ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಸುವರ್ಣಚಿತ್ರಪಾರ್ಶ್ವೇ ತು ಸುಪಾರ್ಶ್ವೇಽಪ್ಯುತ್ತರೇ ಗಿರೌ । ಮೇರೋಶ್ಚಿತ್ರಮಹಾಪಾದೇ ಮಹಾಸತ್ತ್ವನಿಷೇವಿತೇ ।। ೪೨.

ಅಲ್ಲಿ, ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಬದಿಯ ಹತ್ತಿರ, ಉತ್ತರದ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ, ಮಹಾ ಮೆರುವಿನ ಅದ್ಭುತವಾದ ಪಾದದ ಬಳಿ, ಮಹಾತ್ಮರು ನೆರೆದಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ—

ಮೇರುಕೂಟತಟಾದ್ಭ್ರಷ್ಟಾ ಪವನೇನೇರಿತೋದಕಾ। ಅನೇಕಾಭೋಗವಕ್ರಾಙ್ಗೀ ಕ್ಷಿಪ್ಯಮಾಣಾ ನಭಸ್ತಲೇ ।। ೪೨.

ಮೆರುವಿನ ಶಿಖರದ ಪರ್ವತದಂಚಿನಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದ ಆ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಗಾಳಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹತ್ತಿರದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಕ್ರತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರಿಯಿತು.

ಷಷ್ಟಿಯೋಜನಸಾಹಸ್ರೇ ನಿರಾಲಮ್ಬೇಽಮ್ಬರೇ ಶುಭೇ। ವಿಕೀರ್ಯಮಾಣಾ ಮಾಲೇವ ನಿಪಪಾತ ಮಹಾನದೀ ।। ೪೨.

ಅರೆವೈಯ್ದು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ದೂರ, ಶುದ್ಧ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಹಾರವೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಹಾರುವ ಹಾರೆಯಂತೆ ಚದುರಿದ ಆ ಮಹಾನದಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಳು.

ಏವಂ ಕೂಟತಟೈರ್ಭ್ರಷ್ಟಾ ನೈಕೈರ್ದೇವರ್ಷಿಸೇವಿತೈಃ। ವಿಕೀರ್ಯಮಾಣಸಲಿಲಾ ನೈಕಪುಷ್ಪೋಡುಪೋತ್ಕಚಾ ।। ೪೨.

ಹೀಗೆ, ವಿವಿಧ ಪರ್ವತಶಿಖರಗಳಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು ಪೂಜಿಸಿದ ಆ ನದಿಯ ನೀರು ಹಲವಾರು ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು.

ನಾನಾರತ್ನವನೋದ್ದೇಶಮರಣ್ಯಂ ಸವಿತುರ್ವ್ವನಮ್। ಮಹಾವನಂ ಮಹಾಭಾಗಾ ಪ್ಲಾವಯನ್ತೀ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್ ।। ೪೨.

ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳ ಕಾಡುಗಳು, ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳು, ಸೂರ್ಯನವನ ಮತ್ತು ಮಹಾವನ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ತುಂಬಿಸುತ್ತಾ, ಆ ಪುಣ್ಯವಂತಿ ನದಿ ಬಲಭಾಗದಿಂದ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಹರಿಯಿತು.

ಸರೋವರಂ ಮಹಾಪುಣ್ಯಂ ಮಹಾಭಾಗನಿಷೇವಿತಮ್। ತತ್ರಾವಿವೇಶ ಕಲ್ಯಾಣೀ ಮಹಾಭದ್ರಂ ಸಿತೋದಕಾ ।। ೪೨.

ಅಲ್ಲಿ, ಶುಭಕರವಾದ, ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಯುತ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ನದಿ, ಮಹಾಪುಣ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯವಂತರು ನೆರೆದಿರುವ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿತು.

ಭದ್ರಸೋಮೇತಿ ನಾಮ್ನಾ ಹಿ ಮಹಾಪಾರಾ ಮಹಾಜವಾ। ಮಹಾನದೀ ಮಹಾಪುಣ್ಯಾ ಮಹಾಭದ್ರಾ ವಿನಿರ್ಗತಾ ।। ೪೨.

ಭದ್ರಸೋಮ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ, ವಿಶಾಲವಾದ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವ, ಆ ಮಹಾಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಶುಭಕರ ನದಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟಳು.

ನೈಕನಿರ್ಝರವಪ್ರಾಢ್ಯಾ ಶಂಖಕೂಟತಟೇ ತು ಸಾ। ತತ್ರ ಕೂಟೇ ಗಿರಿತಟೇ ನಿಪಪಾತಾಶುಗಾಮಿನೀ ।। ೪೨.

ಹಲವಾರು ಜಲಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಕಣಿವೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶಂಖಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ, ಆ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನದಿ ಪರ್ವತದಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಳು.

ಶಂಖಕೂಟತಟಾದ್ಭ್ರಷ್ಟಾ ಪಪಾತ ವೃಷಪರ್ವ್ವತಮ್। ವೃಷಪರ್ವ್ವತಾದ್ವತ್ಸಗಿರಿಂ ನಾಗಶೈಲಂ ತತೋ ಗತಾ ।। ೪೨.

ಶಂಖಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು, ಆಕೆ ವೃಷಪರ್ವತವನ್ನು ತಲುಪಿದಳು; ವೃಷಪರ್ವತದಿಂದ ವತ್ಸಗಿರಿಗೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ನಾಗಶೈಲಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.

ತಸ್ಮಾನ್ನೀಲಂ ನಗಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಾ ವರ್ಷಪರ್ವ್ವತಮ್। ನೀಲಾತ್ ಕಪಿಞ್ಜಲಞ್ಚೈವ ಇನ್ದ್ರನೀಲಂ ಚ ನಿಮ್ನಗಾ ।। ೪೨.

ಅಲ್ಲಿಂದ, ಆಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ನೀಲಪರ್ವತವನ್ನು ತಲುಪಿದಳು, ನಂತರ ವರ್ಷಪರ್ವತವನ್ನು; ನೀಲದಿಂದ ಕಪಿಂಜಲಕ್ಕೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಇಂದ್ರನೀಲಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಹೋದಳು.

ತತಃ ಪರಂ ಮಹಾನೀಲಂ ಹೇಮಶ್ರೃಙ್ಗಞ್ಚ ಸಾ ಯಯೌ । ಹೇಮಶ್ರೃಙ್ಗಾದ್ಗತಾ ಶ್ವೇತಂ ಶ್ವೇತಾಚ್ಚ ಸುನಗಂ ಯಯೌ ।। ೪೨.

ನಂತರ ಆಕೆ ಮಹಾನೀಲ ಮತ್ತು ಹೇಮಶೃಂಗ ಪರ್ವತಗಳಿಗೆ ಹೋದಳು; ಹೇಮಶೃಂಗದಿಂದ ಶ್ವೇತಪರ್ವತಕ್ಕೆ, ಶ್ವೇತದಿಂದ ಸುನಗಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದಳು.

ಸುನಗಾತ್ ಶತಶ್ರೃಙ್ಗಞ್ಚ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಾ ಸಾ ಮಹಾನದೀ। ಶತಶ್ರೃಙ್ಗಾನ್ಮಹಾಶೈಲಂ ಪುಷ್ಕರಂ ಪುಷ್ಪಮಣ್ಡಿತಮ್ ।। ೪೨.

ಸುನಗದಿಂದ ಆ ಮಹಾನದಿ ಶತಶೃಂಗ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಲುಪಿದಳು; ಶತಶೃಂಗದಿಂದ ಪುಷ್ಕರ, ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಪವಿತ್ರ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಲುಪಿದಳು.

ಪುಷ್ಕರಾಚ್ಚ ಮಹಾಶೈಲಂ ದ್ವಿರಾಜಂ ಸುಮಹಾಬಲಮ್ । ವರಾಹಪರ್ವ್ವತಂ ತಸ್ಮಾನ್ಮಯೂರಞ್ಚ ಶಿಲೋಚ್ಚಯಮ್ ।। ೪೨.

ಪುಷ್ಕರದಿಂದ ಆಕೆ ಮಹಾ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ದ್ವಿರಾಜ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಲುಪಿದಳು; ಅಲ್ಲಿಂದ ವರಾಹಪರ್ವತಕ್ಕೆ, ನಂತರ ಮಯೂರ ಎಂಬ ಶಿಲಾಶೃಂಗಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.

ಮಯೂರಾಚ್ಚೈಕಶಿಖರಂ ಕನ್ದರೋದರಮಣ್ಡಿತಮ್ । ಜಾರುಧಿಂ ಶೈಲ ಶಿಖರಂ ನಿಪಪಾತಾಶುಗಾಮಿನೀ ।। ೪೨.

ಮಯೂರದಿಂದ, ಗುಹೆ ಮತ್ತು ಬಿರುಕುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಏಕಶಿಖರ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಲುಪಿದಳು; ಅಲ್ಲಿಂದ ಜಾರುಧಿ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರಕ್ಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿದು ಬಿದ್ದಳು.

ಏವಂ ಗಿರಿಸಹಸ್ರಾಣಿ ದಾರಯನ್ತೀ ಮಹಾನದೀ। ತ್ರಿಶ್ರೃಙ್ಗಂ ಶ್ರೃಙ್ಗಕಲಿಲಂ ಮರ್ಯಾದಾಪರ್ವತಂ ಗತಾ ।। ೪೨.

ಹೀಗೆ, ಸಾವಿರಾರು ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸುತ್ತಾ, ಆ ಮಹಾನದಿ ತ್ರಿಶೃಂಗ ಎಂಬ ಮೂರು ಶಿಖರಗಳಿರುವ, ಶಿಖರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ಗಡಿಪರ್ವತವನ್ನು ತಲುಪಿದಳು.

ತ್ರಿಶ್ರೃಙ್ಗತಟವಿಭ್ರಷ್ಟಾ ಮಹಾಭಾಗನಿಷೇವಿತಾ। ಮೇರುಕೂಟತಟಾದ್ಭ್ರಷ್ಟಾ ಪವನೇನೇರಿತೋದಕಾ ।। ೪೨.

ತ್ರಿಶೃಂಗ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು, ಪುಣ್ಯವಂತರು ನೆರೆದಿದ್ದ ಆಕೆ, ಮೆರುವಿನ ಶಿಖರದಿಂದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಹರಿಯಿತು.

ವಿರುದ್ಧಂ ಪರ್ವತವರಂ ಪಪಾತ ವಿಮಲೋದಕಾ। ಪ್ಲಾವಯನ್ತೀ ಮಹಾಭಾಗಾ ಪ್ರಯಾತಾ ಪಶ್ಚಿಮಾರ್ಣವಮ್ ।। ೪೨.

ಆಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಎದುರಿನ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು, ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದಳು; ಮಹಾಪುಣ್ಯಭೂಮಿಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸುತ್ತಾ, ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದು ಹೋದಳು.

ಸುವರ್ಣಭುವಿ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ತು ಸುಪಾರ್ಶ್ವೇಪ್ಯುತ್ತರೇ ಗಿರೌ ೪೨.

ಅಲ್ಲಿಯ ಸುವರ್ಣಭೂಮಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೂ, ಅದ್ಭುತವಾದ ಉತ್ತರದ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿಯೂ,

ಕನ್ದರೋದರವಿಭ್ರಷ್ಟಾ ತಸ್ಮಾದಪಿ ತರಙ್ಗಿಣೀ। ನೈಕಭೋಗಾ ಪಪಾತೋರ್ವೀಂ ಚಿತ್ರಪುಷ್ಪೋಢುಪೋತ್ಕಚಾ ।। ೪೨.

ಆ ಪರ್ವತದ ಗುಹೆಗಳಿಂದ ಹೊರಟು, ಅನೇಕ ಆನಂದಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ, ವಿವಿಧ ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ನದಿ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿಯಿತು.

ಪ್ಲಾವಯನ್ತೀ ಪ್ರಮುದಿತಾ ಉತ್ತರಾನ್ ಸಾ ಕುರೂನ್ ಶಿವಾ। ಮಹಾದ್ವೀಪಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇನ ಪ್ರಯಾತಾ ಸೋತ್ತರಾರ್ಣವಮ್ ।। ೪೨.

ಆ ಶುಭವಾದ ನದಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಉತ್ತರ ಕುರುಗಳನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿಸಿ, ಮಹಾದ್ವೀಪದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಮೂಲಕ ಹರಿದು, ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿತು.

ಏವಂ ತಾಸ್ತು ಮಹಾನದ್ಯಶ್ಚತಸ್ರೋ ವಿಮಲೋದಕಾಃ। ಮಹಾಗಿರಿತಟಭ್ರಷ್ಟಾಃ ಸಂಪ್ರಯಾತಾಶ್ಚತುರ್ದಿಶಮ್ ।। ೪೨.

ಹೀಗೆ, ಆ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾ ನದಿಗಳು, ಶುದ್ಧವಾದ ನೀರಿನಿಂದ, ಮಹಾಪರ್ವತಗಳ ತಟಗಳಿಂದ ಇಳಿದು, ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹರಿಯುತ್ತಿವೆ.

ತತ್ಸೇಯಂ ಕಥಿತಪ್ರಾಯಾ ಪೃಥಿವೀ ಬಹುವಿಸ್ತರಾ। ಮೇರುಶೈಲಮಹಾಕೀರ್ಣಾಽವಿಶಚ್ಚ ಸರ್ವತೋದಿಶಮ್ ।। ೪೨.

ಈ ರೀತಿ, ವಿವರಿಸಲಾದ ಭೂಮಿ ಬಹಳ ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾ ಮೇರುಪರ್ವತದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹರಡಿದೆ.

ಚತುರ್ಮಹಾದ್ವೀಪವತೀ ಚತುರಾಕ್ರೀಡಕಾನನಾ। ಚತುಷ್ಕೇತುಮಹಾವೃಕ್ಷಾ ಚತುರ್ವರಸರಸ್ವತೀ ।। ೪೨.

ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾದ್ವೀಪಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಸುಂದರ ಕಾನನಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ವೃಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಗಳು ಇವೆ.

ಚತುರ್ಮಹಾಶೈಲವತೀ ಚತುರ್ಭುಜಗಸಂಶ್ರಯಾ। ಅಷ್ಟೋತ್ತರಮಹಾಶೈಲಾ ತಥಾಷ್ಟವರಪರ್ವತಾ ।। ೪೨.

ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾಪರ್ವತಗಳು, ನಾಲ್ಕು ನಾಗರಹಾಸ್ತಾನಗಳು, ನೂರ ಎಂಟು ಮಹಾಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳು ಇವೆ.

ಗನ್ಧಮಾದನಪಾರ್ಶ್ವೇ ತು ಸ್ಫೀತಾ ಚೋಪರಿ ಗಣ್ಡಿಕಾ। ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಯೋಜನೈಃ ಪೂರ್ವಪಶ್ಚಿಮಾ ।। ೪೩.

ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಗಂಡಿಕಾ ಎಂಬ ಸಮೃದ್ಧ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ; ಅದು ಮೂವತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮವರೆಗೆ ಹರಡಿದೆ.

ಅಸ್ಯಾಯಾಮಶಚವತುಸ್ತ್ರಿಂಶತ್ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಪ್ರಮಾಣತಃ। ತತ್ರ ತೇ ಶುಭಕರ್ಮಾಣಃ ಕೇತುಮಾಲಾಃ ಪರಿಶ್ರುತಾಃ ।। ೪೩.

ಅದರ ಉದ್ದವೂ ಮೂವತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟೇ; ಅಲ್ಲಿ ಶುಭಕರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಕೇತುಮಾಲರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತತ್ರ ಕಾಲಾ ನರಾಃ ಸರ್ವೇ ಮಹಾಸತ್ತ್ವಾ ಮಹಾಬಲಾಃ। ಸ್ತ್ರಿಯಶ್ಚೋತ್ಪಲಪತ್ರಾಭಾಃ ಸರ್ವಾಸ್ತಾಃ ಪ್ರಿಯ ದರ್ಶನಾಃ ।। ೪೩.

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಮಹಿಳೆಯರು ಉತ್ಕಟ ಹೂವಿನ ಹಾಳೆಯಂತೆ ಸುಂದರರು, ಎಲ್ಲರೂ ಮನಮೋಹಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ತತ್ರ ದಿವ್ಯೋ ಮಹಾವೃಕ್ಷಃ ಪನಸಃ ಷಡ್ರಸಾಶ್ರಯಃ। ಈಶ್ವರೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪುತ್ರಃ ಕಾಮಚಾರೀ ಮನೋಜವಃ। ತಸ್ಯ ಪೀತ್ವಾ ಫಲರಸಂ ಜೀವನ್ತಿ ಹಿ ಸಮಾಯುತಮ್ ।। ೪೩.

ಅಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯವಾದ ದೊಡ್ಡ ಪನಸಮರದ ವೃಕ್ಷವಿದೆ, ಅದು ಆರು ರುಚಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಅದರ ಅಧಿಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗನು, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುವವನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಆ ಮರದ ಹಣ್ಣಿನ ರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯುವವರು ಪೂರ್ಣ ಆಯಸ್ಸು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಮಾಲ್ಯವತಶ್ಚಾಪಿ ಪೂರ್ವೇ ಪುರ್ವಾ ತು ಗಣ್ಡಿಕಾ। ಆಯಾಮತೋಽಥ ವಿಸ್ತಾರಾದ್ಯಥೈವಾಪರಗಣ್ಡಿಕಾ ।। ೪೩.

ಮಾಲ್ಯವಂತ ಪರ್ವತದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೂ, ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಗಂಡಿಕಾ ಇದೆ; ಅದರ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಗಲ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಂಡಿಕೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.