ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಪರ್ವ್ವಣ್ಯಾಸ್ತಿಥಯಃ ಸನ್ಧ್ಯಾಃ ಪಕ್ಷಾ ಮಾಸಾರ್ದ್ಧಸಂಜ್ಞಿತಾಃ। ದ್ವಾವರ್ದ್ಧಮಾಸೌ ಮಾಸಸ್ತು ದ್ವೌ ಮಾಸಾವೃತುರುಚ್ಯತೇ ।। ೩೦.

ಪಕ್ಷಗಳ ತಿಥಿಗಳು, ಸಂಧ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ತಿಥಿಗಳು ಅರ್ಧಮಾಸಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಎರಡು ಅರ್ಧಮಾಸಗಳು ಒಂದು ಮಾಸವಾಗುತ್ತವೆ, ಎರಡು ಮಾಸಗಳು ಒಂದು ಋತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಋತುತ್ರಯಂ ಚಾಯನಂ ದ್ವೇ ಅಯನೇ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರೇ । ಸಂವತ್ಸರಃ ಸುಮೇಕಸ್ತು ಸ್ಥಾನಾನ್ಯೇತಾನಿ ಸ್ಥಾನಿನಾಮ್ ।। ೩೦.

ಮೂರು ಋತುಗಳು, ಒಂದು ಸಂವತ್ಸರ, ದಕ್ಷಿಣಾಯನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಯನ ಎಂಬ ಎರಡು ಅಯನಗಳು—ಇವುಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವವರ ಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿವೆ.

ಋತವಃ ಸುಮೇಕಪುತ್ರಾ ವಿಜ್ಞೇಯಾ ಹ್ಯಷ್ಟಧಾ ತು ಷಟ್। ಋತುಪುತ್ರಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ಪಞ್ಚ ಪ್ರಜಾಸ್ತ್ವಾರ್ತ್ತವಲಕ್ಷಣಾಃ ।। ೩೦.

ಋತುಗಳನ್ನು ಸುಮೇಕನ ಪುತ್ರರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅವು ಎಂಟು ವಿಧವಾಗಿಯೂ ಆರು ವಿಧವಾಗಿಯೂ ವಿಭಾಗಗೊಂಡಿವೆ. ಋತುಗಳ ಪುತ್ರರು ಐದು ಜನ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅವರ ಸಂತಾನಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಯಸ್ಮಾಚ್ಚೈವಾರ್ತ್ತವೇಯಾಸ್ತು ಜಾಯನ್ತೇ ಸ್ಥಾಣುಜಙ್ಗಮಾಃ। ಆರ್ತ್ತವಾಃ ಪಿತರಶ್ಚೈವ ಋತವಶ್ಚ ಪಿತಾಮಹಾಃ ।। ೩೦.

ಈ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಜಂಗಮ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಜನಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪಿತೃಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಋತುಗಳನ್ನು ಪಿತಾಮಹರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸುಮೇಕಾತ್ತು ಪ್ರಸೂಯನ್ತೇ ಮ್ರಿಯನ್ತೇ ಚ ಪ್ರಜಾತಯಃ। ತಸ್ಮಾತ್ ಸ್ಮೃತಃ ಪ್ರಜಾನಾಂ ವೈ ಸುಮೇಕಃ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಃ ।। ೩೦.

ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸುಮೇಕನಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವನಿಂದಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸುಮೇಕನು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಸ್ಥಾನೇಷು ಸ್ಥಾನಿನೋ ಹ್ಯೇತೇ ಸ್ಥಾನಾತ್ಮಾನಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ। ತದಾಖ್ಯಾಸ್ತನ್ಮಯತ್ವಾಚ್ಚ ತದಾತ್ಮನಶ್ಚ ತೇ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೩೦.

ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವವರು, ಸ್ಥಾನಸ್ವರೂಪಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಅವರು ಹಾಗೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಸ್ಮೃತೋ ಯಸ್ತು ಸ ತು ಸಂವತ್ಸರೋ ಮತಃ। ಸಂವತ್ಸರಃ ಸ್ಮೃತೋ ಹ್ಯಗ್ನಿಃ ಋತಮಿತ್ಯುಚ್ಯತೇ ದ್ವಜೈಃ ।। ೩೦.

ಯಾರನ್ನು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅವನೇ ಸಂವತ್ಸರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸಂವತ್ಸರನು ಅಗ್ನಿ ಎಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ, ಋತು ಎಂಬುದು ದ್ವಿಜರು ಹೇಳುವ ಹೆಸರು.

ಋತಾತ್ತು ಋತವೋ ಯಸ್ಮಾಜ್ಜಜ್ಞಿರೇ ಋತವಸ್ತತಃ। ಮಾಸಾಃ ಷಡೃತವೋ ಜ್ಞೇಯಾಸ್ತೇಷಾಂ ಪಞ್ಚಾರ್ತ್ತವಾಃ ಸುತಾಃ ।। ೩೦.

ಋತುಗಳಿಂದಲೇ ಮತ್ತಷ್ಟು ಋತುಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ಆ ಋತುಗಳಿಂದ ತಿಂಗಳುಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಆರು ಋತುಗಳು ಇದ್ದು, ಅವುಗಳ ಐದು ಪುತ್ರರು ಕಾರ್ಯಗಳು.

ದ್ವಿಪದಾಞ್ಚತುಷ್ಪದಾಞ್ಚೈವ ಪಕ್ಷಿಸಂಸರ್ಪತಾಮಪಿ। ಸ್ಥಾವರಾಣಾಂ ಚ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ಪುಷ್ಪಂ ಕಾಲಾರ್ತ್ತವಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ।। ೩೦.

ಎರಡು ಕಾಲುಗಳುಳ್ಳವರು, ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳುಳ್ಳವರು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಹಾವುಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ವಿಧದ ಸ್ಥಾವರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ.

ಋತುತ್ವಮಾರ್ತ್ತವತ್ವಞ್ಚ ಪಿತೃತ್ವಞ್ಚ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್। ಇತ್ಯೇತೇ ಪಿತರೋ ಜ್ಞೇಯಾ ಋತವಶ್ಚಾರ್ತ್ತವಾಶ್ಚ ಯೇ ।। ೩೦.

ಋತುತ್ವ, ಕಾರ್ಯತ್ವ ಮತ್ತು ಪಿತೃತ್ವವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಪಿತೃಗಳು, ಋತುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳು ಎಂದು ಇವರನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಸರ್ವಭೂತಾನಿ ತೇಭ್ಯೋಽಥ ಋತುಕಾಲಾದ್ವಿಜಜ್ಞಿರೇ। ತಸ್ಮಾದೇತೇಽಪಿ ಪಿತರ ಆರ್ತ್ತವಾ ಇತಿ ನಃ ಶ್ರುತಮ್ ।। ೩೦.

ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಇವುಗಳಿಂದ, ಋತುಗಳ ಕಾಲದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪಿತೃಗಳು ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.

ಮನ್ವನ್ತರೇಷು ಸರ್ವೇಷು ಸ್ಥಿತಾಃ ಕಾಲಾಭಿಮಾನಿನಃ। ಸ್ಥಾನಾಭಿಮಾನಿನೋ ಹ್ಯೇತೇ ತಿಷ್ಠನ್ತೀಹ ಪ್ರಸಂಯಮಾತ್ ।। ೩೦.

ಎಲ್ಲಾ ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲವನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿ ಭಾವಿಸುವವರು ಇದ್ದಾರೆ; ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿ ಭಾವಿಸುವವರೂ ಇಲ್ಲಿ ನಿಯಮದಿಂದ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತಾ ಬರ್ಹಿಷದಃ ಪಿತರೋ ದ್ವಿವಿಧಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ। ಜಜ್ಞಾತೇ ಚ ಪಿತೃಭ್ಯಸ್ತು ದ್ವೇ ಕನ್ಯೇ ಲೋಕವಿಶ್ರುತೇ ।। ೩೦.

ಅಗ್ನಿಷ್ವತ್ತರು ಮತ್ತು ಬರ್ಹಿಷದರು ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಧದ ಪಿತೃಗಳು ಎಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ. ಪಿತೃಗಳಿಂದ ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಎರಡು ಪುತ್ರಿಯರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಮೇನಾ ಚ ಧಾರಿಣೀ ಚೈವ ಯಾಭ್ಯಾಂ ವಿಶ್ವಮಿದಂ ಧೃತಮ್। ಪಿತರಸ್ತೇ ನಿಜೇ ಕನ್ಯೇ ಧರ್ಮಾರ್ಥಂ ಪ್ರದದುಃ ಶುಭೇ। ತ ಉಭೇ ವ್ರಹ್ಮವಾದಿನ್ಯೌ ಯೋಗಿನ್ಯೌ ಚೈವ ತೇ ಉಭೇ ।। ೩೦.

ಮೇನಾ ಮತ್ತು ಧಾರಿಣಿ—ಈ ಇಬ್ಬರಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತು ಧರಿತವಾಗಿದೆ. ಪಿತೃಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಟ್ಟರು. ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನದ ಪಂಡಿತಿಯರು ಮತ್ತು ಯೋಗಿನಿಯರು.

ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತಾಸ್ತು ಯೇ ಪ್ರೋಕ್ತಾಸ್ತೇಷಾಂ ಮೇನಾ ತು ಮಾನಸೀ। ಧಾರಣೀ ಮಾನಸೀ ಚೈವ ಕನ್ಯಾ ಬರ್ಹಿಷದಾಂ ಸ್ಮೃತಾ ।। ೩೦.

ಅಗ್ನಿಷ್ವತ್ತ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಮೇನಾ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಪುತ್ರಿ; ಧಾರಿಣಿಯೂ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದಳು ಮತ್ತು ಬರ್ಹಿಷದ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಪುತ್ರಿ ಎಂದು ನೆನಪಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

ಮೇರೋಸ್ತು ಧಾರಣೀಂ ನಾಮ ಪತ್ನ್ಯರ್ಥಂ ವ್ಯಸೃಜನ್ ಶುಭಾಮ್। ಪಿತರಸ್ತೇ ಬರ್ಹಿಷದಃ ಸ್ಮೃತಾ ಯೇ ಸೋಮಪೀಥಿನಃ ।। ೩೦.

ಮೇರುಗೆ ಧಾರಿಣಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸತಿಯನ್ನು ಪಿತೃಗಳು ಉಂಟುಮಾಡಿದರು; ಬರ್ಹಿಷದರು ಎಂದರೆ ಸೋಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಪಿತೃಗಳು.

ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತಾಸ್ತು ತಾಂ ಮೇನಾಂ ಪತ್ನೀಂ ಹಿಮವತೇ ದದುಃ। ಸ್ಮೃತಾಸ್ತೇ ವೈ ತು ದೌಹಿತ್ರಾಸ್ತದ್ದೌಹಿತ್ರಾನ್ ನಿಬೋಧತ ।। ೩೦.

ಅಗ್ನಿಷ್ವತ್ತರು ಮೇನೆಯನ್ನು ಹಿಮವಂತನಿಗೆ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟರು; ಅವರು ದೌಹಿತ್ರರು ಎಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆ ದೌಹಿತ್ರರನ್ನು ಕೇಳಿ.

ಮೇನಾ ಹಿಮವತಃ ಪತ್ನೀ ಮೈನಾಕಂ ಸಾನ್ವಸೂಯತ। ಗಙ್ಗಾ ಸರಿದ್ವರಾ ಚೈವ ಪತ್ನೀ ಯಾ ಲವಣೋ ದಧೇಃ। ಮೈನಾಕಸ್ಯಾನುಜಃ ಕ್ರೌಞ್ಚಃ ಕ್ರೌಞ್ಚದ್ವೀಪೋ ಯತಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೩೦.

ಮೇನಾ, ಹಿಮವಂತನ ಪತ್ನಿ, ಮೈನಾಕನನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಗಂಗಾ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು, ಅವನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು, ಲವಣನು ಅವಳನ್ನು ವರಿಸಿಕೊಂಡನು. ಮೈನಾಕನ ತಮ್ಮನು ಕ್ರೌಂಚನು, ಅವನಿಂದ ಕ್ರೌಂಚದ್ವೀಪ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ.

ಮೇರೋಸ್ತು ಧಾರಣೀ ಪತ್ನೀ ದಿವ್ಯೌಷಧಿಸಮನ್ವಿತಮ್। ಮನ್ದರಂ ಸುಷುವೇ ಪುತ್ರಂ ತಿಸ್ರಃ ಕನ್ಯಾಶ್ಚ ವಿಶ್ರುತಾಃ ।। ೩೦.

ಮೇರುನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಧಾರಿಣಿ ದಿವ್ಯೌಷಧಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಳು; ಅವಳು ಮಂದರ ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಮತ್ತು ಮೂರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ವೇಲಾ ಚ ನಿಯತಿಶ್ಚೈವ ತೃತೀಯಾ ಚಾಯತಿಃ ಪುನಃ। ಧಾತುಶ್ಚೈವಾಯತಿಃ ಪತ್ನೀ ವಿಧಾತುರ್ನಿಯತಿಃ ಸ್ಮೃತಾ ।। ೩೦.

ವೇಳಾ, ನಿಯತಿ ಮತ್ತು ಆಯತಿ ಎಂಬ ಮೂರು ಹೆಸರಿರುವರು. ಧಾತು ಕೂಡ ಆಯತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ. ನಿಯತಿ ಎಂಬವಳು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಪತ್ನಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೇಽನ್ತರೇ ಪೂರ್ವನ್ತಯೋರ್ವೈ ಕೀರ್ತಿತಾಃ ಪ್ರಜಾಃ। ಸುಷುವೇ ಸಾಗರಾದ್ವೇಲಾ ಕನ್ಯಾಮೇಕಾಮನಿನ್ದಿತಾಮ್ ।। ೩೦.

ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಹೇಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರದಿಂದ ವೇಳಾ ಎಂಬವಳು ದೋಷರಹಿತವಾದ ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗುವನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ಸಾವರ್ಣಿನಾ ಚ ಸಾಮುದ್ರೀ ಪತ್ನೀ ಪ್ರಾಚೀನಬರ್ಹಿಷಃ। ಸವರ್ಣಾ ಸಾಥ ಸಾಮುದ್ರೀ ದಶಪ್ರಾಚೀನಬರ್ಹಿಷಃ। ಸರ್ವೇ ಪ್ರಚೇತಸೋ ನಾಮ ಧನುರ್ವೇದಸ್ಯ ಪಾರಗಾಃ ।। ೩೦.

ಸಮುದ್ರದ ಮಗಳು ಸಾಮುದ್ರಿ ಪ್ರಾಚೀನಬರ್ಹಿಷನ ಪತ್ನಿಯಾದಳು. ಸಾವರ್ಣಾ ಮತ್ತು ಸಾಮುದ್ರಿ ಇಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಪ್ರಾಚೀನಬರ್ಹಿಷನಿಗೆ ಹತ್ತು ಮಂದಿ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತರು. ಆ ಹತ್ತೂ ಜನರನ್ನು ಪ್ರಚೇತಸರೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಧನುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರಾಗಿದ್ದರು.

ತೇಷಾಂ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೌ ದಕ್ಷಃ ಪುತ್ರತ್ವೇ ಜಜ್ಞಿವಾನ್ ಪ್ರಭುಃ। ತ್ರ್ಯಮ್ಬಕಸ್ಯಾಭಿಶಾಪೇನ ಚಾಕ್ಷುಷಸ್ಯಾನ್ತರೇ ಮನೋಃ ।। ೩೦.

ಅವರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷನು ಪುತ್ರನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದನು. ತ್ರ್ಯಂಬಕನ ಶಾಪದಿಂದ, ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನುವಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನು ಪುನಃ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದನು.

ಏತಚ್ಛುತ್ವಾ ತತಃ ಸೂತಮಪೃಚ್ಛಚ್ಛಾಂಶಪಾಯನಃ। ಉತ್ಪನ್ನಃ ಸ ಕಥಂ ದಕ್ಷೋ ಹ್ಯಭಿಶಾಪಾದ್ಭವಸ್ಯ ತು। ಚಾಕ್ಷುಷಸ್ಯಾನ್ವಯೇ ಪೂರ್ವಂ ತನ್ನಃ ಪ್ರಬ್ರೂಹಿ ಪೃಚ್ಛತಾಮ್ ।। ೩೦.

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಶಾಂಶಪಾಯನನು ಸೂತನನ್ನು ಕೇಳಿದನು: 'ದಕ್ಷನು ಭವನ ಶಾಪದಿಂದ ಚಾಕ್ಷುಷ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದನು? ದಯವಿಟ್ಟು ನಮಗೆ ವಿವರಿಸಿ.'

ಇತ್ಯುಕ್ತಃ ಕಥಯಾಮಾಸ ಸೂತೋ ದಕ್ಷಾಶ್ರಿತಾಂ ಕಥಾಮ್। ಶಾಂಶಪಾಯನಮಾಮನ್ತ್ರ್ಯ ತ್ರ್ಯಮ್ಬಕಾಚ್ಛಾಪಕಾರಣಮ್ ।। ೩೦.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಸೂತನು ದಕ್ಷನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಶಾಂಶಪಾಯನನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ತ್ರ್ಯಂಬಕನ ಶಾಪದ ಕಾರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.

ದಕ್ಷಸ್ಯಾಸನ್ ಸುತಾ ಹ್ಯಷ್ಟೌ ಕನ್ಯಾ ಯಾಃ ಕೀರ್ತಿತಾ ಮಯಾ। ಸ್ವೇಬ್ಯೋ ಗೃಹೇಭ್ಯೋ ಹ್ಯಾನಾಯ್ಯ ತಾಃ ಪಿತಾಭ್ಯರ್ಚ್ಚಯದ್ಗೃಹೇ। ತತಸ್ತ್ವಭ್ಯರ್ಚಿತಾಃ ಸರ್ವಾ ನ್ಯವಸಂಸ್ತಾಃ ಪಿತುರ್ಗೃಹೇ ।। ೩೦.

ದಕ್ಷನಿಗೆ ಎಂಟು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿದ್ದರೆಂದು ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಅವಳನ್ನು ಅವರ ಮನೆಗಳಿಂದ ಕರೆಸಿ, ತಂದೆ ಅವರನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದನು. ಗೌರವ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಆಕೆಗಳು ತಂದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದರು.

ತಾಸಾಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಸತೀ ನಾಮ ಪತ್ನೀ ಯಾ ತ್ರ್ಯಮ್ಬಕಸ್ಯ ವೈ। ನಾಜುಹಾವಾತ್ಮಜಾಂ ತಾಂ ವೈ ದಕ್ಷೋ ರುದ್ರಮಭಿದ್ವಿಷನ್ ।। ೩೦.

ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯಳಾದ ಸತೀ ಎಂಬವಳು ತ್ರ್ಯಂಬಕನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ದಕ್ಷನು ರುದ್ರನ ಮೇಲೆ ದ್ವೇಷದಿಂದ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಿಲ್ಲ.

ಅಕರೋತ್ಸ ನತಿಂ ದಕ್ಷೇ ನ ಕದಾಚಿನ್ಮಹೇಶ್ವರಃ। ಜಾಮಾತಾ ಶ್ವಶುರೇ ತಸ್ಮಿನ್ ಸ್ವಭಾವಾತ್ ತೇಜಸಿ ಸ್ಥಿತಃ ।। ೩೦.

ಮಹೇಶ್ವರನು ತನ್ನ ಮಾವನಾದ ದಕ್ಷನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆತನು ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದನು.

ತತೋ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸತೀ ಸರ್ವಾಃ ಸ್ವಸ್ರಃ ಪ್ರಾಪ್ತಾಃ ಪಿತೃರ್ಗೃಹಮ್। ಜಗಾಮ ಸಾಪ್ಯನಾಹೂತಾ ಸತೀ ತತ್ ಸ್ವಂ ಪಿತುರ್ಗೃಹಮ್ ।। ೩೦.

ಅನಂತರ, ಸತೀ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸಹೋದರಿಯರು ತಂದೆಯ ಮನೆಗೆ ಹೋದರು ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಆಹ್ವಾನವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೂ ಅವಳು ಕೂಡ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮನೆಗೆ ಹೋದಳು.