತೃತನಯೋ ವಶೀ। ಬ್ರಹ್ಮ ಪಾತೋ ನಿವಸತಿ ರಾಕ್ಷಸೋಽನನ್ತವಿಕ್ರಮಃ। ಅನ್ತರಿಕ್ಷಚರೈರ್ಘೋರೈರ್ಯಾತುಧಾನಶತೈರ್ವೃತಃ ।। ೪೭.

ಅಲ್ಲಿ ಕುಬೇರನ ಅನುಚರನಾದ ಪ್ರಹೇತ್ರನ ಪುತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಪಾತ ಎಂಬ ಮಹಾ ರಾಕ್ಷಸನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಅನಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ಭಯಾನಕ ಆಕಾಶಚರ ಯಾತುಧಾನ ಶತಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.