ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಸನ್ತಿ ಮೇ ಬಹವೋ ರುದ್ರಾಃ ಶೂಲಹಸ್ತಾಃ ಕಪರ್ದ್ದಿನಃ। ಏಕಾದಶಾವಸ್ಥಗತಾ ನಾನ್ಯಂ ವೇಝಿ ಮಹೇಶ್ವರಮ್ ।। ೩೦.

ನನ್ನ ಬಳಿ ಅನೇಕ ರುದ್ರರು ಇದ್ದಾರೆ, ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದವರು, ಜಟಾಧಾರಿಗಳು, ಹನ್ನೊಂದು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವವರು; ನಾನು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ಮಹೇಶ್ವರನೆಂದು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಸರ್ವೇ ನಿಮನ್ತ್ರಿತಾ ದೇವಾ ಯೇನ ಈಶೋ ನಿಮನ್ತ್ರಿತಃ। ಯಥಾಹಂ ಶಙ್ಕರಾದೂರ್ದ್ಧ್ವಂ ನಾನ್ಯಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ದೈವತಮ್। ತಥಾ ದಕ್ಷಸ್ಯ ವಿಪುಲೋ ಯಜ್ಞೋಽಯಂ ನ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೩೦.

ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಸ್ವಾಮಿ ಕೂಡ ಆಹ್ವಾನಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಶಂಕರನಿಗಿಂತ ಮೇಲೊಂದು ದೇವರನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ದಕ್ಷನ ಈ ಮಹಾ ಯಜ್ಞವೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗದು.

ಏತನ್ಮಖೇ ಶೂರ ಸುವರ್ಣಪಾತ್ರೇ ಹವಿಃ ಸಮಸ್ತಂ ವಿಧಿಮನ್ತ್ರಪೂತಮ್। ವಿಷ್ಣೋರ್ನಯಾಮ್ಯಪ್ರತಿಮಸ್ಯ ಸರ್ವಂ ಪ್ರಭೋರ್ವಿಭೋ ಹ್ಯಾಹವನೀಯನಿತ್ಯಮ್ ।। ೩೦.

ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ, ವೀರನೇ, ನಾನು ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಿ-ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧವಾಗಿಸಿದ ಹವಿಯನ್ನು ಬಂಗಾರದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ, ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಅಪೂರ್ವನಾದ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆ ಮಹಾಪ್ರಭುವು ಯಾವಾಗಲೂ ಆಹವನೀಯಾಗ್ನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯನು.

ಗತಾಸ್ತು ದೇವತಾ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಶೈಲರಾಜಸುತಾ ತದಾ। ಉವಾಚ ವಚನಂ ಸಾಧ್ವೀ ದೇವಂ ಪಶುಪತಿಂ ತದಾ ।। ೩೦.

ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಹೋದ ನಂತರ, ಪರ್ವತರಾಜನ ಮಗಳು ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಪಶುಪತಿಯನ್ನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಳು.

ಭಗವನ್ ವ್ಕ ಗತಾ ಹ್ಯೇತೇ ದೇವಾ- ಶಕ್ರಪುರೋಗಮಾಃ । ಬೂಹಿ ತತ್ತ್ವೇನ ತತ್ತ್ವಜ್ಞ ಸಂಶಯೋ ಮೇ ಮಹಾನಯಮ್ ।। ೩೦.

ಪ್ರಭು, ಇಂದ್ರನನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯುವವನೇ, ನನಗೆ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಶಯವಿದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳು.

ದಕ್ಷೋ ನಾಮ ಮಹಾಭಾಗೋ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಪತಿರೂತ್ತಮಃ। ಹಯಮೇಧೇನ ಯಜತೇ ತತ್ರ ಯಾನ್ತಿ ದಿವೌಕಸಃ ।। ೩೦.

ದಕ್ಷನು ಎಂಬ ಮಹಾಭಾಗನು, ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ದೇವತೆಗಳು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಯಜ್ಞಮೇತಂ ಮಹಾಭಾಗ ಕಿಮರ್ಥಂ ನ ಗತೋಽಸಿ ವೈ। ಕೇನ ವಾ ಪ್ರತಿಷೇಧೇನ ಗಮನಂ ಪ್ರತಿಷಿಧ್ಯತೇ ।। ೩೦.

ಮಹಾಭಾಗನೆ, ಈ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ನೀನು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಹೋಗಿಲ್ಲಿ? ಯಾವ ನಿರ್ಬಂಧದಿಂದ ನಿನ್ನ ಹೋದನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗಿದೆ?

ಸುರೈರೇವ ಮಹಾಭಾಗೇ ಸರ್ವಮೇತದನುಷ್ಠಿತಮ್। ಯಜ್ಞೇಷು ಮಮ ಸರ್ವೇಷು ನ ಭಾಗ ಉಪಕಲ್ಪಿತಃ ।। ೩೦.

ಮಹಾಭಾಗೆ, ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಯಾವ ಭಾಗವೂ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ.

ಪೂರ್ವೋಪಾಯೋಪಪನ್ನೇನ ಮಾರ್ಗೇಣ ವರವರ್ಣಿನಿ। ನ ಮೇ ಸುರಾಃ ಪ್ರಯಚ್ಛನ್ತಿ ಭಾಗಂ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಧೀಮತಃ ।। ೩೦.

ಸುಂದರಿಯೇ, ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ದೇವತೆಗಳು ನನಗೆ ಯಜ್ಞದ ಭಾಗವನ್ನು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ, ನಾನು ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದರೂ ಸಹ.

ಭಗವನ್ ಸರ್ವದೇವೇಷು ಪ್ರಭಾವಾನಧಿಕೋ ಗುಣೈಃ । ಅಜೇಯಶ್ಚಾಪ್ಯಧೃಷ್ಯಶ್ಚ ತೇಜಸಾ ಯಶಸಾ ಶ್ರಿಯಾ ।। ೩೦.

ಪ್ರಭು, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ, ಕೀರ್ತಿಯಿಂದ, ಶ್ರೀಯಿಂದ, ನೀನು ಜಯಿಸಲಾರದವನು, ಯಾರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಅನೇನ ತು ಮಹಾಭಾಗ ಪ್ರತಿಷೇಧೇನ ನಾಮತಃ । ಅತೀವ ದುಃಖಮಾಪನ್ನಾ ವೇಪಥುಶ್ಚ ಮಮಾನಘ ।। ೩೦.

ಮಹಾಭಾಗನೆ, ಈ ಹೆಸರಿನ ನಿರ್ಬಂಧದಿಂದ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ದುಃಖವಾಗಿದೆ, ನಿರ್ದೋಷಿಯೇ, ನಾನು ಕಂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಕಿಂ ನಾಮ ದಾನಂ ನಿಯಮನ್ತಪೋ ವಾ ಕುರ್ಯ್ಯಾಮಹಂ ಯೇನ ಪತಿರ್ಮಮಾದ್ಯ। ಲಭೇತ ಭಾಗಂ ಭಗವಾನಚಿನ್ತ್ಯೋ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಚಾರ್ದ್ಧಂ ತ್ವಥ ವಾ ತೃತೀಯಮ್ ।। ೩೦.

ನಾನು ಇಂದು ಯಾವ ದಾನ, ನಿಯಮ ಅಥವಾ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಬೇಕು, যাতে ನನ್ನ ಪ್ರಭು, ಆ ಅಚಿಂತ್ಯನು, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧವಾದರೂ ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರನೇ ಭಾಗವಾದರೂ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ?

ಏವಂ ಬ್ರುವಾಣಾಂ ಭಗವಾನಚಿನ್ತ್ಯಃ ಪತ್ನೀಂ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಃ ಕ್ಷುಭಿತಾಮುವಾಚ। ನ ವೇತ್ಸಿ ದೇವೇಶಿ ಕೃಶೋದರಾಙ್ಗಿ ಕಿಂ ನಾಮ ಯುಕ್ತಂ ವಚನನ್ತವೇದಮ್ ।। ೩೦.

ಅವಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ಅಚಿಂತ್ಯ ಪ್ರಭು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಉದ್ವಿಗ್ನಳಾದ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ದೇವತೆಗಳ ರಾಣಿಯೇ, ಸಣ್ಣ ಹೊಟ್ಟೆಯವಳೇ, ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮಾತು ಯಾವುದು ಎಂದು ನೀನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲವೇ?

ಅಹಂ ಹಿ ಜಾನಾಮಿ ವಿಶಾಲನೇತ್ರೇ ಧ್ಯಾನೇನ ಸರ್ವಂ ಹಿ ವದನ್ತಿ ಸನ್ತಃ। ನ ವಾದ್ಯ ಮೋಹೇನ ಮಹೇನ್ದ್ರದೇವೋ ಲೋಕತ್ರಯಂ ಸರ್ವಥಾ ಸಂಪ್ರಮೂಢಮ್ ।। ೩೦.

ವಿಶಾಲ ನೇತ್ರೆಯೇ, ನಾನು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುತ್ತೇನೆ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಾಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇಂದು ಮೋಹದಿಂದ ಮಹೇಂದ್ರನು ಕೂಡ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಮಾಮಧ್ವರೇ ಶಂಸಿತಾರಃ ಸ್ತುವನ್ತಿ ರಥನ್ತರೇ ಸಾಮ ಗಾಯನ್ತಿ ಗೇಯಮ್। ಮಾಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಬ್ರಹ್ಮಸತ್ರೇ ಯಜನ್ತೇ ಮಾಧ್ವರ್ಯ್ಯವಃ ಕಲ್ಪಯನ್ತೇ ಚ ಭಾಗಮ್ ।। ೩೦.

ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಗಾಯಕರು ರಥಂತರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಗಾನದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬ್ರಹ್ಮಸತ್ರದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ, ಯಜ್ಞದ ಅರ್ಚಕರು ನನಗೆ ಭಾಗವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅಪ್ರಾಕೃತೋಽಪಿ ಭಗವಾನ್ ಸರ್ವಸ್ತ್ರೀಜನಸಂಸದಿ। ಸ್ತೌತಿ ಗೋಪಾ ಯತೇ ವಾಪಿ ಸ್ವಮಾತ್ಮಾನಂ ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೩೦.

ಪ್ರಭು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಅತೀತನಾದರೂ ಸಹ, ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಗೋವಾಳರು ಅಥವಾ ಯತಿಗಳ ನಡುವೆ, ಅವನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ತನ್ನನ್ನೇ ಹೊಗಳುತ್ತಾನೆ — ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ನಾತ್ಮಾನಂ ಸ್ತೌಮಿ ದೇವೇಶಿ ಪಶ್ಯ ತ್ವಮುಪಗಚ್ಛ ಚ। ಯಂ ಸ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ವರಾರೋಹೇ ಭಾಗಾರ್ಥಂ ವರವರ್ಣಿನಿ ।। ೩೦.

ದೇವತೆಗಳ ರಾಣಿಯೇ, ನಾನು ನನ್ನನ್ನೇ ಹೊಗಳುವುದಿಲ್ಲ. ನೀನು ಸ್ವತಃ ನೋಡಿ, ಹತ್ತಿರ ಬಾ. ಸುಂದರಿಯೇ, ಯಜ್ಞದ ಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಒಬ್ಬನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತು ಭಗವಾನ್ ಪತ್ನೀಂ ಪ್ರಾಣೈರಪಿ ಪ್ರಿಯಾಮ್। ಸೋಽಸೃಜದ್ಭಗವಾನ್ವಕ್ರಾದ್ಭೂತಂ ಕ್ರೋಧಾಗ್ನಿಸನ್ನಿಭಮ್ ।। ೩೦.

ಹೀಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಪತ್ನಿಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ವಕ್ರ ಭ್ರೂಗಳಿಂದ ಕೋಪದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಭಯಂಕರ ಜೀವಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಂ ದೇವಞ್ಚ ಸಹಸ್ರಚರಣೇ ಕ್ಷಣಮ್। ಸಹಸ್ರಮುದ್ಗರಧರಂ ಸಹಸ್ರಶರಪಾಣಿನಮ್ ।। ೩೦.

ಅವನು ಒಂದು ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಾವಿರ ತಲೆ, ಸಾವಿರ ಕಾಲುಗಳಿರುವ ದೇವರನ್ನು, ಸಾವಿರ ಮುಷ್ಟಿ, ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದವನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಶಙ್ಖಚಕ್ರಗದಾಪಾಣಿಂ ದೀಪ್ತಕಾರ್ಮುಕಧಾರಿಣಮ್। ಪರಶ್ವಸಿಧರಂ ದೇವಂ ಮಹಾರೌದ್ರಂ ಭಯಾವಹಮ್ ।। ೩೦.

ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಹೊತ್ತಿರುವ ಬಾಣವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಪರಶು ಮತ್ತು ಖಡ್ಗವನ್ನೂ ಧರಿಸಿದ್ದ ದೇವರು, ಅಪಾರ ಭಯಂಕರ ಹಾಗೂ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.

ಘೋರ ರೂಪೇಣ ದೀಪ್ಯನ್ತಂ ಚನ್ದ್ರಾರ್ಧಕೃತಭೂಷಣಮ್। ವಸಾನಂ ಚರ್ಮ ವೈಯಾಘ್ರಂ ಮಹಾರುಧಿರನಿಃಸ್ರವಮ್ ।। ೩೦.

ಭಯಾನಕವಾದ ರೂಪದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಅರ್ಧಚಂದ್ರವನ್ನು ಆಭರಣವಾಗಿ ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಹುಲಿಯ ಚರ್ಮವನ್ನು ಉಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ, ದೇಹದಿಂದ ತುಂಬಾ ರಕ್ತ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು.

ದಂಷ್ಟ್ರಾಕರಾಲಂ ವಿಭ್ರಾನ್ತಂ ಮಹಾವಕ್ತ್ರಂ ಮಹೋದರಮ್। ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವಂ ಪ್ರಲಮ್ಬೋಷ್ಠಂ ಲಮ್ಬಕರ್ಣಂ ದುರಾಸದಮ್ ।। ೩೦.

ಅವನಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ದವಳಗಳು, ಭಯಂಕರವಾದ ಬಾಯಿ, ವಿಶಾಲವಾದ ಬಾಯಿಯು, ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆಯು, ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಜಿಹ್ವೆ, ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದ ತುಟಿಗಳು, ಉದ್ದವಾದ ಕಿವಿಗಳು ಇದ್ದವು, ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ಯಾರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ.

ಕುಲಿಶೋದ್ಯೋತಿತಕರಮ್ಭಾಭಿರ್ಜ್ವಲಿತಮೂರ್ದ್ಧಜಮ್। ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಾಪರಿಕ್ಷಿಪ್ತಂ ಮುಕ್ತಾದಾಮವಿಭೂಷಿತಮ್ ।। ೩೦.

ಅವನ ಕೂದಲು ಮಿಂಚಿನ ಹೊಡೆತದಂತೆ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತಿತ್ತು, ಅವನಿಗೆ ಜ್ವಾಲಾಮಾಲೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದಂತೆ, ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿದ್ದನು.

ತೇಜಸಾ ಚೈವ ದೀಪ್ಯನ್ತಂ ಯುಗಾನ್ತಮಿವ ಪಾವಕಮ್। ಆಕರ್ಣದಾರಿತಾಸ್ಯಾನ್ತಞ್ಚತುರ್ದಿಕ್ಷು ಭಯಾನಕಮ್ ।। ೩೦.

ಅವನ ದೇಹ ತನ್ನದೇ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ, ಅವನ ಬಾಯಿ ಕಿವಿವರೆಗೆ ತೆರೆದಿತ್ತು, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವವನಾಗಿದ್ದನು.

ಮಹಾಬಲಂ ಮಹಾತೇಜಂ ಮಹಾಪುರುಷಮೀಶ್ವರಮ್। ವಿಶ್ವಹರ್ತೃಮಹಾ ಕಾಯಂ ಮಹಾನ್ಯಗ್ರೋಧಮಣ್ಡಲಮ್। ಯುಗಪಚ್ಚನ್ದ್ರಶತವದ್ದೀಪ್ಯನ್ತಂ ಮನ್ಮಥಾಗ್ನಿವತ್ ।। ೩೦.

ಅವನಿಗೆ ಅಪಾರ ಬಲ, ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸು, ಮಹಾಪುರುಷ, ಈಶ್ವರನೆಂಬ ಮಹಿಮೆ, ವಿಶ್ವವಿನಾಶಕ, ವಿಶಾಲ ದೇಹ, ದೊಡ್ಡ ಆಲದ ಮರದಂತೆ, ಶತಚಂದ್ರಗಳಂತೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು, ಕಾಮಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದನು.

ಚತುರ್ಮಹಾಸ್ಯಂ ಸಿತತೀಕ್ಷ್ಣದಂಷ್ಟ್ರಂ ಮಹೋಗ್ರತೇಜೋಬಲಕೌತುಕಾಢಯಮ್। ಯುಗಾನ್ತಸೂರ್ಯ್ಯಾಗ್ನಿಸಹಸ್ರಭಾಸಂ ಸಹಸ್ರಚನ್ದ್ರಾಮಲಕಾನ್ತಿಕಾನ್ತಮ್। ಪ್ರದೀಪ್ತಸರ್ವೌಷಧಿಮನ್ದರಾಭಂ ಸುಮೇರುಕೈಲಾಸಹಿಮಾದ್ರಿತುಲ್ಯಮ್ ।। ೩೦.

ನಾಲ್ಕು ದೊಡ್ಡ ಮುಖಗಳು, ಬಿಳಿಯಾದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ದವಳಗಳು, ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿ, ಬಲ ಮತ್ತು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದನು, ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು, ಸಾವಿರ ಚಂದ್ರರಂತೆ ಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳವನು, ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಂದಾರ ಮರಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ಸುವರ್ಣಪರ್ವತ, ಕೈಲಾಸ, ಹಿಮಾಲಯಗಳಂತೆ ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವನು.

ಯುಗಾರ್ಕಾಭಂ ಮಹಾವೀರ್ಯ್ಯಂ ಚಾರುನಾಸಂ ಮಹಾನನಮ್। ಪ್ರಚಣ್ಡಗಣ್ಡಂ ದೀಪ್ತಾಕ್ಷಮಗ್ನಿಜ್ವಾಲಾವಿಲಾನನಮ್ ।। ೩೦.

ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು, ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ಸುಂದರವಾದ ಮೂಗು, ವಿಶಾಲವಾದ ಮುಖ, ಭೀಕರವಾದ ಗಂಡಗಳು, ಹೊತ್ತಿರುವ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಬಾಯಿಯು ಅವನಿಗೆ ಇದ್ದವು.

ಮೃಗೇನ್ದ್ರಕೃತ್ತಿವಸನಂ ಮಹಾಭುಜಗವೇಷ್ಟಿತಮ್। ಉಷ್ಣೀಷಿಣಂ ಚನ್ದ್ರಧರಂ ವ್ಕಚಿದುಗ್ರಂ ವ್ಕಚಿತ್ಸಮಮ್ ।। ೩೦.

ಅವನು ಸಿಂಹಚರ್ಮವನ್ನು ಉಟ್ಟಿದ್ದನು, ದೊಡ್ಡ ನಾಗಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದನು, ಮುಡುಪು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ, ಚಂದ್ರನನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭಯಂಕರ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಶಾಂತನಾಗಿದ್ದನು.

ನಾನಾಕುಸುಮಮೂರ್ದ್ಧಾನಂ ನಾನಾಗನ್ದಾನುಲೇಪನಮ್ । ನಾನಾರತ್ನವಿಚಿತ್ರಾಙ್ಗಂ ನಾನಾಭರಣಭೂಷಿತಮ್ ।। ೩೦.

ಅವನ ಕೂದಲು ವಿವಿಧ ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ವಿವಿಧ ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ಲೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು, ಅವನ ಅಂಗಗಳು ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದ್ದವು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು.