ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತೇಷಾಮುದೀರ್ಣ ವೀರ್ಯಾಣಾಂ ಗನ್ಧರ್ವಾಣಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ನಾಮಾನಿ ಕೀರ್ತ್ತ್ಯಮಾನಾನಿ ಶ್ರೃಣುಧ್ವಂ ಮೇ ವಿವಕ್ಷತಃ ॥ ೮.

ಅಂತಹ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಗಂಧರ್ವರು, ಅವರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ, ನೀವು ಕೇಳಿರಿ.

ಹಿರಣ್ಯರೋಮಾ ಕಪಿಲಃ ಸುಲೋಮಾ ಮಾಗಧಸ್ತಥಾ। ಚನ್ದ್ರಕೇತುಶ್ಚ ವೈ ಗಾಙ್ಗೋ ಗೋದಶ್ಚೈವ ಮಹಾಬಲಃ ॥ ೮.

ಹಿರಣ್ಯರೋಮ, ಕಪಿಲ, ಸುಲೋಮ, ಮಾಘಧ, ಗಂಗೆಯವರಾದ ಚಂದ್ರಕೇತು ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಗೋದ—ಇವರು.

ಮಹಾವಿದ್ಯಾವದಾತಾನಾಂ ವಿಕ್ರಾನ್ತಾನಾಂ ತಪಸ್ವಿನಾಮ್। ಇತ್ಯೇವಮಾದಿರ್ಹಿ ಗಣೋ ದ್ವೇ ಚಾನ್ಯೇ ಚ ಸುಲೋಚನೇ ॥ ೮.

ಇಂತಿ ಮಹಾ ವಿದ್ಯೆಯುಳ್ಳ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಕಿನ್ನರರ ಗುಂಪು ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳೂ ಇದ್ದವೆ, ಸುಂದರ ಕಣ್ಣುಗಳವಳೇ.

ಶಿವಾ ಚ ಸುಮನಾಶ್ಚೈವ ತಾಭ್ಯಾಮಪಿ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಉತ್ಪಾದಿತಾ ವಿಶ್ರವಸಾ ವಿದ್ಯಾಚರಣಗೋಚರಾಃ ॥ ೮.

ಶಿವಾ ಮತ್ತು ಸುಮನಾ—ಈ ಇಬ್ಬರಿಂದಲೂ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವಿಶ್ರವಸನು ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು.

ಶೈವೇಯಾಶ್ಚೈವ ವಿಕ್ರಾನ್ತಾಸ್ತಥಾ ಸೌಮನಸೋ ಗಣಾಃ। ಏತೈರ್ವ್ಯಾಪ್ತಮಿದಂ ಲೋಕಂ ವಿದ್ಯಾಧರಗಣೈಸ್ತ್ರಿಭಿಃ ॥ ೮.

ಶೈವೆಯರು, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಸೌಮನಸ ಗುಂಪುಗಳು—ಈ ಮೂರು ವಿಧದ ವಿದ್ಯಾಧರ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಈ ಲೋಕ ತುಂಬಿದೆ.

ಏಭ್ಯೋಽನೇಕಾನಿ ಜಾತಾನಿ ಅಮ್ಬರಾನ್ತರಚಾರಿಣಾಮ್। ಲೋಕೇ ಗಣಶತಾನ್ಯೇವ ವಿದ್ಯಾಘರವಿಚೇಷ್ಟಿತಾತ್ ॥ ೮.

ಇವರಿಂದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿವೆ. ವಿದ್ಯಾಧರರ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಗುಂಪುಗಳು ಉಂಟಾದವು.

ಅಶ್ವಮುಖಾಶ್ಚ ತೇನೈವ ವಿಕ್ರಾನ್ತೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಉತ್ಪಾದಿತಾ ಹ್ಯಶ್ವಮುಖಾಃ ಕಿನ್ನರಾಂಸ್ತಾನ್ನಿಬೋಧತ ॥ ೮.

ಅದೇ ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ ಅಶ್ವಮುಖ ಕಿನ್ನರರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಆ ಅಶ್ವಮುಖ ಕಿನ್ನರರ ಬಗ್ಗೆ ಈಗ ಕೇಳಿರಿ.

ಸಮುದ್ರಃ ಸೇನಃ ಕಾಲಿನ್ದೋ ಮಹಾನೇತ್ರೋ ಮಹಾಬಲಃ। ಸುವರ್ಣಘೋಷಃ ಸುಗ್ರೀವೋ ಮಹಾಘೋಷಶ್ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ ೮.

ಸಮುದ್ರ, ಸೇನ, ಕಾಲಿಂದ, ಮಹಾನೇತ್ರ—ಮಹಾ ಬಲಶಾಲಿಗಳು; ಸುವರ್ಣಘೋಷ, ಸುಗ್ರೀವ, ಮಹಾಘೋಷ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು.

ಇತ್ಯೇವಮಾದಿರ್ಹಿ ಗಣಃ ಕಿನ್ನರಾಣಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ಹಯಾನನಾನಾಂ ವಿದ್ವದ್ಭಿರ್ವಿಸ್ತೀರ್ಣಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತ್ಯತೇ ॥ ೮.

ಇಂತಿ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಅಶ್ವಮುಖ ಕಿನ್ನರರ ಗುಂಪು ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಪಂಡಿತರಿಂದ ವಿವರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಗುಂಪು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ತಥಾಸಮುತ್ಥಿತೇನೈವ ವಿಕ್ರಾನ್ತೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಉತ್ಪಾದಿತಾ ನರಮುಖಾಃ ಕಿನ್ನರಾಃ ಶಾಂಶಪಾಯನಾಃ ॥ ೮.

ಹಾಗೆಯೇ, ಅದೇ ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ ಮಾನವನ ಮುಖವಿರುವ ಕಿನ್ನರರು, ಶಾಂಶಪಾಯನರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಹರಿಷೇಣಃ ಸುಷೇಣಶ್ಚ ವಾರಿಷೇಣಶ್ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್। ರುದ್ರದತ್ತೇನ್ದ್ರದತ್ತೌ ಚ ಚನ್ದ್ರದ್ರುಮ ಮಹಾದ್ರುಮೌ ॥ ೮.

ಹರಿಷೇಣ, ಸುಷೇಣ, ವಾರಿಷೇಣ—ಇವರು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು; ರುದ್ರದತ್ತ, ಇಂದ್ರದತ್ತ, ಚಂದ್ರದ್ರುಮ ಮತ್ತು ಮಹಾದ್ರುಮ—ಇವರು ಕೂಡ ಇದ್ದರು.

ಬಿನ್ದುಶ್ಚ ಬಿನ್ದುಸಾರಶ್ಚ ಚನ್ದ್ರವಂಶಾಶ್ಚ ಕಿನ್ನರಾಃ। ಇತ್ಯೇತೇ ಕಿನ್ನರಾಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಲೋಕೇ ಖ್ಯಾತಾಃ ಸುಶೋಭನಾಃ ॥ ೮.

ಬಿಂದು, ಬಿಂದುಸಾರ, ಚಂದ್ರವಂಶ ಮತ್ತು ಕಿನ್ನರರು—ಇವರು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಸುಂದರವಾದ ಕಿನ್ನರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು.

ನೃತ್ಯಗೀತಪ್ರಗಲ್ಭಾನಾಮೇತೇಷಾಂ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ। ಲೋಕೇ ಗಣಶತಾನ್ಯೇವ ಕಿನ್ನರಾಣಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ॥ ೮.

ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಈ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಕಿನ್ನರರಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ片ಪಾಡಿದ ಅನೇಕ ಶತಾರು ಗುಂಪುಗಳು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇದ್ದವೆ.

ಯಕ್ಷಾ ಯಕ್ಷೋಪಶಾನ್ತಶ್ಚ ಲೌಹೇಯಾ ರೂಪಶಾಲಿನೀ। ದುಹೀತಾ ಸುರವಿನ್ದೇತಿ ಪ್ರಕಾಶಾ ಸಿದ್ಧಸಮ್ಮತಾ ॥ ೮.

ಯಕ್ಷ, ಯಕ್ಷೋಪಶಾಂತ, ರೂಪವಂತಿಯಾದ ಲೌಹೇಯಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶವಾದ ಸುರವಿಂದಾ ಎಂಬ ಪುತ್ರಿ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸಿದ್ಧರಿಂದ ಗೌರವ ಪಡೆದವರು.

ಉಪಾಯಾಕೇತನಸ್ಯಾಹಿ ಸ್ವಯಮುತ್ಪಾದಿತೋ ಗಣಃ । ಕರಾಲಕೇನ ಭೂತಾನಾಂ ತೇಷಾಂ ನಾಮಾನಿ ಮೇ ಶ್ರೃಣು ॥ ೮.

ಉಪಾಯಾಕೇತನರಿಂದ ಸ್ವತಃ ಒಂದು ಗುಂಪು ಹುಟ್ಟಿತು; ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕರಾಳಕನು ಇಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಈಗ ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.

ಭೂತಾ ಭೂತಗಣೈರ್ಜ್ಞೇಯಾ ಆವೇಶಕನಿವೇಶಕಾಃ। ಇತ್ಯೇವಮಾದಿರ್ಹಿ ಗಣೋ ಭೂಮಿಗೋಚರಕಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೮.

ಭೂತರು ಮತ್ತು ಅವರ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಆವೇಶಕ ಮತ್ತು ನಿವೇಶಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಈ ಗುಂಪು ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ವಿಜ್ಞೇಯ ಇಹ ಲೋಕೇಽಸ್ಮಿನ್ ಭೂತಾನಾಂ ಭೂತನಾಯಕಃ। ಯೇ ಉತ್ಕೃಷ್ಟಾ ಭವನ್ತ್ಯೇಷಾಮಮ್ಬರಾನ್ತರಚಾರಿಣಾಮ್। ವೃಕ್ಷಾಗ್ರಮಾತ್ರಮಾಕಾಶಂ ತೇ ಚರನ್ತಿ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೮.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭೂತರ ನಾಯಕನನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದವರು ಮರದ ಎತ್ತರದಷ್ಟು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ತತ್ರೇಮೇ ದೇವಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಪ್ರಾಯೇಣ ಕಥಿತಾ ಮಯಾ। ದೇವೋಪಸ್ಥಾನನಿರತಾ ವಿಜ್ಞೇಯಾಸ್ತೇ ಯಶಸ್ವಿನಃ ॥ ೮.

ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರನ್ನು ಬಹುಪಾಲು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಅವರು ದೇವರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ, ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ನಾರಾಯಣಂ ಸುರಗುರುಂ ವಿರಜಂ ಪುಷ್ಕರೇಕ್ಷಣಮ್। ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಞ್ಚ ತಥಾ ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರಂ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಮ್ ॥ ೮.

ನಾರಾಯಣ, ದೇವತೆಗಳ ಗುರು, ವಿರಜ, ಕಮಲನಯನ, ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳ ಸ್ವಯಂಭುವೂ ಕೂಡ—

ಶಙ್ಕರಞ್ಚ ಮಹಾದೇವಮೀಶಾನಞ್ಚ ಜಗತ್ಪ್ರಭುಮ್। ಇನ್ದ್ರಪೂರ್ವಾಂಸ್ತಥಾ ದಿತ್ಯಾನ್ ರುದ್ರಾಂಶ್ಚ ವಸುಭಿಃ ಸಹ ॥ ೮.

ಶಂಕರ, ಮಹಾದೇವ, ಈಶಾನ, ಜಗತ್ಪ್ರಭು, ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಆದಿತ್ಯರು, ರುದ್ರರು ಮತ್ತು ವಸುಗಳೂ ಕೂಡ—

ಉಪತಸ್ಥುಃ ಸಗನ್ಧರ್ವಾ ನೃತ್ತ್ಯಗೀತವಿಶಾರದಾಃ। ತ್ರಿದಶಾಃ ಸರ್ವಲೋಕಸ್ಥಾ ನಿಪುಣಾ ಗೀತವಾದಿನಃ ॥ ೮.

ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ片ಪಾಡಿದ ಗಂಧರ್ವರು ಸೇವೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ದೇವತೆಗಳು ಹಾಡು ಮತ್ತು ವಾದ್ಯದಲ್ಲಿ片ಪಾಡಿದವರಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದರು.

ಹಂಸೋ ಜ್ಯೇಷ್ಠಃ ಕನಿಷ್ಠೋಽನ್ಯೋ ಮಧ್ಯಮೌ ಚ ಹಹಾ ಹುಹೂಃ। ಚತುರ್ಥೋ ಧಿಷಣಶ್ಚೈವ ತತೋ ವಾಸಿರುಚಿಸ್ತಥಾ ॥ ೮.

ಹಂಸನು ಹಿರಿಯನು, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಕಿರಿಯನು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಹಾ ಮತ್ತು ಹುಹೂ, ನಾಲ್ಕನೆಯವನು ಧಿಷಣ, ನಂತರ ವಾಸಿರುಚಿ.

ಷಷ್ಠಸ್ತು ತುಮ್ಬುರುಸ್ತೇಷಾಂ ತತೋ ವಿಶ್ವಾವಸುಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಇಮಾಶ್ಚಾಪ್ಸರಸೋ ದಿವ್ಯಾ ವಿಹಿತಾಃ ಪುಣ್ಯಲಕ್ಷಣಾಃ ॥ ೮.

ಆರು ಜನರಲ್ಲಿ ಆರನೆಯವನು ತುಂಭೂರು, ನಂತರ ವಿಶ್ವಾವಸು ಎಂದು ಹೆಸರಿದೆ; ಇವರು ದೈವಿಕ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಪ್ಸರಸರು.

ಸುಷುವೇಽಷ್ಟೌ ಮಹಾಭಾಗಾ ವರಿಷ್ಠಾ ದೇವಪೂಜಿತಾಃ। ಅನವದ್ಯಾಮನವಶಾಮನ್ವತಾಂ ಮದನಪ್ರಿಯಾಮ್। ಅರೂಷಾಂ ಸುಭಗಾಂ ಭಾಸೀ ಮರಿಷ್ಟಾಽಷ್ಟೌ ವ್ಯಜಾಯತ ॥ ೮.

ಎಂಟು ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತರು, ಜನ್ಮ ಪಡೆದರು: ಅನವದ್ಯಾ, ಅನವಶಾ, ಅನ್ವತೀ, ಮದನಪ್ರಿಯಾ, ಅರೂಷಾ, ಸುಭಗಾ, ಭಾಸೀ ಮತ್ತು ಮರಿಷ್ಠಾ—ಈ ಎಂಟು ಜನ್ಮ ಪಡೆದರು.

ಮನೋವತೀ ಸುಕೇಶಾ ಚ ತುಮ್ಬುರೋಸ್ತು ಸುತೇ ಉಭೇ। ಪಞ್ಚಚೂಡಾಸ್ತ್ವಿಮಾ ದಿವ್ಯಾ ದೈವಿಕ್ಯೋಽಪ್ಸರಸೋ ದಶ ॥ ೮.

ಮನೋವತೀ ಮತ್ತು ಸುಕೇಶಾ, ಇಬ್ಬರೂ ತುಂಭೂರಿನ ಪುತ್ರಿಯರು; ಈ ಐದು ಮುಡುಪು ತಲೆಯ ದೈವಿಕ ಅಪ್ಸರಸರು, ಒಟ್ಟು ಹತ್ತು ಜನ ದೈವಿಕ ಮೂಲದವರು.

ಮೇನಕಾ ಸಹಜನ್ಯಾ ಚ ಪರ್ಣಿನೀ ಪುಞ್ಜಿಕಸ್ಥಲಾ। ಘೃತಸ್ಥಲಾ ಘೃತಾಚೀ ಚ ವಿಶ್ವಾಚೀ ಪೂರ್ವಚೀತ್ಯಪಿ। ಪ್ರಮ್ಲೋಚೇತ್ಯಭಿವಿಖ್ಯಾತಾನುಮ್ಲೋಚನ್ತೀ ತಥೈವ ಚ ॥ ೮.

ಮೇನಕಾ, ಸಹಜನ್ಯಾ, ಪರ್ಣಿನೀ, ಪುಂಜಿಕಸ್ಥಲಾ, ಘೃತಸ್ಥಲಾ, ಘೃತಾಚೀ, ವಿಶ್ವಾಚೀ, ಪೂರ್ವಚೀ, ಪ್ರಮ್ಲೋಚಾ ಮತ್ತು ಅನುಮ್ಲೋಚಂತೀ—ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು.

ಅನಾದಿನಿಧನಸ್ಯಾಥ ಜಜ್ಞೇ ನಾರಾಯಣಸ್ಯ ಯಾ। ಊರೋಃ ಸರ್ವಾನವದ್ಯಾಙ್ಗೀ ಉರ್ವಶ್ಯೇಕಾದಶೀ ಸ್ಮೃತಾ ॥ ೮.

ಆದಿಯೂ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದ ನಾರಾಯಣನ ಉರುದಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳು ದೋಷರಹಿತವಾದ ಉರ್ವಶಿ ಎಂಬ ಹದಿನೊಂದನೆಯವಳು ಜನ್ಮ ಪಡೆದಳು.

ಮೇನಸ್ಯ ಮೇನಕಾ ಕನ್ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಹೃಷ್ಟಚೇತಸಃ । ಸರ್ವಾಶ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮ ವಾದಿನ್ಯೋ ಮಹಾಯೋಗಾಶ್ಚ ತಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ ೮.

ಮೇನಕಾ ಎಂಬಳು ಮೇನಾದ ಪುತ್ರಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆನಂದಪಡಿಸಿದಳು; ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸುವವರು ಮತ್ತು ಮಹಾಯೋಗಿನಿಯರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಗಣಾ ಅಪ್ಸರಸಾಙ್ಖ್ಯಾತಾಃ ಪುಣ್ಯಾಸ್ತೇ ವೈ ಚತುರ್ದ್ದಶ। ಆಹೂತಾಃ ಶೋಭಯನ್ತಶ್ಚ ಗಣಾ ಹ್ಯೇತೇ ಚತುರ್ದ್ದಶ ॥ ೮.

ಅಪ್ಸರಸರ ಗುಂಪುಗಳು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಂಖ್ಯೆಯವಷ್ಟಿವೆ, ಅವು ಪವಿತ್ರವಾದವು; ಈ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಗುಂಪುಗಳು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಸದಾ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ತರುತ್ತವೆ.