ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ವಿಕಙ್ಕಸ್ಯಾಚಲೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಮಣಿಶೈಲಸ್ಯ ಚಾನ್ತರೇ। ಶತಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ದ್ವಿಯೋಜನಶತಾಯತಮ್ ।। ೩೭.

ವಿಕಂಕ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಮಣಿಶೈಲ ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೂರು ಯೋಜನೆ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಎರಡು ನೂರು ಯೋಜನೆ ಉದ್ದವಿರುವ ದೊಡ್ಡ ವನವಿದೆ.

ವಿಪುಲಞ್ಚಮ್ಪಕವನಂ ಸಿದ್ಧಚಾರಣಸೇವಿತಮ್। ಪುಷ್ಪಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾವೃತಂ ಭಾತಿ ಜ್ವಲನ್ತಮಿವ ನಿತ್ಯದಾ ।। ೩೭.

ಅದು ವಿಶಾಲವಾದ ಚಂಪಕವನ, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು ಸೇವಿಸುವುದು. ಹೂವಿನ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಸದಾ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಹೊತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಅರ್ದ್ಧಕ್ರೋಶೋಚ್ಚಶಿಖರೈರ್ಮಹಾಸ್ಕನ್ಧೈಃ ಪಲಾಶಿಭಿಃ । ಪ್ರಫುಲ್ಲಶಾಖಾಶಿಖರೈಃ ಪಿಞ್ಜರಂ ಭಾತಿ ತದ್ವನಮ್ ।। ೩೭.

ಅರ್ಧ ಕ್ರೋಶ ಎತ್ತರದ ದೊಡ್ಡ ಕಾಂಡಗಳಿರುವ ಪಲಾಶ ಮರಗಳು, ಅರಳಿದ ಕೊಂಬೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಆ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಬಂಗಾರದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ.

ದ್ವಿಬಾಹುಪರಿಣಾಹೈಸ್ತೈಸ್ತ್ರಿಹಸ್ತಾಯಾಮವಿಸ್ತರೈಃ । ಮನಃ ಶಿಲಾಚೂರ್ಣನಿಭೈಃ ಪಾಣ್ಡುಕೇಸರಶಾಲಿಭಿಃ ।। ೩೭.

ಆ ಮರಗಳ ಕಾಂಡಗಳು ಎರಡು ಕೈ ಅಗಲ, ಮೂರು ಕೈ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಅಗಲವಿದ್ದು, ಹಳದಿ ಕೇಸರಗಳು ಕಲ್ಲಿನ ಪುಡಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ಪುಷ್ಪೈರ್ಮನೋಹರೈರ್ವ್ಯಾಪ್ತಂ ವ್ಯಾಕೋಶೈರ್ಗನ್ಧಶಾಲಿಭಿಃ। ವಿರಾಜತೇ ವನಂ ಸರ್ವಂ ಮತ್ತಭ್ರಮರನಾದಿತಮ್ ।। ೩೭.

ಆ ಅರಣ್ಯವು ಮನಮೋಹಕ ಹೂವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಅರಳಿದ ಸುಗಂಧ ಹೂಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಮದಮತ್ತಾದ ಭೃಂಗಗಳ ಗೂಂಜನದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ.

ತದ್ವನಂ ದಾನವೈರ್ದೇವಗನ್ಧರ್ವೈರ್ಯಕ್ಷರಾಕ್ಷಸೈಃ। ಕಿನ್ನರೈರಪ್ಸರೋಭಿಶ್ಚ ಮಹಾನಾಗೈಶ್ಚ ಸೇವಿತಮ್ ।। ೩೭.

ಆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ದಾನವರು, ದೇವರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಕಿನ್ನರರು, ಅಪ್ಸರಸರು ಮತ್ತು ಮಹಾ ನಾಗರು ಸದಾ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತತ್ರಾಶ್ರಮಂ ಭಗವತಃ ಕಶ್ಯಪಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ। ಸಿದ್ಧಸಾಧ್ಯಗಣಾ ಕೀರ್ಣಂ ನಾನಾಶ್ರುತಿವಿಭೂಷಿತಮ್। ಮಹಾನೀಲಕುಮುಞ್ಜಾಭ್ಯಾಮನ್ತರೇಪ್ಯಚಲಾವಥ ।। ೩೭.

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾ ನೀಲ ಮತ್ತು ಕುಮುಂಜ ಎಂಬ ಹುಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ, ಪ್ರಜಾಪತಿ ಕಶ್ಯಪ ಮಹರ್ಷಿಯವರ ಆಶ್ರಮವಿದೆ. ಆ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರು, ಸಾಧ್ಯರು ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ, ವಿವಿಧ ವೇದಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಅಚಲವಾಗಿದೆ.

ಮಹಾನದ್ಯಾಃ ಸುಖಾಯಾಸ್ತು ತೀರೇ ಸಿದ್ಧನಿಷೇವಿತೇ। ಪಞ್ಚಾಶದ್ಯೋಜನಾಯಾಮಂ ತ್ರಿಂಶದ್ಯೋಜನವಿಸ್ತರಮ್। ರಮ್ಯಂ ತಾಲವನಂ ತದ್ಧಿ ಅರ್ದ್ಧಕ್ರೋಶೋಚ್ಚಮಸ್ತಕಮ್ ।। ೩೭.

ಆ ಮಹಾ ನದಿಯ ಸುಖಕರವಾದ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಸಿದ್ಧರು ನೆಲೆಸಿರುವ, ಐವತ್ತು ಯೋಜನ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತು ಯೋಜನ ಅಗಲವಿರುವ, ಅರ್ಧ ಕ್ರೋಶ ಎತ್ತರದ ತಾಳಮರಗಳ ಸುಂದರ ವನವಿದೆ.

ಮಹಾಮೂಲೈರ್ಮಹಾಸಾರೈಃ ಸ್ಥಿರೈರವಿರಲೈಃ ಶುಭೈಃ। ಕುಮುದಾಞ್ಜನಸಂಸ್ಥಾನೈಃ ಪರಿವೃತ್ತೈರ್ಮಹಾ ಫಲೈಃ। ಮೃಷ್ಟಗನ್ಧರಸೋಪೇತೈರುಪೇತಂ ಸಿದ್ಧಸೇವಿತಮ್ ।। ೩೭.

ಆ ತಾಳವನದಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾದ, ಬಲವಾದ, ದೊಡ್ಡ ಬೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಂಡಗಳು, ಶುಭ್ರವಾದ ಕಮಲ ಮತ್ತು ಅಂಜನದಂತೆ ಕಾಣುವ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ದೊಡ್ಡ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ರುಚಿಕರವಾದ ಹಣ್ಣುಗಳು ತುಂಬಿವೆ. ಸಿದ್ಧರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.

ಮಾಹೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ದ್ವಿಪೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ತತ್ರ ವಾಸ ಉದಾಹೃತಃ। ಐರಾವತಸ್ಯ ಭದ್ರಸ್ಯ ಸರ್ವಲೋಕೇಷು ವಿಶ್ರುತಃ ।। ೩೭.

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಹೇಂದ್ರನ ದ್ವೀಪಗಳ ರಾಜನಾದ ಐರಾವತ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಶುಭಕರವಾದ ಆನೆಗೆ ವಾಸಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ವೇಣುಮನ್ತಸ್ಯ ಶೈಲಸ್ಯ ಸುಮೇಧಸ್ಯೋತ್ತರೇಣ ಚ। ಸಹಸ್ರಯೋಜನಾಯಾಮಂ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ಶತಯೋಜನಮ್ ।। ೩೭.

ವೇಣುಮಂತ ಮತ್ತು ಸುಮೇಧ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ನೂರು ಯೋಜನ ಅಗಲವಿರುವ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ.

ವೃಕ್ಷಗುಲ್ಮಲತಾಗುಚ್ಛೈಃ ಸರ್ವವೀರುದ್ಭಿರೀರಿತಮ್। ದೂರ್ವಾಪ್ರಸ್ತಾರಮೇವಾಥ ಸರ್ವಸತ್ವವಿವರ್ಜಿತಮ್ ।। ೩೭.

ಅಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಮರಗಳು, ಗುಡ್ಡಗಳು, ಬೆಲ್ಲಗಳು, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳು ಬೆಳದಿವೆ. ಆದರೆ ಅದು ದೂರ್ವಾ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಇಲ್ಲದಿರುತ್ತವೆ.

ತಥಾ ನಿಷಧಶೈಲಸ್ಯ ದೇವಶೈಲಸ್ಯ ಚೋತ್ತರೇ। ಸಹಸ್ರಯೋಜನಾಯಾಮಾ ಶತಯೋಜನವಿಸ್ತೃತಾ ।। ೩೭.

ಹಾಗೆಯೇ ನಿಷಧ ಮತ್ತು ದೇವ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿಯೂ ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ನೂರು ಯೋಜನ ಅಗಲವಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ.

ಸವಾಂಹ್ಯೇಕಶಿಲಾ ಭೂಮಿರ್ವೃಕ್ಷವೀರುದ್ವಿವರ್ಜಿತಾ। ಆಪ್ಲುತಾ ಪಾದಮಾತ್ರೇಣ ಹ್ಯುದಕೇನ ಸಮನ್ತತಃ ।। ೩೭.

ಅಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಒಂದೇ ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ಮರಗಳು ಅಥವಾ ಸಸ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದು ಅಡಿ ನೀರಿನಿಂದ ಆವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇತ್ಯೇತಾ ಹ್ಯನ್ತರದ್ರೋಣ್ಯೋ ನಾನಾಕಾರಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ। ಮೇರೋಃ ಪೂರ್ವೇಣ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಾ ಯಥಾವದನುಪೂರ್ವಶಃ ।। ೩೭.

ಹೀಗೆ, ಮೇರುಪರ್ವತದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ಆಂತರಿಕ ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೆ.

ಇತಿ ಶ್ರೀಮಹಾಪುರಾಣೇ ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತೇ ಭುವನವಿನ್ಯಾಸೋ ನಾಮ ಸಪ್ತತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಇದರಿಂದ ಶ್ರೀಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ವಾಯುಮುನಿಗಳಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ 'ಭುವನ ವಿನ್ಯಾಸ' ಎಂಬ ಮೂವತ್ತೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ಅತಃ ಪರಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ದಕ್ಷಿಣಾನ್ದಿಶಮಾಶ್ರಿತಾಃ। ಯಾ ದ್ರೋಣ್ಯಃ ಸಿದ್ಧಚರಿತಾಃ ಶೃಣು ತಾ ಹ್ಯನುಪೂರ್ವಶಃ ।। ೩೮.

ಈಗ ನಾನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರು ವಾಸಿಸುವ ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಕೇಳಿ.

ಶಿಶಿರಸ್ಯಾಚಲೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಪತಙ್ಗಸ್ಯಾನ್ತರೇಣ ಚ। ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಭೂಮಿಶ್ರಿಯಾ ಯುಕ್ತಂ ಲತಾಲಿಙ್ಗಿತಪಾದಪಮ್ ।। ೩೮.

ಶಿಶಿರ ಮತ್ತು ಪತಂಗ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ನಯವಾದ ಭೂಮಿಯು, ಬೆಲ್ಲಗಳು ಮರಗಳನ್ನು ಆಲಿಂಗನ ಮಾಡಿರುವ ಸುಂದರ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ.

ಪೃಥುಕ್ಷೇಪೋಚ್ಚಶಿಖರೈಃ ಪಾದಪೈರುಪಶೋಭಿತಮ್। ಉದುಮ್ಬರವನಂ ರಮ್ಯಂ ಪಕ್ಷಿಸಙ್ಘನಿಷೇವಿತಮ್ ।। ೩೮.

ಅಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾದ, ಎತ್ತರದ ಶಿಖರಗಳಿರುವ ಮರಗಳಿಂದ ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಸುಂದರವಾದ ಉದುಂಬರ ವನವಾಗಿದ್ದು, ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಸದಾ ಅಲ್ಲಿದೆ.

ಪಕ್ವೈರ್ವಿದ್ರುಮಸಙ್ಕಾಶೈ ರ್ಮಧುಪೂರ್ಣೈರ್ಮನೋರಮೈಃ। ಜ್ವಲಿತಂ ತದ್ವನಂ ಭಾತಿ ಮಹಾಕುಮ್ಭೋಪಮೈಃ ಫಲೈಃ ।। ೩೮.

ಆ ವನದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು, ಪಕ್ಕಾ, ರಕ್ತವರ್ಣದ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಮಧುರಸದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ಆಕರ್ಷಕವಾದ, ದೊಡ್ಡ ಕುಂಭದಷ್ಟು ಹಣ್ಣುಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ.

ತತ್ ಸಿದ್ಧಯಕ್ಷಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಕಿನ್ನರಾ ಉರಗಾಸ್ತಥಾ। ವಿದ್ಯಾಧರಾಶ್ಚ ಮುದಿತಾ ಉಪಜೀವನ್ತಿ ನಿತ್ಯಶಃ ।। ೩೮.

ಅಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರು, ಯಕ್ಷರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಕಿನ್ನರರು, ನಾಗರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಧರರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸದಾ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಸನ್ನಸ್ವಾದುಸಲಿಲಾಸ್ತತ್ರ ನದ್ಯೋ ಬಹೂದಕಾಃ। ಸುರಸಾಮಲತೋಯಾಸ್ತಾಃ ಸರಾಂಸಿ ಚ ಸಮನ್ತತಃ ।। ೩೮.

ಅಲ್ಲಿ ತಂಪಾದ, ರುಚಿಕರವಾದ ನೀರಿನ ನದಿಗಳು ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಸಾ ಮತ್ತು ಅಮಲ ಎಂಬ ಸತ್ವಗಳು ಮಿಶ್ರವಾಗಿವೆ. ಸುತ್ತಲೂ ಸರೋವರಗಳೂ ಇವೆ.

ತತ್ರಾಶ್ರಮಂ ಭಗವತಃ ಕರ್ದ್ದಮಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ। ರಮ್ಯಂ ಸುರಗಣಾಕೀರ್ಣಂ ಸರ್ವತಶ್ಚಿತ್ರಕಾನನಮ್। ಸಮನ್ತಾದ್ಯೋಜನಶತಂ ತದ್ವನಂ ಪರಿಮಣ್ಡಲಮ್ ।। ೩೮.

ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಕರ್ಧಮ ಮಹರ್ಷಿಯವರ ಸುಂದರವಾದ ಆಶ್ರಮವಿದೆ. ಅದು ದೇವತೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಕಾನನಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ವನವು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿಗೂ ನೂರು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಿರುವ ವೃತ್ತಾಕಾರದದು.

ತಾಮ್ರವರ್ಣಸ್ಯ ಶೈಲಸ್ಯ ಪತಙ್ಗಸ್ಯಾನ್ತರೇಣ ತು। ಶತಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ದ್ವಿಯೋಜನಶತಾಯತಮ್ ।। ೩೮.

ತಾಮ್ರವರ್ಣದ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಪತಂಗ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ನೂರು ಯೋಜನ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಎರಡು ನೂರು ಯೋಜನ ಉದ್ದವಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವಿದೆ.

ತರುಣಾದಿತ್ಯಸಙ್ಕಾಶೈಃ ಪುಣ್ಡರೀಕೈಃ ಸಮನ್ತತಃ। ಸಹಸ್ರಪತ್ರೈರ್ವಿಕಚೈರ್ಮಹಾಪದ್ಮೈರಲಙ್ಕೃತಮ್ ।। ೩೮.

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಉದಯಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಸಾವಿರ ಹೂವಿನ ರೇಖೆಗಳಿರುವ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಳಿದ ಮಹಾ ಕಮಲಗಳಿಂದ ಆ ಭೂಮಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತಥಾ ಭ್ರಮರಸಂಲೀನೈಃ ಶತಪತ್ರೈಃ ಸುಗನ್ಧಿಭಿಃ। ಪ್ರಫುಲ್ಲ್ಲೈಃ ಶೋಭಿತಜಲಂ ರಕ್ತನೀಲೈರ್ಮಹೋತ್ಪಲೈಃ ।। ೩೮.

ಅಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧಭರಿತವಾದ, ಅರಳಿದ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಕಮಲಗಳು, ನೂರಾರು ಹೂವಿನ ಕಮಲಗಳು, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಜೇನುಹುಳಗಳು ಗುಂಪಾಗಿ ಕೂತಿರುವುದರಿಂದ, ಆ ನೀರು ಬಹಳ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಸರೋವರಂ ಮಹಾಪುಣ್ಯಂ ದೇವದಾನವಸೇವಿತಮ್। ಮಹೋರಗೈರಧ್ಯುಷಿತಂ ನೀಲಜಾಲ ವಿಭೂಷಿತಮ್ ।। ೩೮.

ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಪೂಜಿಸುವ, ಮಹಾ ಪವಿತ್ರವಾದ ಒಂದು ಸರೋವರವಿದ್ದು, ದೊಡ್ಡ ನಾಗಗಳು ವಾಸಿಸುವುದರಿಂದ, ನೀಲಿಯ ಹೂಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ಜನಪದೋ ಹ್ಯಾಯತಃ ಶತಯೋಜನಃ। ತ್ರಿಂಶದ್ಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣೋ ರಕ್ತಧಾತುವಿಭೂಷಿತಃ ।। ೩೮.

ಆ ಸರೋವರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ನೂರು ಯೋಜನ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತು ಯೋಜನ ಅಗಲವಿರುವ, ಕೆಂಪು ಧಾತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಒಂದು ಜನಪದವಿದೆ.

ತಸ್ಯೋಪರಿ ಮಹಾರಮ್ಯಾ ಪ್ರಾಂಶು ಪ್ರಾಕಾರತೋರಣಾ। ನರನಾರೀಗಣಾಕೀರ್ಣಾ ಸ್ಫೀತಾ ವಿಭವವಿಸ್ತರೈಃ ।। ೩೮.

ಅದರ ಮೇಲೆ, ಎತ್ತರದ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಪುರಗಳಿರುವ, ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಸುಂದರ ನಗರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.