ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತೇಷಾಂ ಸನಾಮಧೇಯಾನಿ ರಾಷ್ಟ್ರಾಣಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ। ಗಿರ್ಯ್ಯನ್ತರನಿವಿಷ್ಟಾನಿ ಸಮೇಷು ವಿಷಮೇಷು ಚ ।। ೪೪.

ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳಿರುವ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳು ಇದ್ದವು; ಅವು ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸಮತಟ್ಟಾದ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದವು.

ಯಥೈಹ ಕಥಿತಾಃ ಪೌರಾ ಗೋಮನುಷ್ಯಕಪೋತಕಾಃ। ತತ್ಸುಖಾ ಭ್ರಮರಾ ಯೂಥಾ ಮಾಹೇಯಾಚಲಕೂಟಕಾಃ ।। ೪೪.

ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಸುವುಗಳು, ಮಾನವರು, ಪಾರಿವಾಳಗಳು ಹೇಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಹೇಯ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಭ್ರಮರಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಕೂಡ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇರುತ್ತವೆ.

ಸುಮೌಲಾಃ ಸ್ತಾವಕಾಃ ಕ್ರೌಞ್ಚಾಃ ಕೃಷ್ಣಾಙ್ಗಮಣಿಪುಞ್ಜಕಾಃ. ಕೂಟಕಮ್ಬಲಮೌಷೀಯಾಃ ಸಮುದ್ರಾನ್ತರಕಾಸ್ತಥಾ ।। ೪೪.

ಅಲ್ಲಿ ಸುಮೌಲರು, ಸ್ಥಾವಕರು, ಕ್ರೌಂಚರು, ಕಪ್ಪು ರತ್ನಗಳ ಗುಂಪುಗಳು, ಕೂಟಕಂಬಲರು, ಮೌಷೀಯರು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ಕರಮ್ಭವಾಃ ಕುಚಾಃ ಶ್ವೇತಾಃ ಸುವರ್ಣಕಟಕಾಃ ಶುಭಾಃ। ಶ್ವೇತಾಙ್ಗಾಃ ಕೃಷ್ಣಪಾದಾಶ್ಚ ವಿಹಗಾ ಕಪಿಲಕರ್ಣಿಕಾಃ ।। ೪೪.

ಅಲ್ಲಿ ಕರಂಭವರು, ಕುಚರು, ಬಿಳಿಯವರು, ಶುಭಕರವಾದ ಚಿನ್ನದ ಪಟ್ಟೆಯುಳ್ಳವರು, ಬಿಳಿ ದೇಹದವರು, ಕಪ್ಪು ಕಾಲುಗಳಿರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಪಿಲ ಕಿವಿಯವರು ಇದ್ದಾರೆ.

ಅತ್ಯಾಕರಾಲಗೋಜ್ವಾಲಾ ಹೀನಾನಾವನಪಾತಕಾಃ। ಮಹಿಷಾಃ ಕುಮುದಾಭಾಶ್ಚ ಕರವಾಟಾಃ ಸಹೋತ್ಕಚಾಃ ।। ೪೪.

ಅಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕ ಹಸುವಿನಂತೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಜ್ವಾಲೆಯವರು, ಕಡಿಮೆ ಇರುವವರು, ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳು, ಕಮಲದಂತೆ ಕಾಣುವ ಮಹಿಷರು, ಕರವಾಟರು ಮತ್ತು ಉತ್ಕಚರೊಂದಿಗೆ ಇರುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ಶು(ನಕಾ) ಕನಾಸಾ ಮಹಾನಾಸಾ ವನಾಸಗಜಭೂಮಿಕಾಃ। ಕರಞ್ಜಮಞ್ಜಮಾ ವಾಹಾಃ ಕಿಷ್ಕಿಣ್ಡೀಪಾಣ್ಡುಭೂಮಿಕೀಃ ।। ೪೪.

ಅಲ್ಲಿ ಶುನಕಾ, ಕನಾಸಾ, ಮಹಾನಾಸಾ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು, ಕರಂಜಮಂಜಮಾ ವಾಹನಗಳು, ಕಿಷ್ಕಿಂಧಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಭೂಮಿಯವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ಕುಬೇರಾ ಧೂಮಜಾ ಜಙ್ಗಾ ವಙ್ಗಾ ರಾಜೀವಕೋಕಿಲಾಃ। ವಾಚಾಙ್ಗಾಶ್ಚ ಮಹಾಙ್ಗಾಶ್ಚ ಮಧೌರೇಯಾಃ ಸುರೇಚಕಾಃ ।। ೪೪.

ಅಲ್ಲಿ ಕುಬೇರರು, ಧೂಮಜರು, ಜಂಗರು, ವಂಗರು, ರಾಜೀವ ಕೋಯಿಲಗಳು, ವಾಚಾಂಗರು, ಮಹಾಂಗರು, ಮಧೌರೇಯರು ಮತ್ತು ಸುರೇಚಕರು ಇದ್ದಾರೆ.

ಪಿತ್ತಲಾಃ ಕಾಚಲಾಶ್ಚೈವ ಶ್ರವಣಾ ಮತ್ತಕಾಸಿಕಾಃ। ಗೋದಾವಾ ಬಕುಲಾ ವಾಙ್ಗಾ ವಙ್ಗಕಾ ಮೋದಕಾಃ ಕಲಾಃ ।। ೪೪.

ಅಲ್ಲಿ ಪಿತ್ತಲರು, ಕಾಚಲರು, ಶ್ರವಣರು, ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದ ಕಾಶಿಕರು, ಗೊದಾವರು, ಬಕುಲರು, ವಂಗರು, ವಂಗಕರು, ಮೋದಕರು ಮತ್ತು ಕಲರು ಇದ್ದಾರೆ.

ತೇ ಪಿಬನ್ತಿ ಮಹಾಭಾಗಾಃ ಪ್ರಥಮಾನ್ತು ಮಹಾನದೀಮ್। ಸುವಪ್ರಾಂ ಪುಣ್ಯಸಲಿಲಾಂ ಮಹಾನಾಗನಿಷೇವಿತಾಮ್ ।। ೪೪.

ಈ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು ಮೊದಲು ಪವಿತ್ರವಾದ ಮಹಾನದಿಯ ಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ, ಆ ನದಿಯನ್ನು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಪೂಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಮ್ಬಲಾಂ ತಾಮಸೀಂ ಶ್ಯಾಮಾಂ ಸುಮೇಧಾಂ ಬಕುಲಾಂ ನದೀಮ್। ವಿಕೀರ್ಣಾಂ ಶಿಖಿಮಾಲಾಞ್ಚ ತಥಾ ದರ್ಭಾವತೀಮಪಿ ।। ೪೪.

ಅವರು ಕಂಬಲಾ, ತಾಮಸಿ, ಶ್ಯಾಮಾ, ಸುಮೇಧಾ, ಬಕುಲಾ ನದಿಗಳ ನೀರನ್ನು, ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಶಿಖಿಮಾಲಾ ಮತ್ತು ದರ್ಭಾವತಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಭದ್ರಾನದೀಂ ಶುಕನದೀಂ ಪಲಾಶಾಞ್ಚ ಮಹಾನದೀಮ್। ಭೀಮಾಂ ಪ್ರಭಞ್ಜನಾಂ ಕಾಞ್ಚೀಂ ಪುಣ್ಯಾಞ್ಚೈವ ಕುಶಾವತೀಮ್ ।। ೪೩.

ಅವರು ಭದ್ರಾ ನದಿ, ಶುಕ ನದಿ, ಪಲಾಶಾ, ಮಹಾನದಿ, ಭೀಮಾ, ಪ್ರಭಂಜನಾ, ಕಾಂಚಿ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಕುಶಾವತಿಯನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.

ದಕ್ಷಾಂ ಶಾಕವತೀಞ್ಚೈವ ಪುಣ್ಯೋ ದಾಞ್ಚ ಮಹಾನದೀಮ್। ಚನ್ದ್ರಾವತೀಂ ಸುಮೂಲಾಞ್ಚ ಋಷಭಾಞ್ಚಾಪಗೋತ್ತಮಾಮ್ ।। ೪೪.

ಅವರು ದಕ್ಷಾ, ಶಾಕವತಿ, ಪವಿತ್ರ ದಾ ನದಿ, ಚಂದ್ರಾವತಿ, ಸುಮೂಲಾ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಭಾ ನದಿಯನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.

ನದೀಂ ಸಮುದ್ರಮಾಲಾಞ್ಚ ತಥಾ ಚಮ್ಪಾವತೀಮಪಿ। ಏಕಾಕ್ಷಾಂ ಪುಷ್ಕಲಾಂ ವಾಹಾಂ ಸುವರ್ಣಾಂ ನನ್ದಿ ನೀಮಪಿ ।। ೪೪.

ಅವರು ಸಮುದ್ರಮಾಲಾ ನದಿ, ಚಂಪಾವತಿ, ಏಕಾಕ್ಷಾ, ಪುಷ್ಕಲಾ, ವಾಹಾ, ಸುವರ್ಣಾ ಮತ್ತು ನಂದಿನಿ ನದಿಯನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಕಾಲಿನ್ದೀಞ್ಚೈವ ಪುಣ್ಯೋದಾಂ ಭಾರತೀಞ್ಚ ಮಹಾನದೀಮ್ । ಸೀತೋದಾಮ್ಪಾತಿಕಾಂ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಂ ವಿಶಾಲಾಞ್ಚ ಮಹಾನದೀಮ್ ।। ೪೪.

ಅವರು ಕಾಲಿಂದಿ, ಪವಿತ್ರ ಪುಣ್ಯೋದಾ, ಭಾರತೀ ಮಹಾನದಿ, ಸೀತೋದಾಂಪಾತಿಕಾ, ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ಮಹಾನದಿಯನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಪೀವರೀಂ ಕುಮ್ಭಕಾರೀಞ್ಚ ರುಷಾ ಞ್ಚೈವಾಪಗೋತ್ತಮಾಮ್। ಮಹಿಷೀಂ ಮಾನುಷೀಂ ದಣ್ಡಾಂ ತಥಾ ನದನದೀಂ ಶುಭಾಮ್ ।। ೪೪.

ಅವರು ಪೀವರಿ, ಕುಂಭಕಾರೀ, ರುಷಾ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿ, ಮಹಿಷೀ, ಮಾನುಷೀ, ದಂಡಾ ಮತ್ತು ಶುಭಕರವಾದ ನದನದಿಯನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಏತಾಞ್ಚಾನ್ಯಾಞ್ಚ ಪೀಯನ್ತೇ ಬಹ್ವಯೋ ಹಿ ಸರಿತೋತ್ತಮಾಃ । ದೇವರ್ಷಿಸಿದ್ಧಚರಿತಾಃ ಪುಣ್ಯೋದಾಃ ಪಾಪಹಾಃ ಶುಭಾಃ ।। ೪೪.

ಈ ನದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಮಂದಿ ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅವು ಪವಿತ್ರ, ಪಾಪವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಶುಭಕರವಾಗಿವೆ; ದೇವರು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು ಅವುಗಳನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ನಾನಾಜನಪದಾಸ್ಫೀತಂ ಮಹಾಪಗಾವಿಭೂಷಿತಮ್। ನಾನಾರತ್ನೌಘಸಮ್ಪೂರ್ಣಂ ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರಮುದಿತಂ ಶಿವಮ್ ।। ೪೪.

ಅದು ವಿವಿಧ ಜನಪದಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಮಹಾನದಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಾನಾ ರತ್ನಗಳ ರಾಶಿಯಿಂದ ಸದಾ ತುಂಬಿದೆ, ಸದಾ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಶುಭಕರವಾಗಿದೆ.

ಉದೀರ್ಣಂ ಧನಧಾನ್ಯಾರ್ಥೈರ್ನರವಾಸೈಃ ಸಮನ್ತತಃ। ಸನ್ನಿವಿಷ್ಟಂ ಮಹಾದ್ವೀಪಂ ಪಶ್ಚಿಮಂ ಸುಕೃತಾತ್ಮನಾಮ್ । ನಿಸರ್ಗಃ ಕೇತುಮಾಲಾನಾಮೇಷ ವಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಃ ।। ೪೪.

ಅದು ಧನ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮಾನವರ ವಾಸವಿದೆ, ಇದು ಪುಣ್ಯಶೀಲರ ಪಶ್ಚಿಮ ಮಹಾದ್ವೀಪ. ಇದು ಕೇತುಮಾಲೆಯ ಸ್ವಭಾವ ಎಂದು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇತಿ ಶ್ರೀಮಹಾಪುರಾಣೇ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತೇ ಭುವನವಿನ್ಯಾಸೋ ನಾಮ ಚತುಶ್ವತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಇಂತಿ ಶ್ರೀಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿನ ವಚನವಾಗಿ ಭುವನ ವಿನ್ಯಾಸ ಎಂಬ ನಲವತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿದಿತು.

ಪೂರ್ವಾಪರೌ ಸಮಾಖ್ಯಾತೌ ದ್ವೌ ದೇಶೌ ನಸ್ತ್ವಯಾ ಪ್ರಭೋ। ಉತ್ತರಾಣಾಞ್ಚ ವರ್ಷಾಣಾಂ ದಕ್ಷಿಣಾನಾಞ್ಚ ಸರ್ವಶಃ। ಆಚಕ್ಷ್ವ ನೋ ಯಥಾತಥ್ಯಂ ಯೇ ಚ ಪರ್ವತವಾಸಿನಃ ।। ೪೫.

ಪ್ರಭುವೇ, ನೀವು ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ದೇಶಗಳನ್ನು ನಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಈಗ ದಯವಿಟ್ಟು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಹಾಗು ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರ ಬಗ್ಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ.

ದಕ್ಷಿಣೇನ ತು ಶ್ವೇತಸ್ಯ ನೀಲಸ್ಯೈವೋತ್ತರೇಣ ತು। ವರ್ಷಂ ರಮಣಕಂ ನಾಮ ಜಾಯನ್ತೇ ತತ್ರ ಮಾನವಾಃ ।। ೪೫.

ಶ್ವೇತ ಪರ್ವತದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿಯೂ ನೀಲ ಪರ್ವತದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿಯೂ ರಮಣಕ ಎಂಬ ಒಂದು ದೇಶವಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.

ಸರ್ವರ್ತುಕಾಮದಾಃ ಸತ್ತ್ವಾ ಜರಾದುರ್ಗನ್ಧವರ್ಜಿತಾಃ। ಶುಕ್ರಾಭಿಜನಸಮ್ಪನ್ನಾಃ ಸರ್ವೇ ಚ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನಾಃ ।। ೪೫.

ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಜೀವಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ವಯಸ್ಸಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ದುರ್ಗಂಧವಿಲ್ಲ, ಉತ್ತಮ ಕುಲದಿಂದ ಬಂದವರು, ಎಲ್ಲರೂ ಸುಂದರವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ತತ್ರಾಪಿ ಸುಮಹಾನ್ ದಿವ್ಯೋ ನ್ಯಗ್ರೋಧೋ ರೋಹಿಣೋ ಮಹಾನ್। ತಸ್ಯ ಪೀತ್ವಾ ಫಲರಸಂ ಪಿಬನ್ತೋ ವರ್ತ್ತಯನ್ತ್ಯುತ ।। ೪೫.

ಅಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ದಿವ್ಯವಾದ ಆಲದ ಮರ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ರೋಹಿಣಿ ಮರವಿದೆ. ಅವುಗಳ ಹಣ್ಣುಗಳ ರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಜನರು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

ದಶವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ಶತಾನಿ ದಶಪಞ್ಚ ಚ। ಜೀವನ್ತಿ ತೇ ಮಹಾಭಾಗಾ ಸದಾ ಹೃಷ್ಟಾ ನರೋತ್ತಮಾಃ ।। ೪೫.

ಅಲ್ಲಿನ ಪುಣ್ಯವಂತರು, ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಐದು ನೂರು ವರ್ಷ ಸದಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ಉತ್ತರೇಣ ತು ಶ್ವೇತಸ್ಯ ಶ್ರೃಙ್ಗಸಾಹ್ವಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೇ। ವರ್ಷಂ ಹಿರಣ್ಯತಂ ನಾಮ ಯತ್ರ ಹೈರಣ್ಯತೀ ನದೀ ।। ೪೫.

ಶ್ವೇತದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿಯೂ ಶೃಂಗಸಾಹ್ವ ಪರ್ವತದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿಯೂ ಹಿರಣ್ಯತ ಎಂಬ ದೇಶವಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹೈರಣ್ಯತಿ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

ಮಹಾಬಲಾಃ ಸುತೇಜಸ್ಕಾಜಾಯನ್ತೇತತ್ರ ಮಾನವಾಃ। ಸರ್ವರ್ತುಕಾಮದಾಃ ಸತ್ವಾ ಧನಿನಃ ಪ್ರಿಯ ದರ್ಶನಾಃ ।। ೪೫.

ಅಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠರು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನರು ಜನ್ಮ ತಾಳುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಜೀವಿಗಳು, ಶ್ರೀಮಂತರೂ ಸುಂದರರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ಏಕಾದಶ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ವರ್ಷಾಣಾಂ ತೇಽಮಿತೌಜಸಃ। ಆಯುಷ್ಪ್ರಮಾಣಂ ಜೀವನ್ತಿ ಶತಾನಿ ದಶಪಞ್ಚ ಚ ।। ೪೫.

ಅಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು ಹತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರ ಐದು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಅವರ ಆಯುಷ್ಯ.

ತಸ್ಮಿನ್ ವರ್ಷೇ ಮಹಾವೃಕ್ಷೋ ಲಕುಚಃ ಷಡ್ರಸಾಶ್ರಯಃ। ತಸ್ಯಪೀತ್ವಾ ಫಲರಸಂ ತತ್ರ ಜೀವನ್ತಿ ಮಾನವಾಃ ।। ೪೫.

ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಲಕುಚ ಮರ ಇದೆ, ಅದು ಆರು ರುಚಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಅದರ ಹಣ್ಣುಗಳ ರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಜನರು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ತ್ರೀಣಿ ಶ್ರೃಙ್ಗವತಃ ಶ್ರೃಙ್ಗಾಣ್ಯುಚ್ಛ್ರಿತಾನಿ ಮಹಾನ್ತಿ ಚ । ಏಕಂ ಮಣಿಮಯಂ ತೇಷಾಮೇಕಞ್ಚೈವ ಹಿರಣ್ಯಯಮ್। ಸರ್ವರತ್ನ ಮಯಂ ಚೈಕಂ ಭವನೈರುಪಶೋಭಿತಮ್ ।। ೪೫.

ಶೃಂಗವತ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಮೂರು ಎತ್ತರದ ಶಿಖರಗಳಿವೆ: ಒಂದು ಮಣಿಯಿಂದ, ಒಂದು ಚಿನ್ನದಿಂದ, ಇನ್ನೊಂದು ಎಲ್ಲಾ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಭವನಗಳು ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.