ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತತ್ರ ಗೋವರ್ದ್ಧನೋ ನಾಮ ಸುರರಾಜೇನ ನಿರ್ಮಿತಃ। ರಾಮಪ್ರಿಯಾರ್ಥಂ ಸ್ವರ್ಗೋಽಯಂ ವೃಕ್ಷಾ ಓಷಧಯಸ್ತಥಾ ।। ೪೫.

ಅಲ್ಲಿ ದೇವೇಂದ್ರನು ರಾಮನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಗೋವರ್ಧನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದನು; ಅದು ಸ್ವರ್ಗದಂತಿದ್ದು, ವೃಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳು ಕೂಡ ಇದ್ದವು.

ಭರದ್ವಾಜೇನ ಮುನಿನಾ ತತ್ಪ್ರಿಯಾರ್ಥೇಽವತಾರಿತಾಃ। ಅನ್ತಃಪುರವನೋದ್ದೇಶಸ್ತೇನ ಜಜ್ಞೇ ಮನೋರಮಃ ।। ೪೫.

ಭರದ್ವಾಜ ಮುನಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯವನಿಗಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತಂದನು; ಆ ಮೂಲಕ ಅಂತರಂಗವನವು ಸುಂದರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

ವಾಹ್ಲೀಕಾ ವಾಢಧಾನಾಶ್ಚ ಆಭೀರಾಃ ಕಾಲತೋಯಕಾಃ। ಅಪರೀತಾಶ್ಚ ಶೂದ್ರಾಶ್ಚ ಪಹ್ನವಾಶ್ಚರ್ಮಖಣ್ಡಿಕಾಃ ।। ೪೫.

ವಾಹ್ಲಿಕರು, ವಾಢಧಾನರು, ಆಭೀರರು, ಕಾಲತೋಯಕರು, ಅಪರಿತರು, ಶೂದ್ರರು, ಪಹ್ನವರು ಮತ್ತು ಚರ್ಮಖಂಡಿಕರು ಇದ್ದರು.

ಗಾನ್ಧಾರಾ ಯವನಾಶ್ಚೈವ ಸಿನ್ಧುಸೌವೀರಭದ್ರಕಾಃ। ಶಕಾ ಹ್ರದಾಃ ಕುಲಿನ್ದಾಶ್ಚ ಪರಿತಾ ಹಾರಪೂರಿಕಾಃ ।। ೪೫.

ಗಾಂಧಾರರು, ಯವನರು, ಸಿಂಧುಗಳು, ಸೌವೀರಭದ್ರಕರು, ಶಕರ, ಹ್ರದರು, ಕುಲಿಂದರು, ಪರಿತರು ಮತ್ತು ಹಾರಪುರಿಕರು ಇದ್ದರು.

ರಮಟಾ ರದ್ಧಕಟಕಾಃ ಕೇಕಯಾ ದಶಮಾನಿಕಾಃ। ಕ್ಷತ್ರಿಯೋಪನಿವೇಶಾಶ್ಚ ವೈಶ್ಯಶೂದ್ರಕುಲಾನಿ ಚ ।। ೪೫.

ರಮಟರು, ರದ್ಧಕಟಕರು, ಕೇಕಯರು, ದಶಮಾನಿಕರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಕೂಡ ಇದ್ದವು.

ಕಾಮ್ಬೋಜಾ ದರದಾಶ್ಚೈವ ಬರ್ಬರಾಃ ಪ್ರಿಯಲೌಕಿಕಾಃ। ಪೀನಾಶ್ಚೈವ ತುಷಾರಾಶ್ಚ ಪಹ್ಲವಾ ಬಾಹ್ಯತೋದರಾಃ ।। ೪೫.

ಕಾಂಬೋಜರು, ದರದರು, ಬರ್ಬರರು, ಪ್ರಿಯಲೌಕಿಕರು, ಪೀನರು, ತುಷಾರರು, ಪಹ್ಲವರು ಮತ್ತು ಬಹ್ಯತೋದರರು ಇದ್ದರು.

ಆತ್ರೇಯಾಶ್ಚ ಭರದ್ವಾಜಾಃ ಪ್ರಸ್ಥಲಾಶ್ಚ ಕಸೇರುಕಾಃ. ಲಮ್ಪಾಕಾ ಸ್ತನಪಾಶ್ಚೈವ ಪೀಡಿಕಾ ಜುಹುಡೈಃ ಸಹ ।। ೪೫.

ಆತ್ರೇಯರು, ಭರದ್ವಾಜರು, ಪ್ರಸ್ಥಲರು, ಕಸೇರುಕರು, ಲಂಪಾಕರು, ಸ್ತನಪರು, ಪೀಡಿಕರು ಮತ್ತು ಜುಹುಡರು ಇದ್ದರು.

ಅಪಗಾಶ್ಚಾಲಿಮದ್ರಾಶ್ಚ ಕಿರಾತಾನಾಞ್ಚ ಜಾತಯಃ। ತೋಮರಾ ಹಂಸಮಾರ್ಗಾಶ್ಚ ಕಾಶ್ಮೀರಾಸ್ತಙ್ಗಣಾಸ್ತಥಾ ।। ೪೫.

ಅಪಗರು, ಆಲಿಮದ್ರರು ಮತ್ತು ಕಿರಾತರ ಜನಾಂಗಗಳು, ತೋಮರರು, ಹಂಸಮಾರ್ಗರು, ಕಾಶ್ಮೀರಿಗಳು ಮತ್ತು ತಂಗಣರು ಇದ್ದರು.

ಚೂಲಿಕಾಶ್ಚಾಹುಕಾಶ್ಚೈವ ಪೂರ್ಣದರ್ವಾಸ್ತಥೈವ ಚ। ಏತೇ ದೇಶಾ ಹ್ಯುದೀಚ್ಯಾಶ್ಚ ಪ್ರಾಚ್ಯಾನ್ ದೇಶಾನ್ನಿಬೋಧತ ।। ೪೫.

ಚೂಲಿಕರು, ಆಹುಕರು, ಪೂರ್ಣದರ್ವರು ಕೂಡ ಇದ್ದರು; ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಉತ್ತರದೇಶದವರು, ಈಗ ಪೂರ್ವದೇಶದವರನ್ನು ಕೇಳಿ.

ಅನ್ಧ್ರವಾಕಾಃ ಸುಜರಕಾ ಅನ್ತರ್ಗಿರಿಬಹಿರ್ಗಿರಾಃ। ತಥಾ ಪ್ರವಙ್ಗವಙ್ಗೇಯಾ ಮಾಲದಾ ಮಾಲವರ್ತಿನಃ ।। ೪೫.

ಆಂಧ್ರವಾಕರು, ಸುಜರಕರು, ಪರ್ವತದೊಳಗಿನವರು ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನವರು, ಪ್ರವಂಗರು, ವಂಗೇಯರು, ಮಾಲದರು ಮತ್ತು ಮಾಲವರ್ಧಕರು ಇದ್ದರು.

ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ತರಾಃ ಪ್ರವಿಜಯಾ ಭಾರ್ಗವಾ ಗೇಯಮರ್ಥಕಾಃ। ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷಾಶ್ಚ ಮುಣ್ಡಾಶ್ಚ ವಿದೇಹಾಸ್ತಾಮಲಿಪ್ತಕಾಃ। ಮಾಲಾ ಮಗಧಗೋವಿನ್ದಾಃ ಪ್ರಾಚ್ಯಾಂ ಜನಪದಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೪೫.

ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ತರರು, ಪ್ರವಿಜಯರು, ಭಾರ್ಗವರು, ಗೇಯಮರ್ಥಕರು, ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷರು, ಮುಂಡರು, ವಿದೇಹರು, ತಾಮ್ರಲಿಪ್ತಕರು, ಮಾಳಾ, ಮಗಧ, ಗೋವಿಂದರು—ಇವರು ಪೂರ್ವದೇಶದ ಜನರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಥಾಪರೇ ಜನಪದಾ ದಕ್ಷಿಣಾಪಥ ವಾಸಿನಃ । ಪಾಣ್ಡ್ಯಾಶ್ಚ ಕೇರಲಾಶ್ಚೈವ ಚೌಲ್ಯಾಃ ಕುಲ್ಯಾಸ್ತಥೈವ ಚ ।। ೪೫.

ಇನ್ನೂ ದಕ್ಷಿಣದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪಾಂಡ್ಯರು, ಕೇರಳರು, ಚೌಲ್ಯರು ಮತ್ತು ಕುಲ್ಯರು ಇದ್ದರು.

ಸೇತುಕಾ ಮೂಷಿಕಾಶ್ಚೈವ ಕುಮನಾ ವನವಾಸಿಕಾಃ। ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಾ ಮಾಹಿಷಕಾಃ ಕಲಿಙ್ಗಾಶ್ಚೈವ ಸರ್ವಶಃ ।। ೪೫.

ಸೇತುಕರು, ಮೂಷಿಕರು, ಕುಮನರು, ವನವಾಸಿಕರು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರರು, ಮಾಹಿಷಕರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಕಾಲಿಂಗರು ಇದ್ದರು.

ಅಭೀರಾಃ ಸಹ ಚೈಷೀಕಾಃ ಆಟವ್ಯಾಶ್ಚ ವರಾಶ್ಚ ಯೇ। ಪುಲಿನ್ದ್ರಾ ವಿನ್ಧ್ಯಮೂಲೀಕಾ ವೈದರ್ಬಾ ದಣ್ಡಕೈಃ ಸಹ ।। ೪೫.

ಆಭೀರರು, ಚೈಷಿಕರು, ಅಟವ್ಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು, ಪುಲಿಂದರು, ವಿಂಧ್ಯಮೂಲಿಕರು, ವೈದರ್ಭರು ಮತ್ತು ದಂಡಕರ ಜೊತೆಗೆ ಇದ್ದರು.

ಪೌನಿಕಾ ಮೌನಿಕಾಶ್ಚೈವ ಅಸ್ಮಕಾ ಭೋಗವರ್ದ್ಧನಾಃ। ನೈರ್ಮಿಕಾಃ ಕುನ್ತಲಾ ಆನ್ಧ್ರಾ ಉದ್ಭಿದಾ ನಲಕಾಲಿಕಾಃ ।। ೪೫.

ಪೌನಿಕರು, ಮೌನಿಕರು, ಅಸ್ಮಕರು, ಭೋಗವರ್ಧಕರು, ನೈರ್ಮಿಕರು, ಕುಂತಲರು, ಆಂಧ್ರರು, ಉದ್ಭಿದರು ಮತ್ತು ನಳಕಾಲಿಕರು ಇದ್ದರು.

ದಾಕ್ಷಿಣಾತ್ಯಾಶ್ಚ ವೈ ದೇಶಾ ಅಪರಾಂಸ್ತಾನ್ನಿಬೋಧತ। ಶೂರ್ಪಾಕಾರಾಃ ಕೋಲವನಾಃ ದುರ್ಗಾಃ ಕಾಲೀತಕೈಃ ಸಹ ।। ೪೫.

ಇನ್ನೂ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆ ಇರುವ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳನ್ನೂ ಕೇಳಿ: ಕೋಲವನದ ಕಾಡುಗಳು, ಚಕ್ಕುಲಿ ಹೋಲುವ ಆಕಾರದಲ್ಲಿವೆ; ಕೋಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೀತಕ ಜನರೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ಪುಲೇಯಾಶ್ಚ ಸುರಾಲಾಶ್ಚ ರೂಪಸಾಸ್ತಾಪಸೈಃ ಸಹ। ತಥಾ ತುರಸಿತಾಶ್ಚೈವ ಸರ್ವೇ ಚೈವ ಪರಕ್ಷರಾಃ ।। ೪೫.

ಪುಲೇಯರು, ಸುರಾಲರು, ರೂಪಸರು, ತಪಸರರು, ಹಾಗೆಯೇ ತುರಸಿತರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಪರಕ್ಷರರು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ನಾಸಿಕ್ಯಾದ್ಯೋಶ್ಚ ಯೇ ಚಾನ್ಯೇ ಯೇ ಚೈವಾನ್ತರನರ್ಮದಾಃ। ಭಾನುಕಚ್ಛಾಃ ಸಮಾ ಹೇಯಾಃ ಸಹಸಾ ಶಾಶ್ವತೈರಪಿ ।। ೪೫.

ನಾಸಿಕ್ಯ ಮತ್ತು ಆದ್ಯ ದೇಶದವರು, ಹಾಗೆಯೇ ನರ್ಮದಾ ನದಿಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವವರು, ಭಾನುಕಚ್ಚದವರು — ಇವರನ್ನು ಶಾಶ್ವತರೂ ಕೂಡ ದೂರವಿರಬೇಕು.

ಕಚ್ಛೀಯಾಶ್ಚ ಸುರಾಷ್ಟ್ರಾಶ್ಚ ಅನರ್ತ್ತಾಶ್ಚಾರ್ಬುದೈಃ ಸಹ। ಇತ್ಯೇತೇ ಸಮ್ಪರೀತಾಶ್ಚ ಶ್ರೃಣುಧ್ವಂ ವಿನ್ಧ್ಯವಾಸಿನಃ ।। ೪೫.

ಕಚ್ಚಿಯರು, ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದವರು, ಅನರ್ತರು ಮತ್ತು ಅರ್ಬುದ ಜನರೂ ಸೇರಿ, ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ; ವಿಂಧ್ಯವಾಸಿಗಳೇ, ಇದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

ಮಾಲವಾಶ್ಚ ಕರೂಷಾಶ್ಚ ಮೇಕಲಾಶ್ಚೋತ್ಕಲೈಃ ಸಹ। ಉತ್ತಮರ್ಣಾ ದಶಾರ್ಣಾಶ್ಚ ಭೋಜಾಃ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಕೈಃ ಸಹ ।। ೪೫.

ಮಾಲವರು, ಕರೂಷರು, ಮೇಕಲರು ಮತ್ತು ಉತ್ಕಲರು, ಉತ್ತಮರ್ಣರು, ದಶಾರ್ಣರು, ಭೋಜರು ಮತ್ತು ಕಿಷ್ಕಿಂಧಕ ಜನರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ತೋಸಲಾಃ ಕೋಸಲಾಶ್ಚೈವ ತ್ರೈಪುರಾ ವೈದಿಕಾಸ್ತಥಾ। ತುಮುರಾಸ್ತುಮ್ಬುರಾಶ್ಚೈವ ಷಟ್ಸುರಾ ನಿಷಧೈಃ ಸಹ ।। ೪೫.

ತೋಸಲರು, ಕೋಸಲರು, ತ್ರಿಪುರದವರು, ವೇದಪಾಠ ಮಾಡುವವರು, ತುಮುರರು, ತುಂಬುರರು, ಷಟ್ಸುರರು ಮತ್ತು ನಿಷಧರು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ಅನುಪಾಸ್ತುಣ್ಡಿಕೇರಾಶ್ಚ ವೀತಿಹೋತ್ರಾ ಹ್ಯವನ್ತಯಃ। ಏತೇ ಜನಪದಾಃ ಸರ್ವೇ ವಿನ್ಧ್ಯ ಪೃಷ್ಠನಿವಾಸಿನಃ ।। ೪೫.

ಅನುಪರು, ತುಂಡಿಕೇರರು, ವೀತಿಹೋತ್ರರು ಮತ್ತು ಅವಂತಿಯವರು — ಇವರೆಲ್ಲರೂ ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರು.

ಅತೋ ದೇಶಾನ್ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪರ್ವತಾಶ್ರಯಿಣಶ್ಚ ಯೇ। ನಿಗರ್ಹರಾ ಹಂಸಮಾರ್ಗಾಃ ಕ್ಷುಪಣಾಸ್ತಙ್ಗಣಾಃ ಖಸಾಃ ।। ೪೫.

ಇನ್ನೂ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರನ್ನೂ ದೇಶಗಳನ್ನೂ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ: ನಿಗರ್ಹರರು, ಹಂಸಮಾರ್ಗರು, ಕ್ಷುಪಣರು, ತಂಗಣರು ಮತ್ತು ಖಸರು.

ಕುಶಪ್ರಾವರಣಾಶ್ಚೈವ ಹೂಣಾ ದರ್ವಾಃ ಸಹೂದಕಾಃ। ತ್ರಿಗರ್ತ್ತಾ ಮಾಲವಾಶ್ಚೈವ ಕಿರಾತಾಸ್ತಾಮಸೈಃ ಸಹ ।। ೪೫.

ಕುಶದ ಹೊದಿಕೆ ಧರಿಸುವವರು, ಹೂಣರು, ದರ್ವರು, ಹೂದಕರು, ತ್ರಿಗರ್ತರು, ಮಾಲವರು ಮತ್ತು ಕಿರಾತರು, ತಾಮಸ ಜನರೊಡಗೂಡಿ ಇದ್ದಾರೆ.

ಚತ್ವಾರಿ ಭಾರತೇ ವರ್ಷೇ ಯುಗಾನಿ ಕವಯೋ ವಿದುಃ। ಕೃತಂ ತ್ರೇತಾ ದ್ವಾರಪಞ್ಚ ಕಲಿಶ್ಚೇತಿ ಚತುಷ್ಟಯಮ್। ತೇಷಾಂ ನಿಸರ್ಗಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಉಪರಿಷ್ಟಾನ್ನಿಬೋಧತ ।। ೪೫.

ಭಾರತಖಂಡದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳಿವೆ ಎಂದು ಋಷಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ — ಕೃತಯುಗ, ತ್ರೇತಾಯುಗ, ದ್ವಾಪರಯುಗ ಮತ್ತು ಕಲಿಯುಗ. ಅವುಗಳ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಈಗ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಗಮನಿಸಿ ಕೇಳಿರಿ.

ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ತು ಋಷಯ ಉತ್ತರಂ ಪುನರೇವ ತೇ। ಶುಶ್ರೂಷವೋ ಮುದಾ ಯುಕ್ತಾಃ ಪಪ್ರಚ್ಛುರ್ಲೋಮಹರ್ಷಣಮ್ ।। ೪೬.

ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೇಳಿದ ನಂತರ, ಋಷಿಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಲೋಮಹರ್ಷಣರನ್ನು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.

ಯಚ್ಚ ಕಿಮ್ಪುರುಷಂ ವರ್ಷಂ ಹರಿವರ್ಷಂ ತಥೈವ ಚ। ಆಚಕ್ಷ್ವ ನೋ ಯಥಾತತ್ತ್ವಂ ಕೀರ್ತ್ತಿತಂ ಭಾರತಂ ತ್ವಯಾ ।। ೪೬.

ನೀನು ಭಾರತವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಕಿಂಪುರುಷವರ್ಷ ಮತ್ತು ಹರಿವರ್ಷದ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡ ಸತ್ಯವಾಗಿ ವಿವರಿಸು ಎಂದು ಕೇಳಿದರು.

ಪೃಷ್ಟತ್ಸ್ವಿದಂ ಯಥಾ ವಿಪ್ರೈರ್ಯಥಾ ಪ್ರಶ್ರಂ ವಿಶೇಷತಃ। ಉವಾಚ ಮುನಿನಿರ್ದಿಷ್ಟಂ ಪುರಾಣಂ ವಿಹಿತಂ ಯಥಾ ।। ೪೬.

ಋಷಿಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕೇಳಿದಂತೆ, ಅವರು ಪುರಾತನ ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದ ಪುರಾಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.

ಶುಶ್ರೂಷಾ ಯತ್ರ ವೋ ವಿಪ್ರಾಸ್ತಚ್ಛೃಣುಧ್ವಂ ಮುದಾ ಯುತಾಃ। ಪುಕ್ಷಖಣ್ಡಃ ಕಿಮ್ಪುರುಷೇ ಸುಮಹಾನ್ನನ್ದನೋಪಮಃ ।। ೪೬.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ನೀವು ಕೇಳಲು ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದೀರಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ: ಕಿಂಪುರುಷವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪುಕ್ಷಖಂಡ ಎಂಬುದು ನಂದನವನದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ.