ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತಾಭ್ಯೋಽಪರೇ ಯಕ್ಷಗಣಾಶ್ಚತ್ವಾರಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ। ಉತ್ಪಾದಿತಾ ವಿಶಾಲೇನ ವಿಕ್ರಾನ್ತೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ ॥ ೮.

ಅವರಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ನಾಲ್ಕು ಯಕ್ಷರ ಗುಂಪುಗಳು ವಿಶಾಲಾ ಎಂಬ ಮಹಾತ್ಮರಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದವು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಲೋಹೇಯೋ ಭರತೇಯಶ್ಚ ಕೃಶಾಙ್ಗೇಯಶ್ಚ ವಿಶ್ರುತಃ । ವಿಶಾಲೇಶ್ಚ ಯಕ್ಷಾಣಾಂ ಪುರಾಣೇ ಪ್ರಥಿತಾ ಗಣಾಃ ॥ ೮.

ಲೋಹೆಯ, ಭರತೆಯ, ಕೃಷಾಂಗೆಯ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲೆಯ ಎಂಬ ಯಕ್ಷರ ಪುರಾತನ ಗುಂಪುಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.

ಇತ್ಯೇತೈರಸುರೈರ್ಘೋರೈರ್ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮೈಃ। ಲೋಕೈರ್ಯಕ್ಷಗಣೈರ್ವ್ಯಾಪ್ತಾ ಲೋಕಾಲೋಕ ವಿದಾಂವರಾಃ ॥ ೮.

ಈ ಭಯಾನಕ ಮತ್ತು ಬಲಶಾಲಿ ಅಸುರರಿಂದ ಲೋಕಗಳು ಯಕ್ಷರ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ, ಅವು ಗೋಚರವಾಗುವವು ಮತ್ತು ಅಗೋಚರವಾಗುವವು ಎರಡೂ ಇದ್ದವೆ.

ಗನ್ಧರ್ವಾಶ್ಚಾಥ ವಾಲೇಯಾ ವಿಕ್ರಾನ್ತೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಉತ್ಪಾದಿತಾ ಮಹಾವೀರ್ಯಾ ಮಹಾಗನ್ಧರ್ವನಾಯಕಾಃ ॥ ೮.

ಆಗ ವಾಲಿಯ ಮಗರಾದ ಗಂಧರ್ವರು, ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು, ಮಹಾತ್ಮರು, ಮಹಾ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಅವರು ಗಂಧರ್ವರೊಳಗಿನ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ವೀರರು.

ವಿಕ್ರಮೌದಾರ್ಯಸಮ್ಪನ್ನಾ ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮಾಃ। ತೇಷಾಂ ನಾಮಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯಥಾವದನುಪೂರ್ವಶಃ ॥ ೮.

ಅವರು ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಉದಾರತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದವರು, ಅಪಾರ ಬಲ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮ ಹೊಂದಿದ್ದವರು. ಈಗ ನಾನು ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಚಿತ್ರಾಙ್ಗದೋ ಮಹಾವೀರ್ಯಶ್ಚಿತ್ರವರ್ಮಾ ತಥೈವ ಚ। ಚಿತ್ರಕೇತುರ್ಮಹಾಭಾಗಃ ಸೋಮದತ್ತೋಽಥ ವೀರ್ಯವಾನ್। ತಿಸ್ರೋ ದುಹಿತರಶ್ಚೈವ ತಾಸಾಂ ನಾಮಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ॥ ೮.

ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಚಿತ್ರಾಂಗದ, ಚಿತ್ರವರ್ಮ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಚಿತ್ರಕೇತು, ವೀರನಾದ ಸೋಮದತ್ತ—ಇವರು ಗಂಧರ್ವರು. ಜೊತೆಗೆ ಮೂರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳೂ ಇದ್ದರು, ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಈಗ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಪ್ರಥಮಾ ತ್ವಗ್ನಿಕಾ ನಾಮ ಕಮ್ಬಲಾ ತದನನ್ತರಮ್। ತಥಾ ವಸುಮತೀ ನಾಮ ರೂಪೇಣಾಪ್ರತಿಮೌಜಸಃ ॥ ೮.

ಮೊದಲ ಹೆಣ್ಣುಮಗುವಿಗೆ ಅಗ್ನಿಕಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು, ನಂತರ ಕಂಬಲಾ, ನಂತರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನರಹಿತವಾದ ವಸುಮತಿ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗು.

ತಾಭ್ಯಃ ಪರೇ ಕುಮಾರೇಣ ಗಣಾ ಉತ್ಪಾದಿತಾಸ್ತ್ವಿಮೇ। ತ್ರಯೋ ಗನ್ಧರ್ವಮುಖ್ಯಾನಾಂ ವಿಕ್ರಾನ್ತಾ ಯುದ್ಧದುರ್ಮದಾಃ ॥ ೮.

ಈ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಗನ ಮೂಲಕ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಗಂಧರ್ವರು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಶೂರರು, ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಆಗ್ನೇಯಾಃ ಕಾಮ್ಬಲೇಯಾಶ್ಚ ತಥಾ ವಸುಮತೀಸುತಾಃ। ತೈರ್ಗಣೈರ್ವಿವಿಧೈರ್ವ್ಯಾಪ್ತಮಿದಂ ಲೋಕಚರಾಚರಮ್ ॥ ೮.

ಅಗ್ನಿಕೆಯಿಂದ ಆಗ್ನೇಯರು, ಕಂಬಲೆಯಿಂದ ಕಂಬಲೇಯರು, ವಸುಮತಿಯ ಮಕ್ಕಳಾದವರು—ಈ ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಜಗತ್ತು ಚರಾಚರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.

ವಿದ್ಯಾವನ್ತಶ್ಚ ತೇನೈವ ವಿಕ್ರಾನ್ತೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಉತ್ಪಾದಿತಾ ಮಹಾಭಾಗಾ ರೂಪವಿದ್ಯಾಧನೇಶ್ವರಾಃ ॥ ೮.

ಅದೇ ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ ವಿದ್ಯೆಯುಳ್ಳ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ, ರೂಪ, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಧನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನರಾದವರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ತೇಷಾಮುದೀರ್ಣ ವೀರ್ಯಾಣಾಂ ಗನ್ಧರ್ವಾಣಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ನಾಮಾನಿ ಕೀರ್ತ್ತ್ಯಮಾನಾನಿ ಶ್ರೃಣುಧ್ವಂ ಮೇ ವಿವಕ್ಷತಃ ॥ ೮.

ಅಂತಹ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಗಂಧರ್ವರು, ಅವರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ, ನೀವು ಕೇಳಿರಿ.

ಹಿರಣ್ಯರೋಮಾ ಕಪಿಲಃ ಸುಲೋಮಾ ಮಾಗಧಸ್ತಥಾ। ಚನ್ದ್ರಕೇತುಶ್ಚ ವೈ ಗಾಙ್ಗೋ ಗೋದಶ್ಚೈವ ಮಹಾಬಲಃ ॥ ೮.

ಹಿರಣ್ಯರೋಮ, ಕಪಿಲ, ಸುಲೋಮ, ಮಾಘಧ, ಗಂಗೆಯವರಾದ ಚಂದ್ರಕೇತು ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಗೋದ—ಇವರು.

ಮಹಾವಿದ್ಯಾವದಾತಾನಾಂ ವಿಕ್ರಾನ್ತಾನಾಂ ತಪಸ್ವಿನಾಮ್। ಇತ್ಯೇವಮಾದಿರ್ಹಿ ಗಣೋ ದ್ವೇ ಚಾನ್ಯೇ ಚ ಸುಲೋಚನೇ ॥ ೮.

ಇಂತಿ ಮಹಾ ವಿದ್ಯೆಯುಳ್ಳ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಕಿನ್ನರರ ಗುಂಪು ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳೂ ಇದ್ದವೆ, ಸುಂದರ ಕಣ್ಣುಗಳವಳೇ.

ಶಿವಾ ಚ ಸುಮನಾಶ್ಚೈವ ತಾಭ್ಯಾಮಪಿ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಉತ್ಪಾದಿತಾ ವಿಶ್ರವಸಾ ವಿದ್ಯಾಚರಣಗೋಚರಾಃ ॥ ೮.

ಶಿವಾ ಮತ್ತು ಸುಮನಾ—ಈ ಇಬ್ಬರಿಂದಲೂ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವಿಶ್ರವಸನು ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು.

ಶೈವೇಯಾಶ್ಚೈವ ವಿಕ್ರಾನ್ತಾಸ್ತಥಾ ಸೌಮನಸೋ ಗಣಾಃ। ಏತೈರ್ವ್ಯಾಪ್ತಮಿದಂ ಲೋಕಂ ವಿದ್ಯಾಧರಗಣೈಸ್ತ್ರಿಭಿಃ ॥ ೮.

ಶೈವೆಯರು, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಸೌಮನಸ ಗುಂಪುಗಳು—ಈ ಮೂರು ವಿಧದ ವಿದ್ಯಾಧರ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಈ ಲೋಕ ತುಂಬಿದೆ.

ಏಭ್ಯೋಽನೇಕಾನಿ ಜಾತಾನಿ ಅಮ್ಬರಾನ್ತರಚಾರಿಣಾಮ್। ಲೋಕೇ ಗಣಶತಾನ್ಯೇವ ವಿದ್ಯಾಘರವಿಚೇಷ್ಟಿತಾತ್ ॥ ೮.

ಇವರಿಂದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿವೆ. ವಿದ್ಯಾಧರರ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಗುಂಪುಗಳು ಉಂಟಾದವು.

ಅಶ್ವಮುಖಾಶ್ಚ ತೇನೈವ ವಿಕ್ರಾನ್ತೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಉತ್ಪಾದಿತಾ ಹ್ಯಶ್ವಮುಖಾಃ ಕಿನ್ನರಾಂಸ್ತಾನ್ನಿಬೋಧತ ॥ ೮.

ಅದೇ ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ ಅಶ್ವಮುಖ ಕಿನ್ನರರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಆ ಅಶ್ವಮುಖ ಕಿನ್ನರರ ಬಗ್ಗೆ ಈಗ ಕೇಳಿರಿ.

ಸಮುದ್ರಃ ಸೇನಃ ಕಾಲಿನ್ದೋ ಮಹಾನೇತ್ರೋ ಮಹಾಬಲಃ। ಸುವರ್ಣಘೋಷಃ ಸುಗ್ರೀವೋ ಮಹಾಘೋಷಶ್ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ ೮.

ಸಮುದ್ರ, ಸೇನ, ಕಾಲಿಂದ, ಮಹಾನೇತ್ರ—ಮಹಾ ಬಲಶಾಲಿಗಳು; ಸುವರ್ಣಘೋಷ, ಸುಗ್ರೀವ, ಮಹಾಘೋಷ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು.

ಇತ್ಯೇವಮಾದಿರ್ಹಿ ಗಣಃ ಕಿನ್ನರಾಣಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ಹಯಾನನಾನಾಂ ವಿದ್ವದ್ಭಿರ್ವಿಸ್ತೀರ್ಣಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತ್ಯತೇ ॥ ೮.

ಇಂತಿ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಅಶ್ವಮುಖ ಕಿನ್ನರರ ಗುಂಪು ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಪಂಡಿತರಿಂದ ವಿವರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಗುಂಪು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ತಥಾಸಮುತ್ಥಿತೇನೈವ ವಿಕ್ರಾನ್ತೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಉತ್ಪಾದಿತಾ ನರಮುಖಾಃ ಕಿನ್ನರಾಃ ಶಾಂಶಪಾಯನಾಃ ॥ ೮.

ಹಾಗೆಯೇ, ಅದೇ ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ ಮಾನವನ ಮುಖವಿರುವ ಕಿನ್ನರರು, ಶಾಂಶಪಾಯನರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಹರಿಷೇಣಃ ಸುಷೇಣಶ್ಚ ವಾರಿಷೇಣಶ್ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್। ರುದ್ರದತ್ತೇನ್ದ್ರದತ್ತೌ ಚ ಚನ್ದ್ರದ್ರುಮ ಮಹಾದ್ರುಮೌ ॥ ೮.

ಹರಿಷೇಣ, ಸುಷೇಣ, ವಾರಿಷೇಣ—ಇವರು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು; ರುದ್ರದತ್ತ, ಇಂದ್ರದತ್ತ, ಚಂದ್ರದ್ರುಮ ಮತ್ತು ಮಹಾದ್ರುಮ—ಇವರು ಕೂಡ ಇದ್ದರು.

ಬಿನ್ದುಶ್ಚ ಬಿನ್ದುಸಾರಶ್ಚ ಚನ್ದ್ರವಂಶಾಶ್ಚ ಕಿನ್ನರಾಃ। ಇತ್ಯೇತೇ ಕಿನ್ನರಾಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಲೋಕೇ ಖ್ಯಾತಾಃ ಸುಶೋಭನಾಃ ॥ ೮.

ಬಿಂದು, ಬಿಂದುಸಾರ, ಚಂದ್ರವಂಶ ಮತ್ತು ಕಿನ್ನರರು—ಇವರು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಸುಂದರವಾದ ಕಿನ್ನರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು.

ನೃತ್ಯಗೀತಪ್ರಗಲ್ಭಾನಾಮೇತೇಷಾಂ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ। ಲೋಕೇ ಗಣಶತಾನ್ಯೇವ ಕಿನ್ನರಾಣಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ॥ ೮.

ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಈ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಕಿನ್ನರರಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ片ಪಾಡಿದ ಅನೇಕ ಶತಾರು ಗುಂಪುಗಳು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇದ್ದವೆ.

ಯಕ್ಷಾ ಯಕ್ಷೋಪಶಾನ್ತಶ್ಚ ಲೌಹೇಯಾ ರೂಪಶಾಲಿನೀ। ದುಹೀತಾ ಸುರವಿನ್ದೇತಿ ಪ್ರಕಾಶಾ ಸಿದ್ಧಸಮ್ಮತಾ ॥ ೮.

ಯಕ್ಷ, ಯಕ್ಷೋಪಶಾಂತ, ರೂಪವಂತಿಯಾದ ಲೌಹೇಯಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶವಾದ ಸುರವಿಂದಾ ಎಂಬ ಪುತ್ರಿ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸಿದ್ಧರಿಂದ ಗೌರವ ಪಡೆದವರು.

ಉಪಾಯಾಕೇತನಸ್ಯಾಹಿ ಸ್ವಯಮುತ್ಪಾದಿತೋ ಗಣಃ । ಕರಾಲಕೇನ ಭೂತಾನಾಂ ತೇಷಾಂ ನಾಮಾನಿ ಮೇ ಶ್ರೃಣು ॥ ೮.

ಉಪಾಯಾಕೇತನರಿಂದ ಸ್ವತಃ ಒಂದು ಗುಂಪು ಹುಟ್ಟಿತು; ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕರಾಳಕನು ಇಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಈಗ ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.

ಭೂತಾ ಭೂತಗಣೈರ್ಜ್ಞೇಯಾ ಆವೇಶಕನಿವೇಶಕಾಃ। ಇತ್ಯೇವಮಾದಿರ್ಹಿ ಗಣೋ ಭೂಮಿಗೋಚರಕಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೮.

ಭೂತರು ಮತ್ತು ಅವರ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಆವೇಶಕ ಮತ್ತು ನಿವೇಶಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಈ ಗುಂಪು ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ವಿಜ್ಞೇಯ ಇಹ ಲೋಕೇಽಸ್ಮಿನ್ ಭೂತಾನಾಂ ಭೂತನಾಯಕಃ। ಯೇ ಉತ್ಕೃಷ್ಟಾ ಭವನ್ತ್ಯೇಷಾಮಮ್ಬರಾನ್ತರಚಾರಿಣಾಮ್। ವೃಕ್ಷಾಗ್ರಮಾತ್ರಮಾಕಾಶಂ ತೇ ಚರನ್ತಿ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೮.

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭೂತರ ನಾಯಕನನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದವರು ಮರದ ಎತ್ತರದಷ್ಟು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ತತ್ರೇಮೇ ದೇವಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಪ್ರಾಯೇಣ ಕಥಿತಾ ಮಯಾ। ದೇವೋಪಸ್ಥಾನನಿರತಾ ವಿಜ್ಞೇಯಾಸ್ತೇ ಯಶಸ್ವಿನಃ ॥ ೮.

ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರನ್ನು ಬಹುಪಾಲು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಅವರು ದೇವರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ, ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ನಾರಾಯಣಂ ಸುರಗುರುಂ ವಿರಜಂ ಪುಷ್ಕರೇಕ್ಷಣಮ್। ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಞ್ಚ ತಥಾ ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರಂ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಮ್ ॥ ೮.

ನಾರಾಯಣ, ದೇವತೆಗಳ ಗುರು, ವಿರಜ, ಕಮಲನಯನ, ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳ ಸ್ವಯಂಭುವೂ ಕೂಡ—