ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಧ್ರುವಾತ್ಪುಷ್ಟಿಞ್ಚ ಭವ್ಯಞ್ಚ ಭೂಮಿಃ ಸಾ ಸುಷುವೇ ನೃಪೌ । ಸ್ವಾಂ ಛಾಯಾಮಾಹ ವೈ ಪುಷ್ಟಿರ್ಭವ ನಾರೀ ತು ತಾಂ ವಿಭುಃ

ಧ್ರುವನಿಂದ ಪುಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಭವ್ಯ ಎಂಬವರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಭೂಮಿ ಅವರನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದಳು, ರಾಜನೇ. ಪುಷ್ಟಿ ಹೇಳಿದಳು: 'ನೀನು ನನ್ನ ನೆರಳು ಆಗು,' ಭವನು ಆಕೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.

ಸತ್ಯಾಭಿವ್ಯಾಹೃತೇ ತಸ್ಯ ಸದ್ಯಃ ಸ್ತ್ರೀ ಸಾಭವತ್ತದಾ । ದಿವ್ಯಸಂಹನ ನಾಚ್ಛಾಯಾ ದಿವ್ಯಾಭರಣಭೂಷಿತಾ

ಅವನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದಾಗ, ಆ ಮಹಿಳೆ ತಕ್ಷಣ ದೇವಸಮಾನವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ದಿವ್ಯ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ನೆರಳಿನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾದಳು.

ಛಾಯಾಯಾಂ ಪುಷ್ಟಿರಾಧತ್ತ ಪಞ್ಚ ಪುತ್ರಾನಕಲ್ಮಷಾನ್ । ಪ್ರಾಚೀನಗರ್ಭಂ ವೃಷಕಂ ವೃಕಞ್ಚ ವೃಕಲಂ ಧೃತಿಮ್

ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಟಿ ಐದು ಪವಿತ್ರವಾದ ಗಂಡುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು: ಪ್ರಾಚೀನಗರ್ಭ, ವೃಷಕ, ವೃಕ, ವೃಕಲ ಮತ್ತು ಧೃತಿ.

ಪತ್ನೀ ಪ್ರಾಚೀನಗರ್ಭಸ್ಯ ಭೂವರ್ಚಾ ಸುಷುವೇ ನೃಪಮ್ । ನಾಮ್ನೋದಾರಧಿಯಂ ಪುತ್ರಮಿನ್ದ್ರೋ ಯಃ ಪೂರ್ವಜನ್ಮನಿ

ಪ್ರಾಚೀನಗರ್ಭನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಭೂವರ್ಚೆ ರಾಜನಾದ ಉದಾರಧಿಯನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಅವನು ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನಾಗಿದ್ದನು.

ಸಂವತ್ಸರಸಹಸ್ರಾನ್ತೇ ಸಕೃದಾಹಾರಮಾಹರತ್ । ಏವಂ ಮನ್ವನ್ತರಂ ಯುಕ್ತಮಿನ್ದ್ರತ್ವಂ ಪ್ರಾಪ್ತವಾನ್ವಿಭುಃ

ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಆಹಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ಹೀಗೆ ಮನ್ವಂತರವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಅವನು ಇಂದ್ರಪದವನ್ನು ಪಡೆದನು.

ಉದಾರಧೇಃ ಸುತಂ ಭದ್ರಾಜನಯತ್ಸಾ ದಿವಞ್ಜಯಮ್ । ರಿಪುಂ ರಿಪುಞ್ಜಯಂ ಜಜ್ಞೇ ವರಾಙ್ಗೀ ಸಾ ದಿವಞ್ಜಯಾತ್

ಉದಾರಧಿಯ ಮಗನಾದ ದಿವಂಜಯನನ್ನು ಭದ್ರಾ ಹೆತ್ತಳು. ದಿವಂಜಯನಿಂದ ವರಾಂಗಿಯು ರಿಪು ಮತ್ತು ರಿಪುಂಜಯ ಎಂಬ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ರಿಪೋರಾಧತ್ತ ಬೃಹತೀ ಚಾಕ್ಷುಷಂ ಸರ್ವತೇಜಸಮ್ । ವ್ಯಜೀಜನತ್ ಪುಷ್ಕರಿಣ್ಯಾಂ ವಾರುಣ್ಯಾಂ ಚಾಕ್ಷುಣೋ ಮನುಮ್ । ಪ್ರಜಾಪತೇರಾತ್ಮಜಾಯಾಮಾರಣ್ಯಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ

ರಿಪುವಿನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಬೃಹತೀ ಚಾಕ್ಷುಷ ಎಂಬ ಸಮಸ್ತ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಮಗನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಪುಷ್ಕರಿಣಿ ಮತ್ತು ವಾರುಣಿಯು ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನುವನ್ನು ಹೆತ್ತರು, ಅವನು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಮಗನೂ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಅರಣ್ಯನೂ ಆಗಿದ್ದನು.

ಮನೋರಜಾಯನ್ತ ದಶನದ್ವಲಾಯಾಂ ಶುಭಾಃ ಸುತಾಃ । ಕನ್ಯಾಯಾಂ ವೈ ಮಹಾಭಾಗ ವೈರಾಜಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ

ಮನುವಿಗೆ ನದ್ವಲಾದಲ್ಲಿ ಶುಭವಾದ ಗಂಡುಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಹಾಗೂ ವೈರಾಜ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಧನ್ಯವಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಗುವಿಗೂ.

ಊರುಃ ಪೂರುಃ ಶತದ್ಯುಮ್ನಸ್ತಪಸ್ವೀ ಸತ್ಯವಾಕ್ ಕವಿಃ । ಅಗ್ನಿಷ್ಟುದತಿರಾತ್ರಶ್ಚ ಸುದ್ಯುಮ್ನಶ್ಚೇತಿ ತೇ ನವ । ಅಭಿಮನ್ಯುಶ್ಚ ದಶಮೋ ನದ್ವಲಾಯಾಂ ಮನೋಃ ಸುತಾಃ ॥೨.೧.

ಊರು, ಪೂರು, ಶತದ್ಯುಮ್ನ, ತಪಸ್ವಿ, ಸತ್ಯವಾಕ್, ಕವಿ, ಅಗ್ನಿಷ್ಠುತ, ಅತಿರಾತ್ರ, ಸುದ್ಯುಮ್ನ—ಈ ಒಂಬತ್ತು ಜನರು ಮತ್ತು ಹತ್ತನೆಯವನಾಗಿ ಅಭಿಮನ್ಯು, ಇವರು ನದ್ವಲಾದಲ್ಲಿ ಮನುವಿನ ಮಕ್ಕಳು.

೬೨.೯೦ ಊರೋರಜನಯತ್ ಪುತ್ರಾನ್ ಷಡಾಗ್ನೇಯೀ ಮಹಾಪ್ರಭಾನ್ । ಅಙ್ಗಂ ಸುಮನಸಂ ಸ್ವಾತಿಂ ಕ್ರತುಮಙ್ಗಿರಸಂ ಶಿವಮ್

ಆಗ್ನೇಯಿಯವರು ತಮ್ಮ ತೊಡೆಯಿಂದ ಆರು ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತರು — ಅಂಘ, ಸುಮನಸ, ಸ್ವಾತಿ, ಕ್ರತು, ಅಂಗಿರಸ ಮತ್ತು ಶಿವ.

ಅಙ್ಗಾತ ಸುನೀಥಾಪತ್ಯಂ ವೈ ವೇನಮೇಕಂ ವ್ಯಜಾಯತ । ಅಪಚಾರೇಣ ವೇನಸ್ಯ ಪ್ರಕೋಪಃ ಸುಮಹಾನಭೂತ್

ಅಂಗನಿಗೆ ಸುನೀತ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನಿಂದ ವೇನನು ಜನಿಸಿದನು. ವೇನನ ದುಷ್ಕೃತ್ಯದಿಂದ ಭಾರೀ ಕ್ರೋಧವು ಉಂಟಾಯಿತು.

ಪ್ರಜಾರ್ಥಮೃಷಯಸ್ತಸ್ಯ ಮಮನ್ಥುರ್ದಕ್ಷಿಣಂ ಕರಮ್ । ವೇನಸ್ಯ ಪಾಣೌ ಮಥಿತೇ ಸಮ್ಬಭೂವ ಮಹಾನ್ನೃಪಃ । ವೈನ್ಯೋ ನಾಮ ಮಹೀಪಾಲೋ ಯಃ ಪೃಥುಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಃ

ಜನರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಋಷಿಗಳು ವೇನನ ಬಲಗೈಯನ್ನು ಮಥಿಸಿದರು. ಆ ಕೈಯನ್ನು ಮಥಿಸಿದಾಗ, ಮಹಾನ್ ರಾಜನಾದ ವೈನ್ಯನಾಮಕ ಪೃಥು ಜನಿಸಿದರು. ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಸ ಧನ್ವೀ ಕವಚೀ ಜಾತಸ್ತೇಜಸಾ ಪ್ರಜ್ವಲನ್ನಿವ । ಪೃಥುರ್ವೈನ್ಯಃ ಸರ್ವಲೋಕಾನ್ ರರಕ್ಷ ಕ್ಷತ್ರಪೂರ್ವಜಃ

ಆ ಪೃಥು ವೈನ್ಯನು ಧನುಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕವಚದೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಹೊಳಪುಗೊಂಡವನಾಗಿದ್ದನು. ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಂಶದ ಈ ಪೃಥು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯ ಸ್ತವಾರ್ಥಮುತ್ಪನ್ನೌ ನಿಪುಣೌ ಸೂತಮಾಗಧೌ

ಅವನನ್ನು ಹೊಗಳಲು ಸೂತ ಮತ್ತು ಮಾಘಧ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ನಿಪುಣರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ತೇನೇಯಂ ಗೌರ್ಮಹಾರಾಜ್ಞಾ ದುಗ್ಧಾ ಸಸ್ಯಾನಿ ಧೀಮತಾ । ಪ್ರಜಾನಾಂ ವೃತ್ತಿಕಾಮಾನಾಂ ದೇವೈಋಷಿಗಣೈಃ ಸಹ

ಆ ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಮಹಾರಾಜನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧಾನ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಹಾಲುಹರಿಸಿದರು.

ಪಿತೃಭಿರ್ದಾನವೈಶ್ಚೈವ ಗನ್ಧರ್ವೈರಪ್ಸರೋಗಣೈಃ । ಸರ್ವೈಃ ಪುಣ್ಯಜನೈಶ್ಚೈವ ವೀರುದ್ಭಿಃ ಪರ್ವತೈಸ್ತಥಾ

ಪಿತೃಗಳು, ದಾನವರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಅಪ್ಸರಾಸಮೂಹಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮರು, ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳೂ ಸಹ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲುಹರಿಸಿದರು.

ತೇಷು ತೇಷು ತು ಪಾತ್ರೇಷು ದುಹ್ಯಮಾನಾ ವಸುನ್ಧರಾ । ಪ್ರಾದಾದ್ಯಥೇಪ್ಸಿತಂ ಕ್ಷೀರಂ ತೇನ ಲೋಕಾಂಸ್ತ್ವಧಾರಯತ್

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾಲುಹರಿಸಿದಾಗ, ಅವಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬೇಕಾದ ಹಾಲನ್ನು ನೀಡಿದಳು. ಆ ಹಾಲಿನಿಂದ ಪೃಥು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದನು.

ಋಷಯ ಊಚುಃ॥ ವಿಸ್ತರೇಣ ಪೃಥೋರ್ಜನ್ಮ ಕೀರ್ತ್ತಯಸ್ವ ಮಹಾ ಮತೇ । ಯಥಾ ಮಹಾತ್ಮನಾ ದುಗ್ಧಾ ಪೂರ್ವಂ ತೇನ ವಸುನ್ಧರಾ

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಮಹಾಮತಿಗಳೇ, ಪೃಥುವಿನ ಜನ್ಮವನ್ನು ಹಾಗೂ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಾಲುಹರಿಸಿದನೆಂಬುದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿ.

ಯಥಾ ದೇವೈಶ್ಚ ನಾಗೈಶ್ಚ ಯಥಾ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಭಿಃ ಸಹ । ಯಥಾ ಯಕ್ಷೈಃ ಸಗನ್ಧರ್ವೈರಪ್ಸರೋಭಿರ್ಯಥಾ ಪುರಾ ॥೨.೧.

ದೇವತೆಗಳು, ನಾಗರು, ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು, ಯಕ್ಷರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಅಪ್ಸರಾಸರು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹಾಲುಹರಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿ.

೬೨.೧೦೦ ತೇಷಾಂ ಪಾತ್ರವಿಶೇಷಾಂಶ್ಚ ದೋಗ್ಧಾರಂ ಕ್ಷೀರಮೇವ ಚ । ತಥಾ ವತ್ಸವಿಶೇಷಾಂಶ್ಚ ತನ್ನಃ ಪ್ರಬ್ರೂಹಿ ಪೃಚ್ಛತಾಮ್

ಪ್ರತಿ ಸಮುದಾಯದ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಹಾಲುಹರಿಸುವವರು, ಹಾಲು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಕರುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿ.

ಯಸ್ಮಿಂಶ್ಚ ಕಾರಣೇ ಪಾಣಿರ್ವೇನಸ್ಯ ಮಥಿತಃ ಪುರಾ । ಕ್ರುದ್ಧೈರ್ಮಹರ್ಷಿಭಿಃ ಪೂರ್ವಂ ತತ್ ಸರ್ವಂ ಕಥಯಸ್ವ ನಃ

ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ವೇನನ ಕೈಯನ್ನು ಏಕೆ ಮಥಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನೂ ನಮಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ.

ವರ್ಣಯಿಷ್ಯಾಮಿ ವೋ ವಿಪ್ರಾಃ ಪೃಥೋರ್ವೈನ್ಯಸ್ಯ ಸಮ್ಭವಮ್ । ಏಕಾಗ್ರಾಃ ಪ್ರಯತಾಶ್ಚೈವ ಶೂಶ್ರೂಷಧ್ವಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಪೃಥು ವೈನ್ಯನ ಜನ್ಮವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನೀವು ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ, ಗಮನಿಸಿ ಕೇಳಿರಿ.

ನಾಶುಚೇರ್ನಾಪಿ ಪಾಪಾಯ ನಾಶಿಷ್ಯಾಯಾಹಿತಾಯ ಚ । ವರ್ಣಯೇಯಮಿಮಂ ಪುಣ್ಯಂ ನಾವ್ರತಾಯ ಕಥಞ್ಚನ

ಈ ಪುಣ್ಯಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಅಶುದ್ಧರಿಗೆ, ಪಾಪಿಗಳಿಗೆ, ಅನರ್ಹರಿಗೆ ಅಥವಾ ವ್ರತವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಸ್ವರ್ಗ್ಯಂ ಯಶಸ್ಯಮಾಯುಷ್ಯಂ ಪುಣ್ಯಂ ವೇದೈಶ್ಚ ಸಮ್ಮಿತಮ್ । ರಹಸ್ಯಮೃಷಿಭಿಃ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಶ್ರೃಣುಯಾದ್ಯೋಽನಸೂಯಕಃ

ಇದು ಸ್ವರ್ಗಪ್ರದ, ಕೀರ್ತಿಯುತ, ಆಯುಷ್ಯವರ್ಧಕ, ಪುಣ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ವೇದಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾದುದು. ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಇದನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ದ್ವೇಷವಿಲ್ಲದವನು ಇದನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು.

ಯಶ್ಚೇಮಂ ಶ್ರಾವಯೇನ್ಮರ್ತ್ಯಃ ಪೃಥೋರ್ವೈನ್ಯಸ್ಯ ಸಮ್ಭವಮ್ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯೋ ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ನ ಸ ಶೋಚೇತ್ ಕೃತಾಕೃತಮ್ । ಗೋಪ್ತಾ ಧರ್ಮಸ್ಯ ರಾಜಾಸೌ ಬಭೂವಾತ್ರಿಸಮಃ ಪ್ರಭುಃ

ಯಾರು ಪೃಥು ವೈನ್ಯನ ಜನ್ಮಕಥೆಯನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಜನರಿಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಮಾಡಿದ ಅಥವಾ ಮಾಡದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ದುಃಖಪಡಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ರಾಜನು ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದನು, ಅತ್ರಿಯಂತೆ ಮಹಾಪ್ರಭುವಾಗಿದ್ದನು.

ಅತ್ರಿವಂಶಸಮುತ್ಪನ್ನೋ ಹ್ಯಙ್ಗೋ ನಾಮ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಯಸ್ಯ ಪುತ್ರೋಽಭವದ್ವೇನೋ ನಾತ್ಯರ್ಥಂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ತಥಾ

ಅತ್ರಿವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದ ಅಂಗನು, ಅವನ ಮಗನು ವೇನನು. ಆದರೆ ವೇನನು ತುಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಜಾತೋ ಮೃತ್ಯುಸುತಾಯಾಂ ವೈ ಸುನೀಥಾಯಾಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಸ ಮಾತಾಮಹದೋಷೇಣ ವೇನಃ ಕಾಲಾತ್ಮಜಾತ್ಮಜಃ

ಮೃತ್ಯುವಿನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಸುನೀತೆಯಿಂದ ಆ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಾಯಿಯ ತಂದೆಯ ದೋಷದಿಂದ ಕಾಲಪುತ್ರನ ಮಗನಾದ ವೇನನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಸ ಧರ್ಮಂ ಪೃಷ್ಠತಃ ಕೃತ್ವಾ ಕಾಮಾಲ್ಲೋಭೇ ವ್ಯವರ್ತ್ತತ । ಸ್ಥಾಪನಂ ಸ್ಥಾಪಯಾಮಾಸ ಧರ್ಮಾಪೇತಂ ಸ ಪಾರ್ಥಿವಃ

ಆ ರಾಜನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಬಿಟ್ಟು, ಆಸೆ ಮತ್ತು ಲೋಭದಿಂದ ದೂರವಾಯಿತು. ಅವನು ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಾಣ್ಯತಿಕ್ರಮ್ಯ ಹ್ಯಧರ್ಮೇ ನಿರತೋಽಭವತ್ । ನಿಃಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವಷಟ್ಕಾರಾಃ ಪ್ರಜಾ ಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರಶಾಸತಿ । ಆಸನ್ನ ಚ ಪಪುಃ ಸೋಮಂ ಹುತಂ ಯಜ್ಞೇಷು ದೇವತಾಃ ॥೨.೧.

ಅವನು ವೇದ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ಅಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು. ಅವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜನರು ವೇದಪಾಠವನ್ನೂ, ಹೋಮದ ಕಾಲನ್ನು ಕೂಡ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು.