ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಇತ್ಯೇತೇ ತ್ವಸುರಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ದೈತೇಯಾ ದಾನವಾಶ್ಚ ಯೇ। ಸ್ವರ್ಭಾನುಸ್ತು ಸ್ಮೃತೋ ದೈತ್ಯೋ ಹ್ಯನುಭಾನುರ್ದನೋಃ ಸುತಃ। ಇಮೇ ತು ವಂಶಾನುಗತಾ ದನೋಃ ಪುತ್ರಾಸ್ತು ಯೇ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೭.

ಹೀಗೆ ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಎಂಬ ಅಸುರರನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ವರ್ಭಾನು ದೈತ್ಯನಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಅನುಭಾನು ದನುನ ಮಗ. ಇವರು ದನುನ ವಂಶದವರು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಏಕಾಕ್ಷ ಋಷಭೋಽರಿಷ್ಟಃ ಪ್ರಬನ್ಧನರಕಾವಪಿ। ಇನ್ದ್ರಬಾಧನಕೇಶೀ ಚ ಮೇರುಃ ಶಮ್ಬೋಽಥ ಧೇನುಕಃ ।। ೭.

ಏಕಾಕ್ಷ, ಋಷಭ, ಅರಿಷ್ಟ, ಪ್ರಬಂಧನ, ನರಕ, ಇಂದ್ರಬಾಧನ, ಕೇಶಿ, ಮೇರು, ಶಂಭು ಮತ್ತು ಧೇನುಕ ಇವರೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಗವೇಷ್ಠಿಶ್ಚ ಗವಾಕ್ಷಶ್ಚ ತಾಲಕೇತುಶ್ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್। ಏತೇ ಮನುಷ್ಯಧರ್ಮಾಸ್ತು ದನೋಃ ಪುತ್ರಾ ಮಯಾ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೭.

ಗವೇಷ್ಟಿ, ಗವಾಕ್ಷ, ತಾಳಕೇತು ಎಂಬ ಬಲಶಾಲಿಗಳು—ಇವರು ಮಾನವನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ದನುನ ಪುತ್ರರು ಎಂದು ನಾನು ನೆನಪಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ದೈತ್ಯದಾನವಸಂಹರ್ಷೇ ಜಾತಾ ಭೀಮಪರಾಕ್ರಮಾಃ। ಸಿಂಹಿಕಾಯಾಮಥೋತ್ಪನ್ನಾ ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿಸುತಾಸ್ತ್ವಿಮೇ ।। ೭.

ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ದಾನವರ ನಡುವಿನ ವೈರಾಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ, ಭಯಂಕರ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳಾದ ಸಿಂಹಿಕೆಯ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿಯ ಪುತ್ರರು ಇವರೇ.

ಸೈಂಹಿಕೇಯಾ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಾಶ್ಚತುರ್ದ್ದಶ ಮಹಾಸುರಾಃ। ಶತಗಾಲಶ್ಚ ಬಲವಾನ್ನ್ಯಾಸಃ ಶಾಮ್ಬಸ್ತಥೈವ ಚ । ೭.

ಸಿಂಹಿಕೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಮಹಾಸುರರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಈ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮಂದಿ—ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಶತಗಾಲ, ನಿಯಾಸ ಮತ್ತು ಶಾಂಬ ಕೂಡ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಅನುಲೋಮಃ ಶುಚಿಶ್ಚೈವ ವಾತಾಪಿಶ್ಚ ಸಿತಾಂಶುಕಃ। ಹರಃ ಕಲ್ಪಃ ಕಾಲನಾಭೋ ಭೌಮಶ್ಚ ನರಕಸ್ತಥಾ ।। ೭.

ಅನುಲೋಮ, ಶುಚಿ, ವಾತಾಪಿ, ಸಿತಾಂಶುಕ, ಹರ, ಕಲ್ಪ, ಕಾಲನಾಭ, ಭೌಮ ಮತ್ತು ನರಕ ಇವರೂ ಇದ್ದರು.

ರಾಹುರ್ಜ್ಯಷ್ಠಸ್ತು ತೇಷಾಂ ವೈ ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯಪ್ರಮರ್ದನಃ। ಇತ್ಯೇತೇ ಸಿಂಹಿಕಾಪುತ್ರಾ ದೇವೈರಪಿ ದುರಾಸದಾಃ ।। ೭.

ಇವರಲ್ಲಿ ರಾಹು ಹಿರಿಯನು, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪೀಡಿಸುವವನು; ಈ ಸಿಂಹಿಕೆಯ ಪುತ್ರರು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಎದುರಾಗಲು ಕಷ್ಟಕರರು.

ದಾರುಣಾಭಿಜನಾಃ ಕ್ರೂರಾಃ ಸರ್ವೇ ಬ್ರಹ್ಮದ್ವಿಷಶ್ಚ ತೇ। ದಶಾನ್ಯಾನಿ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಸೈಂಹಿಕೇಯೋ ಗಣಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೭.

ಕ್ರೂರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು, ಭಯಾನಕ ಸ್ವಭಾವದವರು, ಬ್ರಹ್ಮದ್ವೇಷಿಗಳು—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸೈಂಹಿಕೇಯರ ಎಂಬ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಜನರ ಗುಂಪಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ನಿಹತೋ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯೇನ ಭಾರ್ಗವೇಣ ಬಲೀಯಸಾ। ಸ್ವರ್ಭಾನೋಸ್ತು ಪ್ರಭಾ ಕನ್ಯಾ ಪುಲೋಮ್ನೋಽಥ ಶಚೀ ತಥಾ ।। ೭.

ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಭಾರ್ಗವನು, ಜಮದಗ್ನಿಯ ಪುತ್ರನು, ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಸ್ವರ್ಭಾನುನಿಗೆ ಪ್ರಭಾ ಎಂಬ ಮಗಳು ಇದ್ದಳು; ಪುಲೋಮನಿಗೆ ಶಚಿ ಎಂಬ ಮಗಳು ಇದ್ದಳು.

ಉಪದಾನವೀ ಯಮಸ್ಯಾಪಿ ಶರ್ಮಿಷ್ಠಾ ವಾರ್ಷ ಪರ್ವಣೀ। ಪುಲೋಮಾ ಕಾಲಿಕಾ ಚೈವ ವೈಶ್ವಾನರಸುತೇ ಉಭೇ ।। ೭.

ಯಮನ ಪತ್ನಿ ಉಪದಾನವಿಯೆಂದೂ, ವೃಷಪರ್ವನಿಗೆ ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ ಎಂಬ ಮಗಳು ಇದ್ದಳೂ, ವೈಶ್ವಾನರನಿಗೆ ಪುಲೋಮಾ ಮತ್ತು ಕಾಲಿಕಾ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಗಳು ಇದ್ದರು.

ಪ್ರಭಾಯಾ ನಹುಷಃ ಪುತ್ರೋ ಜಯನ್ತಶ್ಚ ಶಚೀಸುತಃ। ಪುರುಂಜಜ್ಞೇಽಥ ಶರ್ಮಿಷ್ಠಾ ದುಷ್ಮನ್ತಮುಪದಾನವೀ ।। ೭.

ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ನಹುಷನ ಮಗನು ಜನಿಸಿದನು; ಶಚಿಯಿಂದ ಜಯಂತನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ನಂತರ ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪುರು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಉಪದಾನವಿಯಿಂದ ದುಷ್ಮಂತನು ಜನಿಸಿದನು.

ವೈಶ್ವಾನರಸುತೇ ಹ್ಯೇತೇ ಪುಲೋಮಾ ಕಾಲಿಕಾ ಉಭೇ । ಉಭೇ ಹ್ಯಪಿ ತು ತೇ ಕನ್ಯೇ ಮಾರೀಚಸ್ಯ ಪರಿಗ್ರಹೇ । ೭.

ವೈಶ್ವಾನರನಿಗೆ ಪುಲೋಮಾ ಮತ್ತು ಕಾಲಿಕಾ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಗಳು ಇದ್ದರು. ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಮಾರುಚನ ಪತ್ನಿಯರಾದರು.

ತಾಭ್ಯಾಂ ಪುತ್ರಸಹಸ್ರಾಣಿ ಷಷ್ಟಿರ್ದಾನವಪುಙ್ಗವಾಃ। ಚತುರ್ದಶ ತಥಾನ್ಯಾನಿ ಹಿರಣ್ಯಪುರವಾಸಿನಾಮ್ ।। ೭.

ಆ ಇಬ್ಬರಿಂದ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ದೈತ್ಯರು ಜನಿಸಿದರು; ಹಿರಣ್ಯಪುರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಜನರೂ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಪೌಲೋಮಾಃ ಕಾಲಕೇಯಾಶ್ಚ ದಾನವಾಃ ಸುಮಹಾಬಲಾಃ। ಅವಧ್ಯಾ ದಾನವಾನಾಂ ತೇ ನಿಹತಾಃ ಸವ್ಯಸಾಚಿನಾ ।। ೭.

ಪೌಲೋಮರು ಮತ್ತು ಕಾಲಕೇಯರು ಎಂಬ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ದೈತ್ಯರು, ದೈತ್ಯರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸೋಲಿಸಲಾಗದವರು, ಆದರೆ ಸವ್ಯಸಾಚಿಯಿಂದ ಸಂಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

ಮಯಸ್ಯ ಜಾತಾ ಯೇ ಪುತ್ರಾಃ ಸರ್ವೇ ವೀರಪರಾಕ್ರಮಾಃ। ಮಾಯಾವೀ ದುನ್ದುಭಿಶ್ಚೈವ ವೃಷಶ್ಚ ಮಹಿಷಸ್ತಥಾ ।। ೭.

ಮಯನಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಎಲ್ಲಾ ಪುತ್ರರೂ ಶೂರರು ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಗಳು—ಮಾಯಾವಿ, ದುಂದುಭಿ, ವೃಷ ಮತ್ತು ಮಹಿಷ ಎಂಬವರು.

ಬಾಲಿಕೋ ವಜ್ರಕರ್ಣಶ್ಚ ಕನ್ಯಾ ಮನ್ದೋದರೀ ತಥಾ। ದೈತ್ಯಾನಾಂ ದಾನವಾನಾಞ್ಚ ಸರ್ಗ ಏಷ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಃ ।। ೭.

ಬಾಲಿಕ, ವಜ್ರಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಮದುದರಿ ಎಂಬ ಮಗಳು; ಹೀಗೆ ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದರು ಎಂಬುದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದನಾಯುಷಾಯಾಃ ಪುತ್ರಾಸ್ತು ಸ್ಮೃತಾಃ ಪಞ್ಚ ಮಹಾಬಲಾಃ। ಅರೂರುರ್ಬಾಲಿಜಮ್ಭೌ ಚ ವಿರಕ್ಷಶ್ಚ ವಿಷಸ್ತಥಾ ।। ೭.

ದನಾಯುಷೆಯ ಐದು ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪುತ್ರರು—ಅರೂರು, ಬಾಲಿ, ಜಂಭ, ವಿರಕ್ಷ ಮತ್ತು ವಿಷ.

ಅರುರೋ ಸ್ತನಯಃ ಕ್ರೂರೋ ಧುನ್ಧುರ್ನಾಮ ಮಹಾಸುರಃ। ನಿಹತಃ ಕುವಲಾಶ್ವೇನ ಉತ್ತಙ್ಕವಚನಾತ್ ಕಿಲ ।। ೭.

ಅರೂರಿನ ಮಗನಾಗಿ ಕ್ರೂರ ಸ್ವಭಾವದ ಧುಂಧು ಎಂಬ ಮಹಾಸುರನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನನ್ನು ಕುವಲಾಶ್ವನು, ಉತ್ತಂಕನ ಮಾತಿನಂತೆ, ಸಂಹರಿಸಿದನು.

ಬಲೇಃ ಪುತ್ರೌ ಮಹಾವೀರ್ಯೌ ತೇಜಸಾಪ್ರತಿಮಾವುಭೌ। ಕುಮ್ಭಿಲಶ್ಚಕ್ರವರ್ಮಾ ಚ ಸ ಕರ್ಣಃ ಪೂರ್ವಜನ್ಮನಿ ।। ೭.

ಬಲಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು—ಕುಂಭಿಲ ಮತ್ತು ಚಕ್ರವರ್ಮ. ಚಕ್ರವರ್ಮನು ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣನಾಗಿದ್ದನು.

ವಿರಕ್ಷಸ್ಯಾಪಿ ಪುತ್ರೌ ದ್ವೌ ಕಾಲಕಶ್ಚ ವರಶ್ಚ ತೌ। ವಿಷಸ್ಯ ತ್ವಭವನ್ ಪುತ್ರಾಶ್ಚತ್ವಾರಃ ಕ್ರೂರಕರ್ಮಣಃ। ಶ್ರಾದ್ಧಹಾ ಯಜ್ಞಹಾ ಚೈವ ಬ್ರಹ್ಮಹಾ ಪಶುಹಾ ತಥಾ ।। ೭.

ವಿರಕ್ಷನಿಗೆ ಕಾಲಕ ಮತ್ತು ವರ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು; ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮಗಳ ವಿಷನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು—ಶ್ರಾದ್ಧಹಾ, ಯಜ್ಞಹಾ, ಬ್ರಹ್ಮಹಾ ಮತ್ತು ಪಶುಹಾ.

ಕ್ರಾನ್ತಾ ದನಾಯುಷಾಪುತ್ರಾ ವೃತ್ರಸ್ಯಾಪಿ ನಿಬೋಧತ। ಜಜ್ಞಿರೇ ಶ್ವಸನಾದ್ಧೋರಾದ್ವೃತ್ರಸ್ಯೇನ್ದ್ರೇಣ ಯುಧ್ಯತಃ ।। ೭.

ದನಾಯುಷೆಯ ಪುತ್ರರು ಈಗ ಇಲ್ಲ. ಈಗ ವೃತ್ರನ ಕಥೆ ಕೇಳು: ವೃತ್ರನು ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಧೋರಾದ ಉಸಿರಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಭರ್ತ್ತಾರೋ ಮನಸಾ ಖ್ಯಾತಾ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಸುಮಹಾಬಲಾಃ । ಶತಂ ತಾನಿ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಮಹೇನ್ದ್ರಾನುಚರಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೭.

ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಪತಿಗಳು ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಾಕ್ಷಸರಾಗಿದ್ದರು; ಅವರು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಂದಿ ಮಹೇಂದ್ರನ ಸೇವಕರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಸರ್ವೇ ಬ್ರಹ್ಮವಿದಃ ಸೌಮ್ಯಾ ಧಾರ್ಮಿಕಾಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮೂರ್ತ್ತಯಃ। ಪ್ರಜಾಸ್ವನ್ತರ್ಗತಾಃ ಸರ್ವೇ ನಿವಸನ್ತಿ ಸುಧಾರ್ಮಿಕಾಃ ।। ೭.

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞರು, ಸೌಮ್ಯರು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪದವರು; ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳೊಳಗೆ ವಾಸಿಸುವವರು, ಅತ್ಯಂತ ಧರ್ಮಪರರು.

ದೈತ್ಯಾನಾಂ ದಾನವಾನಾಞ್ಚ ಸರ್ಗ ಏಷ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಃ। ಪ್ರವಾಹ್ಯಜನಯತ್ ಪುತ್ರಾನ್ ಯಜ್ಞೇ ವೈ ಗಾಯನೋತ್ತಮಾನ್ ।। ೭.

ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ದಾನವರ ಸೃಷ್ಟಿಯ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಹ್ಯನು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಸುಗಮಗಾನ ಮಾಡುವ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು.

ಸತ್ತ್ವನಃ ಸತ್ವಾತ್ಮಕಶ್ಚೈವ ಕಲಾಪಶ್ಚೈವ ವೀರ್ಯವಾನ್ । ಕೃತವೀರ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಸುಪಾಣ್ಡುಶ್ಚೈವ ಸಪ್ತಮಃ ।। ೭.

ಸತ್ವನ, ಸತ್ವಾತ್ಮಕ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಕಲಾಪ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಕೃತವೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಪಾಂಡು—ಇವರು ಏಳುವರು.

ಪನಶ್ಚೈವ ತರಣ್ಯಶ್ಚ ಸುಚನ್ದ್ರೋ ದಶಮಸ್ತಥಾ। ಇತ್ಯೇತೇ ದೇವಗನ್ಧರ್ವಾ ವಿಜ್ಞೇಯಾಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ ।। ೭.

ಪನ, ತರಣ್ಯ, ಸುಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ದಶಮ ಎಂಬ ದೇವಗಂಧರ್ವರು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸಃ ಪುಣ್ಯಾ ಮೌನೇಯಾಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ। ಚಿತ್ರಸೇನೋಗ್ರಸೇನಶ್ಚ ಊರ್ಣಾಯುರನಘಸ್ತಥಾ ॥ ೮.

ಪವಿತ್ರ ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು, ಮುನಿಗಳ ವಂಶಜರು, ಇವರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಸೇನ, ಉಗ್ರಸೇನ, ಊರ್ಣಾಯು ಮತ್ತು ಅನಘ ಎಂಬವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಃ ಪುಲೋಮಾ ಚ ಸೂರ್ಯವರ್ಚ್ಚಾಸ್ತಥೈವ ಚ। ಯುಗಪತ್ತೃಣಪತ್ಕಾಲಿರ್ದಿತಿಶ್ಚಿತ್ರರಥ ಸ್ತಥಾ ॥ ೮.

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ, ಪುಲೋಮ, ಸೂರ್ಯವರ್ಚ, ಯುಗಪತ್, ಋಣಪತ್, ಕಾಲಿ, ದಿತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರರಥ ಎಂಬವರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ತ್ರಯೋದಶೋ ಭ್ರಮಿಶಿರಾಃ ಪರ್ಜನ್ಯಶ್ಚ ಚತುರ್ದಶಃ। ಕಲಿಃ ಪಞ್ಚದಶಶ್ವೈವ ನಾರದಶ್ಚೈವ ಷೋಡಶಃ। ಇತ್ಯೇತೇ ದೇವಗನ್ಧರ್ವಾ ಮೌನೇಯಾಃ ಪರಿಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ ॥ ೮.

ಮೂರನೆಯದು ಭ್ರಮಿಶಿರಾ, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಪರ್ಜನ್ಯ, ಐದನೆಯದು ಕಾಲಿ, ಆರನೆಯದು ನಾರದ; ಇವರು ಮುನಿಗಳ ವಂಶದ ದೇವಗಂಧರ್ವರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.