ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಏವಂ ತಾಸ್ತು ಮಹಾನದ್ಯಶ್ಚತಸ್ರೋ ವಿಮಲೋದಕಾಃ। ಮಹಾಗಿರಿತಟಭ್ರಷ್ಟಾಃ ಸಂಪ್ರಯಾತಾಶ್ಚತುರ್ದಿಶಮ್ ।। ೪೨.

ಹೀಗೆ, ಆ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾ ನದಿಗಳು, ಶುದ್ಧವಾದ ನೀರಿನಿಂದ, ಮಹಾಪರ್ವತಗಳ ತಟಗಳಿಂದ ಇಳಿದು, ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹರಿಯುತ್ತಿವೆ.

ತತ್ಸೇಯಂ ಕಥಿತಪ್ರಾಯಾ ಪೃಥಿವೀ ಬಹುವಿಸ್ತರಾ। ಮೇರುಶೈಲಮಹಾಕೀರ್ಣಾಽವಿಶಚ್ಚ ಸರ್ವತೋದಿಶಮ್ ।। ೪೨.

ಈ ರೀತಿ, ವಿವರಿಸಲಾದ ಭೂಮಿ ಬಹಳ ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾ ಮೇರುಪರ್ವತದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹರಡಿದೆ.

ಚತುರ್ಮಹಾದ್ವೀಪವತೀ ಚತುರಾಕ್ರೀಡಕಾನನಾ। ಚತುಷ್ಕೇತುಮಹಾವೃಕ್ಷಾ ಚತುರ್ವರಸರಸ್ವತೀ ।। ೪೨.

ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾದ್ವೀಪಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಸುಂದರ ಕಾನನಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ವೃಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಗಳು ಇವೆ.

ಚತುರ್ಮಹಾಶೈಲವತೀ ಚತುರ್ಭುಜಗಸಂಶ್ರಯಾ। ಅಷ್ಟೋತ್ತರಮಹಾಶೈಲಾ ತಥಾಷ್ಟವರಪರ್ವತಾ ।। ೪೨.

ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾಪರ್ವತಗಳು, ನಾಲ್ಕು ನಾಗರಹಾಸ್ತಾನಗಳು, ನೂರ ಎಂಟು ಮಹಾಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳು ಇವೆ.

ಗನ್ಧಮಾದನಪಾರ್ಶ್ವೇ ತು ಸ್ಫೀತಾ ಚೋಪರಿ ಗಣ್ಡಿಕಾ। ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಯೋಜನೈಃ ಪೂರ್ವಪಶ್ಚಿಮಾ ।। ೪೩.

ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಗಂಡಿಕಾ ಎಂಬ ಸಮೃದ್ಧ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ; ಅದು ಮೂವತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮವರೆಗೆ ಹರಡಿದೆ.

ಅಸ್ಯಾಯಾಮಶಚವತುಸ್ತ್ರಿಂಶತ್ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಪ್ರಮಾಣತಃ। ತತ್ರ ತೇ ಶುಭಕರ್ಮಾಣಃ ಕೇತುಮಾಲಾಃ ಪರಿಶ್ರುತಾಃ ।। ೪೩.

ಅದರ ಉದ್ದವೂ ಮೂವತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟೇ; ಅಲ್ಲಿ ಶುಭಕರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಕೇತುಮಾಲರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತತ್ರ ಕಾಲಾ ನರಾಃ ಸರ್ವೇ ಮಹಾಸತ್ತ್ವಾ ಮಹಾಬಲಾಃ। ಸ್ತ್ರಿಯಶ್ಚೋತ್ಪಲಪತ್ರಾಭಾಃ ಸರ್ವಾಸ್ತಾಃ ಪ್ರಿಯ ದರ್ಶನಾಃ ।। ೪೩.

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಮಹಿಳೆಯರು ಉತ್ಕಟ ಹೂವಿನ ಹಾಳೆಯಂತೆ ಸುಂದರರು, ಎಲ್ಲರೂ ಮನಮೋಹಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ತತ್ರ ದಿವ್ಯೋ ಮಹಾವೃಕ್ಷಃ ಪನಸಃ ಷಡ್ರಸಾಶ್ರಯಃ। ಈಶ್ವರೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪುತ್ರಃ ಕಾಮಚಾರೀ ಮನೋಜವಃ। ತಸ್ಯ ಪೀತ್ವಾ ಫಲರಸಂ ಜೀವನ್ತಿ ಹಿ ಸಮಾಯುತಮ್ ।। ೪೩.

ಅಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯವಾದ ದೊಡ್ಡ ಪನಸಮರದ ವೃಕ್ಷವಿದೆ, ಅದು ಆರು ರುಚಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಅದರ ಅಧಿಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗನು, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುವವನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಆ ಮರದ ಹಣ್ಣಿನ ರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯುವವರು ಪೂರ್ಣ ಆಯಸ್ಸು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಮಾಲ್ಯವತಶ್ಚಾಪಿ ಪೂರ್ವೇ ಪುರ್ವಾ ತು ಗಣ್ಡಿಕಾ। ಆಯಾಮತೋಽಥ ವಿಸ್ತಾರಾದ್ಯಥೈವಾಪರಗಣ್ಡಿಕಾ ।। ೪೩.

ಮಾಲ್ಯವಂತ ಪರ್ವತದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೂ, ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಗಂಡಿಕಾ ಇದೆ; ಅದರ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಗಲ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಂಡಿಕೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಭದ್ರಾಶ್ವಾಸ್ತತ್ರ ವಿಜ್ಞೇಯಾ ನಿತ್ಯಂ ಮುದಿತಮಾನಸಾ। ಭದ್ರಂ ಸಾಲವನಂ ತತ್ರ ಕಾಲಾಮ್ರಾಶ್ಚ ಮಹಾದ್ರುಮಾಃ ।। ೪೩.

ಅಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾಶ್ವರು ಸದಾ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವವರು; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಶುಭಕರವಾದ ಸಾಲ ಮರಗಳ ಕಾನನ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಕಾಲಾಂಬ್ರ ಮರಗಳೂ ಇವೆ.

ತತ್ರ ತೇ ಪುರುಷಾಃ ಶ್ವೇತಾ ಮಹಾಸತ್ತ್ವಾ ಮಹಾಬಲಾಃ। ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಕುಮುದವರ್ಣಾಭಾಃ ಸುನ್ದರ್ಯ್ಯಃ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನಾಃ ।। ೪೩.

ಅಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಬಿಳಿಯವರಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಮುದ ಹೂವಿನ ವರ್ಣದಂತೆ ಸುಂದರರು ಮತ್ತು ಮನಮೋಹಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಚನ್ದ್ರಪ್ರಭಾಶ್ವನ್ದ್ರವರ್ಣಾಃ ಪೂರ್ಣಚನ್ದ್ರನಿಭಾನನಾಃ। ಚನ್ದ್ರಶೀತಲಗಾತ್ರಾಶ್ಚ ಸ್ತ್ರಿಯಶ್ಚೋತ್ಪಲಗನ್ಧಿಕಾಃ ।। ೪೩.

ಅವರು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಮುಖಗಳು ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರದಂತೆ; ಅವರ ದೇಹ ಚಂದ್ರನ ಶೀತಳತೆಯಂತಿದೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಉತ್ಕಟ ಹೂವಿನ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ದಶವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ತೇಷಾಮಾಯುರ್ನಿರಾಮಯಮ್। ಕಾಲಾಮ್ರಸ್ಯ ರಸಂ ಪೀತ್ವಾ ಸರ್ವದಾ ಸಿಥರಯೌವನಾಃ ।। ೪೩.

ಅವರ ಆಯುಷ್ಯ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು, ಯಾವುದೇ ರೋಗವಿಲ್ಲದೆ; ಕಾಲಾಂಬ್ರ ಹಣ್ಣಿನ ರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಸದಾ ಯೌವನದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಮಾಣಂ ವರ್ಣಮಾಯುಶ್ಚ ಯಾಥಾತಥ್ಯೇನ ಕೀರ್ತಿತಮ್। ಚತುರ್ಣಾಮಪಿ ದ್ವೀಪಾನಾಂ ಸಮಾಸಾನ್ನ ತು ವಿಸ್ತರಾತ್ ।। ೪೩.

ನಾಲ್ಕು ಮಹಾದ್ವೀಪಗಳ ಗಾತ್ರ, ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಸತ್ಯವಾಗಿ, ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ವಿವರವಾಗಿ ಅಲ್ಲ.

ಭದ್ರಾಶ್ವಾನಾಂ ಯಥಾ ಚಿಹ್ನಂ ಕೀರ್ತಿತಂ ಕೀರ್ತಿವರ್ದ್ಧನಾಃ। ತಚ್ಛೃಣುಧ್ವಂ ತು ಕಾರ್ತ್ಸ್ನ್ಯೇನ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧೈರುದಾಹೃತಮ್ ।। ೪೩.

ಭದ್ರಾಶ್ವರ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆವೋ, ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಹೆಸರನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವರೇ, ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳು ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ.

ದೇವಕೂಟಸ್ಯ ಸರ್ವಸ್ಯ ಪ್ರಥಿತಸ್ಯೇಹ ಯತ್ಪರಮ್। ಪೂರ್ವೇಣ ದಿಕ್ಷು ಸರ್ವಾಸು ಯಥಾವಚ್ಚ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್ ।। ೪೩.

ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ದೇವಕುಟದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರವನ್ನು ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೇಗೆ ತಿಳಿದಿದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕುಲಾಚಲಾನಾಂ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ನದೀನಾಞ್ಚ ವಿಶೇಷತಃ। ತಥಾ ಜನಪದಾನಾಞ್ಚ ಯಥಾ ದೃಷ್ಟಂ ಯಥಾಶ್ರುತಮ್ ।। ೪೩.

ಅದೇವಂತೆ ಐದು ಕುಲಾಚಲಗಳು, ನದಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಜನಪದಗಳೂ ಕೂಡ ನೋಡಿದಂತೆ, ಕೇಳಿದಂತೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶೈವಾಲೋ ವರ್ಣಮಾಲಾಗ್ರಃ ಕೋರಞ್ಜಶ್ಚಾಚಲೋತ್ತಮಃ। ಶ್ವೇತವರ್ಣಶ್ಚ ನೀಲಶ್ಚ ಪಞ್ಚೈತೇ ಕುಲಪರ್ವತಾಃ ।। ೪೩.

ಶೈವಾಲ, ವರ್ಣಮಾಲಾಗ್ರ, ಕೊರಂಜ, ಶ್ವೇತ ಮತ್ತು ನೀಲ—ಈ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಕುಲಪರ್ವತಗಳು.

ತೇಷಾಂ ಪ್ರಸೂತಿರನ್ಯೇಪಿ ಪರ್ವತಾ ಬಹುವಿಸ್ತರಾಃ। ಕೋಟಿಕೋಟಿಃ ಕ್ಷಿತೌ ಜ್ಞೇಯಾಃ ಶತಶೋಽಥ ಸಹಸ್ರಶಃ ।। ೪೩.

ಈ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡದಾದ ಪರ್ವತಗಳು ಹುಟ್ಟಿವೆ; ಅವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ, ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇವೆ.

ತೈರ್ವಿಮಿಶ್ರಾ ಜನಪದೈರ್ನಾನಾಸತ್ತ್ವಸಮಾಕುಲಾಃ। ನಾನಾಪ್ರಕಾರಜಾತೀಯಾಸ್ತ್ವನೇಕನೃಪಪಾಲಿತಾಃ ।। ೪೩.

ಆ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ色色 ಜನಪದಗಳು, ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವವು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜಾತಿಗಳೂ, ಅನೇಕ ರಾಜರು ಆಳುತ್ತಿರುವವು.

ನಾಮಧೇಯೈಶ್ಚ ನಿಕ್ರಾನ್ತೈಃ ಶ್ರೀಮದ್ಭಿಃ ಪುರುಷರ್ಷಭೈಃ। ಅಧ್ಯಾಸಿತಾ ಜನಪದಾಃ ಕೀರ್ತನೀಯಾಶ್ಚ ಶೋಭಿತಾಃ ।। ೪೩.

ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಹೆಸರುಗಳ ಮಹಾಪುರುಷರು ವಾಸಿಸಿ, ಅಲಂಕರಿಸಿರುವ ಆ ಜನಪದಗಳು ಹೊಗಳುವಂತಿವೆ.

ತೇಷಾನ್ತು ನಾಮಧೇಯಾನಿ ರಾಷ್ಟ್ರಾಣಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ। ಗಿರ್ಯನ್ತರನಿವಿಷ್ಟಾನಿ ಸಮೇಷು ವಿಷಮೇಷು ಚ ।। ೪೩.

ಅವುಗಳ ಹೆಸರುಗಳು, ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳು ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ಸಮತಟ್ಟಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಕಠಿಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ.

ತಥಾ ಸುಮಙ್ಗಲಾಃ ಶುದ್ಧಾಶ್ಚನ್ದ್ರಕಾನ್ತಾಃ ಸುನನ್ದನಾಃ। ವ್ರಜಕಾ ನೀಲಶೈಲೇಯಾಃ ಸೌವೀರಾ ವಿಜಯಸ್ಥಲಾಃ ।। ೪೩.

ಅಲ್ಲಿವೆ ಸುಮಂಗಳರು, ಶುದ್ಧರು, ಚಂದ್ರಕಾಂತರು, ಸುನಂದನರು, ವ್ರಜಕರು, ನೀಲಪರ್ವತದವರು, ಸೌವೀರರು, ವಿಜಯಸ್ಥಳದವರು.

ಮಹಾಸ್ಥಲಾಃ ಸುಕಾಮಾಶ್ಚ ಮಹಾಕೇಶಾಃ ಸುಮೂರ್ದ್ಧಜಾಃ। ವಾತರಂಹಾಃ ಸೋಪಸಙ್ಗಾಃ ಪರಿವಾಯಾಃ ಪರಾಚಕಾಃ ।। ೪೩.

ಅಲ್ಲಿವೆ ಮಹಾಸ್ಥಳರು, ಸುಖವಾಗಿ ಇರುವರು, ಮಹಾಕೇಶರು, ಸುಮೂರ್ಧಜರು, ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುವ ವಾತರಂಹರು, ಪರಿವಾಯರು, ಪರಾಚಕರು.

ಸಮ್ಭವಕ್ರಾ ಮಹಾನೇತ್ರಾಃ ಶೈವಾಲಾಸ್ತನಪಾಸ್ತಥಾ। ಕುಮುದಾಃ ಶಾಕಮುಣ್ಡಾಶ್ಚ ಉರಃ ಸಙ್ಕೀರ್ಣಭೌಮಕಾಃ ।। ೪೩.

ಸಂಭವಕ್ರರು, ಮಹಾನೆತ್ರರು, ಶೈವಾಲರು, ತನಪರು, ಕುಮುದರು, ಶಾಕಮುಂಡರು, ಹಾಗೂ ಉರಃಸಂಕೀರ್ಣಭೌಮಕರು ಅಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ಸೋದಕಾ ವತ್ಸಕಾಶ್ಚೈಕೇ ವಾರಾಹಾ ಹಾರವಾಮಕಾಃ। ಶಙ್ಖಾಖ್ಯಾ ಭಾವಿಸನ್ದ್ರಾಶ್ಚ ಉತ್ತರಾ ಹೈಮಭೌಮಕಾಃ ।। ೪೩.

ಕೆಲವರು ಸೋದಕರು, ವತ್ಸಕರು, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ವಾರಾಹರು, ಹಾರವಾಮಕರು, ಶಂಖರು, ಭಾವಿಸಂದ್ರರು, ಉತ್ತರದ ಹೈಮಭೌಮಕರು.

ಕೃಷ್ಣಭೌಮಾಃ ಸುಭೌಮಾಶ್ಚ ಮಹಾಭೌಮಾಶ್ಚ ಕೀರ್ತಿತಾಃ। ಏತೇ ಚಾನ್ಯೇ ಚ ವಿಖ್ಯಾತಾ ನಾನಾಜನಪದಾ ಮಯಾ ।। ೪೩.

ಕೃಷ್ಣಭೌಮರು, ಸುಭೌಮರು, ಮಹಾಭೌಮರು ಕೂಡ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಈ ಜನಪದಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ತೇ ಪಿಬನ್ತಿ ಮಹಾಪುಣ್ಯಾಂ ಮಹಾಗಙ್ಗಾಂ ಮಹಾನದೀಮ್। ಆದೌ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಖ್ಯಾತಾ ಶೀತಾ ಶೀತಾಮ್ಬುವಾಹಿನೀ ।। ೪೩.

ಅವರು ಮಹಾಪುನ್ಯವಾದ ಮಹಾಗಂಗೆಯು, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ, ತಂಪಾದ ನೀರನ್ನು ಹೊತ್ತ ಮಹಾನದಿಯನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.

ತಥಾ ಚ ಹಂಸವಸತಿರ್ಮಹಾಚಕ್ರಾ ಚ ನಿಮ್ನಗಾ। ಚಕ್ರಾ ವಕ್ರಾ ಚ ಕಞ್ಚೀ ಚ ಸುರಸಾ ಚಾಪಗೋತ್ತಮಾ ।। ೪೩.

ಹಾಗೆಯೇ ಹಂಸವಸತಿ, ಮಹಾಚಕ್ರಾ, ನಿಮ್ನಗಾ, ಚಕ್ರಾ, ವಕ್ರಾ, ಕಂಚಿ, ಸುರಸಾ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿಗಳೂ ಇವೆ.