ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾ ವೈಶ್ಯಾ ಮಧ್ಯೇ ಶೂದ್ರಾಶ್ಚ ಭಾಗಶಃ। ಇಜ್ಯಾಯುದ್ಧವಣಿಜ್ಯಾಭಿರ್ವರ್ತ್ತಯನ್ತೋ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ ।। ೪೫.

ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ವೈಶ್ಯರು ಇದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರು ಭಾಗಭಾಗವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಯಜ್ಞ, ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ತೇಷಾಂ ಸಂವ್ಯವಹಾರೋಽಯಂ ವರ್ತ್ತತೇ ತು ಪರಸ್ಪರಮ್। ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಸಂಯುಕ್ತೋ ವರ್ಣಾನಾಂ ತು ಸ್ವಕರ್ಮಸು ।। ೪೫.

ಅವರ ಪರಸ್ಪರ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಣವು ತನ್ನ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಸಙ್ಕಲ್ಪಪಞ್ಚಮಾನಾಂ ತು ಆಶ್ರಮಾಣಾಂ ಯಥಾವಿಧಿ। ಇಹ ಸ್ವರ್ಗಾಪವರ್ಗಾರ್ಥಂ ಪ್ರವೃತ್ತಿರ್ಯೇಷು ಮಾನುಷೀ ।। ೪೫.

ಐದು ಸಂकल्पಗಳಂತೆ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮಗಳ ಕ್ರಮದಂತೆ, ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ.

ಯಸ್ತ್ವಯಂ ನವಮೋ ದ್ವೀಪಸ್ತಿರ್ಯಗಾಯತ ಉಚ್ಯತೇ। ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಜಯತಿ ಯೋ ಹ್ಯೇನಂ ಸ ಸಮ್ರಾಡಿಹ ಕೀರ್ತ್ತ್ಯತೇ ।। ೪೫.

ಈ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಯಿಸಿದವನು ಇಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಅಯಂ ಲೋಕಸ್ತು ವೈ ಸಮ್ರಾಡನ್ತರಿಕ್ಷೋ ವಿರಾಟ್ ಸ್ಮೃತಃ। ಸ್ವರಾಡನ್ಯಃ ಸ್ಮೃತೋ ಲೋಕಃ ಪುನರ್ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ವಿಸ್ತರಮ್ ।। ೪೫.

ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಮಧ್ಯಾಕಾಶವನ್ನು ವಿರಾಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಲೋಕವನ್ನು ಸ್ವರಾಜ್ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ವಿವರವನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸಪ್ತ ಚಾಸ್ಮಿನ್ ಸುಪರ್ವಾಣೋ ವಿಶ್ರುತಾಃ ಕುಲಪರ್ವತಾಃ। ಮಹೇನ್ದ್ರೋ ಮಲಯಃ ಸಹ್ಯಃ ಶುಕ್ತಿಮಾನೃಕ್ಷಪರ್ವತಃ। ವಿನ್ಧ್ಯಶ್ಚ ಪಾರಿಯಾತ್ರಶ್ಚ ಸಪ್ತೈತೇ ಕುಲಪರ್ವತಾಃ ।। ೪೫.

ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಏಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕುಲಪರ್ವತಗಳಿವೆ: ಮಹೇಂದ್ರ, ಮಲಯ, ಸಹ್ಯ, ಶುಕ್ತಿಮಾನ್, ಋಕ್ಷ, ವಿಂಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾರಿಯಾತ್ರ. ಇವು ಏಳು ಕುಲಪರ್ವತಗಳು.

ತೇಷಾಂ ಸಹಸ್ರಶಶ್ಚಾನ್ಯೇ ಪರ್ವತಾಸ್ತು ಸಮೀಪಗಾಃ। ಅಭಿಜಾತಾಃ ಸರ್ವಗುಣಾ ವಿಪುಲಾಶ್ಚಿತ್ರಸಾನವಃ ।। ೪೫.

ಅವುಗಳ ಬಳಿ ಇನ್ನೂ ಸಾವಿರಾರು ಪರ್ವತಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳು ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ, ವಿಶಾಲವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಮನ್ದರಃ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ವೈಹಾರೋ ದರ್ದುರಸ್ತಥಾ। ಕೋಲಾಹಲಃ ಸಸುರಸಃ ಮೈನಾಕೋ ವೈದ್ಯುತಸ್ತಥಾ ।। ೪೫.

ಮಂದರ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತ, ವೈಹಾರ, ದರ್ಧುರ, ಕೊಲಾಹಲ, ಸಸುರಸ, ಮೈನಾಕ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯುತ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳೂ ಇವೆ.

ಪಾತನ್ಧಮೋ ನಾಮ ಗಿರಿಸ್ತಥಾ ಪಾಣ್ಡುರಪರ್ವತಃ। ಗನ್ತುಪ್ರಸ್ಥಃ ಕೃಷ್ಣಗಿರಿರ್ಗೋಧನೋ ಗಿರಿರೇವ ಚ ।। ೪೫.

ಪಾತಂಧಮ ಎಂಬ ಪರ್ವತ, ಪಾಂಡುರಪರ್ವತ, ಗಂತುಪ್ರಸ್ಥ, ಕೃಷ್ಣಗಿರಿ, ಗೋಧಾನ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಪರ್ವತವೂ ಇದೆ.

ಪುಷ್ಪಗಿರ್ಯುಜ್ಜಯನ್ತೌ ಚ ಶೈಲೋ ರೈವತಕಸ್ತಥಾ। ಶ್ರೀಪರ್ವತಶ್ಚ ಕಾರುಶ್ಚ ಕೂಟಶೈಲೋ ಗಿರಿಸ್ತಥಾ ।। ೪೫.

ಪುಷ್ಪಗಿರಿ, ಉಜ್ಜಯಂತ, ರೈವತಕ ಪರ್ವತ, ಶ್ರೀಪರ್ವತ, ಕಾರು, ಕೂಟಶೈಲ ಮತ್ತು ಗಿರಿ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ.

ಅನ್ಯೇ ತೇಭ್ಯಃ ಪರಿಜ್ಞಾತಾ ಹ್ರಸ್ವಾಃ ಸ್ವಲ್ಪೋಪಜೀವಿನಃ। ತೈರ್ವಿಮಿಶ್ರಾ ಜತಪದಾ ಆರ್ಯಮ್ಲೇಚ್ಛಾಶ್ಚ ನಿತ್ಯಶಃ ।। ೪೫.

ಇನ್ನೂ ಇತರ ಪರ್ವತಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ; ಅವು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿವೆ, ಬದುಕಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಯರು ಮತ್ತು ಮ್ಲೇಛರು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಸದಾ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪೀಯನ್ತೇ ಯೈರಿಮಾ ನದ್ಯೋ ಗಙ್ಗಾ ಸಿನ್ಧುಃ ಸರಸ್ವತೀ। ಶತದ್ರುಶ್ಚನ್ದ್ರಭಾಗಾ ಚ ಯಮುನಾ ಸರಯೂಸ್ತಥಾ ।। ೪೫.

ಯಾರು ಗಂಗಾ, ಸಿಂಧು, ಸರಸ್ವತಿ, ಶತದ್ರು, ಚಂದ್ರಭಾಗಾ, ಯಮುನಾ ಮತ್ತು ಸರಯೂ ನದಿಗಳ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಇರಾವತೀ ವಿತಸ್ತಾ ಚ ವಿಪಾಶಾ ದೇವಿಕಾ ಕುಹೂಃ । ಗೋಮತೀ ಧುತಪಾಪಾ ಚ ಬಾಹುದಾ ಚ ದೃಷದ್ವತೀ ।। ೪೫.

ಇರಾವತಿ, ವಿತಸ್ತಾ, ವಿಪಾಶಾ, ದೇವಿಕಾ, ಕುಹೂ, ಗೋಮತಿ, ಧುತಪಾಪಾ, ಬಾಹುದಾ ಮತ್ತು ದೃಢದ್ವತಿ ಎಂಬ ನದಿಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ.

ಕೌಶಿಕೀ ಚ ತೃತೀಯಾ ತು ನಿಶ್ಚೀರಾ ಗಣ್ಡಕೀ ತಥಾ। ಇಕ್ಷು ರ್ಲೋಹಿತ ಇತ್ಯೇತಾ ಹಿಮವತ್ಪಾದನಿಃಸೃತಾಃ ।। ೪೫.

ಕೌಶಿಕಿ, ತೃತೀಯಾ, ನಿಶ್ಚೀರಾ, ಗಣ್ಡಕಿ, ಇಕ್ಷು ಮತ್ತು ಲೋಹಿತಾ—ಈ ಎಲ್ಲ ನದಿಗಳು ಹಿಮವಂತ ಪರ್ವತದ ಪಾದದಿಂದ ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆ.

ವೇದಸ್ಮೃತಿರ್ವೇದವತೀ ವೃತ್ರಘ್ನೀ ಸಿನ್ಧುರೇವ ಚ। ವರ್ಣಾಶಾ ಚನ್ದನಾ ಚೈವ ಸತೀರಾ ಮಹತೀ ತಥಾ ।। ೪೫.

ವೇದ, ಸ್ಮೃತಿ, ವೇದವತಿ, ವೃತ್ರಘ್ನಿ, ಸಿಂಧುರ, ವರ್ಣಾಶಾ, ಚಂದನಾ, ಸತೀರಾ ಮತ್ತು ಮಹತೀ ಎಂಬ ನದಿಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ.

ಪರಾ ಚರ್ಮ್ಮಣ್ವತೀ ಚೈವ ವಿದಿಶಾ ವೇತ್ರವತ್ಯಪಿ। ಶಿಪ್ರಾ ಹ್ಯವನ್ತೀ ಚ ತಥಾ ಪಾರಿಯಾತ್ರಾಶ್ರಯಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೪೫.

ಪರಾ, ಚರ್ಮಣ್ವತಿ, ವಿಧಿಶಾ, ವೇತ್ರವತಿ, ಶಿಪ್ರಾ ಮತ್ತು ಅವಂತಿ—ಈ ನದಿಗಳನ್ನು ಪಾರಿಯಾತ್ರ ಪ್ರದೇಶದವೆಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಶೋಣೋ ಮಹಾನದಶ್ಚೈವ ನರ್ಮದಾ ಸುಮಹಾದ್ರುಮಾ। ಮನ್ದಾಕಿನೀ ದಶಾರ್ಣಾ ಚ ಚಿತ್ರಕೂಟಾ ತಥೈವ ಚ ।। ೪೫.

ಶೋಣ, ಮಹಾನದ, ನರ್ಮದಾ (ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳಿರುವದು), ಮಂದಾಕಿನಿ, ದಶಾರ್ಣಾ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕೂಟಾ ಎಂಬ ನದಿಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ.

ತಮಸಾ ಪಿಪ್ಪಲಾ ಶ್ರೋಣೀ ಕರತೋಯಾ ಪಿಶಾಚಿಕಾ। ನೀಲೋತ್ಪಲಾ ವಿಪಾಶಾ ಚ ಜಮ್ಬುಲಾ ವಾಲುವಾಹಿನೀ ।। ೪೫.

ತಮಸಾ, ಪಿಪ್ಪಲಾ, ಶ್ರೋಣಿ, ಕರಟೋಯಾ, ಪಿಶಾಚಿಕಾ, ನೀಲೋತ್ಪಲಾ, ವಿಪಾಶಾ, ಜಂಬುಲಾ ಮತ್ತು ವಾಲುವಾಹಿನಿ ಎಂಬ ನದಿಗಳು ಇವೆ.

ಸಿತೇರಜಾ ಶುಕ್ತಿಮತೀ ಮಕುಣಾ ತ್ರಿದಿವಾ ಕ್ರಮಾತ್ । ಋಕ್ಷಪಾದಾತ್ ಪ್ರಸೂತಾಸ್ತಾ ನದ್ಯೋ ಮಣಿನಿಭೋದಕಾಃ ।। ೪೫.

ಸಿತೆರಜಾ, ಶುಕ್ತಿಮತಿ, ಮಕುಣಾ ಮತ್ತು ತ್ರಿದಿವಾ ಎಂಬ ನದಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಋಕ್ಷ ಪರ್ವತದ ಪಾದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ, ಮಣಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ನೀರನ್ನು ಹೊತ್ತಿವೆ.

ತಾಪೀ ಪಯೋಷ್ಣೀ ನಿರ್ವಿನ್ಧ್ಯಾ ಮದ್ರಾ ಚ ನಿಷಧಾ ನದೀ। ವೇನ್ವಾ ವೈತರಣೀ ಚೈವ ಶಿತಿಬಾಹುಃ ಕುಮುದ್ವತೀ ।। ೪೫.

ತಾಪೀ, ಪಯೋಷ್ಣಿ, ನಿರ್ವಿಂಧ್ಯಾ, ಮದ್ರಾ, ನಿಷಧಾ, ವೇಣ್ವಾ, ವೈತರಣಿ, ಶಿತಿಬಾಹು ಮತ್ತು ಕುಮುದ್ವತಿ ಎಂಬ ನದಿಗಳು ಇವೆ.

ತೋಯಾ ಚೈವ ಮಹಾಗೌರೀ ದುರ್ಗಾ ಚಾನ್ತಶಿಲಾ ತಥಾ। ವಿನ್ಧ್ಯಪಾದಪ್ರಸೂತಾಶ್ಚ ನದ್ಯಃ ಪುಣ್ಯಜಲಾಃ ಶುಭಾಃ ।। ೪೫.

ತೋಯಾ, ಮಹಾಗೌರಿ, ದುರ್ಗಾ ಮತ್ತು ಅಂತಶಿಲಾ; ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಿಂಧ್ಯಪರ್ವತದ ಪಾದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಎಲ್ಲಾ ನದಿಗಳು ಪವಿತ್ರವೂ ಶುಭಕರವೂ ಆಗಿವೆ.

ಗೋದಾವರೀ ಭೀಮರಥೀ ಕೃಷ್ಣಾ ವೈಣ್ಯಥ ವಞ್ಜುಲಾ। ತುಙ್ಗಭದ್ರಾ ಸುಪ್ರಯೋಗಾ ಕಾವೇರೀ ಚ ತಥಾಪಗಾ। ದಕ್ಷಿಣಾಪಥನದ್ಯಸ್ತು ಸಹ್ಯಪಾದಾದ್ವಿನಿಃಸೃತಾಃ ।। ೪೫.

ಗೋದಾವರಿ, ಭೀಮರಥಿ, ಕೃಷ್ಣಾ, ವೈಣ್ಯಾ, ವಂಜುಲಾ, ತುಂಗಭದ್ರಾ, ಸುಪ್ರಯೋಗಾ ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ—ಈ ದಕ್ಷಿಣದ ನದಿಗಳು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತದ ಪಾದದಿಂದ ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆ.

ಕೃತಮಾಲಾ ತಾಮ್ರವರ್ಣಾ ಪುಷ್ಪಜಾತ್ಯುತ್ಪಲಾವತೀ। ಮಲಯಾಭಿಜಾತಾಸ್ತಾ ನದ್ಯಃ ಸರ್ವಾಃ ಶೀತಜಲಾಃ ಶುಭಾಃ ।। ೪೫.

ಕೃತಮಾಲಾ, ತಾಮ್ರವರ್ಣಾ, ಪುಷ್ಪಜಾತಿ, ಉತ್ತಲಾವತಿ—ಈ ಎಲ್ಲ ನದಿಗಳು ಮಲಯ ಪರ್ವತದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ, ತಂಪಾದ ಮತ್ತು ಶುಭಕರವಾದ ನೀರನ್ನು ಹೊತ್ತಿವೆ.

ತ್ರಿಸಾಮಾ ಋತುಕುಲ್ಯಾ ಚ ಇಕ್ಷುಲಾ ತ್ರಿದಿವಾ ಚ ಯಾ। ಲಾಙ್ಗುಲಿನೀ ವಂಶಧರಾ ಮಹೇನ್ದ್ರತನಯಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೪೫.

ತ್ರಿಸಾಮಾ, ಋತುಕುಲ್ಯಾ, ಇಕ್ಷುಲಾ, ತ್ರಿದಿವಾ, ಲಾಂಗುಲಿನಿ ಮತ್ತು ವಂಶಧರಾ—ಈ ನದಿಗಳನ್ನು ಮಹೇಂದ್ರ ಪರ್ವತದ ಪುತ್ರಿಯರೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಋಷೀಕಾ ಸುಕುಮಾರೀ ಚ ಮನ್ದಗಾ ಮನ್ದವಾಹಿನೀ। ಕೂಪಾ ಪಲಾಶಿನೀ ಚೈವ ಶುಕ್ತಿಮತ್ಪ್ರಭವಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೪೫.

ಋಷಿಕಾ, ಸುಕುಮಾರಿ, ಮಂದಗಾ, ಮಂದವಾಹಿನಿ, ಕೂಪಾ ಮತ್ತು ಪಲಾಶಿನಿ—ಈ ಎಲ್ಲಾ ನದಿಗಳು ಶುಕ್ತಿಮತ್ ಪರ್ವತದಿಂದ ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸರ್ವಾಃ ಪುಣ್ಯಾಃ ಸರಸ್ವತ್ಯಃ ಸರ್ವಾ ಗಙ್ಗಾಃ ಸಮುದ್ರಗಾಃ । ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಮಾತರಃ ಸರ್ವಾ ಜಗತ್ಪಾಪಹರಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೪೫.

ಎಲ್ಲಾ ಸರಸ್ವತಿಗಳು ಪವಿತ್ರವಾಗಿವೆ, ಎಲ್ಲಾ ಗಂಗೆಗಳು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತಾಯಿಯಂತೆ, ಲೋಕದ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವವೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತಾಸಾಂ ನದ್ಯುಪನದ್ಯೋಽಪಿ ಶತಶೋಽಥ ಸಹಸ್ರಶಃ। ತಾಸ್ತ್ವಿಮೇ ಕುರುಪಾಞ್ಚಾಲಾಃ ಶಾಲ್ವಾಶ್ಚೈವ ಸಜಾಙ್ಗಲಾಃ ।। ೪೫.

ಆ ನದಿಗಳ ಉಪನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಖೆಗಳು ನೂರಾರು ಸಾವಿರಾರು ಇದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕುರು, ಪಂಚಾಲ, ಶಾಲ್ವ ಮತ್ತು ಸಜಾಂಗಲ ಎಂಬ ಜನಾಂಗಗಳೂ ಸೇರಿವೆ.

ಶೂರಸೇನಾ ಭದ್ರಕಾರಾ ಬೋಧಾಃ ಶತಪಥೇಶ್ವರೈಃ। ವತ್ಸಾಃ ಕಿಸಷ್ಣಾಃ ಕುಲ್ಯಾಶ್ ಚ ಕುನ್ತಲಾಃ ಕಾಶಿಕೋಶಲಾಃ ।। ೪೫.

ಶೂರಸೇನರು, ಭದ್ರಕಾರರು, ಬೋಧರು, ಶತಪಥದ ಅಧಿಪತಿಗಳು, ವತ್ಸರು, ಕಿಸಷ್ಣರು, ಕುಲ್ಯರು, ಕುಂತಲರು ಮತ್ತು ಕಾಶಿಕೋಶಲರು ಎಂಬ ಜನಾಂಗಗಳು ಇದ್ದವು.

ಅಥ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ತಿಲಙ್ಗಾಶ್ಚ ಮಗಧಾಶ್ಚ ವೃಕೈಃ ಸಹ। ಮಧ್ಯದೇಶಾ ಜನಪದಾಃ ಪ್ರಾಯಶೋಽಮೀ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ ।। ೪೫.

ಮತ್ತೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ತಿಲಂಗರು, ಮಗಧರು, ವೃಕರ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಜನಪದಗಳು ಬಹುಪಾಲು ಮಧ್ಯದೇಶದವರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.