ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತೇಷಾಂ ಸ್ವನಾಮಭಿರ್ದ್ದೇಶಾಃ ಕ್ರೌಞ್ಚದ್ವೀಪಾಶ್ರಯಾಃ ಶುಭಾಃ। ಉಷ್ಣಸ್ಯೋಷ್ಣಃ ಸ್ಮೃತೋ ದೇಶಃ ಪೀವರಸ್ಯಾಪಿ ಪೀವರಃ ।। ೩೩.

ಕ್ರೌಂಚದ್ವೀಪದಲ್ಲಿನ ಶುಭ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅವರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಉಷ್ಣನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಉಷ್ಣ ಎಂದು, ಪೀವರನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪೀವರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅನ್ಧಕಾರಕದೇಶಸ್ತು ಅನ್ಧಕಾರಶ್ಚ ಕೀರ್ತ್ತ್ಯತೇ। ಮುನೇಸ್ತು ಮುನಿದೇಶೋ ವೈ ದುನ್ದುಭೇರ್ದುನ್ದುಭಿಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಏತೇ ಜನಪದಾಃ ಸಪ್ತ ಕ್ರೌಞ್ಚದ್ವೀಪೇ ತು ಭಾಸ್ವರಾಃ ।। ೩೩.

ಅಂಧಕಾರಕ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅಂಧಕಾರವೇ ಎಂಬುದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮುನಿಗೆ ಮುನಿಯ ಭೂಮಿ, ದುಂದುಭಿಗೆ ದುಂದುಭಿಯ ಭೂಮಿ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಕ್ರೌಂಚದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಏಳು ದೇಶಗಳು.

ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತಃ ಕುಶದ್ವೀಪೇ ಸಪ್ತೈತೇ ಸುಮಹೌಜಸಃ। ಉದ್ಭಿದೋ ವೇಣುಮಾಂಶ್ಚೈವ ಸ್ವೈರಥೋ ಲವಣೋ ಧೃತಿಃ। ಷಷ್ಠಃ ಪ್ರಭಾಕರಶ್ಚೈವ ಸಪ್ತಮಃ ಕಪಿಲಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೩೩.

ಕುಶದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಈ ಏಳು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಉದ್ಭಿದ, ವೇಣುಮಾನ, ಸ್ವೈರಥ, ಲವಣ, ಧೃತಿ, ಆರನೆಯದು ಪ್ರಭಾಕರ ಮತ್ತು ಏಳನೆಯದು ಕಪಿಲ.

ಉದ್ಭಿದಂ ಪ್ರಥಮಂ ವರ್ಷಂ ದ್ವಿತೀಯಂ ವೇಣುಮಣ್ಡಲಮ್। ತೃತೀಯಂ ಸ್ವೈರಥಾಕಾರಂ ಚತುರ್ಥಂ ಲವಣಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ।। ೩೩.

ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರದೇಶ ಉದ್ಭಿದ, ಎರಡನೆಯದು ವೇಣುಮಂಡಲ, ಮೂರನೆಯದು ಸ್ವೈರಥ ರೂಪ, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಲವಣ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪಞ್ಚಮಂ ಧೃತಿಮದ್ವರ್ಷಂ ಷಷ್ಠಂ ವರ್ಷಂ ಪ್ರಭಾಕರಮ್। ಸಪ್ತಮಂ ಕಪಿಲಂ ನಾಮ ಕಪಿಲಸ್ಯ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್ ।। ೩೩.

ಐದನೆಯ ಪ್ರದೇಶ ಧೃತಿಮತ್, ಆರನೆಯದು ಪ್ರಭಾಕರ, ಏಳನೆಯದು ಕಪಿಲ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ; ಇದು ಕಪಿಲನದು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ತೇಷಾಂ ದ್ವೀಪಾಃ ಕುಶದ್ವೀಪೇ ತತ್ಸನಾಮಾನ ಏವ ತು। ಆಶ್ರಮಾಚಾರಯುಕ್ತಾಭಿಃ ಪ್ರಜಾಭಿಃ ಸಮಲಂಕೃತಾಃ ।। ೩೩.

ಕುಶದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅವರ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಗುರುಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಜನರು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

ಶಾಲ್ಮಲಸ್ಯೇಶ್ವರಾಃ ಸಪ್ತ ಪುತ್ರಾಸ್ತೇ ತು ವಪುಷ್ಮತಃ। ಶ್ವೇತಶ್ಚ ಹರಿತಶ್ಚೈವ ಜೀಮೂತೋ ರೋಹಿತಸ್ತಥಾ। ವೈದ್ಯುತೋ ಮಾನಸಶ್ಚೈವ ಸುಪ್ರಭಃ ಸಪ್ತಮಸ್ತಥಾ ।। ೩೩.

ಶಾಲ್ಮಲಿದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ವಪುಷ್ಮತ್‌ನ ಏಳು ಪುತ್ರರು ಆ ದ್ವೀಪದ ಅಧಿಪತಿಗಳು: ಶ್ವೇತ, ಹರಿತ, ಜಿಮೂತ, ರೋಹಿತ, ವೈದ್ಯುತ, ಮಾನಸ ಮತ್ತು ಏಳನೆಯದು ಸುಪ್ರಭ.

ಶ್ವೇತಸ್ಯ ಶ್ವೇತದೇಶಸ್ತು ರೋಹಿತಸ್ಯ ಚ ರೋಹಿತಃ। ಜೀಮೂತಸ್ಯ ಚ ಜೀಮೂತೋ ಹರಿತಸ್ಯ ಚ ಹಾರಿತಃ ।। ೩೩.

ಶ್ವೇತನ ಭೂಮಿ ಶ್ವೇತ ಎಂದು, ರೋಹಿತನದು ರೋಹಿತ, ಜಿಮೂತನದು ಜಿಮೂತ, ಹರಿತನದು ಹಾರಿತ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ವೈದ್ಯುತೋ ವೈದ್ಯುತಸ್ಯಾಪಿ ಮಾನಸಸ್ಯಾಪಿ ಮಾನಸಃ। ಸುಪ್ರಭಃ ಸುಪ್ರಭಸ್ಯಾಪಿ ಸಪ್ತೈತೇ ದೇಶಪಾಲಕಾಃ ।। ೩೩.

ವೈದ್ಯುತನದು ವೈದ್ಯುತ, ಮಾನಸನದು ಮಾನಸ, ಸುಪ್ರಭನದು ಸುಪ್ರಭ. ಇವರು ಆ ಏಳು ದೇಶಗಳ ರಕ್ಷಕರು.

ಸಪ್ತದ್ವೀಪೇ ತು ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಜಮ್ಬೂದ್ವೀಪಾದನನ್ತರಮ್। ಸಪ್ತ ಮೇಧಾತಿಥೇಃ ಪುತ್ರಾಃ ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪೇಶ್ವರಾ ನೃಪಾಃ ।। ೩೩.

ಈಗ ನಾನು ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ನಂತರದ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಮೇಧಾತಿಥಿಯ ಏಳು ಪುತ್ರರು ರಾಜರು, ಆ ದ್ವೀಪದ ಅಧಿಪತಿಗಳು.

ಜ್ಯೇಷ್ಠಃ ಶಾನ್ತಭಯಸ್ತೇಷಾಂ ಸಪ್ತವರ್ಷಾಣಿ ತಾನಿ ವೈ। ತಸ್ಮಾಚ್ಛಾನ್ತಭಯಾಚ್ಚೈವ ಶಿಶಿರಸ್ತು ಸುಖೋದಯಃ। ಆನನ್ದಶ್ಚ ಧ್ರುವಶ್ಚೈವ ಕ್ಷೇಮಕಶ್ಚ ಶಿವಸ್ತಥಾ ।। ೩೩.

ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನು ಶಾಂತಭಯ. ಈ ಏಳು ಭಾಗಗಳು ಅವರ ಪ್ರದೇಶಗಳು. ಶಾಂತಭಯನಿಂದ ಶಿಶಿರ, ಸುಖೋದಯ, ಆನಂದ, ಧ್ರುವ, ಕ್ಷೇಮಕ ಮತ್ತು ಶಿವ ಎಂಬ ಭಾಗಗಳು ಉಂಟಾದವು.

ತಾನಿ ತೇಷಾಂ ಸನಾಮಾನಿ ಸಪ್ತವರ್ಷಾಣಿ ಭಾಗಶಃ। ನಿವೇಶಿತಾನಿ ತೈಸ್ತಾನಿ ಪೂರ್ವೇ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೇಽನ್ತರೇ ।। ೩೩.

ಈ ಭಾಗಗಳು ಅವರ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಏಳು ಪ್ರದೇಶಗಳು. ಇವುಗಳನ್ನು ಅವರು ಹಿಂದಿನ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

ಮೇಧಾತಿಥೇಸ್ತು ಪುತ್ರೈಸ್ತೈಃ ಸಪ್ತದ್ವೀಪನಿವಾಸಿಭಿಃ। ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರಯುಕ್ತಾಃ ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪೇ ಪ್ರಜಾಃ ಕೃತಾಃ ।। ೩೩.

ಮೇಧಾತಿಥಿಯ ಆ ಪುತ್ರರು, ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು, ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಜನರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪಾದಿಕೇಷ್ವೇವ ಶಾಕದ್ವೀಪಾನ್ತರೇಷು ವೈ। ಜ್ಞೇಯಃ ಪಞ್ಚಸು ಧರ್ಮೋ ವೈ ವರ್ಣಾಶ್ರಮವಿಭಾಗಶಃ ।। ೩೩.

ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಇತರ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಕದ್ವೀಪದ ಪಾರಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮವು ಐದು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಸುಖಮಾಯುಶ್ಚ ರೂಪಞ್ಚ ಬಲಂ ಧರ್ಮಶ್ಚ ನಿತ್ಯಶಃ। ಪಞ್ಚಸ್ವೇತೇಷು ದ್ವೀಪೇಷು ಸರ್ವಂ ಸಾಧಾರಣಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ।। ೩೩.

ಸುಖ, ದೀರ್ಘಾಯು, ರೂಪ, ಬಲ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ—ಈ ಐದು ಗುಣಗಳು ಆ ಐದು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಪ್ತದ್ವೀಪಪರಿಕ್ರಾನ್ತಂ ಜಮ್ಬೂದ್ವೀಪಂ ನಿಬೋಧತ। ಆಗ್ನೀಧ್ರಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠದಾಯಾದಂ ಕನ್ಯಾಪುತ್ರಂ ಮಹಾಬಲಮ್। ಪ್ರಿಯವ್ರತೋಽಭ್ಯಷಿಞ್ಚತ್ತಂ ಜಮ್ಬೂದ್ವೀಪೇಶ್ವರಂ ನೃಪಮ್ ।। ೩೩.

ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿ. ಪ್ರಿಯವ್ರತನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಕನ್ಯೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಹಿರಿಯ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಪುತ್ರ ಅಗ್ನೀಧ್ರನನ್ನು ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಾ ಬಭೂವುರ್ಹಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಸಮೌಜಸಃ। ಜ್ಯೇಷ್ಠೋ ನಾಭಿ ರಿತಿ ಖ್ಯಾತಸ್ತಸ್ಯ ಕಿಮ್ಪುರುಷೋಽನುಜಃ ।। ೩೩.

ಅವನ ಪುತ್ರರು ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ ಸಮಾನ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನು ನಾಭಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಅವನ ತಂಗಿ ಕಿಂಪುರಷನು.

ಹರಿವರ್ಷಸ್ತೃತೀಯಸ್ತು ಚತುರ್ಥೋಽಭೂದಿಲಾವೃತಃ। ರಮ್ಯಃ ಸ್ಯಾತ್ಪಞ್ಚಮಃ ಪುತ್ರೋ ಹರಿನ್ಮಾನ್ ಷಷ್ಠ ಉಚ್ಯತೇ ।। ೩೩.

ಮೂರನೆಯವನು ಹರಿವರ್ಷ, ನಾಲ್ಕನೆಯವನು ಇಲಾವೃತ, ಐದನೆಯವನು ರಮ್ಯ, ಆರನೆಯವನು ಹಾರಿಮಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು.

ಕುರುಸ್ತು ಸಪ್ತಮಸ್ತೇಷಾಂ ಭದ್ರಾಶ್ವೋ ಹ್ಯಷ್ಟಮಃ ಸ್ಮೃತಃ। ನವಮಃ ಕೇತುಮಾಲಸ್ತು ತೇಷಾಂ ದೇಶಾನ್ನಿಬೋಧತ ।। ೩೩.

ಏಳನೆಯವನು ಕುರು, ಎಂಟನೆಯವನು ಭದ್ರಾಶ್ವ, ಒಂಬತ್ತನೆಯವನು ಕೆತುಮಾಲ. ಈಗ ಅವರ ದೇಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿ.

ನಾಭೇಸ್ತು ದಕ್ಷಿಣಂ ವರ್ಷಂ ಹಿಮಾದ್ವನ್ತು ಪಿತಾ ದದೌ । ಹೇಮ ಕೂಟಂ ತು ಯದ್ವರ್ಷಂ ದದೌ ಕಿಮ್ಪುರುಷಾಯ ತತ್ ।। ೩೩.

ನಾಭಿಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದ ಭಾಗವಾದ ಹಿಮಾಹ್ವವನ್ನು ತಂದೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಹೇಮಕುಟ ಎಂಬ ಭಾಗವನ್ನು ಕಿಂಪುರುಷನಿಗೆ ನೀಡಿದರು.

ನೈಷಧಂ ಯತ್ ಸ್ಮೃತಂ ವರ್ಷಂ ಹರಿವರ್ಷಾಯ ತದ್ದದೌ। ಮಧ್ಯಮಂ ಯತ್ಸುಮೇರೋಸ್ತು ಸ ದದೌ ತದಿಲಾವೃತೇ ।। ೩೩.

ನೈಷಧ ಎಂಬ ಭಾಗವನ್ನು ಹರಿವರ್ಷನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಸುಮೇರುಪರ್ವತದ ಮಧ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಇಲಾವೃತನಿಗೆ ನೀಡಿದರು.

ನೀಲನ್ತು ಯತ್ ಸ್ಮೃತಂ ವರ್ಷಂ ರಮ್ಯಾಯೈತತ್ ಪಿತಾ ದದೌ । ಶ್ವೇತಂ ಯದುತ್ತರಂ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಿತ್ರಾ ದತ್ತಂ ಹರಿನ್ಮತೇ ।। ೩೩.

ನೀಲ ಎಂಬ ಭಾಗವನ್ನು ರಮ್ಯೆಗೆ ತಂದೆ ನೀಡಿದರು. ಅದರ ಉತ್ತರದ ಶ್ವೇತ ಭಾಗವನ್ನೂ ತಂದೆ ಕೊಟ್ಟರು, ಓ ಜ್ಞಾನಿಯೇ.

ಯದುತ್ತರಂ ಶ್ರೃಙ್ಗವತೋ ವರ್ಷ ತತ್ ಕುರವೇ ದದೌ । ವರ್ಷಂ ಮಾಲ್ಯವತ ಶ್ಚಾಪಿ ಭದ್ರಾಶ್ವಾಯ ನ್ಯವೇದಯತ್ ।। ೩೩.

ಶೃಂಗವಾನ್ ಪರ್ವತದ ಉತ್ತರದ ಭಾಗವನ್ನು ಕುರುವಿಗೆ ತಂದೆ ನೀಡಿದರು. ಮಾಲ್ಯವತ್ ಪರ್ವತದ ಭಾಗವನ್ನು ಭದ್ರಾಶ್ವನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು.

ಗನ್ಧಮಾದನವರ್ಷನ್ತು ಕೇತುಮಾಲೇ ನ್ಯವೇದಯತ್। ಇತ್ಯೇತಾನಿ ಮಹಾನ್ತೀಹ ನವವರ್ಷಾಣಿ ಭಾಗಶಃ ।। ೩೩.

ಗಂಧಮಾದನ ಭಾಗವನ್ನು ಕೇತುಮಾಲನಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ಹೀಗೆ, ಈ ಮಹತ್ವದ ಒಂಬತ್ತು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹಂಚಿದರು.

ಆಗ್ನೀಧ್ರಸ್ತೇಷು ಸರ್ವೇಷು ಪುತ್ರಾಂಸ್ತಾನಭ್ಯಷಿಞ್ಚತ। ಯಥಾಕ್ರಮಂ ಸ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ತತಸ್ತು ತಪಸಿ ಸ್ಥಿತಃ ।। ೩೩.

ಆಗ್ನೀಧ್ರನು ಆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಾಜಗದಿಗೆ ನೇಮಿಸಿ, ತಾನೂ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ತೊಡಗಿದನು.

ಇತ್ಯೇತೈಃ ಸಪ್ಭಿಃ ಕೃತ್ಸ್ನಾಃ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾ ನಿವೇಶಿತಾಃ । ಪ್ರಿಯವ್ರತಸ್ಯ ಪುತ್ರೈಸ್ತೈಃ ಪೌತ್ರೈಃ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವಸ್ಯ ತು ।। ೩೩.

ಹೀಗೆ, ಪ್ರಿಯವ್ರತನ ಮಗರು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಈ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದರು.

ಯಾನಿ ಕಿಮ್ಪುರುಷಾದ್ಯಾನಿ ವರ್ಷಾಣ್ಯಷ್ಟೌ ಶುಭಾನಿ ತು। ತೇಷಾಂ ಸ್ವಭಾವತಃ ಸಿದ್ಧಿಃ ಸುಖಪ್ರಾಯಾ ಹ್ಯಯತ್ನತಃ ।। ೩೩.

ಕಿಂಪುರುಷನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಎಂಟು ಶುಭಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವರು ಬಹುಪಾಲು ಸುಖದಿಂದ, ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ವಿಪರ್ಯಯೋ ನ ತೇಷ್ವಸ್ತಿ ಜರಾಮೃತ್ಯುಭಯಂ ನ ಚ । ಧರ್ಮಾಧರ್ಮೌ ನ ತೇಷ್ವಾಸ್ತಾಂ ನೋತ್ತಮಾಧಮಮಧ್ಯಮಾಃ । ನ ತೇಷ್ವಸ್ತಿ ಯುಗಾವಸ್ಥಾ ಕ್ಷೇತ್ರೇಷ್ವೇವ ತು ಸರ್ವಶಃ ।। ೩೩.

ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿಪರೀತತೆ ಇಲ್ಲ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಅಥವಾ ಮರಣವೂ ಇಲ್ಲ. ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಅಧರ್ಮವೂ ಇಲ್ಲ, ಮೇಲಿನ, ಮಧ್ಯದ ಅಥವಾ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಾನವೂ ಇಲ್ಲ. ಯುಗಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಅಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಭೂಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ.

ನಾಭೇರ್ಹಿ ಸರ್ಗಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಹಿಮಾಹ್ವೇ ತನ್ನಿಬೋಧತ। ನಾಭಿಸ್ತ್ವಜನಯತ್ ಪುತ್ರಂ ಮೇಱುದೇವ್ಯಾಂ ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ। ಋಷಭಂ ಪಾರ್ಥಿವಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಸರ್ವಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ಪೂರ್ವಜಮ್ ।। ೩೩.

ನಾನು ಈಗ ನಾಭಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಹಿಮಾಹ್ವದ ಕುರಿತು ಕೇಳು. ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ನಾಭಿ, ಮೆರುದೇವಿಯಿಂದ ಋಷಭ ಎಂಬ ರಾಜನನ್ನು, ಎಲ್ಲ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಪೂರ್ವಜನನ್ನು ಪಡೆದನು.