ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಚನ್ದ್ರಕಾನ್ತಾ ನರವರಾಃ ಶ್ಯಾಮಾಙ್ಕಾಃ ಪೂರ್ವಕೂಲಜಾಃ। ಶ್ಯಾಮಾವದಾತಾಃ ಸುಖಿನಃ ಸೂರ್ಯಕಾನ್ತಾ ವರಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ।। ೪೫.

ಅಲ್ಲಿನ ಪುರುಷರು ಚಂದ್ರಕಾಂತ ರತ್ನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕಪ್ಪು ಗುರುತುಗಳಿರುವವರು, ಪೂರ್ವದ ದಡದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು; ಮಹಿಳೆಯರು ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ವರ್ಣದವರು, ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವವರು, ಉತ್ತಮ ಜನರು ಸೂರ್ಯಕಾಂತ ರತ್ನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಮಿನ್ ದೇಶೇ ನರಾಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಾ ದೇವಸತ್ತ್ವಪರಾಕ್ರಮಾಃ। ಸದಾ ವಿಹಾರಿಣಃ ಸರ್ವೇ ಕಾಮವೃತ್ತ್ಯಾ ಸುವರ್ಚಸಃ ।। ೪೫.

ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಅತ್ಯುತ್ತಮರು, ದೇವತೆಗಳ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು; ಎಲ್ಲರೂ ಸದಾ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸುಖಭೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು.

ವಲಯಾಙ್ಗದಕೇಯೂರಹಾರಕುಣ್ಡಲಭೂಷಿತಾಃ । ಸ್ರಗ್ವಿಣಶ್ಚಿತ್ರ ಮುಕುಟಾಶ್ಚಿತ್ರಾಚ್ಛಾದನವಾಸಸಃ ।। ೪೫.

ಅವರು ವಲಯ, ಅಂಗದ, ಕೇಯೂರ, ಹಾರ, ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಹೂಮಾಲೆ, ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಮುಕುಟಗಳು ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಸುಂದರ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅಜೀರ್ಣಯೌವನಧರಾಃ ಸುಪ್ರಿಯಾಃ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನಾಃ। ಪ್ರಜಾ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ಜೀವನ್ತಿ ಸುಬಹೂನ್ಯುತ ।। ೪೫.

ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಯೌವನದಿಂದ ತುಂಬಿರುವವರು, ಬಹಳ ಪ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ನೋಡುವವರಿಗೆ ಆನಂದಕರರು; ಆ ಜನರು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ನ ತಾಃ ಪ್ರಸವಧರ್ಮಿಣ್ಯೋ ನ ವಂಶಪ್ರಕ್ಷಯೋ ವಿಧಿಃ। ಮಿಥುನಂ ಜಾಯತೇ ವೃಕ್ಷಾದುಪಕ್ಷಮಮನೀದೃಶಮ್ ।। ೪೫.

ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಂತೆ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅವರ ವಂಶ ನಾಶವಾಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮರಗಳಿಂದ, ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣದ ಅದ್ಭುತವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಿಭವಾಃ ಸರ್ವೇ ಮಮತ್ವಪರಿವರ್ಜಿತಾಃ। ನ ತತ್ರ ವಿದ್ಯತೇ ಧರ್ಮೋ ನಾಧರ್ಮಃ ಸಮ್ಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ ।। ೪೫.

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನ ಐಶ್ವರ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಸ್ವಾರ್ಥಭಾವವಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿಯ neither ಧರ್ಮ nor ಅಧರ್ಮ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲ.

ನ ವ್ಯಧಿರ್ನ ಜರಾ ತತ್ರ ನ ದುರ್ಮೇಧಾ ನ ಚ ಕ್ಲಮಃ। ಪೂರ್ಣೇ ಕಾಲೇ ವಿನಶ್ಯನ್ತಿ ಜಲಬುದ್ಬುದವಚ್ಚ ತೇ ।। ೪೫.

ಅಲ್ಲಿ ರೋಗವಿಲ್ಲ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವಿಲ್ಲ, ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ದಣಿವೂ ಇಲ್ಲ; ಅವರ ಕಾಲ ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ, ಅವರು ನೀರಿನ ಬುಬ್ಬುಳೆಯಂತೆ ಅಸ್ತವಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಏವಮತ್ಯನ್ತಸುಖಿನಃ ಸರ್ವದುಃಖವಿವರ್ಜಿತಾಃ। ರಕ್ತಾ ಧರ್ಮಂ ನ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ದುಃಖಾದ್ಧರ್ಮೋಽಭಿಜಾಯತೇ ।। ೪೫.

ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಸುಖದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಸುಖದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ದುಃಖದಿಂದ ಧರ್ಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಉತ್ತರಾಣಾಂ ಕುರೂಣಾನ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಜ್ಞೇಯನ್ತು ದಕ್ಷಿಣೇ। ಸಮುದ್ರಮೂರ್ಮಿಮಾಲಾಢ್ಯಂ ನಾನಾಸ್ವರವಿಭೂಷಿತಮ್ ।। ೪೫.

ಉತ್ತರ ಕುರುಗಳ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅಲೆಗಳೊಡನೆ ತುಂಬಿರುವ ಸಮುದ್ರ ಇದೆ, ಅದು ವಿವಿಧ ಧ್ವನಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಪಞ್ಚಯೋಜನಸಾಹಸ್ರಮತಿಕ್ರಮ್ಯ ಸುರಾಲಯಮ್। ಚನ್ದ್ರದ್ವೀಪಮಿತಿ ಖ್ಯಾತಂ ಚದ್ರಮಣ್ಡಲಸಂಸ್ಥಿತಮ್ ।। ೪೫.

ಐದು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳನ್ನು ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸವಿದೆ; ಅದು ಚಂದ್ರದ್ವೀಪ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಚಂದ್ರಮಂಡಲದೊಳಗೆ ಇದೆ.

ಸಹಸ್ರಯೋಜನಾನಾನ್ತು ಸರ್ವತಃ ಪರಿಮಣ್ಡಲಮ್। ನಾನಾ ಪುಷ್ಪಫಲೋಪೇತಂ ಸಮೃದ್ಧ್ಯಾ ಪರಯಾ ಯುತಮ್। ಶತಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಮುಚ್ಛ್ರಿತಂ ತಾವದೇವ ತು ।। ೪೫.

ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ದ್ವೀಪ, ವಿವಿಧ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಅತ್ಯಂತ ಐಶ್ವರ್ಯವಂತಾಗಿದೆ; ಅದು ನೂರು ಯೋಜನ ಅಗಲವಿದ್ದು, ಅಷ್ಟೇ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ.

ತಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ಗಿರಿವರಃ ಸಿದ್ಧಚಾರಣಸೇವಿತಃ। ಚನ್ದ್ರ ತುಲ್ಯಪ್ರಭೈಃ ಕಾನ್ತೈಶ್ಚನ್ದ್ರಾಕಾರೈಃ ಸುಲಕ್ಷಣೈಃ ।। ೪೫.

ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹಾ ಪರ್ವತ ಇದೆ, ಅದು ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು ಸೇವಿಸುವ ಪವಿತ್ರವಾದದು; ಅದು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಸುಂದರವಾದದು, ಚಂದ್ರನ ರೂಪ ಮತ್ತು ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಶ್ವೇತವೈಢೂರ್ಯಕುಮುದೈಶ್ಚಿತ್ರೋಽಸೌ ಕುಮುದಪ್ರಭಃ। ಅನೇಕಚಿತ್ರಕೋದ್ಯಾನೋ ನೈಕನಿರ್ಝರಕನ್ದರಃ। ಮಹಾಸಾನುದರೀಕುಞ್ಜೈರ್ವಿವಿಧೈಃ ಸಮಲಂಕೃತಃ ।। ೪೫.

ಅದು ಶ್ವೇತ ವೈಡೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಮಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಕಮಲದ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ; ಅನೇಕ ಸುಂದರ ತೋಟಗಳು, ಅನೇಕ ಜಲಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಗುಹೆಗಳು, ವಿವಿಧ ಶಿಖರಗಳು, ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಂಜಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತಸ್ಮಾಚ್ಛೈಲಾನ್ಮಹಾಪುಣ್ಯಾ ಚನ್ದ್ರಾಂಶುವಿಮಲೋದಕಾ। ಪ್ರವಹತ್ಯುತ್ತಮನದೀ ಚನ್ದ್ರಾವರ್ತ್ತಾ ತರಙ್ಗಿಣೀ ।। ೪೫.

ಆ ಮಹಾಪುಣ್ಯಪರ್ವತಗಳಿಂದ, ಚಂದಿರನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ ಶುದ್ಧವಾದ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅಲೆಗಳೊಡನೆ ಚಂದ್ರವೃತ್ತಾ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ.

ತತ್ರ ಚನ್ದ್ರಮಸಃ ಸ್ಥಾನಂ ನಕ್ಷತ್ರಾಧಿಪತೇರ್ವರಮ್। ಸದಾಽವತರತೇ ತತ್ರ ಚನ್ದ್ರಮಾ ಗ್ರಹನಾಯಕಃ ।। ೪೫.

ಅಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಚಂದ್ರನ ಮಹತ್ತರ ಸ್ಥಾನವಿದೆ; ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಗಳ ನಾಯಕನಾದ ಚಂದ್ರನು ಯಾವಾಗಲೂ ಇಳಿದು ಬರುತ್ತಾನೆ.

ತತ್ರ ಚನ್ದ್ರಮಸೋ ನಾಮ್ನಾ ಶೈಲಃ ಸ ತು ಪರಿಶ್ರುತಃ। ಚನ್ದ್ರದ್ವೀಪಂ ಮಹಾದ್ವೀಪಂ ಪ್ರಕಾಶಂ ದಿವಿ ಚೇಹ ಚ ।। ೪೫.

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಚಂದ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಒಂದು ಪರ್ವತವಿದೆ; ಚಂದ್ರದ್ವೀಪ ಎಂಬ ಮಹಾದ್ವೀಪವು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ.

ತತ್ರ ಚನ್ದ್ರಪ್ರತೀಕಾಶಾಃ ಪೂರ್ಣಚನ್ದ್ರನಿಭಾನನಾಃ। ಚನ್ದ್ರಕಾನ್ತಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸರ್ವಾ ವಿಮಲಾಶ್ಚನ್ದ್ರದೈವತಾಃ ।। ೪೫.

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಮುಖಗಳು ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಉಜ್ವಲವಾಗಿವೆ; ಅವರು ಚಂದ್ರಕಾಂತಮಣಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾರೆ, ಶುದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರದೇವರನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅತ್ಯನ್ತಧಾರ್ಮಿಕಾಃ ಸೌಮ್ಯಾಃ ಸತ್ಯಸನ್ಧಾಃ ಸುತೇಜಸಃ। ಪ್ರಜಾಸ್ತತ್ರ ಸದಾಚಾರಾ ದಶವರ್ಷಶತಾಯುಷಃ ।। ೪೫.

ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಅತ್ಯಂತ ಧಾರ್ಮಿಕರು, ಮೃದುವಾದವರು, ಸತ್ಯವಂತರಾಗಿದ್ದು, ದೊಡ್ಡ ತೇಜಸ್ಸಿನವರು; ಸದಾ ಸದುಪಚಾರದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದು, ಶತವರ್ಷಗಳ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಪಶ್ಚಿಮೇನ ತು ದ್ವೀಪಸ್ಯ ಪಶ್ಚಿಮಸ್ಯ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಮ್। ಚತುರ್ಯೋಜನಸಾಹಸ್ರಂ ಸಮತೀತ್ಯ ಮಹೋದಧಿಮ್ ।। ೪೫.

ಆ ದ್ವೀಪದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದ್ವೀಪದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ, ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ—

ದಶಯೋಜನಸಾಹಸ್ರಂ ಸಮನ್ತಾತ್ ಪರಿಮಣ್ಡಲಮ್। ದ್ವೀಪಂ ಭದ್ರಾಕರಂ ನಾಮ ನಾನಾಪುಷ್ಪೋಪಶೋಭಿತಮ್ ।। ೪೫.

ಅಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾಕರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ದ್ವೀಪವಿದೆ; ಅದು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳ ಸುತ್ತಳವಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು,色色ದ ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಭೂತಧನಧಾನ್ಯಾಢ್ಯಮನೇಕನೃಪಪಾಲಿತಮ್ । ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರಮುದಿತಂ ಸ್ಫೀತಂ ಮಹಾಶೈಲೈಶ್ಚ ಶೋಭಿತಮ್ ।। ೪೫.

ಆ ದ್ವೀಪವು ಧನ-ಧಾನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಅನೇಕ ರಾಜರು ಆಳುತ್ತಾರೆ, ಸದಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಮಹಾಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತತ್ರ ಭದ್ರಾಸನಂ ವಾಯೋರ್ನಾನಾರತ್ನೈಶ್ಚ ಮಣ್ಡಿತಮ್। ತತ್ರ ವಿಗ್ರಹವಾನ್ ವಾಯುಃ ಸದಾ ಪರ್ವಸು ಪೂಜ್ಯತೇ ।। ೪೫.

ಅಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿನ ಭದ್ರಾಸನವಿದೆ, ಅದು色色ದ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಯು ದೇವರು ರೂಪಧಾರಿಯಾಗಿ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

ತಪನೀಯಸುವರ್ಣಾಭಾಸ್ತಪನೀಯವಿಭೂಷಿತಾಃ। ವಿರಾಜನ್ತೇಽಮರ ಪ್ರಖ್ಯಾಸ್ತತ್ರ ಚಿತ್ರಾಮ್ಬರಸ್ರಜಃ ।। ೪೫.

ಅಲ್ಲಿ ಅಮರರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು, ಬಂಗಾರದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿ, ವಿಚಿತ್ರವಾದ ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಹಾರಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವೀರ್ಯವನ್ತೋ ಮಹಾಭಾಗಾಃ ಪಞ್ಚವರ್ಷಶತಾಯುಷಃ। ಸತ್ಯಸನ್ಧಾ ಮುದಾ ಯುಕ್ತಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ತಾ ವಾಯುದೈವತಾಃ ।। ೪೫.

ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು, ಐದು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಆಯುಷ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ; ಸತ್ಯವಂತರಾಗಿದ್ದು, ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ವಾಯುದೇವರನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಏವಮೇವ ನಿಸರ್ಗೋಽಯಂ ವರ್ಷಾಣಾಂ ಭಾರತೇ ಯುಗೇ। ದೃಷ್ಟಃ ಪರಮತತ್ತ್ವಜ್ಞೈರ್ಭೂಯಃ ಕಿಂ ಕೀರ್ತ್ತಯಾಮಿ ತೇ ।। ೪೫.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಗಗಳ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಪರಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಹೀಗೆ ನೋಡಿದ್ದಾರೆ; ಇನ್ನೇನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಲಿ?

ಆಖ್ಯಾತೇ ತ್ವೇವಮೃಷಯಃ ಸೂತಪುತ್ರೇಣ ಧೀಮತಾ। ಉತ್ತರಶ್ರವಣೇ ಭೂಯಃ ಪಪ್ರಚ್ಛುಸ್ತದನನ್ತರಮ್ ।। ೪೫.

ಹೀಗೆ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಧೀಮಂತನಾದ ಸೂತಪುತ್ರನು ಹೇಳಿದಾಗ, ಉತ್ತರಶ್ರವಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತೆ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.

ಋಷಯ ಊಚುಃ। ಯದಿದಂ ಭಾರತಂ ವರ್ಷ ಯಸ್ಮಿನ್ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವಾದಯಃ। ಚತುರ್ದಶೈತೇ ಮನವಃ ಪ್ರಜಾಸರ್ಗೇ ಭವನ್ತ್ಯುತ ।। ೪೫.

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಈ ಭಾರತವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮುಂತಾದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮನುವರು ಪ್ರಾಣಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾಗುತ್ತಾರೆ—

ಏತದ್ವೇದಿತುಮಿಚ್ಛಾಮಸ್ತನ್ನೋ ನಿಗದ ಸತ್ತಮ। ಏತತ್ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಚಸ್ತೇಷಾಮಬ್ರವೀಲ್ಲೋಮಹರ್ಷಣಃ ।। ೪೫.

ಇದನ್ನು ನಾವು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ; ನೀನು ನಮಗೆ ಹೇಳು, ಸತ್ತಮನುಷ್ಯನೇ. ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಲೋಮಹರ್ಷಣನು ಉತ್ತರ ನೀಡಿದನು.

ಪೌರಾಣಿಕಸ್ತದಾ ಸೂತ ಋಷೀಣಾಂ ಭಾವಿತಾತ್ಮನಾಮ್ । ಏತ ದ್ವಿಸ್ತರತೋ ಭೂಯಸ್ತಾನುವಾಚ ಸಮಾಹಿತಃ ।। ೪೫.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೌರಾಣಿಕನಾದ ಸೂತನು, ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ಋಷಿಗಳಿಗೆ, ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿವರವಾಗಿ ಮನಸ್ಸು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.