ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಹರಿಕೂಟೇ ಹರಿರ್ದೇವಃ ಸರ್ವಭೂತನಮಸ್ಕೃತಃ। ಪ್ರಭಾವಾತ್ತಸ್ಯ ಶೈಲೋಽಸೌ ಮಹಾನಾಭಃ ಪ್ರಕಾಶತೇ ।। ೩೯.

ಹರಿಕೂಟ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಹರಿದೇವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ಪರ್ವತವು ಮಹಾ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಕುಮುದೇ ಕಿನ್ನರಾವಾಸಾ ಅಞ್ಜನೇ ಚ ಮಹೋರಗಾಃ। ಕೃಷ್ಣೇ ಗನ್ಧರ್ವ್ವನಗರಾ ಮಹಾಭವನಶಾಲಿನಃ ।। ೩೯.

ಕುಮುದ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಕಿನ್ನರರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅಂಜನದಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ನಾಗಗಳು ಇರುತ್ತವೆ; ಕೃಷ್ಣ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಭವನಗಳಿರುವ ಗಂಧರ್ವರ ನಗರಗಳು ಇದ್ದವೆ.

ಪಾಣ್ಡುರೇ ಚಾರುಶಿಖರೇ ಮಹಾಪ್ರಾಕಾರತೋರಣೇ। ವಿದ್ಯಾಧರಪುರಂ ತತ್ರ ಮಹಾಭವನಮಾಲಿನಮ್ ।। ೩೯.

ಪಾಂಡು ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಶಿಖರ, ಭಾರಿ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಪುರಗಳಿವೆ; ಅಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಧರರ ನಗರ, ಮಹಾ ಭವನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಹಸ್ರಶಿಖರೇ ಶೈಲೇ ದೈತ್ಯಾನಾಮುಗ್ರಕರ್ಮ್ಮಣಾಮ್। ಪುರಾಣಿ ಸಮುದೀರ್ಣಾನಾಂ ಸಹಸ್ರಂ ಹೇಮಮಾಲಿನಾಮ್ ।। ೩೯.

ಸಹಸ್ರಶಿಖರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ದೈತ್ಯರು ಸಾವಿರ ಹಳೆಯ ನಗರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಕೂಡಿವೆ.

ಮುಕುಟೇ ಪನ್ನಗಾವಾಸಾ ಅನೇಕಾಃ ಪರ್ವತೋತ್ತಮಾಃ। ಪುಷ್ಪಕೇ ವೈ ಮುನಿಗಣಾ ನಿತ್ಯಮೇವ ಮುದಾ ಯುತಾಃ ।। ೩೯.

ಮುಕಟ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ನಾಗಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ; ಪುಷ್ಪಕ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮುನಿಗಳ ಗುಂಪು ಸದಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

ವೈವಸ್ವತಸ್ಯ ಸೋಮಸ್ಯ ವಾಯೋರ್ನಾಗಾಧಿಪಸ್ಯ ಚ। ಸುಪಕ್ಷೇ ಪರ್ವತವರೇ ಚತ್ವಾರ್ಯ್ಯಾಯತನಾನಿ ಚ ।। ೩೯.

ಸುಪರ್ಣ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವೈವಸ್ವತ, ಸೋಮ, ವಾಯು ಮತ್ತು ನಾಗಾಧಿಪತಿಯವರಿಗೆ ಸೇರಿದ ನಾಲ್ಕು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ.

ಗನ್ಧರ್ವೈಃ ಕಿನ್ನರೈರ್ಯಕ್ಷೈರ್ನ್ನಾಗೈರ್ವಿದ್ಯಾಧರೋತ್ತಮೈಃ। ಸಿದ್ಧೈರ್ಹಿ ತೇಷು ಸ್ಥಾನೇಷು ನಿತ್ಯಮಿಷ್ಟಃ ಪ್ರಪೂಜ್ಯತೇ ।। ೩೯.

ಆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಧರ್ವರು, ಕಿನ್ನರರು, ಯಕ್ಷರು, ನಾಗರು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿದ್ಯಾಧರರು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು ಸದಾ ಗೌರವದಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಮರ್ಯ್ಯಾದಾಪರ್ವತೇ ಶುಭ್ರೇ ದೇವಕೂಟೇ ನಿಬೋಧತ। ವಿಸ್ತೀರ್ಣೇ ಸಿಖರೇ ತಸ್ಯ ಕೂಟೇ ಗಿರಿವರಸ್ಯ ಹ ।। ೪೦.

ಶುದ್ಧವಾದ ಪರ್ವತವಾದ ದೇವಕೂಟದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿ, ಅದರ ವಿಶಾಲವಾದ ಶಿಖರವು ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಒಂದು ಶಿಖರವಾಗಿದೆ.

ಸಮನ್ತಾದ್ಯೋಜನಶತಂ ಮಹಾಭವನಮಣ್ಡಿತಮ್। ಜನ್ಮಕ್ಷೇತ್ರಂ ಸುಪರ್ಣಸ್ಯ ವೈನತೇಯಸ್ಯ ಧೀಮತಃ ।। ೪೦.

ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ನೂರು ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಭವನಗಳು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದು, ಅದು ವಿನತೆಯ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪುತ್ರ ಸುಪರ್ಣನ ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

ನೈಕೈರ್ಮಹಾ ಪಕ್ಷಿಗಣೈರ್ಗಾರುಡೈಃ ಶೀಗ್ರವಿಕ್ರಮೈಃ। ಸಮ್ಪೂರ್ಣವೀರ್ಯಸಮ್ಪನ್ನೈರ್ದಮನೈರುರಗಾರಿಭಿಃ ।। ೪೦.

ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಹಾ ಗರುಡ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ; ಅವು ವೇಗಶಾಲಿ, ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳವುಗಳು.

ಪಕ್ಷಿರಾಜಸ್ಯ ಭವನಂ ಪ್ರಥಮಂ ತನ್ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಮಹಾವಾಯುಪ್ರವೇಶಸ್ಯ ಶಾಲ್ಮಲಿ ದ್ವೀಪವಾಸಿನಃ ।। ೪೦.

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಪಕ್ಷಿರಾಜನ ಮೊದಲ ಮಹಲ್ ಇದೆ; ಅದು ಮಹಾವಾಯುವಿನ ನಿವಾಸವೂ ಆಗಿದ್ದು, ಶಾಲ್ಮಲಿದ್ವೀಪದವರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಯೈವ ಚಾರುಮೂರ್ಧ್ನಸ್ತು ಕೂಟೇಷು ಚ ಮಹರ್ದ್ಧಿಷು। ದಕ್ಷಿಣೇಷು ವಿಚಿತ್ರೇಷು ಸಪ್ತಸ್ವಪಿ ತು ಶೋಭಿನಃ ।। ೪೦.

ಅದರ ಸುಂದರ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ, ಮಹಾ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಅದ್ಭುತವಾದ ಏಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಶಿಖರಗಳಿವೆ.

ಸನ್ಧ್ಯಾಭ್ರಾಭಾಃ ಸಮುದಿತಾ ರುಕ್ಮಪ್ರಾಕಾರತೋರಣಾಃ। ಮಹಾಭವನಮಾಲಾಭಿಃ ಶೋಭಿತಾ ದೇವನಿರ್ಮಿತಾಃ ।। ೪೦.

ಆ ಶಿಖರಗಳು ಸಂಧ್ಯಾ ಮೋಡದ ಹೊಳಪಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ಬಂಗಾರದ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ದೇವತೆಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮಹಾ ಭವನಗಳ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ.

ತ್ರಿಂಶದ್ಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಾಶ್ಚತ್ವಾರಿಂಶತ್ತಮಾಯತಾಃ। ಸಪ್ತ ಗನ್ಧರ್ವನಗರಾ ನರ ನಾರೀಸಮಾಕುಲಾಃ ।। ೪೦.

ಅಲ್ಲಿ ಏಳು ಗಂಧರ್ವ ನಗರಗಳಿವೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೂವತ್ತಾರು ಯೋಜನ ಅಗಲ ಮತ್ತು ನಲವತ್ತಾರು ಯೋಜನ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ತುಂಬಿವೆ.

ಆಗ್ನೇಯಾ ನಾಮ ಗನ್ಧರ್ವಾ ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮಾಃ। ಕುಬೇರಾನುಚರಾ ದೀಪ್ತಾಸ್ತೇಷಾನ್ತೇ ಭವನೋತ್ತಮಾಃ ।। ೪೦.

ಆಗ್ನೇಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಗಂಧರ್ವರು, ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಕುಬೇರನ ಸೇವಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅವರ ಅದ್ಭುತ ಭವನಗಳು ಆ ನಗರಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವೆ.

ತಸ್ಯ ಚೋತ್ತರಕೂಟೇಷು ಭುವನಸ್ಯ ಮಹಾಗಿರೇಃ। ಹರ್ಮ್ಯಪ್ರಾಸಾದಬದ್ಧಂ ಚ ಉದ್ಯಾನವನಶೋಭಿತಮ್ ।। ೪೦.

ಆ ಮಹಾ ಪರ್ವತದ ಉತ್ತರ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ, ಭವನಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಸಾದಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ, ಉದ್ಯಾನವನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಒಂದು ನಗರವಿದೆ.

ಪುರಮಾಶೀವಿಷೈಃ ಪುರ್ಣಂ ಮಹಾಪ್ರಾಕಾರತೋರಣಮ್। ವಾದಿತ್ರಶತನಿರ್ಘೋಷೈರಾನನ್ದಿತವನಾನ್ತರಮ್ ।। ೪೦.

ಆ ನಗರವು ಮಹಾ ನಾಗಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ದೊಡ್ಡ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಪುರಗಳಿವೆ, ನೂರಾರು ವಾದ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ.

ದುಷ್ಪ್ರಸಹ್ಯಮಮಿತ್ರಾಣಾಂ ತ್ರಿಂಶದ್ಯೋಜನಮಣ್ಡಲಮ್। ನಗರಂ ಸೈಂಹಿಕೇಯಾನಾಮುದೀರ್ಣಂ ದೇವವಿದ್ವಿಷಾಮ್। ಸಿದ್ಧದೇವರ್ಷಿಚರಿತಂ ದೇವಕೂಟೇ ನಿಬೋಧತ ।। ೪೦.

ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಶತ್ರುಗಳಾದ ಸೈಂಹಿಕೇಯ ರಾಕ್ಷಸರ ನಗರವು, ಮೂವತ್ತು ಯೋಜನಗಳ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವವರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ದೇವತೆಗಳು, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು ಮಾಡಿದ ಮಹಿಮೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಈ ನಗರವು ದೇವಕುಟ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಇದೆ.

ದ್ವಿತೀಯೇ ದ್ವಿಜಶಾರ್ದೂಲ ಮರ್ಯ್ಯಾದಾಪರ್ವತೇ ಶುಭೇ। ಮಹಾಭವನಮಾಲಾಭಿರ್ನಾನಾವರ್ಣಾಭಿರಾವೃತಮ್ ।। ೪೦.

ಮಹದ್ವಿಜರೆ, ಎರಡನೇ ಪವಿತ್ರವಾದ ಮರ್ಯಾದಾ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ, ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾ ಭವನಗಳ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಮಹಾನಗರವಿದೆ.

ಸುವರ್ಣಮಣಿಚಿತ್ರಾಭಿರನೇಕಾಭಿರಲಂಕೃತಮ್ । ವಿಶಾಲರಥ್ಯಂ ದುರ್ಧರ್ಷಂ ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರಮುದಿತಂ ಶಿವಮ್ ।। ೪೦.

ಅದು ಅನೇಕ ಬಂಗಾರದ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ವಿಭಿನ್ನ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ, ವಿಶಾಲವಾದ ಬೀದಿಗಳಿವೆ, ಯಾರೂ ಗೆಲ್ಲಲಾಗದದು, ಸದಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಶುಭಕರವಾಗಿದೆ.

ನರನಾರೀಗಣಾಕೀರ್ಣಂ ಪ್ರಾಂಶುಪ್ರಾಕಾರತೋರಣಮ್ । ಷಷ್ಟಿಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ಶತಯೋಜನಮಾಯತಮ್ ।। ೪೦.

ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ, ಎತ್ತರದ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲುಗಳಿವೆ, ಅರವತ್ತು ಯೋಜನ ಅಗಲ ಮತ್ತು ನೂರು ಯೋಜನ ಉದ್ದವಿದೆ.

ನಗರಂ ಕಾಲಕೇಯಾನಾಮಸುರಾಣಾಂ ದುರಾಸದಮ್। ದೇವಕೂಟತಟೇ ರಮ್ಯೇ ಸನ್ನಿವಿಷ್ಟಂ ಸುದುರ್ಜಯಮ್। ಮಹಾಭ್ರಚಯಸಙ್ಕಾಶಂ ಸುನಾಸನ್ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಮ್ ।। ೪೦.

ಇದು ಕಾಲಕೇಯ ಅಸುರರ ನಗರ, ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಲು ಕಷ್ಟವಾದದು, ದೇವಕುಟ ಪರ್ವತದ ಸುಂದರ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ, ಗೆಲ್ಲಲಾಗದಷ್ಟು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದೆ, ದೊಡ್ಡ ಮೋಡಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸುನಾಸ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ತಸ್ಯೈವ ದಕ್ಷಿಣೇ ಕೂಟೇ ವಿಂಶದ್ಯೋಜನವಿಸ್ತರಮ್। ದ್ವಿಷಷ್ಟಿಯೋಜನಾಯಾಮಂ ಹೇಮಪ್ರಾಕಾರತೋರಣಮ್ ।। ೪೦.

ಅದೇ ಪರ್ವತದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಇಪ್ಪತ್ತು ಯೋಜನ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಅರವತ್ತೆರಡು ಯೋಜನ ಉದ್ದವಿರುವ, ಬಂಗಾರದ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲುಗಳಿರುವ ಒಂದು ನಗರವಿದೆ.

ಹೃಷ್ಟಪುಷ್ಟಾವಲಿಪ್ತಾನಾಮಾವಾಸಾಃ ಕಾಮರೂಪಿಣಾಮ್। ಔತ್ಕಚಾನಾಂ ಪ್ರಮುದಿತಂ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ಮಹಾಪುರಮ್ ।। ೪೦.

ಅದು ಔತ್ಕಚ ರಾಕ್ಷಸರ ಮಹಾನಗರ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ರೂಪಗಳನ್ನು ತಾಳಬಲ್ಲವರು, ಅವರ ಮನೆಗಳು ಸಂತೋಷ, ಬಲ ಮತ್ತು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ತುಂಬಿವೆ.

ಮಧ್ಯಮೇ ತು ಮಹಾಕೂಟೇ ದೇವಕೂಟಸ್ಯ ವೈ ಗಿರೇಃ । ಸುವರ್ಣಮಣಿಪಾಷಾಣೈಶ್ಚಿತ್ರೈಃ ಶ್ಲಕ್ಷಣತರೈಃ ಶುಭೈಃ। ಶಾಖಾಶತಸಹಸ್ರಾದ್ಯೈರ್ನೈಕಾರೋಹಸಮಾಕುಲಮ್ ।। ೪೦.

ದೇವಕುಟ ಪರ್ವತದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಬಂಗಾರ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಮೃದುವಾದ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಶಾಖೆಗಳಿರುವ, ಅನೇಕ ಲತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತುಂಬಿರುವ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ವೃಕ್ಷವಿದೆ.

ಸ್ರಿಗ್ಧ ಪರ್ಣಮಹಾಮೂಲಮನೇಕಸ್ಕನ್ಧವಾಹನಮ್। ರಮ್ಯಂ ಹ್ಯವಿರಲಚ್ಛಾಯಂ ದಶಯೋಜನಮಣ್ಡಲಮ್ ।। ೪೦.

ಅದಕ್ಕೆ ಮೆತ್ತಗಿನ ಎಲೆಗಳು, ದೊಡ್ಡ ತೊಡೆಯು, ಅನೇಕ ಶಾಖೆಗಳಿವೆ, ನಿರಂತರ ನೆರಳಿನಿಂದ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಯೋಜನಗಳ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಆವರಿಸಿದೆ.

ತತ್ರ ಭೂತವಟನ್ನಾಮ ನಾನಾಭೂತಗಣಾಲಯಮ್। ಮಹಾದೇವಸ್ಯ ಪ್ರಥಿತಂ ತ್ರ್ಯಮ್ಬಕಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ದೀಪ್ತಮಾಯತನಂ ತತ್ರ ಸರ್ವಲೋಕೇಷು ವಿಶ್ರುತಮ್ ।। ೪೦.

ಅಲ್ಲಿ ಭೂತವಟ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳವಿದೆ, ಅನೇಕ ಭೂತಗಣಗಳ ನಿವಾಸ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಮಹಾದೇವ, ತ್ರ್ಯಂಬಕನ ದಿವ್ಯ ಮಂದಿರವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ವರಾಹಗಜಸಿಂಹರ್ಕ್ಷಶಾರ್ದೂಲಕರಭಾನನೈಃ। ಗೃಧ್ರೋಲೂಕಮುಖೈಶ್ಚೈವ ಮೇಷೋಷ್ಟ್ರಾಜಮಹಾಮುಖೈಃ ।। ೪೦.

ಅಲ್ಲಿ ಹಂದಿ, ಆನೆ, ಸಿಂಹ, ಕರಡಿ, ಹುಲಿ, ಒಂಟೆ, ಭಾನು, ಗಿಡುಗ, ಗೂಬೆ, ಕುರಿ, ಒಂಟೆ ಮತ್ತು ಮಹಾಸರ್ಪ ಮುಖಗಳಿರುವ ಜೀವಿಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಕದಮ್ಬೈರ್ವಿಕಟೈಃ ಸ್ಥೂಲೈರ್ಲಮ್ಬಕೇಶತನೂರುಹೈಃ। ನಾನಾವರ್ಣಾಕೃತಿಧರೈರ್ನಾನಾಸಂಸ್ಥಾನಸಂಸ್ಥಿತೈಃ ।। ೪೦.

ಅಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದು, ವಿಚಿತ್ರವಾದದು, ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವ ಬೇರುಗಳಿರುವ ಕದಂಬ ಮರಗಳು, ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತಿವೆ.