ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಕ್ರಾನ್ತಾ ದನಾಯುಷಾಪುತ್ರಾ ವೃತ್ರಸ್ಯಾಪಿ ನಿಬೋಧತ। ಜಜ್ಞಿರೇ ಶ್ವಸನಾದ್ಧೋರಾದ್ವೃತ್ರಸ್ಯೇನ್ದ್ರೇಣ ಯುಧ್ಯತಃ ।। ೭.

ದನಾಯುಷೆಯ ಪುತ್ರರು ಈಗ ಇಲ್ಲ. ಈಗ ವೃತ್ರನ ಕಥೆ ಕೇಳು: ವೃತ್ರನು ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಧೋರಾದ ಉಸಿರಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಭರ್ತ್ತಾರೋ ಮನಸಾ ಖ್ಯಾತಾ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಸುಮಹಾಬಲಾಃ । ಶತಂ ತಾನಿ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಮಹೇನ್ದ್ರಾನುಚರಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೭.

ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಪತಿಗಳು ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಾಕ್ಷಸರಾಗಿದ್ದರು; ಅವರು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಂದಿ ಮಹೇಂದ್ರನ ಸೇವಕರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಸರ್ವೇ ಬ್ರಹ್ಮವಿದಃ ಸೌಮ್ಯಾ ಧಾರ್ಮಿಕಾಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮೂರ್ತ್ತಯಃ। ಪ್ರಜಾಸ್ವನ್ತರ್ಗತಾಃ ಸರ್ವೇ ನಿವಸನ್ತಿ ಸುಧಾರ್ಮಿಕಾಃ ।। ೭.

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞರು, ಸೌಮ್ಯರು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪದವರು; ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳೊಳಗೆ ವಾಸಿಸುವವರು, ಅತ್ಯಂತ ಧರ್ಮಪರರು.

ದೈತ್ಯಾನಾಂ ದಾನವಾನಾಞ್ಚ ಸರ್ಗ ಏಷ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಃ। ಪ್ರವಾಹ್ಯಜನಯತ್ ಪುತ್ರಾನ್ ಯಜ್ಞೇ ವೈ ಗಾಯನೋತ್ತಮಾನ್ ।। ೭.

ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ದಾನವರ ಸೃಷ್ಟಿಯ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಹ್ಯನು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಸುಗಮಗಾನ ಮಾಡುವ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು.

ಸತ್ತ್ವನಃ ಸತ್ವಾತ್ಮಕಶ್ಚೈವ ಕಲಾಪಶ್ಚೈವ ವೀರ್ಯವಾನ್ । ಕೃತವೀರ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಸುಪಾಣ್ಡುಶ್ಚೈವ ಸಪ್ತಮಃ ।। ೭.

ಸತ್ವನ, ಸತ್ವಾತ್ಮಕ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಕಲಾಪ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಕೃತವೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಪಾಂಡು—ಇವರು ಏಳುವರು.

ಪನಶ್ಚೈವ ತರಣ್ಯಶ್ಚ ಸುಚನ್ದ್ರೋ ದಶಮಸ್ತಥಾ। ಇತ್ಯೇತೇ ದೇವಗನ್ಧರ್ವಾ ವಿಜ್ಞೇಯಾಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ ।। ೭.

ಪನ, ತರಣ್ಯ, ಸುಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ದಶಮ ಎಂಬ ದೇವಗಂಧರ್ವರು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸಃ ಪುಣ್ಯಾ ಮೌನೇಯಾಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ। ಚಿತ್ರಸೇನೋಗ್ರಸೇನಶ್ಚ ಊರ್ಣಾಯುರನಘಸ್ತಥಾ ॥ ೮.

ಪವಿತ್ರ ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು, ಮುನಿಗಳ ವಂಶಜರು, ಇವರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಸೇನ, ಉಗ್ರಸೇನ, ಊರ್ಣಾಯು ಮತ್ತು ಅನಘ ಎಂಬವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಃ ಪುಲೋಮಾ ಚ ಸೂರ್ಯವರ್ಚ್ಚಾಸ್ತಥೈವ ಚ। ಯುಗಪತ್ತೃಣಪತ್ಕಾಲಿರ್ದಿತಿಶ್ಚಿತ್ರರಥ ಸ್ತಥಾ ॥ ೮.

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ, ಪುಲೋಮ, ಸೂರ್ಯವರ್ಚ, ಯುಗಪತ್, ಋಣಪತ್, ಕಾಲಿ, ದಿತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರರಥ ಎಂಬವರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ತ್ರಯೋದಶೋ ಭ್ರಮಿಶಿರಾಃ ಪರ್ಜನ್ಯಶ್ಚ ಚತುರ್ದಶಃ। ಕಲಿಃ ಪಞ್ಚದಶಶ್ವೈವ ನಾರದಶ್ಚೈವ ಷೋಡಶಃ। ಇತ್ಯೇತೇ ದೇವಗನ್ಧರ್ವಾ ಮೌನೇಯಾಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ ॥ ೮.

ಮೂರನೆಯದು ಭ್ರಮಿಶಿರಾ, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಪರ್ಜನ್ಯ, ಐದನೆಯದು ಕಾಲಿ, ಆರನೆಯದು ನಾರದ; ಇವರು ಮುನಿಗಳ ವಂಶದ ದೇವಗಂಧರ್ವರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಚತುಸ್ತ್ರಿಂಶದ್ಯವೀಯಸ್ಯಸ್ತೇಷಾಮಪ್ಸರಸಃ ಶುಭಾಃ । ಅನ್ತರಾ ದಾರವತ್ಯಾ ಚ ಪ್ರಿಯಮುಖ್ಯಾ ಸುರೋತ್ತಮಾ ॥ ೮.

ಇವರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕುಮೂರು ಅಪ್ಸರಸರು ಇದ್ದಾರೆ; ದಾರವತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯಮುಖಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವಸ್ತ್ರೀಯರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.

ಮಿಶ್ರಕೇಶೀ ತಥಾ ಶಾಚೀ ಪರ್ಣಿನೀ ವಾಪ್ಯಲಮ್ಬುಷಾ। ಮಾರೀಚೀ ಪುತ್ರಿಕಾ ಚೈವ ವಿದ್ಯುದ್ವರ್ಣಾ ತಿಲೋತ್ತಮಾ ॥ ೮.

ಮಿಶ್ರಕೇಶಿ, ಶಾಚಿ, ಪರ್ಣಿನಿ, ವಾಪ್ಯಲಂಬುಷಾ, ಮಾರಿಚಿ, ಪುತ್ರಿಕಾ, ವಿದ್ಯುದ್ವರ್ಣಾ ಮತ್ತು ತಿಲೋತ್ತಮಾ ಎಂಬ ಅಪ್ಸರಸರು ಇದ್ದಾರೆ.

ಅದ್ರಿಕಾ ಲಕ್ಷಣಾ ಚೈವ ದೇವೀ ರಮ್ಭಾ ಮನೋರಮಾ। ಸುವರಾ ಚ ಸುಬಾಹುಶ್ಚ ಪೂರ್ಣಿತಾ ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ॥ ೮.

ಅದ್ರಿಕಾ, ಲಕ್ಷಣಾ, ದೇವಿ, ರಂಭಾ, ಮನೋರಮಾ, ಸುವರಾ, ಸುಬಾಹು, ಪೂರ್ಣಿತಾ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ಎಂಬವರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಪುಣ್ಡರೀಕಾ ಸುಗನ್ಧಾ ಚ ಸುದನ್ತಾ ಸುರಸಾ ತಥಾ। ಹೇಮಾಸರಾ ಸುತೀ ಚೈವ ಸುವೃತ್ತಾ ಕಮಲಾ ಚ ಯಾ ॥ ೮.

ಪುಂಡರಿಕಾ, ಸುಗಂಧಾ, ಸುದಂತಾ, ಸುರಸಾ, ಹೇಮಾಸರಾ, ಸುತಿ, ಸುವೃತ್ತಾ ಮತ್ತು ಕಮಲಾ ಎಂಬವರು ಅಪ್ಸರಸರು.

ಸುಭುಜಾ ಹಂಸಪಾದಾ ಚ ಲೌಕಿಕ್ಯೋಽಪ್ಸರಸಸ್ತಥಾ। ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸೋ ಹ್ಯೇತಾ ಮೌನೇಯಾಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ ॥ ೮.

ಸುಭುಜಾ, ಹಂಸಪಾದಾ ಮತ್ತು ಲೌಕಿಕಿ ಎಂಬ ಅಪ್ಸರಸರು; ಈ ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು ಮುನಿಗಳ ವಂಶದವರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಗನ್ಧರ್ವಾಣಾಂ ದುಹಿತರೋ ಮಯಾ ಯಾಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ। ತಾಸಾಂ ನಾಮಾನಿ ಸರ್ವಾಸಾಂ ಕೀರ್ತ್ತ್ಯಮಾನಾನಿ ಮೇ ಶ್ರೃಣು ॥ ೮.

ನಾನು ವಿವರಿಸಿದ ಗಂಧರ್ವರ ಪುತ್ರಿಯರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಈಗ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನೀವು ಗಮನದಿಂದ ಆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ.

ಸುಯಶಾ ಪ್ರಥಮಾ ತಾಸಾಂ ಗಾನ್ಧರ್ವೀ ತದನನ್ತರಮ್ । ವಿದ್ಯಾವತೀ ಚಾರುಮುಖೀ ಸುಮುಖೀ ಚ ವರಾನನಾ ॥ ೮.

ಅವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಸುಯಶಾ, ನಂತರ ಗಾಂಧರ್ವಿ, ನಂತರ ವಿದ್ಯಾವತಿ, ಚಾರುಮುಖಿ, ಸುಮುಖಿ ಮತ್ತು ವರಾನನಾ ಎಂಬವರು.

ತತ್ರೇಮೇ ಸುಯಶಾಪುತ್ರಾ ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮಾಃ। ಪ್ರಚೇತಸಃ ಸುತಾ ಯಕ್ಷಾಸ್ತೇಷಾಂ ನಾಮಾನಿ ಮೇ ಶ್ರೃಣು ॥ ೮.

ಇಲ್ಲಿ ಸುಯಶಾದ ಪುತ್ರರು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳು; ಅವರು ಪ್ರಚೇತಸನ ಪುತ್ರರಾದ ಯಕ್ಷರು. ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಕಮ್ಬಲೋ ಹರಿಕೇಶಶ್ಚ ಕಪಿಲಃ ಕಾಞ್ಚನಸ್ತಥಾ। ಮೇಘಮಾಲೀತು ಯಕ್ಷಾಣಾಂ ಗಣ ಏಷ ಉದಾಹೃತಃ ॥ ೮.

ಕಂಬಲ, ಹರಿಕೇಶ, ಕಪಿಲ, ಕಾಂಚನ ಮತ್ತು ಮೇಘಮಾಲಿ ಎಂಬ ಯಕ್ಷರ ಗುಂಪು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಸುಯಶಾಯಾ ದುಹಿತರಶ್ಚತಸ್ರೋಽಪ್ಸರಸಃ ಸ್ಮೃತಾಃ। ತಾಸಾಂ ನಾಮಾನಿ ವೈ ಸಮ್ಯಗ್ ಬ್ರುವತೋ ಮೇ ನಿಬೋಧತ ॥ ೮.

ಸುಯಶಾಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರಿಯರು ಇದ್ದರು, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅಪ್ಸರಸರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಾನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಲೋಹೇಯೀ ತ್ವಭವಜ್ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಭರತಾ ತದನನ್ತರಮ್। ಕೃಶಾಙ್ಗೀ ಚ ವಿಶಾಲಾ ಚ ರೂಪೇಣಾಪ್ರತಿಮಾ ತಥಾ ॥ ೮.

ಅವರಲ್ಲಿ ಲೋಹೆಯಿ ಹಿರಿಯಳು, ನಂತರ ಭರತಾ, ನಂತರ ಕೃಷಾಂಗಿ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲಾ; ಇವರು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅನನ್ಯರು.

ತಾಭ್ಯೋಽಪರೇ ಯಕ್ಷಗಣಾಶ್ಚತ್ವಾರಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ। ಉತ್ಪಾದಿತಾ ವಿಶಾಲೇನ ವಿಕ್ರಾನ್ತೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ ॥ ೮.

ಅವರಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ನಾಲ್ಕು ಯಕ್ಷರ ಗುಂಪುಗಳು ವಿಶಾಲಾ ಎಂಬ ಮಹಾತ್ಮರಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದವು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಲೋಹೇಯೋ ಭರತೇಯಶ್ಚ ಕೃಶಾಙ್ಗೇಯಶ್ಚ ವಿಶ್ರುತಃ । ವಿಶಾಲೇಶ್ಚ ಯಕ್ಷಾಣಾಂ ಪುರಾಣೇ ಪ್ರಥಿತಾ ಗಣಾಃ ॥ ೮.

ಲೋಹೆಯ, ಭರತೆಯ, ಕೃಷಾಂಗೆಯ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲೆಯ ಎಂಬ ಯಕ್ಷರ ಪುರಾತನ ಗುಂಪುಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.

ಇತ್ಯೇತೈರಸುರೈರ್ಘೋರೈರ್ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮೈಃ। ಲೋಕೈರ್ಯಕ್ಷಗಣೈರ್ವ್ಯಾಪ್ತಾ ಲೋಕಾಲೋಕ ವಿದಾಂವರಾಃ ॥ ೮.

ಈ ಭಯಾನಕ ಮತ್ತು ಬಲಶಾಲಿ ಅಸುರರಿಂದ ಲೋಕಗಳು ಯಕ್ಷರ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ, ಅವು ಗೋಚರವಾಗುವವು ಮತ್ತು ಅಗೋಚರವಾಗುವವು ಎರಡೂ ಇದ್ದವೆ.

ಗನ್ಧರ್ವಾಶ್ಚಾಥ ವಾಲೇಯಾ ವಿಕ್ರಾನ್ತೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಉತ್ಪಾದಿತಾ ಮಹಾವೀರ್ಯಾ ಮಹಾಗನ್ಧರ್ವನಾಯಕಾಃ ॥ ೮.

ಆಗ ವಾಲಿಯ ಮಗರಾದ ಗಂಧರ್ವರು, ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು, ಮಹಾತ್ಮರು, ಮಹಾ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಅವರು ಗಂಧರ್ವರೊಳಗಿನ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ವೀರರು.

ವಿಕ್ರಮೌದಾರ್ಯಸಮ್ಪನ್ನಾ ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮಾಃ। ತೇಷಾಂ ನಾಮಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯಥಾವದನುಪೂರ್ವಶಃ ॥ ೮.

ಅವರು ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಉದಾರತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದವರು, ಅಪಾರ ಬಲ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮ ಹೊಂದಿದ್ದವರು. ಈಗ ನಾನು ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಚಿತ್ರಾಙ್ಗದೋ ಮಹಾವೀರ್ಯಶ್ಚಿತ್ರವರ್ಮಾ ತಥೈವ ಚ। ಚಿತ್ರಕೇತುರ್ಮಹಾಭಾಗಃ ಸೋಮದತ್ತೋಽಥ ವೀರ್ಯವಾನ್। ತಿಸ್ರೋ ದುಹಿತರಶ್ಚೈವ ತಾಸಾಂ ನಾಮಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ॥ ೮.

ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಚಿತ್ರಾಂಗದ, ಚಿತ್ರವರ್ಮ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಚಿತ್ರಕೇತು, ವೀರನಾದ ಸೋಮದತ್ತ—ಇವರು ಗಂಧರ್ವರು. ಜೊತೆಗೆ ಮೂರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳೂ ಇದ್ದರು, ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಈಗ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಪ್ರಥಮಾ ತ್ವಗ್ನಿಕಾ ನಾಮ ಕಮ್ಬಲಾ ತದನನ್ತರಮ್। ತಥಾ ವಸುಮತೀ ನಾಮ ರೂಪೇಣಾಪ್ರತಿಮೌಜಸಃ ॥ ೮.

ಮೊದಲ ಹೆಣ್ಣುಮಗುವಿಗೆ ಅಗ್ನಿಕಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು, ನಂತರ ಕಂಬಲಾ, ನಂತರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನರಹಿತವಾದ ವಸುಮತಿ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗು.

ತಾಭ್ಯಃ ಪರೇ ಕುಮಾರೇಣ ಗಣಾ ಉತ್ಪಾದಿತಾಸ್ತ್ವಿಮೇ। ತ್ರಯೋ ಗನ್ಧರ್ವಮುಖ್ಯಾನಾಂ ವಿಕ್ರಾನ್ತಾ ಯುದ್ಧದುರ್ಮದಾಃ ॥ ೮.

ಈ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಗನ ಮೂಲಕ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಗಂಧರ್ವರು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಶೂರರು, ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಆಗ್ನೇಯಾಃ ಕಾಮ್ಬಲೇಯಾಶ್ಚ ತಥಾ ವಸುಮತೀಸುತಾಃ। ತೈರ್ಗಣೈರ್ವಿವಿಧೈರ್ವ್ಯಾಪ್ತಮಿದಂ ಲೋಕಚರಾಚರಮ್ ॥ ೮.

ಅಗ್ನಿಕೆಯಿಂದ ಆಗ್ನೇಯರು, ಕಂಬಲೆಯಿಂದ ಕಂಬಲೇಯರು, ವಸುಮತಿಯ ಮಕ್ಕಳಾದವರು—ಈ ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಜಗತ್ತು ಚರಾಚರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.