ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತ್ವಮನ್ನಮನ್ನಕರ್ತ್ತಾ ಚ ಅನ್ನದಶ್ಚ ತ್ವಮೇವ ಹಿ। ಅನ್ನಸ್ರಷ್ಟಾ ಚ ಪಕ್ತಾ ಚ ಪಕ್ವಭುಕ್ತಪಚೇ ನಮಃ ।। ೩೦.

ನೀನೇ ಅನ್ನ, ಅನ್ನವನ್ನು ಮಾಡುವವನು, ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡುವವನು. ಅನ್ನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನು, ಬೇಯಿಸುವವನು, ಬೇಯಿಸಿದನ್ನನ್ನು ತಿನ್ನುವವನಿಗೂ, ಜೀರ್ಣಿಸುವವನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಜರಾಯುಜೋಽಣ್ಡಜಶ್ಚೈವ ಸ್ವೇದಜೋದ್ಭಿಜ್ಜ ಏವ ಚ। ತ್ವಮೇವ ದೇವದೇವಶೋ ಭೂತಗ್ರಾಮಶ್ಚತುರ್ವಿಧಃ ।। ೩೦.೨೨೬ . ಚರಾಚರಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತ್ವಂ ಪ್ರತಿಹರ್ತ್ತಾ ತ್ವಮೇವ ಚ। ತ್ವಮೇವ ಬ್ರಹ್ಮವಿದುಷಾಮಪಿ ಬ್ರಹ್ಮವಿದಾಂ ವರಃ ।। ೩೦.

ಜರಾಯುಜ, ಅಂಡಜ, ಸ್ವೇದಜ, ಉದ್ಭಿಜ್ಜ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಜೀವಿಗಳೂ ನೀನೇ ದೇವತೆಗಳ ದೇವತೆ, ಭೂತಗಳ ಸಮೂಹ. ಚಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನು, ನಾಶಮಾಡುವವನು ನೀನೇ. ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಅರಿತವರಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನೂ ನೀನೇ.

ಸತ್ತ್ವಸ್ಯ ಪರಮಾ ಯೋನಿರಬ್ವಾಯುಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ನಿಧಿಃ। ಋಕ್ಸಾಮನಿ ತಥೋಙ್ಕಾರಮಾಹುಸ್ತ್ವಾಂ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಃ ।। ೩೦.

ಸತ್ತ್ವಗುಣದ ಪರಮ ಮೂಲನಿಗೆ, ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದ ಪ್ರಕಾಶಗಳ ಖಜಾನೆಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಋಕ್, ಸಾಮ, ಓಂ ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಹವಿರ್ಹಾವೀ ಹವೋ ಹಾವೀ ಹುವಾಂ ವಾಚಾಹುತಿಃ ಸದಾ। ಗಾಯನ್ತಿ ತ್ವಾಂ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಮಗಾ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಃ ।। ೩೦.

ನೀನೇ ಹೋಮದ ದ್ರವ್ಯ, ಹೋಮ ಮಾಡುವವನು, ಹೋಮ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನು, ಸದಾ ವಾಕ್ಹೋಮವೂ ನೀನೇ. ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಸಾಮಗರು, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಯಜುರ್ಮಯೋ ಋಙ್ಮಯಸ್ವ ಸಾಮಾಥರ್ವಮಯಸ್ತಥಾ। ಪಠ್ಯಸೇ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಭಿಸ್ತ್ವಂ ಕಲ್ಪೋಪನಿಷದಾಂ ಗಣೈಃ ।। ೩೦.

ಯಜುರ್ವೇದ, ಋಗ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ, ಅಥರ್ವಣವೇದ ರೂಪನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಕಲ್ಪ ಹಾಗೂ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಗುಂಪುಗಳು ಪಠಿಸುತ್ತವೆ.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾ ವೈಶ್ಯಾಃ ಶೂದ್ರಾ ವರ್ಣಾವರಾಶ್ಚ ಯೇ। ತ್ವಾಮೇವ ಮೇಘಸಙ್ಘಾಶ್ಚ ವಿಶ್ವಸ್ತ ನಿತಗರ್ಜ್ಜಿತಮ್ ।। ೩೦.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳೂ ನೀನೇ. ಮೋಡಗಳ ಗುಂಪುಗಳು, ವಿಶ್ವದ ಘನ ಘರ್ಜನೆ ಕೂಡ ನೀನೇ.

ಸಂವತ್ಸರಸ್ತ್ವಮೃತವೋ ಮಾಸಾ ಮಾಸಾರ್ದ್ಧಮೇವ ಚ। ಕಲಾ ಕಾಷ್ಠಾ ನಿಮೇಷಾಶ್ಚ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಯುಗಾ ಗ್ರಹಾಃ ।। ೩೦.

ನೀನೇ ಸಂವತ್ಸರ, ಋತುಗಳು, ತಿಂಗಳುಗಳು, ಅರ್ಧ ತಿಂಗಳುಗಳು, ಕಾಲದ ಭಾಗಗಳು, ಕ್ಷಣಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಯುಗಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳು.

ವೃಷಾಣಾಂ ಕಕುದಂ ತ್ವಂ ಹಿಗಿರೀಣಾಂ ಶಿಖರಾಣಿ ಚ। ಸಿಂಹೋ ಮೃಗಾಣಾಂ ಪತತಾಂ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋಽನನ್ತಶ್ಚ ಭೋಗಿನಾಮ್ ।। ೩೦.

ಎಮ್ಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುರುಬು ನೀನು, ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಖರಗಳು ನೀನು; ಮೃಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹ, ಹಾರುವವರಲ್ಲಿ ಗರುಡ, ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನಂತ ನೀನೇ.

ಕ್ಷೀರೋದೋ ಹ್ಯುದಧೀನಾಞ್ಚ ಯನ್ತ್ರಾಣಾಂ ಧನುರೇವ ಚ। ವಜ್ರಮ್ಪ್ರಹರಣಾನಾಞ್ಚ ವ್ರತಾನಾಂ ಸತ್ಯಮೇವ ಚ ।। ೩೦.

ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರಸಾಗರ ನೀನು, ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಧನುಸ್ಸು ನೀನು; ಆಯುಧಗಳಲ್ಲಿ ವಜ್ರ ನೀನು, ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ನೀನೇ.

ಇಚ್ಛಾ ದ್ವೇಷಶ್ಚ ರಾಗಶ್ಚ ಮೋಹಃ ಕ್ಷಾಮೋ ದಮಃ ಶಮಃ। ವ್ಯವಸಾಯೋ ಧೃತಿರ್ಲೋಭಃ ಕಾಮಕ್ರೋಧೌ ಜಯಾಜಯೌ ।। ೩೦.

ಆಸೆ, ದ್ವೇಷ, ಆಸಕ್ತಿ, ಮೋಹ, ದೌರ್ಬಲ್ಯ, ನಿಯಮ, ಶಾಂತಿ, ದೃಢನಿಶ್ಚಯ, ಧೈರ್ಯ, ಲೋಭ, ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಜಯ ಮತ್ತು ಸೋಲು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನೀನೇ.

ತ್ವಂ ಗದೀ ತ್ವಂ ಶರೀ ಚಾಪಿ ಖಟ್ವಾಙ್ಗೀ ಝರ್ಝರೀ ತಥಾ । ಛೇತ್ತಾ ಭೇತ್ತಾ ಪ್ರಹರ್ತ್ತಾ ಚ ತ್ವಂ ನೇತಾಪ್ಯನ್ತಕೋ ಮತಃ ।। ೩೦.

ಗದೆಯೂ ನೀನು, ಬಾಣವೂ ನೀನು, ಖಡ್ಗವೂ ನೀನು, ಡಮರೂ ಕೂಡ ನೀನು; ಕತ್ತರಿಸುವವನು, ಒಡೆಯುವವನು, ಹೊಡೆಯುವವನು ನೀನು, ನಾಯಕನೂ ಅಂತ್ಯಕರನೂ ನೀನೇ.

ದಶಲಕ್ಷಣಸಂಯುಕ್ತೋ ಧರ್ಮೋಽರ್ಥಃ ಕಾಮ ಏವ । ಇನ್ದ್ರಃ ಸಮುದ್ರಾಃ ಸರಿತಃ ಪಲ್ವಲಾನಿ ಸರಾಂಸಿ ಚ ।। ೩೦.

ಹತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಧರ್ಮ, ಸಂಪತ್ತು, ಕಾಮ—all ನೀನು; ಇಂದ್ರ, ಸಮುದ್ರಗಳು, ನದಿಗಳು, ಕೆರೆಗಳು, ಸರೋವರಗಳು—all ನೀನೇ.

ಲತಾವಲ್ಲೀ ತೃಣೌಷಧ್ಯಃ ಪಶವೋ ಮೃಗಪಕ್ಷಿಣಃ। ದ್ರವ್ಯಕರ್ಮಗುಣಾರಮ್ಭಃ ಕಾಲಪುಷ್ಪಫಲಪ್ರದಃ ।। ೩೦.

ಬಳ್ಳಿಗಳು, ಕೊಂಬೆಗಳು, ಹುಲ್ಲು, ಔಷಧಿಗಳು, ಪಶುಗಳು, ಕಾಡುಮೃಗಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು; ಪದಾರ್ಥ, ಕ್ರಿಯೆ, ಗುಣಗಳ ಆದಿ, ಕಾಲ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನೀನೇ.

ಆದಿಶ್ವಾನ್ತಶ್ಚ ಮಧ್ಯಶ್ಚ ಗಾಯತ್ರ್ಯೋಙ್ಕಾರ ಏವ ಚ। ಹರಿತೋ ಲೋಹಿತಃ ಕೃಷ್ಣೋ ನೀಲಃ ಪೀತಸ್ತಥಾರುಣಃ ।। ೩೦.

ಆದಿ, ಅಂತ್ಯ, ಮಧ್ಯ—all ನೀನು; ಗಾಯತ್ರಿ, ಓಂಕಾರ—all ನೀನು; ಹಸಿರು, ಕೆಂಪು, ಕಪ್ಪು, ನೀಲಿ, ಹಳದಿ, ಅರಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನೀನೇ.

ಕದ್ರುಶ್ಚ ಕಪಿಲಶ್ಚೈವ ಕಪೋತೋ ಮೇಚಕಸ್ತಥಾ। ಸುವರ್ಣರೇತಾ ವಿಖ್ಯಾತಃ ಸುವರ್ಣ ಶ್ಚಾಪ್ಯತೋ ಮತಃ ।। ೩೦.

ಕದ್ರು, ಕಪಿಲ, ಕಪೋಟ, ಮೇಚಕ; ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಸುವರ್ಣರೇತ, ಸುವರ್ಣ—ಇವನ್ನೂ ನೀನೇ.

ಸುವರ್ಣನಾಮಾ ಚ ತಥಾ ಸುವರ್ಣಪ್ರಿಯ ಏವ ಚ। ತ್ವಮಿನ್ದ್ರೋಽಥ ಯಮಶ್ಚೈವ ವರುಣೋ ಧನದೋಽನಲಃ ।। ೩೦.

ಸುವರ್ಣನಾಮ, ಸುವರ್ಣಪ್ರಿಯ; ನೀನು ಇಂದ್ರ, ಯಮ, ವರुण, ಕುಬೇರ, ಅಗ್ನಿಯೂ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ.

ಉತ್ಫುಲ್ಲಶ್ಚಿತ್ರಭಾನುಶ್ಚ ಸ್ವರ್ಭಾನುರ್ಭಾನುರೇವ ಚ। ಹೋತ್ರಂ ಹೋತಾ ಚ ಹೋಮಸ್ತ್ವಂ ಹುತಞ್ಚ ಪ್ರಹುತಂ ಪ್ರಭುಃ ।। ೩೦.

ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಳಿದವನು, ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದವನು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನೂ ನೀನು; ಸ್ವರ್ಭಾನು, ಭಾನು; ಹೋಮದ್ರವ್ಯ, ಹೋಮಕರ್ಮ, ಹೋಮ, ಹುತ, ಪ್ರಹುತ, ಪ್ರಭು—all ನೀನೇ.

ಸುಪರ್ಣಞ್ಚ ತಥಾ ಬ್ರಹ್ಮ ಯಜುಷಾಂ ಶತರುದ್ರಿಯಮ್। ಪವಿತ್ರಾಣಾಂ ಪವಿತ್ರಂ ಚ ಮಙ್ಗಲಾನಾಞ್ಚ ಮಙ್ಗಲಮ್ ।। ೩೦.

ಸುಪರ್ಣ, ಬ್ರಹ್ಮ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಶತರುದ್ರ—all ನೀನು; ಪವಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ, ಶುಭಗಳಲ್ಲಿ ಶುಭವೂ ನೀನೇ.

ಗಿರಿಃ ಸ್ತೋಕಸ್ತಥಾ ವೃಕ್ಷೋ ಜೀವಃ ಪುದ್ಗಲ ಏವ ಚ। ಸತ್ತ್ವಂ ತ್ವಞ್ಚ ರಜಸ್ತ್ವಞ್ಚ ತಮಶ್ಚ ಪ್ರಜನಂ ತಥಾ ।। ೩೦.

ಪರ್ವತ, ಗುಡ್ಡ, ಮರ, ಜೀವ, ವ್ಯಕ್ತಿ—all ನೀನು; ಸತ್ವ, ರಜ, ತಮಸ್ಸು, ಸೃಷ್ಟಿ—all ನೀನೇ.

ಪ್ರಾಣೋಽಪಾನಃ ಸಾಮಾನಶ್ಚ ಉದಾನೋ ವ್ಯಾನ ಏವ ಚ। ಉನ್ಮೇಷಶ್ಚೈವ ಮೇಷಶ್ಚ ತಥಾ ಜೃಮ್ಭಿತಮೇವ ಚ ।। ೩೦.

ಪ್ರಾಣ, ಅಪಾನ, ಸಮಾನ, ಉದಾನ, ವ್ಯಾನ—all ನೀನು; ಕಣ್ಣು ತೆಗೆಯುವುದು, ಕುರಿ, ಜಂಭ—all ನೀನೇ.

ಲೋಹಿತಾಙ್ಗೋ ಗದೀ ದಂಷ್ಟ್ರೀ ಮಹಾವಕ್ತ್ರೋ ಮಹೋದರಃ। ಸುಚಿರೋಮಾ ಹರಿಚ್ಛ್ಮಶ್ರುರೂರ್ದ್ಧ್ವಕೇಶಸ್ತ್ರಿಲೋಚನಃ ।। ೩೦.

ಕೆಂಪು ದೇಹ, ಗದಾಧಾರಿ, ದೊಡ್ಡ ಹಲ್ಲು, ವಿಶಾಲ ಬಾಯಿ, ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆ; ಸುಂದರ ಕೂದಲು, ಹಸಿರು ದಾಡಿ, ಎತ್ತರವಾದ ಕೂದಲು, ಮೂವರು ಕಣ್ಣು—all ನೀನೇ.

ಗೀತವಾದಿತ್ರನೃತ್ಯಾಙ್ಗೋ ಗೀತವಾದನಕಪ್ರಿಯಃ। ಮತ್ಸ್ಯೋ ಜಲೀ ಜಲೋ ಜಲ್ಯ ಜವಃ ಕಾಲಃ ಕಲೀ ಕಲಃ ।। ೩೦.

ಹಾಡು, ವಾದ್ಯ, ನೃತ್ಯಗಳ ಅಂಗಗಳು ನೀನು; ಹಾಡುವುದನ್ನು, ವಾದ್ಯವನ್ನೂ ಇಷ್ಟಪಡುವವನು ನೀನು; ಮೀನು, ಜಲಚರ, ನೀರು, ಜಲಸ್ವರೂಪಿ, ವೇಗ, ಕಾಲ, ಕಲಿಯುಗ, ಕಾಲ—all ನೀನೇ.

ವಿಕಾಲಶ್ಚ ಸುಕಾಲಶ್ಚ ದುಷ್ಕಾಲಃ ಕಲನಾಶನಃ। ಮೃತ್ಯುಶ್ಚೈವ ಕ್ಷಯೋಽನ್ತಶ್ಚ ಕ್ಷಮಾಪಾಯಕರೋ ಹರಃ ।। ೩೦.

ಕೆಟ್ಟ ಕಾಲ, ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾಲ, ಕಷ್ಟದ ಕಾಲ, ಕಾಲವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು ನೀನು; ಮರಣ, ಕ್ಷಯ, ಅಂತ್ಯ, ಭೂಮಿಯ ದುಃಖವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವವನು ನೀನೇ.

ಸಂವರ್ತ್ತಕೋಽನ್ತಕಶ್ಚೈವ ಸಂವರ್ತ್ತಕಬಲಾಹಕೌ। ಘಟೋ ಘಟೀಕೋ ಘಣ್ಟೀಕೋ ಚೂಡಾಲೋಲಬಲೋ ಬಲಮ್ ।। ೩೦.

ಸಂವर्तಕ, ಅಂತ್ಯಕರ, ಸಂವर्तಕ ಮೇಘಗಳು—all ನೀನು; ಕುಂಭ, ಚಿಕ್ಕ ಕುಂಭ, ಘಂಟೆ, ಕಿರೀಟ, ಆಟವಾಡುವವನು, ಶಕ್ತಿ—all ನೀನೇ.

ಬ್ರಹ್ಮಕಾಲೋಽಗ್ನಿವಕ್ತ್ರಶ್ಚ ದಣ್ಡೀ ಮುಣ್ಡೀ ಚ ದಣ್ಡಧೃಕ್। ಚತುರ್ಯುಗಶ್ಚತುರ್ವೇದಶ್ಚತುರ್ಹೋತ್ರಶ್ಚತುಷ್ಪಥಃ ।। ೩೦.

ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಾಲ, ಅಗ್ನಿಮುಖ, ದಂಡಧಾರಿ, ಮುಂಡ, ದಂಡ ಹಿಡಿದವನು ನೀನು; ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳು, ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಹೋತರ, ನಾಲ್ಕು ಮಾರ್ಗ—all ನೀನೇ.

ಚತುರಾ ಶ್ರಮವೇತ್ತಾ ಚ ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯಕರಶ್ಚ ಹ। ಕ್ಷರಾಕ್ಷರಪ್ರಿಯೋ ಧೂರ್ತ್ತೋಽಗಣ್ಯೋಽಗಣ್ಯಗಣಾಧಿಪಃ ।। ೩೦.

ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವವಳು, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವವಳು; ನಾಶವಾಗುವ ಮತ್ತು ನಾಶವಾಗದ ಎರಡನ್ನೂ ಇಷ್ಟಪಡುವವಳು, ಚಾತುರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿರುವವಳು, ಎಣಿಸಲಾಗದವಳು, ಎಣಿಸಲಾಗದ ಗುಂಪುಗಳ ನಾಯಕಿ.

ರುದ್ರಾಕ್ಷಮಾಲ್ಯಾಮ್ಬರಧರೋ ಗಿರಿಕೋ ಗಿರಿಕಪ್ರಿಯಃ। ಶಿಲ್ಪೀಶಃ ಶಿಲ್ಪಿನಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸರ್ವಶಿಲ್ಪಪ್ರವರ್ತ್ತಕಃ ।। ೩೦.

ರುದ್ರಾಕ್ಷಮಾಲೆ ಧರಿಸಿ, ಸುಂದರ ವಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವಳು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವಳು; ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಿಗಳಿಗೆ ಅಧಿಪತಿ, ಶಿಲ್ಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು, ಎಲ್ಲಾ ಕಲೆಗಳ ಪ್ರಾರಂಭಕಾರಿಣಿ.

ಭಗನೇತ್ರಾನ್ತಕಶ್ಚನ್ದ್ರಃ ಪೂಷ್ಣೋ ದನ್ತವಿನಾಶನಃ। ಗೂಢಾವರ್ತ್ತಶ್ಚ ಗೂಢಶ್ಚ ಗೂಢಪ್ರತಿನಿಷೇವಿತಾ ।। ೩೦.

ಭಗನ ಕಣ್ಣನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದವಳು, ಚಂದ್ರನಂತೆ, ಪೂಷಣನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಮುರಿದವಳು; ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವವಳು, ಅಡಗಿರುವವಳು, ಅಡಗಿರುವವರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವಳು.

ತರಣಸ್ತಾ ರಕಶ್ಚೈವ ಸರ್ವಭೂತಸುತಾರಣಃ। ಧಾತಾ ವಿಧಾತಾ ಸತ್ವಾನಾಂ ನಿಧಾತಾ ಧಾರಣೋ ಧರಃ ।। ೩೦.

ಸೂರ್ಯನು, ರಕ್ಷಕನು, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನು; ಉಳಿಸುವವನು, ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನು, ಸ್ಥಾಪಕನು, ಬೆಂಬಲಿಸುವವನು ಮತ್ತು ಭಾರವಹಿಸುವವನು.