ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಅವಾಪ್ಯ ಚ ತದಾ ಭಾಗಂ ಯಥೋಕ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಭವಃ। ಜ್ವರಞ್ಚ ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞೋ ಬಹುಧಾ ವ್ಯಭಜತ್ತದಾ। ಶಾನ್ತ್ಯರ್ಥಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಶ್ರೃಣುಧ್ವಂ ತತ್ರ ವೈ ದ್ವಿಜಾಃ ।। ೩೦.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭವನು ಬ್ರಹ್ಮನಂತೆ ಹೇಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಪಡೆದು, ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಜ್ವರವನ್ನು ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಹಂಚಿದನು, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ, ದ್ವಿಜರೆ.

ಶೀರ್ಷಾಭಿತಾಪೋ ನಾಗಾನಾಂ ಪರ್ವತಾನಾಂ ಶಿಲಾರುಜಃ। ಅಪಾನ್ತು ನಾಲಿಕಾಂ ವಿದ್ಯಾನ್ನಿರ್ಮೋಕಮ್ಭುಜಗೇಷ್ವಪಿ ।। ೩೦.

ಹಾವುಗಳಿಗೆ ತಲೆನೋವು, ಪರ್ವತಗಳಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ನೋವು, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಾವುಗಳಿಗೆ ನಾಳಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ.

ಶೌರಕಃ ಸೌರಭೇಯಾಣಾಮೂಷರಃ ಪೃಥಿವೀತಲೇ । ಇಭಾ ನಾಮಪಿ ಧರ್ಮಜ್ಞ ದೃಷ್ಟಿಪ್ರತ್ಯವರೋಧನಮ್ ।। ೩೦.

ಸೌರಭೇಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಶೌರಕ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಊಷರ, ಆನೆಗಳಿಗೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನೇ, ದೃಷ್ಟಿಯ ಅಡ್ಡಿ.

ರನ್ಧ್ರೋದ್ಭೂತಂ ತಥಾಶ್ವಾನಾಂ ಶಿಖೋದ್ಭೇದಶ್ಚ ಬರ್ಹಿಣಾಮ್। ನೇತ್ರರೋಗಃ ಕೋಕಿಲಾನಾಂ ಜ್ವರಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ ।। ೩೦.

ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ರಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನೋವು, ನವಿಲುಗಳಿಗೆ ತಲೆಕೂದಲು ಬಿರುಕು, ಕೋಗಿಲೆಗಳಿಗೆ ಕಣ್ಣು ನೋವು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಹಾತ್ಮರು ಜ್ವರವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಅಜಾನಾಂ ಪಿತ್ತಭೇದಶ್ಚ ಸರ್ವೇಷಾಮಿತಿ ನಃ ಶ್ರುತಮ್। ಶುಕಾನಾಮಪಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಹಿಮಿಕಾ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ಜ್ವರಃ। ಶಾರ್ದೂಲೇಷ್ವಪಿ ವೈ ವಿಪ್ರಾಃ ಶ್ರಮೋ ಜ್ವರ ಇಹೋಚ್ಯತೇ ।। ೩೦.

ಮೇಕೆಗಳಿಗೆ ಪಿತ್ತ ಬಿರುಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಜ್ವರವೆಂದು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಪಾರಿವಾಳಗಳಿಗೆ ಹಿಮಿಕೆಯನ್ನು ಜ್ವರವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹುಲಿಗಳಿಗೆ, ಋಷಿಗಳೇ, ದಣಿವು ಜ್ವರವೆಂದು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಮಾನುಷೇಷು ತು ಸರ್ವಜ್ಞ ಜ್ವರೋ ನಾಮೈಷ ಕೀರ್ತಿತಃ। ಮರಣೇ ಜನ್ಮನಿ ತಥಾ ಮಧ್ಯೇ ಚ ವಿಶತೇ ಸದಾ ।। ೩೦.

ಮಾನವರಲ್ಲಿ, ಸರ್ವಜ್ಞನೇ, ಈ ಜ್ವರವೆಂಬ ಹೆಸರು ಇದೆ. ಅದು ಸಾವು, ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಏತನ್ಮಾಹೇಶ್ವರಂ ತೇಜೌ ಜ್ವರೋ ನಾಮ ಸುದಾರುಣಃ। ನಮಸ್ಯಶ್ಚೈವ ಮಾನ್ಯಶ್ಚ ಸರ್ವಪ್ರಾಣಿಭಿರೀಶ್ವರಃ ।। ೩೦.

ಈ ಮಹೇಶ್ವರನ ತೇಜಸ್ವಿ, ಭಯಾನಕ ಜ್ವರವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಗೌರವಿಸಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಒಡೆಯನು.

ಇಮಾಂ ಜ್ವರೋತ್ಪತ್ತಿಮದೀನಮಾನಸಃ ಪಠೇತ್ಸದಾ ಯಃ ಸುಸಮಾಹಿತೋ ನರಃ । ವಿಮುಕ್ತರೋಗಃ ಸ ನರೋ ಮುದಾ ಯುತೋ ಲಭೇತ ಕಾಮಾನ್ ಸ ಯಥಾಮನೀಷಿತಾನ್ ।। ೩೦.

ಯಾರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ, ವಿನಯದಿಂದ, ಈ ಜ್ವರದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಯಸಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ದಕ್ಷಪ್ರೋಕ್ತಂ ಸ್ತವಞ್ಚಾಪಿ ಕೀರ್ತ್ತಯೇದ್ಯಃ ಶ್ರೃಣೋತಿ ವಾ। ನಾಶುಭಂ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾತ್ ಕಿಞ್ಚಿದ್ದೀರ್ಘಞ್ಚಾಯುರವಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೩೦.

ದಕ್ಷನು ಹೇಳಿದ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಯಾರು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ಅಪಶಕುನು ಕೂಡ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಯಥಾ ಸರ್ವೇಷು ದೇವೇಷು ವರಿಷ್ಠೋ ಯೋಗವಾನ್ ಹರಃ। ತಥಾ ಸ್ತವೋ ವರಿಷ್ಠೋಽಯಂ ಸ್ತವಾನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ಮಿತಃ ।। ೩೦.

ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳೆಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಗಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಹರನು ಅತ್ಯುತ್ತಮನಾದಂತೆ, ಬ್ರಹ್ಮನು ರಚಿಸಿದ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವೂ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ.

ಯಶೋರಾಜ್ಯಸುಖೈಶ್ವರ್ಯವಿತ್ತಾಯುರ್ಧನಕಾಙ್ಕ್ಷಿಭಿಃ। ಸ್ತೋತವ್ಯೋ ಭಕ್ತಿಮಾಸ್ಥಾಯ ವಿದ್ಯಾಕಾಮೈಶ್ಚ ಯತ್ನತಃ ।। ೩೦.

ಯಾರು ಹೆಸರು, ರಾಜಕೀಯ, ಸುಖ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಅಥವಾ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು. ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಯಸುವವರೂ ಇದನ್ನು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಠಿಸಬೇಕು.

ವ್ಯಾಧಿತೋ ದುಃಖಿತೋ ದೀನಶ್ಚೌರತ್ರಸ್ತೋ ಭಯಾರ್ದಿತಃ। ರಾಜಕಾರ್ಯನಿಯುಕ್ತೋ ವಾ ಮುಚ್ಯತೇ ಮಹತೋ ಭಯಾತ್ ।। ೩೦.

ಯಾರಾದರೂ ರೋಗದಿಂದ, ದುಃಖದಿಂದ, ಬಡತನದಿಂದ, ಕಳ್ಳರ ಭಯದಿಂದ ಅಥವಾ ಭಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ರಾಜಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರೂ, ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಅನೇನ ಚೈವ ದೇಹೇನ ಗಣಾನಾಂ ಸ ಗಣಾಧಿಪಃ। ಇಹ ಲೋಕೇ ಸುಖಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಗಣ ಏವೋಪಪದ್ಯತೇ ।। ೩೦.

ಈ ದೇಹದಲ್ಲೇ ಅವನು ಗಣಾಧಿಪತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ನಂತರ ಗಣರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ನ ಚ ಯಕ್ಷಾಃ ಪಿಶಾಚಾ ವಾ ನ ನಾಗಾ ನ ವಿನಾಯಕಾಃ। ಕುರ್ಯುರ್ವಿಘ್ನಂ ಗೃಹೇ ತಸ್ಯ ಯತ್ರ ಸಂಸ್ತೂಯತೇ ಭವಃ ।। ೩೦.

ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಭವನು ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೋ, ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿಗೆ ಯಕ್ಷರು, ಪಿಶಾಚಿಗಳು, ನಾಗರು ಅಥವಾ ವಿನಾಯಕರು ಯಾವುದೇ ವಿಘ್ನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಶ್ರೃಣುಯಾದ್ವಾ ಇದಂ ನಾರೀ ಸುಭಕ್ತ್ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣೀ। ಪಿತೃಭಿರ್ಭರ್ತೃಪಕ್ಷಾಭ್ಯಾಂ ಪೂಜ್ಯಾ ಭವತಿ ದೇವವತ್ ।। ೩೦.

ಯಾವ ಮಹಿಳೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಇದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾಳೋ, ಅವಳು ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳು, ಗಂಡನ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ದೇವತೆಯಂತೆ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ.

ಶ್ರೃಣುಯಾದ್ವಾ ಇದಂ ಸರ್ವ ಕೀರ್ತ್ತಯೇದ್ವಾಪ್ಯಭೀಕ್ಷ್ಣಶಃ। ತಸ್ಯ ಸರ್ವಾಣಿ ಕಾರ್ಯಾಣಿ ಸಿದ್ಧಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತ್ಯವಿಘ್ನತಃ ।। ೩೦.

ಯಾರು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಪುನಃ ಪುನಃ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳು ವಿಘ್ನವಿಲ್ಲದೆ ನೆರವೇರುತ್ತವೆ.

ಮನಸಾ ಚಿನ್ತಿತಂ ಯಚ್ಚ ಯಚ್ಚ ವಾಚಾಪ್ಯುದಾಹೃತಮ್। ಸರ್ವಂ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ ತಸ್ಯ ಸ್ತವನಸ್ಯಾನುಕೀರ್ತ್ತನಾತ್ ।। ೩೦.

ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿದದ್ದಾಗಲಿ, ಬಾಯಿಂದ ಹೇಳಿದದ್ದಾಗಲಿ, ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಪಠಿಸುವವರಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ.

ದೇವಸ್ಯ ಸಗುಹಸ್ಯಾಥ ದೇವ್ಯಾ ನನ್ದೀಶ್ವರಸ್ಯ ತು। ಬಲಿಂ ವಿಭವತಃ ಕೃತ್ವಾ ದಮೇನ ನಿಯಮೇನ ಚ ।। ೩೦.

ದೇವರಿಗೆ, ಸಗುಹ್ಯನಿಗೆ, ದೇವಿಗೆ ಮತ್ತು ನಂದೀಶ್ವರನಿಗೆ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ನಿಯಮ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಬಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ತತಃ ಸ ಯುಕ್ತೋ ಗೃಹ್ಣೀಯಾನ್ನಾಮಾನ್ಯಾಶು ಯಥಾಕ್ರಮಮ್। ಈಪ್ಸಿತಾನ್ ಲಭತೇಽತ್ಯರ್ಥಂ ಕಾಮಾನ್ ಭೋಗಾಂಶ್ಚ ಮಾನವಃ। ಮೃತಶ್ಚ ಸ್ವರ್ಗಮಾಪ್ನೋತಿ ಸ್ತ್ರೀಸಹಸ್ರಪರಿವೃತಃ ।। ೩೦.

ಅನಂತರ, ಸಿದ್ಧನಾದವನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆ ನಾಮಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪಠಿಸಬೇಕು; ಅವನು ಬಯಸಿದ ಎಲ್ಲ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಮೃತನಾದ ಮೇಲೆ ಸಾವಿರ ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

ಸರ್ವ ಕರ್ಮಸು ಯುಕ್ತೋ ವಾ ಯುಕ್ತೋ ವಾ ಸರ್ವಪಾತಕೈಃ। ಪಠನ್ ದಕ್ಷಕೃತಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಸರ್ವಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ। ಮೃತಶ್ಚ ಗಣಸಾಲೋಕ್ಯಂ ಪೂಜ್ಯಮಾನಃ ಸುರಾಸುರೈಃ ।। ೩೦.

ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದರೂ, ದಕ್ಷನು ರಚಿಸಿದ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮೃತನಾದ ಮೇಲೆ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಗಣಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ವೃಷೇವ ವಿಧಿಯುಕ್ತೇನ ವಿಮಾನೇನ ವಿರಾಜತೇ। ಆಭೂತಸಂಪ್ಲವಸ್ಥಾಯೀ ರುದ್ರಸ್ಯಾನುಚರೋ ಭವೇತ್ ।। ೩೦.

ವಿಧಿಯನುಸಾರ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ರಥದಲ್ಲಿ ಎತ್ತು ಹೀಗೇ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ, ಅವನು ಭೂತಗಳ ಲಯವಾಗುವವರೆಗೆ ರುದ್ರನ ಸೇವಕನಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ.

ಇತ್ಯಾಹ ಭಗವಾನ್ ವ್ಯಾಸಃ ಪರಾಶರಸುತಃ ಪ್ರಭುಃ । ನೈತದ್ವೇದಯತೇ ಕಶ್ಚಿನ್ನೇದಂ ಶ್ರಾವ್ಯನ್ತು ಕಸ್ಯಚಿತ್ ।। ೩೦.

ಪರಾಶರನ ಪುತ್ರನಾದ ಮಹಾತ್ಮ ವ್ಯಾಸನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಇದನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಸಬಾರದು, ಯಾರಿಗೂ ಕೇಳಿಸಬಾರದು.

ಶ್ರುತ್ವೈತತ್ಪರಮಂ ಗುಹ್ಯಂ ಯೇಽಪಿ ಸ್ಯುಃ ಪಾಪಕಾರಿಣಃ। ವೈಶ್ಯಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಶ್ಚ ಶೂದ್ರಾಶ್ಚ ರುದ್ರಲೋಕಮವಾಪ್ನುಯುಃ ।। ೩೦.

ಈ ಪರಮ ಗುಹ್ಯವನ್ನು ಪಾಪಕರ್ಮಿಗಳು, ವೈಶ್ಯರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರು ಕೇಳಿದರೂ, ಅವರು ರುದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಶ್ರಾವಯೇದ್ಯಸ್ತು ವಿಪ್ರೇಭ್ಯಃ ಸದಾ ಪರ್ವಸು ಪರ್ವಸು। ರುದ್ರಲೋಕಮವಾಪ್ನೋತಿ ದ್ವಿಜೋ ವೈ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ।। ೩೦.

ಯಾರು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿಯೂ ಕೇಳಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ದ್ವಿಜನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ರುದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಇತ್ಯೇಷಾ ಸಮನುಜ್ಞಾತಾ ಕಥಾ ಪಾಪಪ್ರಣಾಶಿನೀ। ಯಾ ದಕ್ಷಮಧಿಕೃತ್ಯೇಹ ಕಥಾ ಶರ್ವಾದುಪಾಗತಾ ।। ೩೧.

ಹೀಗೆ ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಈ ಕಥೆ, ದಕ್ಷನನ್ನು ಕುರಿತು ಶರ್ವನಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಕಥೆ, ಅನುಮತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಪಿತೃವಂಶಪ್ರಸಙ್ಗೇನ ಕಥಾ ಹ್ಯೇಷಾ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾ। ಪಿತೄಣಾಮಾನುಪೂರ್ವ್ಯೇಣ ದೇವಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯತಃ ಪರಮ್ ।। ೩೧.

ಪಿತೃವಂಶದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಕಥೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಈಗ ಪಿತೃಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ತ್ರೇತಾಯುಗಮುಖೇ ಪೂರ್ವಮಾಸನ್ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೇಽನ್ತರೇ । ದೇವಾ ಯಾಮಾ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಾಃ ಪೂರ್ವಂ ಯೇ ಯಜ್ಞಸೂನವಃ ।। ೩೧.

ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ಯಜ್ಞನ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದ ಯಾಮರು ಎಂಬ ದೇವತೆಗಳು ಇದ್ದರು.

ಅಜಿತಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪುತ್ರಾ ಜಿತಾ ಜಿದಜಿತಾಶ್ಚ ಯೇ। ಪುತ್ರಾಃ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವಸ್ಯೈತೇ ಶುಕ್ರನಾಮ್ನಾ ಮಾನಸಾಃ ।। ೩೧.

ಅಜಿತ ಮತ್ತು ಜಿತ, ಜೊತೆಗೆ ಜಿದಜಿತ ಎಂಬವರು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಪುತ್ರರು. ಇವರು ಸ್ವಾಯಂಭುವನ ಪುತ್ರರು, ಶುಕ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ತೃಪ್ತಿಮನ್ತೋ ಗಣಾ ಹ್ಯೇತೇ ದೇವಾನಾನ್ತು ತ್ರಯಃ ಸ್ಮೃತಾಃ । ಛನ್ದೋಗಾಸ್ತು ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶತ್ಸರ್ವೇ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವಸ್ಯ ಹ ।। ೩೧.

ತ್ರುಪ್ತಿಮಂತ ಎಂಬ ಗುಂಪುಗಳು ದೇವತೆಗಳ ಮೂರು ವರ್ಗಗಳೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿವೆ. ಚಾಂದೋಗರು ಎಂಬ ಮೂವತ್ತಮೂರು ಜನರೂ ಸ್ವಾಯಂಭುವನ ಸಂತಾನವಾಗಿದ್ದಾರೆ.