ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಮಿಶ್ರಕೇಶೀ ತಥಾ ಶಾಚೀ ಪರ್ಣಿನೀ ವಾಪ್ಯಲಮ್ಬುಷಾ। ಮಾರೀಚೀ ಪುತ್ರಿಕಾ ಚೈವ ವಿದ್ಯುದ್ವರ್ಣಾ ತಿಲೋತ್ತಮಾ ॥ ೮.

ಮಿಶ್ರಕೇಶಿ, ಶಾಚಿ, ಪರ್ಣಿನಿ, ವಾಪ್ಯಲಂಬುಷಾ, ಮಾರಿಚಿ, ಪುತ್ರಿಕಾ, ವಿದ್ಯುದ್ವರ್ಣಾ ಮತ್ತು ತಿಲೋತ್ತಮಾ ಎಂಬ ಅಪ್ಸರಸರು ಇದ್ದಾರೆ.

ಅದ್ರಿಕಾ ಲಕ್ಷಣಾ ಚೈವ ದೇವೀ ರಮ್ಭಾ ಮನೋರಮಾ। ಸುವರಾ ಚ ಸುಬಾಹುಶ್ಚ ಪೂರ್ಣಿತಾ ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ॥ ೮.

ಅದ್ರಿಕಾ, ಲಕ್ಷಣಾ, ದೇವಿ, ರಂಭಾ, ಮನೋರಮಾ, ಸುವರಾ, ಸುಬಾಹು, ಪೂರ್ಣಿತಾ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ಎಂಬವರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಪುಣ್ಡರೀಕಾ ಸುಗನ್ಧಾ ಚ ಸುದನ್ತಾ ಸುರಸಾ ತಥಾ। ಹೇಮಾಸರಾ ಸುತೀ ಚೈವ ಸುವೃತ್ತಾ ಕಮಲಾ ಚ ಯಾ ॥ ೮.

ಪುಂಡರಿಕಾ, ಸುಗಂಧಾ, ಸುದಂತಾ, ಸುರಸಾ, ಹೇಮಾಸರಾ, ಸುತಿ, ಸುವೃತ್ತಾ ಮತ್ತು ಕಮಲಾ ಎಂಬವರು ಅಪ್ಸರಸರು.

ಸುಭುಜಾ ಹಂಸಪಾದಾ ಚ ಲೌಕಿಕ್ಯೋಽಪ್ಸರಸಸ್ತಥಾ। ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸೋ ಹ್ಯೇತಾ ಮೌನೇಯಾಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ ॥ ೮.

ಸುಭುಜಾ, ಹಂಸಪಾದಾ ಮತ್ತು ಲೌಕಿಕಿ ಎಂಬ ಅಪ್ಸರಸರು; ಈ ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು ಮುನಿಗಳ ವಂಶದವರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಗನ್ಧರ್ವಾಣಾಂ ದುಹಿತರೋ ಮಯಾ ಯಾಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ। ತಾಸಾಂ ನಾಮಾನಿ ಸರ್ವಾಸಾಂ ಕೀರ್ತ್ತ್ಯಮಾನಾನಿ ಮೇ ಶ್ರೃಣು ॥ ೮.

ನಾನು ವಿವರಿಸಿದ ಗಂಧರ್ವರ ಪುತ್ರಿಯರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಈಗ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನೀವು ಗಮನದಿಂದ ಆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ.

ಸುಯಶಾ ಪ್ರಥಮಾ ತಾಸಾಂ ಗಾನ್ಧರ್ವೀ ತದನನ್ತರಮ್ । ವಿದ್ಯಾವತೀ ಚಾರುಮುಖೀ ಸುಮುಖೀ ಚ ವರಾನನಾ ॥ ೮.

ಅವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಸುಯಶಾ, ನಂತರ ಗಾಂಧರ್ವಿ, ನಂತರ ವಿದ್ಯಾವತಿ, ಚಾರುಮುಖಿ, ಸುಮುಖಿ ಮತ್ತು ವರಾನನಾ ಎಂಬವರು.

ತತ್ರೇಮೇ ಸುಯಶಾಪುತ್ರಾ ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮಾಃ। ಪ್ರಚೇತಸಃ ಸುತಾ ಯಕ್ಷಾಸ್ತೇಷಾಂ ನಾಮಾನಿ ಮೇ ಶ್ರೃಣು ॥ ೮.

ಇಲ್ಲಿ ಸುಯಶಾದ ಪುತ್ರರು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳು; ಅವರು ಪ್ರಚೇತಸನ ಪುತ್ರರಾದ ಯಕ್ಷರು. ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಕಮ್ಬಲೋ ಹರಿಕೇಶಶ್ಚ ಕಪಿಲಃ ಕಾಞ್ಚನಸ್ತಥಾ। ಮೇಘಮಾಲೀತು ಯಕ್ಷಾಣಾಂ ಗಣ ಏಷ ಉದಾಹೃತಃ ॥ ೮.

ಕಂಬಲ, ಹರಿಕೇಶ, ಕಪಿಲ, ಕಾಂಚನ ಮತ್ತು ಮೇಘಮಾಲಿ ಎಂಬ ಯಕ್ಷರ ಗುಂಪು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಸುಯಶಾಯಾ ದುಹಿತರಶ್ಚತಸ್ರೋಽಪ್ಸರಸಃ ಸ್ಮೃತಾಃ। ತಾಸಾಂ ನಾಮಾನಿ ವೈ ಸಮ್ಯಗ್ ಬ್ರುವತೋ ಮೇ ನಿಬೋಧತ ॥ ೮.

ಸುಯಶಾಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರಿಯರು ಇದ್ದರು, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅಪ್ಸರಸರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಾನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಲೋಹೇಯೀ ತ್ವಭವಜ್ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಭರತಾ ತದನನ್ತರಮ್। ಕೃಶಾಙ್ಗೀ ಚ ವಿಶಾಲಾ ಚ ರೂಪೇಣಾಪ್ರತಿಮಾ ತಥಾ ॥ ೮.

ಅವರಲ್ಲಿ ಲೋಹೆಯಿ ಹಿರಿಯಳು, ನಂತರ ಭರತಾ, ನಂತರ ಕೃಷಾಂಗಿ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲಾ; ಇವರು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅನನ್ಯರು.

ತಾಭ್ಯೋಽಪರೇ ಯಕ್ಷಗಣಾಶ್ಚತ್ವಾರಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ। ಉತ್ಪಾದಿತಾ ವಿಶಾಲೇನ ವಿಕ್ರಾನ್ತೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ ॥ ೮.

ಅವರಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ನಾಲ್ಕು ಯಕ್ಷರ ಗುಂಪುಗಳು ವಿಶಾಲಾ ಎಂಬ ಮಹಾತ್ಮರಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದವು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಲೋಹೇಯೋ ಭರತೇಯಶ್ಚ ಕೃಶಾಙ್ಗೇಯಶ್ಚ ವಿಶ್ರುತಃ । ವಿಶಾಲೇಶ್ಚ ಯಕ್ಷಾಣಾಂ ಪುರಾಣೇ ಪ್ರಥಿತಾ ಗಣಾಃ ॥ ೮.

ಲೋಹೆಯ, ಭರತೆಯ, ಕೃಷಾಂಗೆಯ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲೆಯ ಎಂಬ ಯಕ್ಷರ ಪುರಾತನ ಗುಂಪುಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.

ಇತ್ಯೇತೈರಸುರೈರ್ಘೋರೈರ್ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮೈಃ। ಲೋಕೈರ್ಯಕ್ಷಗಣೈರ್ವ್ಯಾಪ್ತಾ ಲೋಕಾಲೋಕ ವಿದಾಂವರಾಃ ॥ ೮.

ಈ ಭಯಾನಕ ಮತ್ತು ಬಲಶಾಲಿ ಅಸುರರಿಂದ ಲೋಕಗಳು ಯಕ್ಷರ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ, ಅವು ಗೋಚರವಾಗುವವು ಮತ್ತು ಅಗೋಚರವಾಗುವವು ಎರಡೂ ಇದ್ದವೆ.

ಗನ್ಧರ್ವಾಶ್ಚಾಥ ವಾಲೇಯಾ ವಿಕ್ರಾನ್ತೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಉತ್ಪಾದಿತಾ ಮಹಾವೀರ್ಯಾ ಮಹಾಗನ್ಧರ್ವನಾಯಕಾಃ ॥ ೮.

ಆಗ ವಾಲಿಯ ಮಗರಾದ ಗಂಧರ್ವರು, ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು, ಮಹಾತ್ಮರು, ಮಹಾ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಅವರು ಗಂಧರ್ವರೊಳಗಿನ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ವೀರರು.

ವಿಕ್ರಮೌದಾರ್ಯಸಮ್ಪನ್ನಾ ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮಾಃ। ತೇಷಾಂ ನಾಮಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯಥಾವದನುಪೂರ್ವಶಃ ॥ ೮.

ಅವರು ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಉದಾರತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದವರು, ಅಪಾರ ಬಲ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮ ಹೊಂದಿದ್ದವರು. ಈಗ ನಾನು ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಚಿತ್ರಾಙ್ಗದೋ ಮಹಾವೀರ್ಯಶ್ಚಿತ್ರವರ್ಮಾ ತಥೈವ ಚ। ಚಿತ್ರಕೇತುರ್ಮಹಾಭಾಗಃ ಸೋಮದತ್ತೋಽಥ ವೀರ್ಯವಾನ್। ತಿಸ್ರೋ ದುಹಿತರಶ್ಚೈವ ತಾಸಾಂ ನಾಮಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ॥ ೮.

ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಚಿತ್ರಾಂಗದ, ಚಿತ್ರವರ್ಮ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಚಿತ್ರಕೇತು, ವೀರನಾದ ಸೋಮದತ್ತ—ಇವರು ಗಂಧರ್ವರು. ಜೊತೆಗೆ ಮೂರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳೂ ಇದ್ದರು, ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಈಗ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಪ್ರಥಮಾ ತ್ವಗ್ನಿಕಾ ನಾಮ ಕಮ್ಬಲಾ ತದನನ್ತರಮ್। ತಥಾ ವಸುಮತೀ ನಾಮ ರೂಪೇಣಾಪ್ರತಿಮೌಜಸಃ ॥ ೮.

ಮೊದಲ ಹೆಣ್ಣುಮಗುವಿಗೆ ಅಗ್ನಿಕಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು, ನಂತರ ಕಂಬಲಾ, ನಂತರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನರಹಿತವಾದ ವಸುಮತಿ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗು.

ತಾಭ್ಯಃ ಪರೇ ಕುಮಾರೇಣ ಗಣಾ ಉತ್ಪಾದಿತಾಸ್ತ್ವಿಮೇ। ತ್ರಯೋ ಗನ್ಧರ್ವಮುಖ್ಯಾನಾಂ ವಿಕ್ರಾನ್ತಾ ಯುದ್ಧದುರ್ಮದಾಃ ॥ ೮.

ಈ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಗನ ಮೂಲಕ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಗಂಧರ್ವರು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಶೂರರು, ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಆಗ್ನೇಯಾಃ ಕಾಮ್ಬಲೇಯಾಶ್ಚ ತಥಾ ವಸುಮತೀಸುತಾಃ। ತೈರ್ಗಣೈರ್ವಿವಿಧೈರ್ವ್ಯಾಪ್ತಮಿದಂ ಲೋಕಚರಾಚರಮ್ ॥ ೮.

ಅಗ್ನಿಕೆಯಿಂದ ಆಗ್ನೇಯರು, ಕಂಬಲೆಯಿಂದ ಕಂಬಲೇಯರು, ವಸುಮತಿಯ ಮಕ್ಕಳಾದವರು—ಈ ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಜಗತ್ತು ಚರಾಚರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.

ವಿದ್ಯಾವನ್ತಶ್ಚ ತೇನೈವ ವಿಕ್ರಾನ್ತೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಉತ್ಪಾದಿತಾ ಮಹಾಭಾಗಾ ರೂಪವಿದ್ಯಾಧನೇಶ್ವರಾಃ ॥ ೮.

ಅದೇ ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ ವಿದ್ಯೆಯುಳ್ಳ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ, ರೂಪ, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಧನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನರಾದವರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ತೇಷಾಮುದೀರ್ಣ ವೀರ್ಯಾಣಾಂ ಗನ್ಧರ್ವಾಣಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ನಾಮಾನಿ ಕೀರ್ತ್ತ್ಯಮಾನಾನಿ ಶ್ರೃಣುಧ್ವಂ ಮೇ ವಿವಕ್ಷತಃ ॥ ೮.

ಅಂತಹ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಗಂಧರ್ವರು, ಅವರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ, ನೀವು ಕೇಳಿರಿ.

ಹಿರಣ್ಯರೋಮಾ ಕಪಿಲಃ ಸುಲೋಮಾ ಮಾಗಧಸ್ತಥಾ। ಚನ್ದ್ರಕೇತುಶ್ಚ ವೈ ಗಾಙ್ಗೋ ಗೋದಶ್ಚೈವ ಮಹಾಬಲಃ ॥ ೮.

ಹಿರಣ್ಯರೋಮ, ಕಪಿಲ, ಸುಲೋಮ, ಮಾಘಧ, ಗಂಗೆಯವರಾದ ಚಂದ್ರಕೇತು ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಗೋದ—ಇವರು.

ಮಹಾವಿದ್ಯಾವದಾತಾನಾಂ ವಿಕ್ರಾನ್ತಾನಾಂ ತಪಸ್ವಿನಾಮ್। ಇತ್ಯೇವಮಾದಿರ್ಹಿ ಗಣೋ ದ್ವೇ ಚಾನ್ಯೇ ಚ ಸುಲೋಚನೇ ॥ ೮.

ಇಂತಿ ಮಹಾ ವಿದ್ಯೆಯುಳ್ಳ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಕಿನ್ನರರ ಗುಂಪು ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳೂ ಇದ್ದವೆ, ಸುಂದರ ಕಣ್ಣುಗಳವಳೇ.

ಶಿವಾ ಚ ಸುಮನಾಶ್ಚೈವ ತಾಭ್ಯಾಮಪಿ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಉತ್ಪಾದಿತಾ ವಿಶ್ರವಸಾ ವಿದ್ಯಾಚರಣಗೋಚರಾಃ ॥ ೮.

ಶಿವಾ ಮತ್ತು ಸುಮನಾ—ಈ ಇಬ್ಬರಿಂದಲೂ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವಿಶ್ರವಸನು ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು.

ಶೈವೇಯಾಶ್ಚೈವ ವಿಕ್ರಾನ್ತಾಸ್ತಥಾ ಸೌಮನಸೋ ಗಣಾಃ। ಏತೈರ್ವ್ಯಾಪ್ತಮಿದಂ ಲೋಕಂ ವಿದ್ಯಾಧರಗಣೈಸ್ತ್ರಿಭಿಃ ॥ ೮.

ಶೈವೆಯರು, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಸೌಮನಸ ಗುಂಪುಗಳು—ಈ ಮೂರು ವಿಧದ ವಿದ್ಯಾಧರ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಈ ಲೋಕ ತುಂಬಿದೆ.

ಏಭ್ಯೋಽನೇಕಾನಿ ಜಾತಾನಿ ಅಮ್ಬರಾನ್ತರಚಾರಿಣಾಮ್। ಲೋಕೇ ಗಣಶತಾನ್ಯೇವ ವಿದ್ಯಾಘರವಿಚೇಷ್ಟಿತಾತ್ ॥ ೮.

ಇವರಿಂದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿವೆ. ವಿದ್ಯಾಧರರ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಗುಂಪುಗಳು ಉಂಟಾದವು.

ಅಶ್ವಮುಖಾಶ್ಚ ತೇನೈವ ವಿಕ್ರಾನ್ತೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಉತ್ಪಾದಿತಾ ಹ್ಯಶ್ವಮುಖಾಃ ಕಿನ್ನರಾಂಸ್ತಾನ್ನಿಬೋಧತ ॥ ೮.

ಅದೇ ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ ಅಶ್ವಮುಖ ಕಿನ್ನರರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಆ ಅಶ್ವಮುಖ ಕಿನ್ನರರ ಬಗ್ಗೆ ಈಗ ಕೇಳಿರಿ.

ಸಮುದ್ರಃ ಸೇನಃ ಕಾಲಿನ್ದೋ ಮಹಾನೇತ್ರೋ ಮಹಾಬಲಃ। ಸುವರ್ಣಘೋಷಃ ಸುಗ್ರೀವೋ ಮಹಾಘೋಷಶ್ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ ೮.

ಸಮುದ್ರ, ಸೇನ, ಕಾಲಿಂದ, ಮಹಾನೇತ್ರ—ಮಹಾ ಬಲಶಾಲಿಗಳು; ಸುವರ್ಣಘೋಷ, ಸುಗ್ರೀವ, ಮಹಾಘೋಷ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು.

ಇತ್ಯೇವಮಾದಿರ್ಹಿ ಗಣಃ ಕಿನ್ನರಾಣಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ಹಯಾನನಾನಾಂ ವಿದ್ವದ್ಭಿರ್ವಿಸ್ತೀರ್ಣಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತ್ಯತೇ ॥ ೮.

ಇಂತಿ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಅಶ್ವಮುಖ ಕಿನ್ನರರ ಗುಂಪು ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಪಂಡಿತರಿಂದ ವಿವರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಗುಂಪು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.