ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತಥೈವ ಶೈಲವರಯೋಃ ಕುಮುದಾಞ್ಜನಯೋರಪಿ। ಅನ್ತರೇ ಕೇಸರದ್ರೋಣೀ ಹ್ಯನೇಕಾಯಾಮ ಯೋಜನಾ ।। ೩೮.

ಹಾಗೆಯೇ, ಕುಮುದ ಮತ್ತು ಅಂಜನ ಎಂಬ ಎರಡು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ಅನೇಕ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಿರುವ ಕೇಸರದ್ರೋಣಿ ಎಂಬ ಕಣಿವೆ ಇದೆ.

ದ್ವಿಬಾಹುಪರಿಣಾಹೈಸ್ತೈಸ್ತ್ರಿಹಸ್ತಾಯತವಿಸ್ತೃತೈಃ। ಚನ್ದ್ರಾಂಶುವರ್ಣೈರ್ವ್ಯಾಕೋಶೈರ್ಮತ್ತಷಟ್ಪದನಾದಿತೈಃ ।। ೩೮.

ಅಲ್ಲಿ ಮರಗಳ ತೊಡೆಯು ಎರಡು ಭುಜಗಳಷ್ಟು ಸುತ್ತಳತೆ, ಮೂರು ಹಸ್ತಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಅಗಲವಿದೆ. ಅವುಗಳ ಶಾಖೆಗಳು ಚಂದ್ರಕಾಂತಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದ ಭೃಂಗಗಳ ಹೂಂಕರದಿಂದ ಗೂಡಿವೆ.

ಮಧುಸರ್ಪೀರಜಃ ಪೃಕ್ತೈರ್ಮಹಾಗನ್ಧೈರ್ಮನೋಹರೈಃ। ಶಬಲಂ ತದ್ವನಂ ಭಾತಿ ಕುಸುಮೈಃ ಸರ್ವಕಾಲಜೈಃ ।। ೩೮.

ಆ ಅರಣ್ಯವು ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಹೂವಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳುತ್ತದೆ. ಆ ಹೂಗಳು ತುಪ್ಪ, ಜೇನು ಮತ್ತು ಪುಡಿಯಿಂದ ನೆನೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿವೆ.

ತತ್ರ ವಿಷ್ಣೋಃ ಸುರಗುರೋರ್ದೀಪ್ತಮಾಯತನಂ ಮಹತ್। ಪ್ರಕಾಶನ್ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ಸರ್ವಲೋಕನಮಸ್ಕೃತಮ್ ।। ೩೮.

ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಗುರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಹತ್ತಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಅದು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅನ್ತರೇ ಶೈಲವರಯೋಃ ಕೃಷ್ಣಪಾಣ್ಡುರಯೋರಪಿ। ತ್ರಿಂಶದ್ಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ನವತ್ಯಾಯತಯೋಜನಮ್ ।। ೩೮.

ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಪಾಂಡುರ ಎಂಬ ಎರಡು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ಮೂವತ್ತೊಂದು ಯೋಜನ ಅಗಲ ಮತ್ತು ತೊಂಬತ್ತು ಯೋಜನ ಉದ್ದವಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ.

ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಮೇಕಶಿಲಂ ದೇಶಂ ವೃಕ್ಷವೀರುದ್ವಿವರ್ಜಿತಮ್ । ಸುಖಪಾದಪ್ರಚಾ ರಞ್ಚ ನಿಮ್ನೋನ್ನತವಿವರ್ಜಿತಮ್ ।। ೩೮.

ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಒಬ್ಬಟ್ಟಾದ ಬಂಡೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ, ಮರಗಳೂ ಬೆಳೆಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ನಡೆಯಲು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿದ್ದು, ಎತ್ತಿತಗ್ಗುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿದೆ.

ಮಧ್ಯೇ ತು ಸರಸಸ್ತಸ್ಯ ರಮ್ಯಾ ತು ಸ್ಥಲಪದ್ಮಿನೀ। ಸಹಸ್ರಪತ್ರೈರ್ವ್ಯಾಕೋಶೈಃ ಛತ್ರಮಾತ್ರೈರಲಙ್ಕೃತಾ ।। ೩೮.

ಆ ಸರೋವರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹಸಿರು ಕಮಲಗಳಿವೆ. ಅವು ಸಾವಿರ ಹೂವಿನ ಹಾಳೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೂವು ಮುಡುಪಿನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು.

ಪುಣ್ಡರೀಕೈರ್ಮಹಾಪದ್ಮೈ ರುಚಿರೈರ್ಗನ್ಧಶಾಲಿಭಿಃ । ಶತಪತ್ರೈಶ್ಚ ವಿಕಚೈರುತ್ಪಲೈರ್ನೀಲಪತ್ರಕೈಃ ।। ೩೮.

ಅಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಕಮಲಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಕೆಂಪು ಕಮಲಗಳು, ಸುಗಂಧಭರಿತವಾದ ಹೂಗಳು, ನೂರು ಹಾಳೆಗಳಿರುವ ಹೂಗಳು ಹಾಗೂ ನೀಲಿ ಎಲೆಗಳಿರುವ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಉತ್ಪಲಗಳಿವೆ.

ಮದೋತ್ಕಟೈರ್ಮಧುಕರೈರ್ಭ್ರಮರೈಶ್ಚ ಮದೋತ್ಕಟೈಃ। ಮೃದುಗದ್ಘದಕಣ್ಠಾನಾಂ ಕಿನ್ನರಾಣಾಞ್ಚ ನಿಸ್ವನೈಃ ।। ೩೮.

ಅಲ್ಲಿ ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದ ಜೇನುಹುಳಗಳು ಮತ್ತು ಭೃಂಗಗಳು ಗೂಡಿವೆ. ಮೃದುವಾಗಿ ಹಾಡುವ, ಸಿಹಿ ಕಂಠದ ಕಿನ್ನರರ ಹಾಡುಗಳು ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕೇಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಉಪಗೀತಪದ್ಮಖಣ್ಡಾಢ್ಯಾ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಾ ಸ್ಥಲಪದ್ಮಿನೀ। ಯಕ್ಷಗನ್ಧರ್ವಚರಿತಾ ಸಿದ್ಧಚಾರಣಸೇವಿತಾ ।। ೩೮.

ಆ ವಿಶಾಲವಾದ ಕಮಲಭೂಮಿ ಹೂವಿನ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಮಧ್ಯೇ ತಸ್ಯಾಶ್ಚ ಪದ್ಮಿನ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚಯೋಜನಮಣ್ಡಲಃ। ನ್ಯಗ್ರೋಧೋ ವಿಪುಲಸ್ಕನ್ಧೋ ಹ್ಯನೇಕಾರೋಹಿಮಣ್ಡಿತಃ ।। ೩೮.

ಆ ಕಮಲಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಐದು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಿರುವ, ದೊಡ್ಡ ತೊಡೆಯುಳ್ಳ, ಅನೇಕರು ಏರಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಬೃಹತ್ ಆಲದ ಮರವಿದೆ.

ತತ್ರ ಚನ್ದ್ರಪ್ರಭಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಪೂರ್ಣಚನ್ದ್ರನಿಭಾನನ)। ಸಹಸ್ರವದನೋ ದೇವೋ ನೀಲವಾಸಾಃ ಸುರಾರಿಹಾ ।। ೩೮.

ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ಚಂದ್ರಪ್ರಭ ಎಂಬ ದೇವರು, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಮುಖವಿರುವ, ಸಾವಿರ ತಲೆಗಳಿರುವ, ನೀಲಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ, ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಪದ್ಮ ಮಾಲ್ಯಧರಸ್ಥಲ್ಯಾಂ ಮಹಾಭಾಗೋಽಪರಾಜಿತಃ। ಇಜ್ಯತೇ ಯಕ್ಷಗನ್ಧರ್ವೈರ್ವಿದ್ಯಾಧರಗಣೈಸ್ತಥಾ ।। ೩೮.

ಆ ಕಮಲಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ, ಜಯಶಾಲಿಯಾದ ಅವನನ್ನು ಯಕ್ಷರು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಧರರ ಗುಂಪುಗಳು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಮಿನ್ನಾಯತನೇ ಸಾಕ್ಷಾದನಾದಿನಿಧನೋ ಹರಿಃ। ಪದ್ಮೋಪಹಾರೌರ್ವಿವಿಧೈ ರಿಜ್ಯತೇ ಸಿದ್ಧಚಾರಣೈಃ ।। ೩೮.

ಆ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲೇ ಆದಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಹರಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಕಮಲ ಹೂವಿನ ಅರ್ಪಣೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತದನನ್ತಸದೋ ನಾಮ ಸರ್ವಲೋಕೇಷು ವಿಶ್ರುತಮ್। ಪದ್ಮಮಾಲಾವಲಮ್ಬಾಭಿರ್ಮಾಲಾಭಿರುಪಶೋಭಿತಮ್ ।। ೩೮.

ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನಂತಸದ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸಾಲು ಸಾಲಾಗಿ ಕಮಲಮಾಲೆಗಳು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತವೆ.

ತಥಾ ಸಹಸ್ರಶಿಖರಕುಮುದಸ್ಯಾನ್ತರೇಣ ಚ। ಪಞ್ಚಾಶದ್ಯೋಜನಾಯಾಮಂ ತ್ರಿಂಶದ್ಯೋಜನವಿಸ್ತರಮ್ । ಇಷುಕ್ಷೇಪೋಚ್ಚಶಿಖರಂ ನಾನಾವಿಹಗಸೇವಿತಮ್ ।। ೩೮.

ಹಾಗೆಯೇ ಸಾವಿರ ಶಿಖರಗಳಿರುವ ಕುಮುದ ಪರ್ವತದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಐವತ್ತು ಯೋಜನ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತೊಂದು ಯೋಜನ ಅಗಲವಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಶಿಖರಗಳು ಬಾಣ ಹಾರುವಷ್ಟು ಎತ್ತರವಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.

ಮಹಾಗನ್ಧೈರ್ಮಹಾಸ್ವಾದೈರ್ಗಜದೇಹನಿಭೈಃ ಫಲೈಃ। ಮಧುಸ್ರವೈರ್ಮಹಾವೃಕ್ಷೈರುಪೇತಂ ತತ್ ಸಮನ್ತತಃ ।। ೩೮.

ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿದೆ. ಆ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆ ದೇಹದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ರುಚಿಕರವಾದ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಜೇನು ಹನಿಯುತ್ತಿವೆ.

ತತ್ರಾಶ್ರಮಂ ಮಹಾಪುಣ್ಯಂ ದೇವರ್ಷಿಗಣಸೇವಿತಮ್। ಶುಕ್ರಸ್ಯ ಪ್ರಥಿತಂ ತತ್ರ ಭಾಸ್ವರಂ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಣಃ ।। ೩೮.

ಅಲ್ಲಿ ದೇವರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ, ಬಹಳ ಪವಿತ್ರವಾದ ಆಶ್ರಮವಿದೆ. ಅದು ಶುಕ್ರನ ಧರ್ಮಮಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿರುವ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಿವಾಸವಾಗಿದೆ.

ಶಙ್ಕುಕೂಟಸ್ಯ ಶೈಲಸ್ಯ ವೃಷಭಸ್ಯಾನ್ತರೇಣ ಚ। ಪರೂಷಕಸ್ಥಲೀ ರಮ್ಯಾ ಹ್ಯನೇಕಾಯತಯೋಜನಾ ।। ೩೮.

ಶಂಕುಕೂಟ ಹಾಗೂ ವೃಷಭ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ಅನೇಕ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಹರಡಿರುವ ಸುಂದರವಾದ ಪರೂಷಕದ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಭೂಮಿ ಇದೆ.

ಬಿಲ್ವಪ್ರಮಾಣೈಶ್ಚ ಶುಭೈರ್ಮಹಾಸ್ವಾದೈಃ ಸುಗನ್ಧಿಭಿಃ। ಫಲೈಃ ಪ್ರಕ್ಲಿದ್ಯತೇ ಭೂಮಿಃ ಪರುಷೈರ್ವೃನ್ತವಿಚ್ಯುತೈಃ ।। ೩೮.

ಅಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯೆಲ್ಲೆಡೆ ಸುಗಂಧಭರಿತವಾದ, ರುಚಿಕರವಾದ, ಬಿಲ್ವದಷ್ಟಾದ ದೊಡ್ಡ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಕೊಂಬೆಗಳಿಂದ ಬಿದ್ದಿರುವ ಕಠಿಣ ಕಡ್ಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಚೆಲ್ಲಿಹೋಗಿವೆ.

ತಾಂ ಸ್ಥಲೀಮುಪಜೀವನ್ತಿ ಕಿನ್ನರೋರಗಸಾಧವಃ। ಪರೂಷಕರಸೋನ್ಮತ್ತಾ ಮಾನಾಢ್ಯಾಸ್ತತ್ರ ಚಾರಣಾಃ ।। ೩೮.

ಆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಿನ್ನರರು, ನಾಗರು ಮತ್ತು ಗರ್ವಭರಿತ ಚಾರಣರು ಪರೂಷಕ ಹಣ್ಣಿನ ರಸದಿಂದ ಮತ್ತಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕಪಿಞ್ಜಲಸ್ಯ ಶೈಲಸ್ಯ ನಾಗಶೈಲಸ್ಯ ಚಾನ್ತರೇ। ದ್ವಿಯೋಜನಶತಾಯಾಮಾ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಾ ಶತಯೋಜನಾ ।। ೩೮.

ಕಪಿಂಜಲ ಮತ್ತು ನಾಗ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ಆ ಭೂಮಿ ಎರಡು ನೂರು ಯೋಜನ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ನೂರು ಯೋಜನ ಅಗಲವಿದೆ.

ಸ್ಥಲೀ ಮನೋಹರಾ ಸಾ ಹಿ ನಾನಾವನವಿಭೂಷಿತಾ । ನಾನಾಪುಷ್ಪಫಲೋಪೇತಾ ಕಿನ್ನರೋರಗಸೇವಿತಾ ।। ೩೮.

ಆ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಭೂಮಿ ವಿವಿಧ ವನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಹೂವುಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ತುಂಬಿವೆ ಮತ್ತು ಕಿನ್ನರರು, ನಾಗರು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ದ್ರಾಕ್ಷಾವನಾನಿ ರಮ್ಯಾಣಿ ತಥಾ ನಾಗವನಾನಿ ಚ। ಖರ್ಜೂರವನಖಣ್ಡಾನಿ ನೀಲಾಶೋಕವನಾನಿ ಚ ।। ೩೮.

ಅಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ತೋಟಗಳು, ನಾಗ ಮರಗಳ ವನಗಳು, ಖರ್ಜೂರದ ಗುಡ್ಡಗಳು ಮತ್ತು ನೀಲಿಯಾಶೋಕ ಮರಗಳ ಕಾಡುಗಳಿವೆ.

ದಾಡಿಮಾನಾಞ್ಚ ಸ್ವಾದೂನಾಮಕ್ಷೋಟಕವನಾನಿ ಚ। ಅತಸೀತಿಲಕಾನಾಞ್ಚ ಕದಲೀನಾಂ ವನಾನಿ ಚ ।। ೩೮.

ಅಲ್ಲದೆ, ರುಚಿಕರವಾದ ದಾಳಿಂಬೆ ಮರಗಳ ತೋಟಗಳು, ಅಕ್ಷೋಟ ಮರಗಳ ವನಗಳು, ಅತಸಿ ಮತ್ತು ತಿಲಕ ಮರಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳು ಹಾಗೂ ಬಾಳೆ ಮರಗಳ ಕಾಡುಗಳೂ ಇವೆ.

ಬದರೀಣಾಞ್ಚ ಸ್ವಾದೂನಾಂ ವನಖಣ್ಡಾನಿ ಸರ್ವಶಃ। ಸ್ವಾದುಶೀತಾಮ್ಬುಪೂರ್ಣಾಭಿರ್ನದೀಭಿಃ ಶೋಭಿತಾನಿ ಚ ।। ೩೮.

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ರುಚಿಕರವಾದ ಬದರಿ ಮರಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳಿವೆ; ಅವು ಸಿಹಿ, ತಂಪಾದ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ನದಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ತಥಾ ಪುಷ್ಪಕಶೈಲಸ್ಯ ಮಹಾಮೇಘಸ್ಯ ಚಾನ್ತರೇ। ಷಷ್ಟಿಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಾ ಸಾ ಭೂಮಿಃ ಶತಮಾಯತಾ ।। ೩೮.

ಹಾಗೆಯೇ ಪುಷ್ಪಕ ಮತ್ತು ಮಹಾಮೇಘ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ, ಆ ಭೂಮಿ ಅರವತ್ತು ಯೋಜನ ಅಗಲ ಮತ್ತು ನೂರು ಯೋಜನ ಉದ್ದವಿದೆ.

ಸಮಾ ಪಾಣಿತಲಪ್ರಖ್ಯಾ ಕಠಿನಾ ಪಾಣ್ಡುರಾ ಘನಾ। ವೃಕ್ಷಗುಲ್ಮಲತಾಗುಲ್ಮೈಸ್ತೃಣೈಶ್ವಾಪಿ ವಿವರ್ಜಿತಾ ।। ೩೮.

ಆ ಭೂಮಿ ಪಾಳು ಹಸ್ತದಂತೆ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿದೆ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ, ಬಿಳಿಯಾದ, ದಟ್ಟವಾದುದು; ಮರಗಳು, ಗುಡ್ಡಗಳು, ಬೆಳೆಗಳು, ಹುಲ್ಲುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲದಿದೆ.

ವರ್ಜಿತಾ ವಿವಿಧೈಃ ಸತ್ವೈರ್ನ್ನಿತ್ಯಮಸ್ಮಿನ್ ನಿರಾಶ್ರಯಾ। ಸಾ ಕಾನನಸ್ಥಲೀ ನಾಮ ದಾರುಣಾ ರೋಮಹರ್ಷಣಾ ।। ೩೮.

ಅಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇಲ್ಲದೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ಜನರಿಲ್ಲದ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಾನನಸಮತಟ್ಟು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅದು ಭಯಾನಕವಾಗಿಯೂ, ರೋಮಾಂಚನ ಉಂಟುಮಾಡುವಂತೆಯೂ ಇದೆ.