ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಅವಾಪ್ಯ ಸಂಜ್ಞಾಙ್ಗೋವಿನ್ದಾತ್ ಪದ್ಮಯೋನಿಃ ಪಿತಾಮಹಃ। ಪ್ರಜಾಃ ಸ್ರಷ್ಟುಮನಾಸ್ತೇಪೇ ತಪ ಉಗ್ರಂ ತತೋ ಮಹತ್ ।। ೨೫.

ಗೋವಿಂದನಿಂದ ಸೂಚನೆ ಪಡೆದು, ಕಮಲದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಪಿತಾಮಹನು ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಹಾ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದನು.

ತಸ್ಯೈವನ್ತಪ್ಯಮಾನಸ್ಯ ನ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಸಮವರ್ತ್ತತ। ತತೋ ದೀರ್ಘೇಣ ಕಾಲೇನ ದುಃಖಾತ್ ಕ್ರೋಧೋ ವ್ಯವರ್ದ್ಧತ ।। ೨೫.

ಅವನಿಗೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಏನೂ ಸಂಭವಿಸಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಕಾಲವಾದ ಮೇಲೆ ದುಃಖದಿಂದ ಅವನ ಕೋಪವು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.

ಸಕ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟನೇತ್ರಭ್ಯಾಮಪತನ್ನಶ್ರುಬಿನ್ದವಃ । ತತಸ್ತೇಭ್ಯೋಽಶ್ರುಬಿನ್ದುಭ್ಯೋ ವಾತಪಿತ್ತಕಫಾತ್ಮಕಾಃ ।। ೨೫.

ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅಶ್ರುಬಿಂದುಗಳು ಬಿದ್ದವು. ಆ ಅಶ್ರುಬಿಂದುಗಳಿಂದ ವಾತ, ಪಿತ್ತ, ಕಫದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.

ಮಹಾಭಾಗಾ ಮಹಾಸತ್ತ್ವಾಃ ಸ್ವಸ್ತಿಕೈರಭ್ಯಲಙ್ಕೃತಾಃ। ಪ್ರಕೀರ್ಣಕೇಶಾಃ ಸರ್ಪಾಸ್ತೇ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಾ ಮಹಾವಿಷಾಃ ।। ೨೫.

ಅವರು ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು, ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು, ಶುಭಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಕೂದಲು ಬಿಕೋಸಿದ್ದಿತು. ಆ ಮಹಾ ವಿಷಯುಕ್ತ ಸರ್ಪಗಳು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದವು.

ಸರ್ಪಾಂಸ್ತಥಾಗ್ರಜಾನ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮಾನಮನಿನ್ದತ। ಅಹೋ ಧಿಕ್ ತಪಸಾ ಮಹ್ಯಂ ಫಲಮೀದೃಶಕಂ ಯದಿ। ಲೋಕವೈನಾಶಿಕೀ ಜಜ್ಞೇ ಆದಾವೇವ ಪ್ರಜಾ ಮಮ ।। ೨೫.

ಆ ಮೊದಲನೆಯ ಸರ್ಪಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ತಾನೇ ತಾನು ನಿಂದಿಸಿದನು: 'ಅಯ್ಯೋ, ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಇಂತಹ ಫಲ ಬಂದರೆ ನಾಚಿಕೆ! ನನ್ನ ಮೊದಲ ಸಂತಾನವೇ ಲೋಕವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದೆ.'

ತಸ್ಯ ತೀವ್ರಾಭವನ್ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಕ್ರೋಧಾಮರ್ಷಸಮುದ್ಭವಾ। ಮೂರ್ಚ್ಛಾಭಿತಾಪೇನ ತದಾ ಜಹೌ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ।। ೨೫.

ಅವನಲ್ಲಿ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಅಸಹನೆಯಿಂದ ತೀವ್ರವಾದ ಮೂರ್ಛೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆ ಮೂರ್ಛೆಯ ತಾಪದಿಂದ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದ ಅವನು ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯಾಪ್ರತಿಮವೀರ್ಯಸ್ಯ ದೇಹಾತ್ ಕಾರುಣ್ಯಪೂರ್ವಕಮ್। ಆತ್ಮೈಕಾದಶ ತೇ ರುದ್ರಾಃ ಪ್ರೋದ್ಭೂತಾ ರುದತಸ್ತಥಾ। ರೋದನಾತ್ ಖಲು ರುದ್ರಾಸ್ತೇ ರುದ್ರತ್ವಂ ತೇನ ತೇಷು ತತ್ ।। ೨೫.

ಅಪ್ರತಿಮ ಶಕ್ತಿಯ ಅವನ ದೇಹದಿಂದ, ದಯೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅವನು ಅಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹನ್ನೊಂದು ರುದ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಆ ಅಳುವಿನಿಂದ ಅವರ ಹೆಸರು ರುದ್ರರು ಎಂದು ಬಂತು; ಅವರಲ್ಲಿ ರುದ್ರತ್ವವೂ ಅದರಿಂದಲೇ.

ಯೇ ರುದ್ರಾಃ ಖಲು ತೇ ಪ್ರಾಣಾ ಯೇ ಪ್ರಾಣಾಸ್ತೇ ತದಾತ್ಮಕಾಃ। ಪ್ರಾಣಾಃ ಪ್ರಾಣಭೃತಾಂ ಜ್ಞೇಯಾಃ ಸರ್ವಭೂತೇಷ್ವವಸ್ಥಿತಾಃ ।। ೨೫.

ಯಾರು ರುದ್ರರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೋ, ಅವರೇ ಪ್ರಾಣಗಳು. ಆ ಪ್ರಾಣಗಳು ಕೂಡ ಆ ರುದ್ರರ ಸ್ವರೂಪವೇ. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಜೀವಿಸುವ ಪ್ರಾಣಗಳು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಅತ್ಯುಗ್ರಸ್ಯ ಮಹತ್ತ್ವಸ್ಯ ಸಾಧುನಾ ಚರಿತಸ್ಯ ಚ। ತಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಾನ್ ದದೌ ಭೂಯಸ್ತ್ರಿಶೂಲೀ ನೀಲಲೋಹಿತಃ। ಲಲಾಟಾತ್ ಪದ್ಮಯೋನೇಸ್ತು ಪ್ರಭುರೇಕಾದಶಾತ್ಮಕಃ ।। ೨೫.

ಅತಿ ಭಯಾನಕನಾದ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾದ ಅವನಿಗಾಗಿ, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ, ನೀಲಿ ಕೆಂಪು ವರ್ಣದ ಮಹೇಶ್ವರನು, ಪದ್ಮಯೋನಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಲಲಾಟದಿಂದ, ತನ್ನ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೊಟ್ಟನು, ಏಕಾದಶ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭುವು.

ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸೋಽದದಾತ್ ಪ್ರಾಣಾನಾತ್ಮಜಃ ಸ ತದಾ ಪ್ರಭುಃ। ಪ್ರಹೃಷ್ಟವದನೋ ರುದ್ರಃ ಕಿಂಚಿತ್ ಪ್ರತ್ಯಾಗತಾಸವಮ್। ಅಭ್ಯಭಾಷತ್ತದಾ ದೇವೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಪರಮಂ ವಚಃ ।। ೨೫.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗನಾದ ಪ್ರಭು ತನ್ನ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು. ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮುಖವಿಟ್ಟ ರುದ್ರನು ಸ್ವಲ್ಪ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದನು. ಆಗ ದೇವರು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

ಉಪಯಾಚಸ್ವ ಮಾಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಸ್ಮರ್ತ್ತುಮರ್ಹಸಿ ಚಾತ್ಮನಃ। ಮಾಂ ಚ ವೇತ್ಥಾತ್ಮಜಂ ರುದ್ರಂ ಪ್ರಸಾದಂ ಕುರು ಮೇ ಪ್ರಭೋ ।। ೨೫.

ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಾ. ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನೆನಪಿಡಬೇಕು. ನಾನು ನಿನ್ನ ಮಗ ರುದ್ರನೆಂದು ಅರಿತು, ನನಗೆ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡು, ಪ್ರಭುವೇ.

ಶ್ರುತ್ವಾ ತ್ವಿದಂ ವಚಸ್ತಸ್ಯ ಪ್ರಭೂತಞ್ಚ ಮನೋಗತಮ್। ಪಿತಾಮಹಃ ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮಾ ನೇತ್ರೇ ಫುಲ್ಲಾಮ್ಬುಜಪ್ರಭೈಃ ।। ೨೫.

ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಳವಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಪಿತಾಮಹನು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೂವಿನಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ತತಃ ಪ್ರತ್ಯಾಗತಪ್ರಾಣಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಗಮ್ಭೀರಯಾ ಗಿರಾ। ಉವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಶುದ್ಧಜಾಮ್ಬೂನದಪ್ರಭಃ ।। ೨೫.

ಆಮೇಲೆ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಮರಳಿ ಪಡೆದ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಮೃದುವಾದ ಹಾಗೂ ಗಂಭೀರವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಭೋ ಭೋ ವದ ಮಹಾಭಾಗ ಆನನ್ದಯಸಿ ಮೇ ಮನಃ। ಕೋ ಭವಾನ್ ವಿಶ್ವಭೂತಿಸ್ತ್ವಂ ಸ್ಥಿತ ಏಕಾದಶಾತ್ಮಕಃ ।। ೨೫.

ಓ ಮಹಾಭಾಗನೆ, ಹೇಳು! ನೀನು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ತಂದೆ. ನೀನು ಯಾರು? ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿರುವ, ಹನ್ನೊಂದು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದವನು ಯಾರು?

ಏವಮುಕ್ತೋ ಭಗವತಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಾಽನನ್ತತೇಜಸಾ। ತತಃ ಪ್ರತ್ಯವದದ್ರುದ್ರೋ ಹ್ಯಭಿವಾದ್ಯಾತ್ಮಜೈಃ ಸಹ ।। ೨೫.

ಅನಂತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಭಗವಂತ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೀಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ರುದ್ರನು ತನ್ನ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಯತ್ತೇ ವರಮಹಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಯಾಚಿತೋ ವಿಷ್ಣುನಾ ಸಹ। ಪುತ್ರೋ ಮೇ ಭವ ದೇವೇತಿ ತ್ವತ್ತುಲ್ಯೋ ವಾಪಿ ಧೂರ್ವಹಃ ।। ೨೫.

ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ನಾನು ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಕೇಳಿದ್ದ ವರವೇನೆಂದರೆ: ನನ್ನ ಮಗ ದೇವರಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ನಿನ್ನ ಸಮಾನನಾಗಲಿ ಎಂದು.

ಲೋಕೇಷು ವಿಶ್ರುತೈಃ ಕಾರ್ಯಂ ಸರ್ವೈರ್ವಿಶ್ವಾತ್ಮಸಮ್ಭವೈಃ। ವಿಷಾದನ್ತ್ಯಜ ದೇವೇಶ ಲೋಕಾಂಸ್ತ್ವಂ ಸ್ರಷ್ಟುಮರ್ಹಸಿ ।। ೨೫.

ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ, ವಿಶ್ವಾತ್ಮನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವರು, ನೆರವಿನಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ದೇವತೆಗಳಾಧಿಪತಿಯಾದ ನೀನು, ಲೋಕಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕು.

ಏವಂ ಸ ಭಗವಾನುಕ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪ್ರೀತಮನಾಭವತ್ । ರುದ್ರಂ ಪ್ರತ್ಯವದದ್ಭೂಯೋ ಲೋಕಾನ್ತೇ ನೀಲಲೋಹಿತಮ್ ।। ೨೫.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಭಗವಂತ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು. ಲೋಕಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಕೆಂಪು ವರ್ಣದ ರುದ್ರನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಸಾಹಾಯ್ಯಂ ಮಮ ಕಾರ್ಯಾರ್ಥಂ ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಜ ಮಯಾ ಸಹ। ಬೀಜೀ ತ್ವಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ತತ್ಪ್ರಪನ್ನಸ್ತಥಾ ಭವ। ಬಾಢಮಿತ್ಯೇವ ತಾಂ ವಾಣೀಂ ಪ್ರತಿಜಗ್ರಾಹ ಶಙ್ಕರಃ ।। ೨೫.

ನನ್ನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಮಾಡು; ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸು. ನೀನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಬೀಜವಾಗಿದ್ದೀಯೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗು. ಶಂಕರನು 'ಹೌದು' ಎಂದು ಆ ಮಾತನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದನು.

ತತಃ ಸ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನವಿಭೂಷಿತಃ। ಮನೋಽಗ್ರೇ ಸೋಽಸೃಜದ್ದೇವೋ ಭೂತಾನಾಂ ಧಾರಣಾಂ ತತಃ। ಜಿಹ್ವಾಂ ಸರಸ್ವತೀಞ್ಚೈವ ತತಸ್ತಾಂ ವಿಶ್ವರೂಪಿಣೀಮ್ ।। ೨೫.

ಆಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಚಿರತೆ ಚರ್ಮ ಧರಿಸಿದ ಭಗವಂತ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮೊದಲು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ನಂತರ ದೇವರು ಜೀವಿಗಳ ಧಾರಣೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ನಂತರ ನಾಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು, ಆಮೇಲೆ ವಿಶ್ವರೂಪಿಣಿಯಾದ ಅವಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಭೃಗುಮಙ್ಗಿರಸಂ ದಕ್ಷಂ ಪುಲಸ್ತ್ಯಂ ಪುಲಹಂ ಕ್ರತುಮ್। ವಸಿಷ್ಠಞ್ಚ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಸಸೃಜೇ ಸಪ್ತ ಮಾನಸಾನ್ ।। ೨೫.

ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಭೃಗು, ಅಂಗಿರಸ, ದಕ್ಷ, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ಕ್ರತು ಮತ್ತು ವಸಿಷ್ಠ ಎಂಬ ಏಳು ಮಾನಸ ಪುತ್ರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಪುತ್ರಾನಾತ್ಮಸಮಾನನ್ಯಾನ್ ಸೋಽಸೃಜದ್ವಿಶ್ವಸಮ್ಭವಾನ್ । ತೇಷಾಂ ಭೂಯೋಽನುಮಾರ್ಗೇಣ ಗಾವೋ ವಕ್ರಾದ್ವಿಜಜ್ಞಿರೇ ।। ೨೫.

ಅವನು ತನ್ನ ಸಮಾನರಾದ, ವಿಶ್ವಾತ್ಮನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪುತ್ರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಅವರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಗೋಪುಚ್ಛದಿಂದ ಗೋವುಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.

ಓಙ್ಕಾರಪ್ರಮುಖಾನ್ ವೇದಾನಭಿಮಾನ್ಯಾಶ್ಚ ದೇವತಾಃ। ಏವಮೇತಾನ್ ಯತಾಪ್ರೋಕ್ತಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಲೋಕಪಿತಾಮಹಃ ।। ೨೫.

ಓಂಕಾರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವ ದೇವತೆಗಳನ್ನು, ಹೀಗೆ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ದಕ್ಷಾದ್ಯಾನ್ ಮಾನಸಾನ್ ಪುತ್ರಾನ್ ಪ್ರೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಪ್ರಭುಃ। ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಜತ ಭದ್ರಂ ವೋ ರುದ್ರೇಣ ಸಹ ಧೀಮತಾ ।। ೨೫.

ದಕ್ಷನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಮಾನಸ ಪುತ್ರರನ್ನು ಭಗವಂತನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನೀವು ರುದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿರಿ, ನಿಮಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ.'

ಅನುಗಮ್ಯ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಪತಯಸ್ತದಾ। ವಯಮಿಚ್ಛಾಮಹೇ ದೇವ ಪ್ರಜಾಃ ಸ್ರಷ್ಟುಂ ತ್ವಯಾ ಸಹ। ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತ್ವೇಷ ಸನ್ದೇಶಸ್ತವ ಚೈವ ಮಹೇಶ್ವರ ।। ೨೫.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: 'ದೇವನೇ, ನಾವು ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ. ಇದು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಆದೇಶ, ಮಹೇಶ್ವರ.'

ತೈರೇವಮುಕ್ತೋ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರಃ ಪ್ರೋವಾಚ ತಾನ್ ಪ್ರಭುಃ। ಬ್ರಹ್ಮಣಶ್ಚಾತ್ಮಜಾ ಮಹ್ಯಂ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಗೃಹ್ಯ ಚ ವೈ ಸುರಾಃ ।। ೨೫.

ಅವರ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ಭಗವಂತನಾದ ರುದ್ರನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು: 'ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗರಾದವರ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ನನಗೆ ಕೊಡಿ.'

ಕೃತ್ವಾಗ್ರಜಾಗ್ರಜಾನೇತಾನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾತ್ಮಜಾನ್ಮಮ। ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಸ್ತಮ್ಬಪರ್ಯನ್ತಾನ್ ಸಪ್ತಲೋಕಾನ್ಮಮಾತ್ಮಕಾನ್। ಭವನ್ತಃ ಸ್ರಷ್ಟುಮರ್ಹನ್ತಿ ವಚನಾನ್ಮಮ ಸ್ವಸ್ತಿ ವಃ ।। ೨೫.

ನನ್ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಹಿರಿಯರೂ ಚಿಕ್ಕವರೂ ಆದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು, ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸ್ಥಂಭವರೆಗೆ ಇರುವ ಏಳು ಲೋಕಗಳನ್ನು ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ನೀವು ನನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಬಹುದು. ನಿಮಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ.

ತೇನೈವಮುಕ್ತಾಃ ಪ್ರತ್ಯೂಚುಃ ರುದ್ರಮಾದ್ಯನ್ತ್ರಿಶೂಲಿನಮ್। ಯಥಾಜ್ಞಾಪಯಸೇ ದೇವ ತಥಾ ತದ್ವೈ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೨೫.

ಅವರ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ದೇವತೆಗಳು ಮೊದಲನೇ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ರುದ್ರನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು: 'ಪ್ರಭು, ನೀವು ಹೇಗೆ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡುತ್ತೀರೋ, ಹೀಗೆಯೇ ಆಗುವುದು.'

ಅನುಮಾನ್ಯ ಮಹಾದೇವಂ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಪತಯಸ್ತದಾ। ಊಚುರ್ದಕ್ಷಂ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ಭವಾನ್ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ। ತ್ವಾಂ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ಭದ್ರನ್ತೇ ಪ್ರಜಾಃ ಸ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮಹೇ ವಯಮ್ ।। ೨೫.

ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳು ಮಹಾತ್ಮರಾದ ದಕ್ಷನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದರು: 'ನೀನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಜಾಪತಿ. ನಿನ್ನನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು, ನಿನ್ನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಪ್ರಜೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.'