ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಭವಸ್ಯ ಯಾ ದ್ವಿತೀಯಾ ತು ತನುರಾಪಃ ಸ್ಮೃತಾ ತು ವೈ । ತಸ್ಯೋಷಾಽತ್ರ ಸ್ಮೃತಾ ಪತ್ನೀ ಪುತ್ರಶ್ಚಾಪ್ಯುಶನಾ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೨೭.

ಭವನ ಎರಡನೇ ರೂಪವನ್ನು ನೀರು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನ ಪತ್ನಿ ಉಷಾ, ಅವರ ಮಗ ಉಶನಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಶರ್ವಸ್ಯ ಯಾ ತೃತೀಯಾ ತು ನಾಮ ಭೂಮಿಸ್ತನುಃ ಸ್ಮೃತಾ। ಪತ್ನೀ ತಸ್ಯ ವಿಕೇಶೀತಿ ಪುತ್ರಶ್ಚಾಙ್ಗಾರಕಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೨೭.

ಶರ್ವನ ಮೂರನೇ ರೂಪ ಭೂಮಿ ಎಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನ ಪತ್ನಿ ವಿಕೇಶಿ, ಅವರ ಮಗ ಅಂಗಾರಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಈಶಾನಸ್ಯ ಚತುರ್ಥಸ್ಯ ಸ್ವರ್ಗತಸ್ಯ ಚ ಯಾ ತನುಃ। ತಸ್ಯ ಪತ್ನೀ ಶಿವಾ ನಾಮ ಪುತ್ರಶ್ಚಾಸ್ಯ ಮನೋಜವಃ ।। ೨೭.

ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಐಶಾನನ ನಾಲ್ಕನೇ ರೂಪ, ಅವನ ಪತ್ನಿ ಶಿವಾ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಅವರ ಮಗ ಮನೋಜವನು.

ನಾಮ್ನಾ ಪಶುಪತೇರ್ಯಾ ತು ತನುರಗ್ನಿರ್ದ್ವಿಜೈಃ ಸ್ಮೃತಾ। ತಸ್ಯ ಪತ್ನೀ ಸ್ಮೃತಾ ಸ್ವಾಹಾ ಸ್ಕನ್ದಶ್ಚಾಪಿ ಸುತಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೨೭.

ಪಶುಪತಿ ಎಂಬ ರೂಪವನ್ನು ದ್ವಿಜರು ಅಗ್ನಿಯಾಗಿ ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪತ್ನಿ ಸ್ವಾಹಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಸ್ಕಂದನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ನಾಮ್ನಾ ಷಷ್ಠಸ್ಯ ಯಾ ಭೀಮಾ ತನುರಾಕಾಶ ಉಚ್ಯತೇ। ದಿಶಃ ಪತ್ನ್ಯಃ ಸ್ಮೃತಾಸ್ತಸ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಶ್ಚಾಸ್ಯ ಸುತಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೨೭.

ಆರುನೇಯ ಭಯಾನಕವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಆಕಾಶ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆತನಿಗೆ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಪತ್ನಿಯರಾಗಿ, ಸ್ವರ್ಗವು ಮಗನಾಗಿ ನೆನಪಾಗಿವೆ.

ಉಗ್ರಾ ತನುಃ ಸಪ್ತಮೀ ಯಾ ದೀಕ್ಷಿತೈರ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈಃ ಸ್ಮೃತಾ। ದೀಕ್ಷಾ ಪತ್ನೀ ಸ್ಮೃತಾ ತಸ್ಯ ಸನ್ತಾನಃ ಪುತ್ರ ಉಚ್ಯತೇ ।। ೨೭.

ಏಳನೇ ಉಗ್ರ ರೂಪವನ್ನು ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೀಕ್ಷೆ ಅವರ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸಂತಾನ ಎಂಬವನು ಅವರ ಮಗನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ನಾಮ್ನಾಽಷ್ಟಮಸ್ಯ ಮಹತಸ್ತನುರ್ಯಾ ಚನ್ದ್ರಮಾಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಪತ್ನೀ ತು ರೋಹಿಣೀ ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಶ್ಚಾಸ್ಯ ಬುಧಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೨೭.

ಎಂಟನೇ ಮಹತ್ತರವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಚಂದ್ರನು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಪತ್ನಿ ರೋಹಿಣಿ, ಅವರ ಮಗನು ಬುಧ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

ಇತ್ಯೇತಾಸ್ತನವಸ್ತಸ್ಯ ನಾಮಭಿಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ। ತಾಸ್ತು ವನ್ದ್ಯ ನಮಸ್ಯಾಶ್ಚ ಪ್ರತಿನಾಮ ತನೂಷು ವೈ ।। ೨೭.

ಈ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅವರ ಹೆಸರುಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೂಪವನ್ನೂ ಅದರ ಹೆಸರಿನಂತೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.

ಭಕ್ತೇಃ ಸೂರ್ಯೇಽಪ್ಸು ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ವಾಯ್ವಗ್ನಿವ್ಯೋಮದೀಕ್ಷಿತೇ। ತಥಾ ಚ ವೈ ಚನ್ದ್ರಮಸಿ ತನುಭಿರ್ನಾಮಭಿಃ ಸಹ। ಪ್ರಜಾವಾನೇತಿ ಸಾಯುಜ್ಯಮೀಶ್ವರಸ್ಯ ನರೋ ಹಿ ಸಃ ।। ೨೭.

ಯಾರು ಸೂರ್ಯ, ನೀರು, ಭೂಮಿ, ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ, ಆಕಾಶ, ದೀಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರನ ರೂಪಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ಅವರ ಹೆಸರುಗಳಿಗೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇರುವರೋ, ಅವರು ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾಗಿರುವ ಈಶ್ವರನೊಂದಿಗೆ ಐಕ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಇತ್ಯೇತದ್ವೋ ಮಯಾಖ್ಯಾತಂ ಗುಹ್ಯಂ ಭೀಮಸ್ಯ ತದ್ಯಶಃ। ಶನ್ನೋಽಸ್ತು ದ್ವಿಪದೇ ನಿತ್ಯಂ ಶನ್ನೋಽಸ್ತು ಚ ಚತುಷ್ಪದೇ ।। ೨೭.

ಈ ರಹಸ್ಯವಾದ ಭೀಮನ ಮಹಿಮೆ ನಿಮಗೆ ನಾನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಸದಾ ಎರಡು ಕಾಲುಗಳಿರುವವರಿಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ, ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳಿರುವವರಿಗೆ ಕೂಡ ಶುಭವಾಗಲಿ.

ಏತತ್ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ನಿದಾನಂ ವಸ್ತನೂನಾಂ ನಾಮಭಿಃ ಸಹ। ಮಹಾದೇವಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ಭೃಗೋಸ್ತು ಶ್ರೃಣುತ ಪ್ರಜಾಃ ।। ೨೭.

ಈ ರೂಪಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ಮತ್ತು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾದೇವನ ಮತ್ತು ಭೃಗುಮುನಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿರಿ, ಜನರೆ.

ಭೃಗೋಃ ಖ್ಯಾತಿರ್ವಿಜಜ್ಞೇಽಥ ಈಶ್ವರೌ ಸುಖದುಃಖಯೋಃ। ಶುಭಾಶುಭಪ್ರದಾತಾರೌ ಸರ್ವಪ್ರಾಣಭೃತಾಮಿಹ। ದೇವೌ ಧಾತಾವಿಧಾತಾರೌ ಮನ್ವನ್ತರವಿಚಾರಿಣೌ ।। ೨೮.

ಭೃಗುಮುನಿಯ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿರುವ ಖ್ಯಾತಿ ಜನಿಸಿದರು. ನಂತರ ಸುಖ-ದುಃಖಗಳ ಒಡೆಯರಾದ ಧಾತಾ ಮತ್ತು ವಿಧಾತಾ ಎಂಬ ದೇವರುಗಳು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಶುಭ-ಅಶುಭ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವವರು, ಮಾನ್ವಂತರಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು.

ತಯೋರ್ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ತು ಭಗಿನೀ ದೇವೀ ಶ್ರೀರ್ಲೋಕಭಾವಿನೀ। ಸಾ ತು ನಾರಾಯಣಂ ದೇವಂ ಪತಿಮಾಸಾದ್ಯ ಶೋಭನಮ್। ನಾರಾಯಣಾತ್ಮಜೌ ಸಾಧ್ವೀ ಬಲೋತ್ಸಾಹೌ ವ್ಯಜಾಯತ ।। ೨೮.

ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ತಂಗಿಯಾದ ಶ್ರೀದೇವಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವಳು. ಆಕೆ ನಾರಾಯಣ ದೇವರನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದಳು. ಆ ನಾರಾಯಣನಿಂದ, ಆ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಗೆ ಬಲೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹ ಎಂಬ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು.

ತಸ್ಯಾಸ್ತು ಮಾನಸಾಃ ಪುತ್ರಾ ಯೇ ಚಾನ್ಯೇ ದಿವ್ಯಚಾರಿಣಃ। ಯೇ ವಹನ್ತಿ ವಿಮಾನಾನಿ ದೇವಾನಾಂ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಣಾಮ್ ।। ೨೮.

ಆಕೆಯ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಪುತ್ರರು ಹಾಗೂ ಇತರ ದಿವ್ಯಜೀವಿಗಳು, ಪುಣ್ಯವಂತ ದೇವತೆಗಳ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವವರು.

ದ್ವೇ ತು ಕನ್ಯೇ ಸ್ಮೃತೇ ಭಾರ್ಯ್ಯೇ ವಿಧಾತುರ್ಧಾತುರೇವ ಚ। ಆಯತಿರ್ನಿಯತಿಶ್ಚೈವ ತಯೋಃ ಪುತ್ರೌ ದೃಢವ್ರತೌ ।। ೨೮.

ವಿಧಾತೃ ಮತ್ತು ಧಾತೃ ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರು ಪತ್ನಿಗಳಾಗಿ ನೆನಪಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆಯತಿ ಮತ್ತು ನಿಯತಿ ಎಂಬ ದೃಢವ್ರತರು ಅವರ ಪುತ್ರರು.

ಪಾಣ್ಡುಶ್ಚೈವ ಮೃಕಣ್ಡುಶ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮಕೋಶೌ ಸನಾತನೌ। ಮನಸ್ವಿನ್ಯಾಂ ಮೃಕಣ್ಜೋಶ್ಚ ಮಾರ್ಕ್ಕಣ್ಡೇಯೋ ಬಭೂವ ಹ ।। ೨೮.

ಪಾಂಡು ಮತ್ತು ಮೃಕಂಡು ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರಹ್ಮನಿಧಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಮನಸ್ವಿನಿಯಿಂದ ಮೃಕಂಡು ಅವರಿಗೆ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಜನಿಸಿದನು.

ಸುತೋ ವೇ ದಶಿರಾಸ್ತಸ್ಯ ಮೂರ್ದ್ಧನ್ಯಾಯಾಮಜಾಯತ। ಪೀವರ್ಯ್ಯಾಂ ವೇದಶಿರಸಃ ಪುತ್ರಾ ವಂಶಕರಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ। ಮಾರ್ಕ್ಕಣ್ಡೇಯಾ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಾ ಋಷಯೋ ವೇದಪಾರಗಾಃ ।। ೨೮.

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನಿಗೆ ಮೂರ್ಧನ್ಯೆಯಿಂದ ವೇದಶಿರಸ್ಸು ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಪೀವರಿಯಿಂದ ವೇದಶಿರಸ್ಸಿಗೆ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತರಾದ ಋಷಿಗಳು.

ಪಾಣ್ಡೋಶ್ಚ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಯಾಂ ದ್ಯುತಿಮಾನಾತ್ಮಜೋಽಭವತ್। ಉತ್ಪನ್ನೌ ದ್ಯುತಿಮನ್ತಶ್ಚ ಸೃಜವಾನಶ್ಚ ತಾವುಭೌ। ತಯೋಃ ಪುತ್ರಾಶ್ಚ ಪೌತ್ರಾಶ್ಚ ಭಾರ್ಗವಾಣಾಂ ಪರಸ್ಪರಮ್। ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೇಽನ್ತರೇಽತೀತೇ ಮರೀಚೇಃ ಶ್ರೃಣುತ ಪ್ರಜಾಃ ।। ೨೮.

ಪಾಂಡು ಮತ್ತು ಪುಂಡರಿಕೆಯಿಂದ ದ್ಯುತಿಮಾನ್ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ದ್ಯುತಿಮಾನ್ ಮತ್ತು ಸೃಜವಾನ್ ಇಬ್ಬರೂ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ಭಾರ್ಗವರು. ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ಮರೀಚಿಯ ವಂಶವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ, ಜನರೆ.

ಪತ್ನೀ ಮರೀಚೇಃ ಸಮ್ಭೂತಿರ್ವಿಜಜ್ಞೇ ಸಾತ್ಮಸಮ್ಭವಮ್। ಪ್ರಜಾಯತೇ ಪೂರ್ಣಮಾಸಂ ಕನ್ಯಾಶ್ವೇಮಾ ವಿಬೋಧತ। ಕುಷ್ಟಿಃ ಪೃಷ್ಟಿಸ್ತ್ವಿಷಾ ಚೈವ ತಥಾ ಚಾಪಚಿತಿಃ ಶುಭಾ ।। ೨೮.

ಮರೀಚಿಯ ಪತ್ನಿಯಾದ ಸಂಭೂತಿ ಸ್ವಯಂ ಹುಟ್ಟಿದಳು. ಆಕೆಯಿಂದ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಹುಟ್ಟಿದಳು. ಈ ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ: ಕುಷ್ಟಿ, ಪೃಷ್ಠಿ, ತ್ವಿಷಾ ಮತ್ತು ಶುಭವಾದ ಅಪಚಿತಿ.

ಪೂರ್ಣಮಾಸಃ ಸರಸ್ವತ್ಯಾಂ ದ್ವೌ ಪುತ್ರಾವುದಪಾದಯತ್। ವಿರಜಞ್ಚೈವ ಧರ್ಮಿಷ್ಠಂ ಪರ್ವ್ವಸಞ್ಚೈವ ತಾವುಭೌ ।। ೨೮.

ಪೂರ್ಣಮಾಸನು ಸರಸ್ವತಿಯೊಳಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು: ವಿರಜ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಿಷ್ಠ. ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ಪರ್ವಸ ಕೂಡ ಹುಟ್ಟಿದನು.

ವಿರಜಸ್ಯಾತ್ಮಜೋ ವಿದ್ವಾನ್ ಸುಧಾಮಾ ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಃ। ಸುಧಾಮಸುತವೈರಾಜಃ ಪ್ರಾಚ್ಯಾನ್ದಿಶಿ ಸಮಮಾಶ್ರಿತಃ ।। ೨೮.

ವಿರಜನ ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ಪುತ್ರನು ಸುಧಾಮಾ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಸುಧಾಮನ ಮಗ ವೈರಾಜನು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದನು.

ಲೋಕಪಾಲಃ ಸುಧರ್ಮ್ಮಾತ್ಮಾ ಗೌರೀಪುತ್ರಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ । ಪರ್ವಸಃ ಸರ್ವಗಣಾನಾಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟಃ ಸ ಮಹಾಯಶಾಃ ।। ೨೮.

ಲೋಕಗಳ ರಕ್ಷಕನಾದ, ಧರ್ಮಮಯ ಸ್ವಭಾವದ, ಗೌರಿಯ ಮಗನಾದ ಮಹಾಪ್ರತಾಪಿಯು, ಎಲ್ಲಾ ಗಣಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅವನು ಮಹಾ ಖ್ಯಾತಿಯುಳ್ಳವನು.

ಪರ್ವಸಃ ಪರ್ವಸಾಯಾನ್ತು ಜನಯಾಮಾಸ ವೈ ಸುತೌ। ಯಜ್ಞವಾಮಞ್ಚ ಶ್ರೀಮನ್ತಂ ಸುತಂ ಕಾಶ್ಯಪಮೇವ ಚ। ತಯೋರ್ಗೋತ್ರಕರೌ ಪುತ್ರೌ ತೌ ಜಾತೌ ಧರ್ಮನಿಶ್ವಿತೌ ।। ೨೮.

ಪರ್ವಸನು ಪರ್ವಸಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದನು. ಯಜ್ಞವಾಮ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ, ಕಾಶ್ಯಪನೂ ಅವನ ಮಕ್ಕಳು. ಈ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕರಾದರು, ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಸ್ಮೃತಿಶ್ಚಾಙ್ಗಿರಸಃ ಪತ್ನೀ ಜಜ್ಞೇ ತಾವಾತ್ಮಸಮ್ಭವೌ। ಪುತ್ರೌ ಕನ್ಯಾಶ್ವತಸ್ರಶ್ಚ ಪುಣ್ಯಾಸ್ತಾ ಲೋಕವಿಶ್ರುತಾಃ ।। ೨೮.

ಸ್ಮೃತಿ ಎಂಬ ಆಂಗಿರಸನ ಪತ್ನಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಆ ಪುಣ್ಯವಂತಿಯಾದ ಪುತ್ರಿಯರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಸಿನೀವಾಲೀ ಕುಹೂಶ್ಚೈವ ರಾಕಾ ಚಾನುಮತಿಸ್ತಥಾ। ತಥೈವ ಭರತಾಗ್ನಿಞ್ಚ ಕೀರ್ತ್ತಿಮನ್ತಞ್ಚ ತಾವುಭೌ ।। ೨೮.

ಸಿನೀವಾಲಿ, ಕುಹು, ರಾಕಾ ಮತ್ತು ಅನುಮತಿ, ಜೊತೆಗೆ ಭಾರತಾಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿಮಂತ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರೂ ಕೂಡ.

ಅಗ್ನೇಃ ಪುತ್ರನ್ತು ಪರ್ಜನ್ಯಂ ಸಂಹೂತೀ ಸುಷುವೇ ಪ್ರಭುಮ್। ಹಿರಣ್ಯರೋಮಾ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ಮಾರೀಚ್ಯಾಮುದಪಾದಯತ್। ಆಭೂತಸಂಪ್ಲವಸ್ಥಾಯೀ ಲೋಕಪಾಲಃ ಸವೈ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೨೮.

ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಪರ್ಜನ್ಯ ಎಂಬ ಪ್ರಭುವು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಹಿರಣ್ಯರೋಮ ಎಂಬ ಪರ್ಜನ್ಯನನ್ನು ಮಾರೀಚಿಯು ಹೆತ್ತನು. ಅವನು ಮಹಾಪ್ರಳಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಲೋಕಪಾಲನೆಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಜಜ್ಞೇ ಕೀರ್ತಿಮತಶ್ಚಾಪಿ ಧೇನುಕಾ ತಾವಕಲ್ಮಷೌ। ವರಿಷ್ಠಂ ಧೃತಿಮನ್ತಞ್ಚಾಪ್ಯುಭಾವಙ್ಗಿರಸಾಂ ವರೌ ।। ೨೮.

ಕೀರ್ತಿಮಂತನಿಂದ ಧೇನುಕಾ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪಾಪಿಗಳೂ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ವರಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಧೃತಿಮಂತ ಎಂಬ ಆಂಗಿರಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಇಬ್ಬರೂ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ತಯೋಃ ಪುತ್ರಾಶ್ಚ ಪೌತ್ರಾಶ್ಚ ಯೇಽತೀತಾ ವೈ ಸಹಸ್ರಶಃ। ಅನಸೂಯಾಪಿ ಜಜ್ಞೇ ತಾನ್ ಪುಲಹಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ।। ೨೮.

ಅವರ ಮಕ್ಕಳೂ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳೂ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು ಮತ್ತು ಈಗ ಇಲ್ಲ. ಅನಸುಯೆಯೂ ಪುಲಹ ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ ಆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ಕನ್ಯಾಞ್ಚೈವ ಶ್ರುತಿಂ ನಾಮ ಮಾತಾ ಶಙ್ಖಪದಸ್ಯ ಯಾ। ಕರ್ದಮಸ್ಯ ತು ಯಾ ಪತ್ನೀ ಪುಲಹಸ್ಯ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ।। ೨೮.

ಶ್ರುತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪುತ್ರಿಯು ಶಂಖಪದನ ತಾಯಿಯೂ, ಕರ್ಧಮನ ಪತ್ನಿಯೂ, ಪುಲಹ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪತ್ನಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಳು.