ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಪೂರ್ಣಾ ವಸುಮತೀ ಸರ್ವಾ ಗಿರಿಭಿರ್ನೈಕವಿಸ್ತರೈಃ। ನದೀಕನ್ದರಶೈಲಾದ್ಯೈರನೇಕೈಶ್ಚಿತ್ರಸಾನುಭಿಃ ।। ೪೧.

ಭೂಮಿಯೆಲ್ಲೆಡೆ ಅನೇಕ ಅಗಲದ ಪರ್ವತಗಳು, ನದಿಗಳು, ಕಣಿವೆಗಳು, ಶಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಶಿಖರಗಳಿರುವ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.

ಇತ್ಯೇವಮಚಲೈರ್ಯುಕ್ತೈರ್ದೈತ್ಯರಾಕ್ಷಸಸಾಧುಭಿಃ। ಕಿನ್ನರೋರಗಗನ್ಧರ್ವೈರ್ವಿಚಿತ್ರೈಃ ಸಿದ್ಧಚಾರಣೈಃ ।। ೪೧.

ಇಂತಹ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಸಜ್ಜನರು, ಕಿನ್ನರರು, ನಾಗರು, ಗಂಧರ್ವರು, ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಗನ್ಧರ್ವೈರಪ್ಸರೋಭಿಶ್ಚ ಸೇವಿತಾ ನೈಕ ವಿಸ್ತರಾಃ। ಪುಣ್ಯಕೃದ್ಭಿಃ ಸಮಾಕೀರ್ಣಾ ಕೇಸರಾಕೃತಯೋ ನಗಾಃ ।। ೪೧.

ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರೆಯರು ಸೇವಿಸುವ, ವಿಶಾಲವಾದ, ಪುಣ್ಯಶೀಲರಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ಸಿಂಹದ ಕೇಶರದಂತೆ ಆಕೃತಿಯುಳ್ಳ ಪರ್ವತಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಇವೆ.

ಗಿರಿಜಾಲನ್ತು ತನ್ಮೇರೋಃ ಸಿದ್ಧಲೋಕಮಿತಿ ಸ್ಮೃತಮ್। ಚಿತ್ರಂ ನಾನಾಶ್ರಯೋಪೇತಂ ಪ್ರಚಾರಂ ಸುಕೃತಾತ್ಮನಾಮ್ ।। ೪೧.

ಈ ಮೆರು ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯು ಸಿದ್ಧರ ಲೋಕವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಇದು ಅನೇಕ ಆಶ್ರಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಪುಣ್ಯವಂತರು ಸಂಚರಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಲೋಕವಾಗಿದೆ.

ನಾತ್ಯುಗ್ರಕರ್ಮಸಿದ್ಧಾನಾಂ ಪ್ರತಿಮಾ ಮಧ್ಯಮಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ। ಸ ಹಿ ಸ್ವರ್ಗ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಃ ಕ್ರಮಸ್ತ್ವೇಷ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ ।। ೪೧.

ಅತಿಯಾದ ಕಠಿಣ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡದವರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ಸ್ವರೂಪಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ; ಇದನ್ನು ಸ್ವರ್ಗವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಈ ಕ್ರಮವೇ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಚತುರ್ಮಹಾದ್ವೀಪವತೀ ಸೇಯಮುರ್ವೀ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾ ೪೧.

ಈ ಭೂಮಿ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನಾನಾಭಕ್ಷ್ಯಾನ್ನಪಾನೈಶ್ಚ ನಾನಾಚ್ಛಾದನಭೂಷಣೈಃ। ಪ್ರಜಾವಿಕಾರೈರ್ವಿವಿಧೈಶ್ಚಿತ್ರೈರಧ್ಯುಷಿತೈಃ ಸಹ।। ೪೧.

ವಿವಿಧ ಆಹಾರ, ಪಾನೀಯ, ಬಟ್ಟೆ, ಆಭರಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅನೇಕ ರೂಪಗಳ ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಭೂಮಿ ವಾಸಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

ಚತ್ವಾರೋ ನೈಕವರ್ಣಾದ್ಯಾ ಮಹಾದ್ವೀಪಾಃ ಪರಿಶ್ರುತಾಃ। ಭದ್ರಾಶ್ಚ ಭರತಾಶ್ಚೈವ ಕೇತುಮಾಲಾಶ್ಚ ಪಶ್ಚಿಮಾಃ। ಉತ್ತರಾಃ ಕುರವಶ್ಚೈವ ಕೃತಪುಣ್ಯಪ್ರತಿಶ್ರಯಾಃ ।। ೪೧.

ನಾನಾ ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪಗಳ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾದ್ವೀಪಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ: ಭದ್ರ, ಭಾರತ, ಪಶ್ಚಿಮದ ಕೇತುಮಾಲ, ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಕುರು; ಇವು ಪುಣ್ಯವಂತರಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿವೆ.

ಸೈಷಾ ಚತುರ್ಮಹಾದ್ವೀಪಾ ನಾನಾದ್ವೀಪಸಮಾಕುಲಾ। ಪೃಥಿವೀ ಕೀರ್ತಿತಾ ಕೃತ್ಸ್ನಾ ಪದ್ಮಾಕಾರಾ ಮಯಾ ದ್ವಿಜಾಃ ।। ೪೧.

ಈ ಭೂಮಿ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ದ್ವೀಪಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪದ್ಮದಾಕಾರದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ, ದ್ವಿಜರೆ.

ತದೇಷಾ ಸಾನ್ತರದ್ವೀಪಾ ಸಶೈಲವನಕಾನನಾ। ಪದ್ಮೇತ್ಯಭಿಹಿತಾ ಕೃತ್ಸ್ನಾ ಪೃಥಿವೀ ಬಹುವಿಸ್ತರಾ ।। ೪೧.

ಅಂತರ್ದ್ವೀಪಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ವನಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ವಿಶಾಲ ಭೂಮಿಯನ್ನು 'ಪದ್ಮ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಬ್ರಹ್ಮಸದನಂ ಲೋಕಂ ಸದೇವಾಸುರಮಾನುಷಮ್। ತ್ರಿಲೋಕಮಿತಿ ವಿಖ್ಯಾತಂ ಯತ್ಸತ್ತ್ವೈರ್ವ್ಯವಹಾರ್ಯತೇ ।। ೪೧.

ಬ್ರಹ್ಮನ ಸದುನ, ದೇವತೆಗಳು, ಅಸುರರು ಮತ್ತು ಮಾನವರೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಈ ಲೋಕವನ್ನು 'ಮೂರು ಲೋಕಗಳು' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಚನ್ದ್ರಾದಿತ್ಯಾವತಪ್ತಂ ಯತ್ತಜ್ಜಗತ್ ಪರಿಗೀಯತೇ। ಗನ್ಧವರ್ಣರಸೋಪೇತಂ ಶಬ್ದಸ್ಪರ್ಶಗುಣಾನ್ವಿತಮ್ ।। ೪೧.

ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಉಷ್ಣಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಜಗತ್ತು, ಸುಗಂಧ, ವರ್ಣ, ರುಚಿ, ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

ತಂ ಲೋಕಪದ್ಮಂ ಶ್ರುತಿಭಿಃ ಪದ್ಮಮಿತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ। ಏಷ ಸರ್ವಪುರಾಣೇಷು ಕ್ರಮಃ ಸುಪರಿನಿಶ್ಚಿತಃ ।। ೪೧.

ಆ ಲೋಕಪದ್ಮವನ್ನು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ 'ಪದ್ಮ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಈ ಕ್ರಮವು ಎಲ್ಲಾ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.

ಸರೋವರೇಭ್ಯಃ ಪುಣ್ಯೋದಾ ದೇವ ನದ್ಯೋ ವಿನಿರ್ಗತಾಃ। ಮಹೌಘತೋಯಾ ನದ್ಯಶ್ಚ ತಾಃ ಶ್ರೃಣುಧ್ವಂ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ।। ೪೨.

ಪವಿತ್ರ ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಪುಣ್ಯವಾಹಿನಿ ನದಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ದೇವನದಿಗಳಿಂದ ಮಹಾ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುವುದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

ಆಕಾಶಾಮ್ಭೋನಿಧೇರ್ಯೋಽಸೌ ಸೋಮ ಇತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ। ಆಧಾರಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ದೇವಾನಾಮಮೃತಾಕರಃ ।। ೪೨.

ಆಕಾಶ ಸಾಗರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ, ಸೋಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದು, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಮೃತದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರವೃತ್ತಾ ಪುಣ್ಯೋದಾ ನದೀ ಹ್ಯಾಕಾಶಗಾಮಿನೀ। ಸಪ್ತಮೇನಾನಿಲಪಥಾ ಪ್ರಯಾತಾ ವಿಮಲೋದಕಾ ।। ೪೨.

ಆದುದರಿಂದ, ಆ ಪುಣ್ಯಮಯಿ ನದಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹರಿದು, ಏಳನೇ ಗಾಳಿಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಶುಭ್ರವಾದ ನೀರನ್ನು ಹೊತ್ತು ಸಾಗಿತು.

ಸಾ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ನಿವರ್ತನ್ತೀ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣನಿಷೇವಿತಾ। ತಾರಾಕೋಜಿಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ನಭಸಶ್ಚ ಸಮಾಯತಾ ।। ೪೨.

ಅವಳು ಅನೇಕ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಹೊಳೆಯುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಡನೆ ಬೆರೆತುಹೋದಳು.

ಮಾಹೇನ್ದ್ರೇಣ ಗಜೇನ್ದ್ರೇಣ ಆಕಾಶಪಥಯಾಯಿನಾ। ಕ್ರೀಡಿತಾ ಹ್ಯನ್ತರತಲೇ ಯಾ ಸಾ ವಿಕ್ಷೋಭಿತೋದಕಾ ।। ೪೨.

ಆ ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಮಹಾ ಗಜರಾಜ ಐರಾವತನು ಆ ನದಿಯೊಡನೆ ಆಂತರಿಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಿದಾಗ, ಅವಳ ನೀರು ಅಲೆಯಿತು.

ನೈಕೈರ್ವಿಮಾನಸಙ್ಘಾತೈಃ ಪ್ರಕ್ರಾಮದ್ಭಿರ್ನಭಸ್ತಲಮ್। ಸಿದ್ಧೈರುಪಸ್ಪೃಷ್ಟಜಲಾ ಮಹಾಪುಣ್ಯಜಲಾ ಶಿವಾ ।। ೪೨.

ಆ ನದಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧರು ತಮ್ಮ ವಿಮಾನಗಳ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಾಗ, ಅವಳ ನೀರು ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಮಯವೂ ಶುಭಕರವೂ ಆಗಿತು.

ವಾಯುನಾ ಪ್ರೇರ್ಯಮಾಣಾ ಚ ಅನೇಕಾಭೋಗಗಾಮಿನೀ। ಪರಿವರ್ತ್ತತ್ಯಹರಹರ್ಯಥಾ ಸೂರ್ಯಸ್ತಥೈವ ಸಾ ।। ೪೨.

ಗಾಳಿ ಅವಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾ, ಅನೇಕ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಅವಳು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಾಳೆ.

ಚತ್ವಾರ್ಯಶೀತಿಃ ಪ್ರತತಾ ಯೋಜನಾನಾಂ ಸಮನ್ತತಃ। ವೇಗೇನ ಕುರ್ವತೀ ಮೇರುಂ ಸಾ ಪ್ರಯಾತಾ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್ ।। ೪೨.

ಅವಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಂಭತ್ತನಾಲ್ಕು ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಹರಡಿಕೊಂಡು, ವೇಗವಾಗಿ ಮೇರುವನ್ನು ಬಲಭಾಗದಿಂದ ಸುತ್ತುತ್ತಾಳೆ.

ವಿಭಿದ್ಯಮಾನಾ ಸಲಿಲೈಸ್ತೈಜಸೇನಾನಿಲೇನ ಚ। ಮೇರೋರುತ್ತರಕೂಟೇಷು ಪತಿತಾಥ ಚತುರ್ಷ್ವಪಿ ।। ೪೨.

ನೀರು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯ ಗಾಳಿಯಿಂದ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಆ ನದಿ ಮೇರುವ ಉತ್ತರದ ನಾಲ್ಕು ಶಿಖರಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಳು.

ಮೇರುಕೂಟತಟಾನ್ತೇಭ್ಯ ಉತ್ಕೃಷ್ಟೇಭ್ಯೋ ನಿವರ್ತಿತಾ। ವಿಕೀರ್ಯಮಾಣ ಸಲಿಲಾ ಚತುರ್ದ್ಧಾಸಂಸೃತೋದಕಾ ।। ೪೨.

ಮೇರುವ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರಗಳ ಅಂಚಿನಿಂದ ಅವಳು ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಅವಳ ನೀರು ಚದುರಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಹರಿಯಿತು.

ಷಷ್ಟಿಯೋಜನಸಾಹಸ್ರಂ ನಿರಾಲಮ್ಬನಮಮ್ಬರಮ್। ನಿಪಪಾತ ಮಹಾಭಾಗ ಮೇರೋಸ್ತಸ್ಯ ಚತುರ್ದ್ದಿಶಮ್ ।। ೪೨.

ಅವಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು, ಮಹಾ ಮೇರುವಿನ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ಹರಿಯಿತು.

ಸಾ ಚತುರ್ಷ್ವಭಿತಶ್ಚೈವ ಮಹಾಪಾದೇಷು ಶೋಭನಾ। ಪುಣ್ಯಾ ಮನ್ದರಪೂರ್ವೇಣ ಪತಿತಾ ಹಿ ಮಹಾನದೀ ।। ೪೨.

ಆ ಸುಂದರವಾದ ಮಹಾ ನದಿ, ಮಂದರದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಾಲ್ಕು ಸುಂದರ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಳು.

ಪೂರ್ವೇಣಾಂಶೇನ ದೇವಾನಾಂ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಗಣಾಲಯಮ್। ಸುವರ್ಣಚಿತ್ರಕಟಕಂ ನೈಕನಿರ್ಝರಕನ್ದರಮ್ ।। ೪೨.

ಪೂರ್ವದ ಕಡೆಗೆ, ಅವಳು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರ ಗುಂಪುಗಳ ನಿವಾಸವಾದ, ಚಿನ್ನದ ಶಿಖರಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಜಲಪಾತಗಳಿರುವ ಗುಹೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಿದಳು.

ಪ್ಲಾವಯನ್ತೀ ಸಶೈಲೇನ್ದ್ರಂ ಮನ್ದರಞ್ಚಾರುಕನ್ದರಮ್। ವಪ್ರಪ್ರತಾಪಶಮನೈರನೇಕೈಃ ಸ್ಫಾಟಿಕೋದಕೈಃ ।। ೪೨.

ಅವಳು ಮಂದರ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುಂದರ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸಿ, ಅನೇಕ ಸ್ಪಟಿಕದಂತೆ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ನೀರಿನಿಂದ ಪರ್ವತದ ಇಳಿಜಾರನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ತಥಾ ಚೈತ್ರರಥಂ ರಮ್ಯಂ ಪ್ಲಾವಯನ್ತೀ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್। ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ಹ್ಯಮ್ಬರನದೀ ಹ್ಯರುಣೋದಸರೋವರಮ್ ।। ೪೨.

ಹೀಗಾಗಿ, ಆ ಆಕಾಶನದಿ ಸುಂದರ ಚೈತ್ರರಥವನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಅರುಣೋದ ಸರೋವರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.

ಅರುಣೋದಾನ್ನಿವೃತ್ತಾಽಥ ಶೀತಾನ್ತೇ ರಮ್ಯನಿರ್ಝರೇ। ಶೈಲೇ ಸಿದ್ಧಗಣಾವಾಸೇ ನಿಪಪಾತ ಸುಗಾಮಿನೀ ।। ೪೨.

ಅರುಣೋದದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಶೀತಾಂತದ ಸುಂದರ ಜಲಪಾತದಲ್ಲಿ, ಸಿದ್ಧರ ನಿವಾಸವಾಗಿರುವ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಸುಗಮವಾಗಿ ಹರಿದು ಬಿದ್ದಳು.