ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತ್ವಂ ಗದೀ ತ್ವಂ ಶರೀ ಚಾಪಿ ಖಟ್ವಾಙ್ಗೀ ಝರ್ಝರೀ ತಥಾ । ಛೇತ್ತಾ ಭೇತ್ತಾ ಪ್ರಹರ್ತ್ತಾ ಚ ತ್ವಂ ನೇತಾಪ್ಯನ್ತಕೋ ಮತಃ ।। ೩೦.

ಗದೆಯೂ ನೀನು, ಬಾಣವೂ ನೀನು, ಖಡ್ಗವೂ ನೀನು, ಡಮರೂ ಕೂಡ ನೀನು; ಕತ್ತರಿಸುವವನು, ಒಡೆಯುವವನು, ಹೊಡೆಯುವವನು ನೀನು, ನಾಯಕನೂ ಅಂತ್ಯಕರನೂ ನೀನೇ.

ದಶಲಕ್ಷಣಸಂಯುಕ್ತೋ ಧರ್ಮೋಽರ್ಥಃ ಕಾಮ ಏವ । ಇನ್ದ್ರಃ ಸಮುದ್ರಾಃ ಸರಿತಃ ಪಲ್ವಲಾನಿ ಸರಾಂಸಿ ಚ ।। ೩೦.

ಹತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಧರ್ಮ, ಸಂಪತ್ತು, ಕಾಮ—all ನೀನು; ಇಂದ್ರ, ಸಮುದ್ರಗಳು, ನದಿಗಳು, ಕೆರೆಗಳು, ಸರೋವರಗಳು—all ನೀನೇ.

ಲತಾವಲ್ಲೀ ತೃಣೌಷಧ್ಯಃ ಪಶವೋ ಮೃಗಪಕ್ಷಿಣಃ। ದ್ರವ್ಯಕರ್ಮಗುಣಾರಮ್ಭಃ ಕಾಲಪುಷ್ಪಫಲಪ್ರದಃ ।। ೩೦.

ಬಳ್ಳಿಗಳು, ಕೊಂಬೆಗಳು, ಹುಲ್ಲು, ಔಷಧಿಗಳು, ಪಶುಗಳು, ಕಾಡುಮೃಗಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು; ಪದಾರ್ಥ, ಕ್ರಿಯೆ, ಗುಣಗಳ ಆದಿ, ಕಾಲ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನೀನೇ.

ಆದಿಶ್ವಾನ್ತಶ್ಚ ಮಧ್ಯಶ್ಚ ಗಾಯತ್ರ್ಯೋಙ್ಕಾರ ಏವ ಚ। ಹರಿತೋ ಲೋಹಿತಃ ಕೃಷ್ಣೋ ನೀಲಃ ಪೀತಸ್ತಥಾರುಣಃ ।। ೩೦.

ಆದಿ, ಅಂತ್ಯ, ಮಧ್ಯ—all ನೀನು; ಗಾಯತ್ರಿ, ಓಂಕಾರ—all ನೀನು; ಹಸಿರು, ಕೆಂಪು, ಕಪ್ಪು, ನೀಲಿ, ಹಳದಿ, ಅರಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನೀನೇ.

ಕದ್ರುಶ್ಚ ಕಪಿಲಶ್ಚೈವ ಕಪೋತೋ ಮೇಚಕಸ್ತಥಾ। ಸುವರ್ಣರೇತಾ ವಿಖ್ಯಾತಃ ಸುವರ್ಣ ಶ್ಚಾಪ್ಯತೋ ಮತಃ ।। ೩೦.

ಕದ್ರು, ಕಪಿಲ, ಕಪೋಟ, ಮೇಚಕ; ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಸುವರ್ಣರೇತ, ಸುವರ್ಣ—ಇವನ್ನೂ ನೀನೇ.

ಸುವರ್ಣನಾಮಾ ಚ ತಥಾ ಸುವರ್ಣಪ್ರಿಯ ಏವ ಚ। ತ್ವಮಿನ್ದ್ರೋಽಥ ಯಮಶ್ಚೈವ ವರುಣೋ ಧನದೋಽನಲಃ ।। ೩೦.

ಸುವರ್ಣನಾಮ, ಸುವರ್ಣಪ್ರಿಯ; ನೀನು ಇಂದ್ರ, ಯಮ, ವರुण, ಕುಬೇರ, ಅಗ್ನಿಯೂ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ.

ಉತ್ಫುಲ್ಲಶ್ಚಿತ್ರಭಾನುಶ್ಚ ಸ್ವರ್ಭಾನುರ್ಭಾನುರೇವ ಚ। ಹೋತ್ರಂ ಹೋತಾ ಚ ಹೋಮಸ್ತ್ವಂ ಹುತಞ್ಚ ಪ್ರಹುತಂ ಪ್ರಭುಃ ।। ೩೦.

ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಳಿದವನು, ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದವನು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನೂ ನೀನು; ಸ್ವರ್ಭಾನು, ಭಾನು; ಹೋಮದ್ರವ್ಯ, ಹೋಮಕರ್ಮ, ಹೋಮ, ಹುತ, ಪ್ರಹುತ, ಪ್ರಭು—all ನೀನೇ.

ಸುಪರ್ಣಞ್ಚ ತಥಾ ಬ್ರಹ್ಮ ಯಜುಷಾಂ ಶತರುದ್ರಿಯಮ್। ಪವಿತ್ರಾಣಾಂ ಪವಿತ್ರಂ ಚ ಮಙ್ಗಲಾನಾಞ್ಚ ಮಙ್ಗಲಮ್ ।। ೩೦.

ಸುಪರ್ಣ, ಬ್ರಹ್ಮ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಶತರುದ್ರ—all ನೀನು; ಪವಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ, ಶುಭಗಳಲ್ಲಿ ಶುಭವೂ ನೀನೇ.

ಗಿರಿಃ ಸ್ತೋಕಸ್ತಥಾ ವೃಕ್ಷೋ ಜೀವಃ ಪುದ್ಗಲ ಏವ ಚ। ಸತ್ತ್ವಂ ತ್ವಞ್ಚ ರಜಸ್ತ್ವಞ್ಚ ತಮಶ್ಚ ಪ್ರಜನಂ ತಥಾ ।। ೩೦.

ಪರ್ವತ, ಗುಡ್ಡ, ಮರ, ಜೀವ, ವ್ಯಕ್ತಿ—all ನೀನು; ಸತ್ವ, ರಜ, ತಮಸ್ಸು, ಸೃಷ್ಟಿ—all ನೀನೇ.

ಪ್ರಾಣೋಽಪಾನಃ ಸಾಮಾನಶ್ಚ ಉದಾನೋ ವ್ಯಾನ ಏವ ಚ। ಉನ್ಮೇಷಶ್ಚೈವ ಮೇಷಶ್ಚ ತಥಾ ಜೃಮ್ಭಿತಮೇವ ಚ ।। ೩೦.

ಪ್ರಾಣ, ಅಪಾನ, ಸಮಾನ, ಉದಾನ, ವ್ಯಾನ—all ನೀನು; ಕಣ್ಣು ತೆಗೆಯುವುದು, ಕುರಿ, ಜಂಭ—all ನೀನೇ.

ಲೋಹಿತಾಙ್ಗೋ ಗದೀ ದಂಷ್ಟ್ರೀ ಮಹಾವಕ್ತ್ರೋ ಮಹೋದರಃ। ಸುಚಿರೋಮಾ ಹರಿಚ್ಛ್ಮಶ್ರುರೂರ್ದ್ಧ್ವಕೇಶಸ್ತ್ರಿಲೋಚನಃ ।। ೩೦.

ಕೆಂಪು ದೇಹ, ಗದಾಧಾರಿ, ದೊಡ್ಡ ಹಲ್ಲು, ವಿಶಾಲ ಬಾಯಿ, ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆ; ಸುಂದರ ಕೂದಲು, ಹಸಿರು ದಾಡಿ, ಎತ್ತರವಾದ ಕೂದಲು, ಮೂವರು ಕಣ್ಣು—all ನೀನೇ.

ಗೀತವಾದಿತ್ರನೃತ್ಯಾಙ್ಗೋ ಗೀತವಾದನಕಪ್ರಿಯಃ। ಮತ್ಸ್ಯೋ ಜಲೀ ಜಲೋ ಜಲ್ಯ ಜವಃ ಕಾಲಃ ಕಲೀ ಕಲಃ ।। ೩೦.

ಹಾಡು, ವಾದ್ಯ, ನೃತ್ಯಗಳ ಅಂಗಗಳು ನೀನು; ಹಾಡುವುದನ್ನು, ವಾದ್ಯವನ್ನೂ ಇಷ್ಟಪಡುವವನು ನೀನು; ಮೀನು, ಜಲಚರ, ನೀರು, ಜಲಸ್ವರೂಪಿ, ವೇಗ, ಕಾಲ, ಕಲಿಯುಗ, ಕಾಲ—all ನೀನೇ.

ವಿಕಾಲಶ್ಚ ಸುಕಾಲಶ್ಚ ದುಷ್ಕಾಲಃ ಕಲನಾಶನಃ। ಮೃತ್ಯುಶ್ಚೈವ ಕ್ಷಯೋಽನ್ತಶ್ಚ ಕ್ಷಮಾಪಾಯಕರೋ ಹರಃ ।। ೩೦.

ಕೆಟ್ಟ ಕಾಲ, ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾಲ, ಕಷ್ಟದ ಕಾಲ, ಕಾಲವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು ನೀನು; ಮರಣ, ಕ್ಷಯ, ಅಂತ್ಯ, ಭೂಮಿಯ ದುಃಖವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವವನು ನೀನೇ.

ಸಂವರ್ತ್ತಕೋಽನ್ತಕಶ್ಚೈವ ಸಂವರ್ತ್ತಕಬಲಾಹಕೌ। ಘಟೋ ಘಟೀಕೋ ಘಣ್ಟೀಕೋ ಚೂಡಾಲೋಲಬಲೋ ಬಲಮ್ ।। ೩೦.

ಸಂವर्तಕ, ಅಂತ್ಯಕರ, ಸಂವर्तಕ ಮೇಘಗಳು—all ನೀನು; ಕುಂಭ, ಚಿಕ್ಕ ಕುಂಭ, ಘಂಟೆ, ಕಿರೀಟ, ಆಟವಾಡುವವನು, ಶಕ್ತಿ—all ನೀನೇ.

ಬ್ರಹ್ಮಕಾಲೋಽಗ್ನಿವಕ್ತ್ರಶ್ಚ ದಣ್ಡೀ ಮುಣ್ಡೀ ಚ ದಣ್ಡಧೃಕ್। ಚತುರ್ಯುಗಶ್ಚತುರ್ವೇದಶ್ಚತುರ್ಹೋತ್ರಶ್ಚತುಷ್ಪಥಃ ।। ೩೦.

ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಾಲ, ಅಗ್ನಿಮುಖ, ದಂಡಧಾರಿ, ಮುಂಡ, ದಂಡ ಹಿಡಿದವನು ನೀನು; ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳು, ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಹೋತರ, ನಾಲ್ಕು ಮಾರ್ಗ—all ನೀನೇ.

ಚತುರಾ ಶ್ರಮವೇತ್ತಾ ಚ ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯಕರಶ್ಚ ಹ। ಕ್ಷರಾಕ್ಷರಪ್ರಿಯೋ ಧೂರ್ತ್ತೋಽಗಣ್ಯೋಽಗಣ್ಯಗಣಾಧಿಪಃ ।। ೩೦.

ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವವಳು, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವವಳು; ನಾಶವಾಗುವ ಮತ್ತು ನಾಶವಾಗದ ಎರಡನ್ನೂ ಇಷ್ಟಪಡುವವಳು, ಚಾತುರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿರುವವಳು, ಎಣಿಸಲಾಗದವಳು, ಎಣಿಸಲಾಗದ ಗುಂಪುಗಳ ನಾಯಕಿ.

ರುದ್ರಾಕ್ಷಮಾಲ್ಯಾಮ್ಬರಧರೋ ಗಿರಿಕೋ ಗಿರಿಕಪ್ರಿಯಃ। ಶಿಲ್ಪೀಶಃ ಶಿಲ್ಪಿನಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸರ್ವಶಿಲ್ಪಪ್ರವರ್ತ್ತಕಃ ।। ೩೦.

ರುದ್ರಾಕ್ಷಮಾಲೆ ಧರಿಸಿ, ಸುಂದರ ವಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವಳು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವಳು; ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಿಗಳಿಗೆ ಅಧಿಪತಿ, ಶಿಲ್ಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು, ಎಲ್ಲಾ ಕಲೆಗಳ ಪ್ರಾರಂಭಕಾರಿಣಿ.

ಭಗನೇತ್ರಾನ್ತಕಶ್ಚನ್ದ್ರಃ ಪೂಷ್ಣೋ ದನ್ತವಿನಾಶನಃ। ಗೂಢಾವರ್ತ್ತಶ್ಚ ಗೂಢಶ್ಚ ಗೂಢಪ್ರತಿನಿಷೇವಿತಾ ।। ೩೦.

ಭಗನ ಕಣ್ಣನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದವಳು, ಚಂದ್ರನಂತೆ, ಪೂಷಣನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಮುರಿದವಳು; ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವವಳು, ಅಡಗಿರುವವಳು, ಅಡಗಿರುವವರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವಳು.

ತರಣಸ್ತಾ ರಕಶ್ಚೈವ ಸರ್ವಭೂತಸುತಾರಣಃ। ಧಾತಾ ವಿಧಾತಾ ಸತ್ವಾನಾಂ ನಿಧಾತಾ ಧಾರಣೋ ಧರಃ ।। ೩೦.

ಸೂರ್ಯನು, ರಕ್ಷಕನು, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನು; ಉಳಿಸುವವನು, ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನು, ಸ್ಥಾಪಕನು, ಬೆಂಬಲಿಸುವವನು ಮತ್ತು ಭಾರವಹಿಸುವವನು.

ತಪೋ ಬ್ರಹ್ಮ ಚ ಸತ್ಯಞ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಮಥಾರ್ಜವಮ್ । ಭೂತಾತ್ಮಾ ಭೂತಕೃದ್ಭೂತೋ ಭೂತಭವ್ಯಭವೋದ್ಭವಃ ।। ೩೦.

ತಪಸ್ಸು, ಬ್ರಹ್ಮ, ಸತ್ಯ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮತ್ತು ನೇರತೆ; ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಆತ್ಮ, ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನು, ಜೀವಿಗಳ ರೂಪ, ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನಕ್ಕೆ ಮೂಲ.

ಭೂರ್ಭುವಃಸ್ವರಿತಶ್ಚೈವ ತಥೋತ್ಪತ್ತಿರ್ಮಹೇಶ್ವರಃ। ಈಶಾನೋ ವೀಕ್ಷಣಃ ಶಾನ್ತೋ ದುರ್ದಾನ್ತೋ ದನ್ತನಾಶನಃ ।। ೩೦.

ಭೂ, ಭುವಃ, ಸ್ವಃ ಎಂಬ ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ಅವನೇ, ಅವುಗಳ ಮೂಲವೂ ಮಹೇಶ್ವರನು; ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೆ ಆಳುವವನು, ನೋಡುವವನು, ಶಾಂತನು, ವಶವಾಗದವನು, ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು.

ಬ್ರಹ್ಮಾವರ್ತ್ತ ಸುರಾವರ್ತ್ತ ಕಾಮಾವರ್ತ್ತ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ। ಕಾಮಬಿಮ್ಬನಿಹರ್ತ್ತಾ ಚ ಕರ್ಣಿಕಾರರಜಃಪ್ರಿಯಃ ।। ೩೦.

ಬ್ರಹ್ಮಚಕ್ರ, ದೇವಚಕ್ರ, ಕಾಮಚಕ್ರ ಎಂಬ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವವನು – ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಕಾಮದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ಕರ್ಣಿಕಾರ ಹೂವಿನ ರಜವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವನು.

ಮುಖಚನ್ದ್ರೋ ಭೀಮಮುಖಃ ಸುಮುಖೋ ದುರ್ಮುಖೋ ಮುಖಃ। ಚತುರ್ಮುಖೋ ಬಹುಮುಖೋ ರಣೇ ಹ್ಯಭಿಮುಖಃ ಸದಾ ।। ೩೦.

ಮುಖವು ಚಂದ್ರನಂತೆ, ಭಯಾನಕವಾದ ಮುಖ, ಸುಂದರವಾದ ಮುಖ, ಕೆಟ್ಟ ಮುಖ, ಎಲ್ಲವೂ ಮುಖವೇ; ನಾಲ್ಕು ಮುಖ, ಅನೇಕ ಮುಖ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಎದುರಿಗೆ ನಿಂತಿರುವವನು.

ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಃ ಶಕುನಿರ್ಮಹೋದಧಿಃ ಪರೋ ವಿರಾಟ್ । ಅಧರ್ಮಹಾ ಮಹಾದಣ್ಡೋ ದಣ್ಡಧಾರೋ ರಣಪ್ರಿಯಃ ।। ೩೦.

ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ, ಹಕ್ಕಿ, ಮಹಾಸಾಗರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ವಿಶ್ವರೂಪಿ; ಅಧರ್ಮವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ಮಹಾ ದಂಡ, ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದವನು, ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವನು.

ಗೋತಮೋಗೋಪ್ರತಾರಶ್ಚ ಗೋವೃಷೇಶ್ಚರವಾಹನಃ। ಧರ್ಮಕೃದ್ಧರ್ಮಸ್ರಷ್ಟಾ ಚ ಧರ್ಮೋ ಧರ್ಮವಿದುತ್ತಮಃ ।। ೩೦.

ಗೌತಮ, ಹಸುಗಳ ರಕ್ಷಕ, ಎತ್ತಿನ ಒಡೆಯ, ಹಸುಗಳ ಜೊತೆ ಸಂಚರಿಸುವವನು; ಧರ್ಮವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನು, ಧರ್ಮದ ಮೂಲ, ಧರ್ಮವೇ ಆಗಿರುವವನು, ಧರ್ಮವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದವನು.

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಗೋಪ್ತಾ ಗೋವಿನ್ದೋ ಮಾನದೋ ಮಾನ ಏವ ಚ। ತಿಷ್ಠನ್ ಸ್ಥಿರಶ್ಚ ಸ್ಥಾಣುಶ್ಚ ನಿಷ್ಕಮ್ಪಃ ಕಮ್ಪ ಏವ ಚ ।। ೩೦.

ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ರಕ್ಷಕ, ಗೋವಿಂದ, ಗೌರವವನ್ನು ಕೊಡುವವನು ಮತ್ತು ಗೌರವವೇ ಆಗಿರುವವನು; ನಿಂತಿರುವವನು, ಸ್ಥಿರನು, ಅಚಲನು, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಂಪಿಸುವವನು.

ದುರ್ವಾರಣೋ ದುರ್ವಿಷದೋ ದುಃಸಹೋ ದುರತಿಕ್ರಮಃ। ದುರ್ದ್ಧರೋ ದುಷ್ಪ್ರಕಮ್ಪಶ್ಚ ದುರ್ವಿದೋ ದುರ್ಜ್ಜಯೋ ಜಯಃ ।। ೩೦.

ವಶಪಡಿಸಲು ಕಷ್ಟ, ವಿಷ ನೀಡಲು ಕಷ್ಟ, ಸಹಿಸಲು ಕಷ್ಟ, ಮೀರಲು ಕಷ್ಟ; ಹೊರುವುದಕ್ಕೂ ಕಷ್ಟ, ಕಂಪಿಸಲು ಕಷ್ಟ, ತಿಳಿಯಲು ಕಷ್ಟ, ಜಯಿಸಲು ಕಷ್ಟ, ಆದರೆ ಸದಾ ಜಯಶಾಲಿ.

ಶಶಃ ಶಶಾಙ್ಕಃ ಶಮನಃ ಶೀತೋಷ್ಣಂ ದುರ್ಜರಾಽಥ ತೃಟ್। ಆಧಯೋ ವ್ಯಾಧಯಶ್ಚೈವ ವ್ಯಾಧಿಹಾ ವ್ಯಾಧಿಗಶ್ಚ ಹ ।। ೩೦.

ಮೊಲ, ಚಂದ್ರ, ಶಮನ, ಚಳಿ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಯೂ, ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟ, ದಾಹ; ದುಃಖಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಗಳು, ರೋಗವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ರೋಗದಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವವನು.

ಸಹ್ಯೋ ಯಜ್ಞೋ ಮೃಗಾ ವ್ಯಾಧಾ ವ್ಯಾಧೀನಾಮಾಕರೋಽಕರಃ । ಶಿಖಣ್ಡೀ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷಃ ಪುಣ್ಡರೀಕಾವಲೋಕನಃ ।। ೩೦.

ಸಹಿಸುವವನು, ಯಜ್ಞ, ಜಿಂಕೆ, ಬೇಟೆಗಾರ, ರೋಗಗಳ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಮೂಲವಲ್ಲದವನು; ಕಿರೀಟಧಾರಿ, ಕಮಲನೇತ್ರ, ಕಮಲವನ್ನು ನೋಡುವವನು.