ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಜೀವಃ ಖಲ್ವೇಷ ಜೀವಾನಾಂ ಜ್ಯೋತಿರೇಕಂ ಪ್ರಕಾಶತೇ। ಬಾಲಕ್ರೀಡನಕೈರ್ದ್ದೇವಃ ಕ್ರೀಡತೋ ಶಙ್ಕರಃ ಸ್ವಯಮ್ ।। ೨೪.

ಅವನು ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವ, ಒಂದೇ ಬೆಳಕು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು. ದೇವರಾದ ಶಂಕರನು ಬಾಲಕನಂತೆ ಆಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರಧಾನಮವ್ಯಯಂ ಜ್ಯೋತಿರವ್ಯಕ್ತಂ ಪ್ರಕೃತಿಸ್ತಮಃ। ಅಸ್ಯ ಚೈತಾನಿ ನಾಮಾನಿ ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರಸವಧರ್ಮಿಣಃ। ಯಃ ಕಃ ಸ ಇತಿ ದುಃಖಾರ್ತ್ತೈರ್ಮೃಗ್ಯತೇ ಯತಿಭಿಃ ಶಿವಃ ।। ೨೪.

ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಮೂಲ, ಬೆಳಕು, ಅಪ್ರಕಟಿತ, ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿ, ಅಂಧಕಾರ—ಇವೆ ಅವನ ಹೆಸರುಗಳು, ಸದಾ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡುವವನು. 'ಅವನು ಯಾರು?' ಎಂದು ದುಃಖಪಡುವ ಯತಿಗಳು ಹುಡುಕುವವನು ಶಿವನು.

ಏಷ ಬೀಜೀ ಭವಾನ್ ಬೀಜಮಹಂ ಯೋನಿಃ ಸನಾತನಃ। ಏವಮುಕ್ರೋಽಥ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಿಷ್ಣುಮಭಾಷತ ।। ೨೪.

ಅವನು ಬೀಜ, ನಾನು ಬೀಜ, ನೀನು ಶಾಶ್ವತ ಯೋನಿ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಮನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.

ಭವಾನ್ಯೋನಿರಹಂ ಬೀಜಂ ಕಥಂ ಬೀಜೀ ಮಹೇಶ್ವರಃ । ಏತನ್ಮೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮವ್ಯಕ್ತಂ ಸಂಶಯಂ ಛೇತ್ತುಮರ್ಹಸಿ ।। ೨೪.

ನೀನು ಯೋನಿ, ನಾನು ಬೀಜ; ಹಾಗಾದರೆ ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಗೆ ಬೀಜದಾರನು? ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಅಪ್ರಕಟಿತ ಸಂಶಯವನ್ನು ನೀನು ನನಗೆ ದೂರಮಾಡಬೇಕು.

ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಚೈವಂ ಸಮುತ್ಪತ್ತಿಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಲೋಕತನ್ತ್ರಿಣಾ। ಇದಂ ಪರಮಸಾದೃಶ್ಯಂ ಪ್ರಶ್ರಮಭ್ಯವದದ್ಧರಿಃ ।। ೨೪.

ಈ ರೀತಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೂಲವನ್ನು ಲೋಕಗಳ ನಿಯಂತ್ರಕನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ಈ ಪರಮ ಸಾಮ್ಯವನ್ನು ಹರಿಯು ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ವಿವರಿಸಿದನು.

ಅಸ್ಮಾನ್ಮಹತ್ತರಂ ಗುಹ್ಯಂ ಭೂತಮವ್ಯನ್ನ ವಿದ್ಯತೇ। ಮಹತಃ ಪರಮಂ ಧಾಮ ಶಿವಮಧ್ಯಾತ್ಮಿನಾಂ ಪದಮ್ ।। ೨೪.

ನಮ್ಮಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ರಹಸ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ನಮ್ಮಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಜೀವವೂ ಇಲ್ಲ. ಮಹಾನ್‌ಗಳ ಪರಮ ಗೃಹ, ಆತ್ಮನಿಷ್ಠರ ಶುಭ ಸ್ಥಾನವೇ ಇದಾಗಿದೆ.

ದ್ವೈಧೀಭಾವೇನ ಚಾತ್ಮಾನಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟಸ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ। ನಿಷ್ಕಲಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮವ್ಯಕ್ತಃ ಸಕಲಶ್ಚ ಮಹೇಶ್ವರಃ ।। ೨೪.

ಆ ಆತ್ಮನು ಎರಡು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ನಿರ್ವಿಕಾರ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಅಪ್ರಕಟರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲರೂಪಗಳ ಮಹೇಶ್ವರನಾಗಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ.

ಅಸ್ಯ ಮಾಯಾವಿಧಿಜ್ಞಸ್ಯ ಅಗಮ್ಯಗಹನಸ್ಯ ಚ। ಪುರಾ ಲಿಙ್ಗಂ ಭವದ್ಬೀಜಂ ಪ್ರಥಮಂ ತ್ವಾದಿಸರ್ಗಿಕಮ್ ।। ೨೪.

ಮಾಯೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಅರಿತವನು, ಅಪ್ರಾಪ್ಯನೂ, ಅಗಾಧನೂ ಆಗಿರುವ ಅವನಿಗೆ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಲಿಂಗರೂಪವಾದ ಭವದ ಬೀಜವು ಉದಯವಾಯಿತು.

ಮಯಿ ಯೋನೌ ಸಮಾಯುಕ್ತಂ ತದ್ಬೀಜಂ ಕಾಲಪರ್ಯಯಾತ್‌। ಹಿರಣ್ಮಯಮಪಾರನ್ತದ್ಯೋನ್ಯಾಮಣ್ಡಮಜಾಯತ ।। ೨೪.

ಆ ಬೀಜವು ನನ್ನ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ, ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಅನಂತ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಮಯ ಅಂಡವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿತು.

ಶತಾನಿ ದಶವರ್ಷಾಣಾಮಣ್ಡಞ್ಚಾಪ್ಸು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್। ಅನ್ತೇ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಸ್ಯ ವಾಯುನಾ ತದ್ದ್ವಿಧಾ ಕೃತಮ್ ।। ೨೪.

ಅದು ಹತ್ತು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಆಂಡವನ್ನು ವಾಯು ಎರಡು ಭಾಗಮಾಡಿತು.

ಕಪಾಲಮೇಕಂ ದ್ಯೌರ್ಜಜ್ಞೇ ಕಪಾಲಮಪರಂ ಕ್ಷಿತಿಃ। ಉಲ್ವನ್ತಸ್ಯ ಮಹೋತ್ಸೇಧಂ ಯೋಽಸೌ ಕನಕಪರ್ವತಃ ।। ೨೪.

ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಆಕಾಶವು ಹುಟ್ಟಿತು, ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಭೂಮಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಎತ್ತರದ ಬಂಗಾರದ ಪರ್ವತವು ಉದಯವಾಯಿತು.

ತತಸ್ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಬುದ್ಧಾತ್ಮಾ ದೇವೋ ದೇವವರಃ ಪ್ರಭುಃ । ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭೋ ಭಗವಾನಹಂ ಜಜ್ಞೇ ಚತುರ್ಭುಜಃ ।। ೨೪.

ಅದರಿಂದ ಜಾಗೃತ ಆತ್ಮ, ದೇವರಲ್ಲಿಯ ದೇವ, ಪ್ರಭು, ಚತುರ್ಭುಜನಾದ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನಾಗಿ ನಾನು ಜನಿಸಿದ್ದೆನು.

ತತೋ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಾನ್ತೇ ವಾಯುನಾ ತದ್ದ್ವಿಧಾಕೃತಮ್। ಅತಾರಾರ್ಕೇನ್ದುನಕ್ಷತ್ರಂ ಶೂನ್ಯಂ ಲೋಕಮವೇಕ್ಷ್ಯ ಚ। ಕೋಽಯಮತ್ರೇ ತ್ಯಭಿಧ್ಯಾತೇ ಕುಮಾರಾಸ್ತೇಽಭವಂಸ್ತದಾ ।। ೨೪.

ಮತ್ತೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವಾಯು ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಎರಡು ಭಾಗಮಾಡಿತು. ನಕ್ಷತ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಇಲ್ಲದ ಖಾಲಿ ಲೋಕವನ್ನು ನೋಡಿ, 'ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು?' ಎಂದು ನಾನು ಆಲೋಚಿಸಿದಾಗ, ನೀವು ಕುಮಾರರಾಗಿದ್ದಿರಿ.

ಪ್ರಿಯದರ್ಶನಾಸ್ಸುತನವೋ ಯೇಽತೀತಾಃ ಪೂರ್ವಜಾಸ್ತವ। ಭೂಯೋ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಾನ್ತೇ ತತ ಏವಾತ್ಮಜಾಸ್ತವ। ಭುವನಾನಲಸಙ್ಕಾಶಾಃ ಪಝಪತ್ರಾಯತೇಕ್ಷಣಾಃ ।। ೨೪.

ನಿನ್ನ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಸುಂದರ ರೂಪದ ಪುತ್ರರು, ಮತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಲೋಕದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ಕಮಲದ ಹೂವಿನಂತೆ ವಿಶಾಲ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದವರು.

ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸನತ್ಕುಮಾರಸ್ತು ಋಭುಶ್ಚೈವೋರ್ದ್ಧ್ವರೇತಸೌ । ಸನಾತನಶ್ಚ ಸನಕಸ್ತಥೈವ ಚ ಸನನ್ದನಃ। ಉತ್ಪನ್ನಾಃ ಸಮಕಾಲಂ ತೇ ಬುದ್ಧಯಾಽತೀನ್ದ್ರಿಯದರ್ಶನಾಃ ।। ೨೪.

ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ಸನತ್ಕುಮಾರ ಮತ್ತು ಋಭು, ಇಬ್ಬರೂ ಉನ್ನತ ವ್ರತಸ್ಥರು; ಸನಾತನ, ಸನಕ ಮತ್ತು ಸನಂದನ ಕೂಡಾ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಅವರು ಬುದ್ಧಿವಂತರು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅತೀತವಾದ ದರ್ಶನವಿದ್ದವರು.

ಉತ್ಪನ್ನಾಃ ಪ್ರತಿಘಾತ್ಮಾನೋ ಜಗದುಶ್ಚ ತದೈವ ಹಿ। ನಾರಪ್ಸ್ಯನ್ತೇ ಚ ಕರ್ಮಾಣಿ ತಾಪತ್ರಯವಿವರ್ಜಿತಾಃ ।। ೨೪.

ಅವರು ಪ್ರಕಾಶರೂಪದ ದೇಹಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರು, ಆಗ ಲೋಕವೂ ಉದಯವಾಯಿತು. ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮಗಳು ಇಲ್ಲ, ತ್ರಿವಿಧ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಅಸ್ಯ ಸೌಮ್ಯಂ ಬಹುಕ್ಲೇಶಂ ಜರಾಶೋಕಸಮನ್ವಿತಮ್। ಜೀವಿತಂ ಮರಣಂ ಚೈವ ಸಂಭವಞ್ಚ ಪುನಃ ಪುನಃ ।। ೨೪.

ಈ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂಕಟಗಳಿವೆ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಮತ್ತು ದುಃಖವೂ ಇದೆ. ಜೀವಿಸುವುದು, ಸಾಯುವುದು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವುದು ನಿರಂತರವಾಗಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಪ್ರಭೂತಂ ಪುನಃ ಸ್ವರ್ಗೇ ದುಃಖಾನಿ ನರಕಾಂಸ್ತಥಾ। ವಿದಿತ್ವಾ ಚಾಗಮಂ ಸರ್ವಮವಶ್ಯಂ ಭವಿತವ್ಯತಾಮ್ ।। ೨೪.

ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯ ಅನೇಕ ದುಃಖಗಳನ್ನೂ, ನರಕದ ಪೀಡನೆಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿದು, ಎಲ್ಲ ಆಗಮನಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಅರಿತು, ಯಾರಿಗೂ ತಪ್ಪದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಋಭುಂ ಸನತ್ಕುಮಾರಞ್ಚ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತವ ವಶೇ ಸ್ಥಿತೌ। ತ್ರಯಸ್ತು ತ್ರೀನ್ ಗುಣಾನ್ ಹಿತ್ವಾ ಆತ್ಮಜಾಃ ಸನಕಾದಯಃ। ವೈವರ್ತ್ತೇನ ತು ಜ್ಞಾನೇನ ನಿವೃತ್ತಾಸ್ತೇ ಮಹೌಜಸಃ ।। ೨೪.

ಋಭು ಮತ್ತು ಸನತ್ಕುಮಾರರನ್ನು ನಿನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ನಿನ್ನ ಮೂವರು ಪುತ್ರರಾದ ಸನಕಾದಿಗಳು ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ತೊರೆದು, ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ವೈರಾಗ್ಯಶೀಲರಾಗಿದ್ದರು.

ತತಸ್ತೇಷ್ವಪವೃತ್ತೇಷು ಸನಕಾದಿಷು ವೈ ತ್ರಿಷು। ಭವಿಷ್ಯಸಿ ವಿಮೂಢಸ್ತು ಮಾಯಯಾ ಶಙ್ಕರಸ್ಯ ತು ।। ೨೪.

ಆ ಮೂವರು ಸನಕಾದಿಗಳು ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದಾಗ, ನೀನು ಶಂಕರನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗುವೆ.

ಏವಂ ಕಲ್ಪೇ ತು ವೈಕಲ್ಪೇ ಸಂಜ್ಞಾ ನಸ್ಯತಿ ತೇಽನಘ। ಕಲ್ಪಶೇಷಾಣಿ ಭೂತಾನಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣಿ ಪಾರ್ಥಿವಾನಿ ಚ ।। ೨೪.

ಹೀಗೆ ಒಂದು ಕಲ್ಪದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಪಂಚದ ಲಯದಲ್ಲಿ, ನಿನ್ನ ಗುರುತು ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಜೀವಿಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ, ಭೌಮರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.

ಸಾ ಚೈಷಾ ಹ್ಯೈಶ್ವರೀ ಮಾಯಾ ಜಗತಃ ಸಮುದಾಹೃತಾ। ಸ ಏಷ ಪರ್ವತೋ ಮೇರು ರ್ದೇವಲೋಕ ಉದಾಹೃತಃ ।। ೨೪.

ಈ ಮಾಯೆಯೇ ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪರ್ವತವೇ ದೇವತೆಗಳ ಲೋಕವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮೇರುಪರ್ವತ.

ತವೈವೇದಂ ಹಿ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚಾತ್ಮಾನಮಾತ್ಮನಾ । ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಚೇಶ್ವರಸದ್ಭಾವಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮಾಮಮ್ಬುಜೇಕ್ಷಣಮ್ ।। ೨೪.

ಇದು ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ನೀನು ನಿನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಆತ್ಮದಿಂದ ನೋಡಿ, ಈಶ್ವರನಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ಅರಿತು, ನನ್ನನ್ನು ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಗಳವನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಮಹಾದೇವಂ ಮಹಾಯೋಗಂ ಭೂತಾನಾಂ ವರದಂ ಪ್ರಭುಮ್। ಪ್ರಣವಾತ್ಮಾನಮಾಸಾದ್ಯ ನಮಸ್ಕೃತ್ಯಾ ಜಗದ್ಗುರುಮ್। ತ್ವಾಞ್ಚ ಮಾಞ್ಚೈವ ಸಂಕ್ರುದ್ಧೋ ನಿಃಶ್ವಾಸಾನ್ನಿರ್ದ್ದಹೇದಯಮ್ ।। ೨೪.

ಮಹಾದೇವನಾದ ಮಹಾಯೋಗಿಯನ್ನು, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಭುವನ್ನು, ಪ್ರಣವಸ್ವರೂಪನಾದ ಜಗದ್ಗುರುವನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹತ್ತಿರ ಹೋದರೆ, ಅವನು ಕೋಪಗೊಂಡರೆ ತನ್ನ ಉಸಿರಿನಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನೂ ನನ್ನನ್ನೂ ಸುಡಬಹುದು.

ಏವಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮಹಾಯೋಗಂ ಅಭ್ಯುತ್ತಿಷ್ಠನ್ ಮಹಾಬಲಃ। ಅಹಂ ತ್ವಾಮಗ್ರತಃ ಕೃತ್ವಾ ಸ್ತೋಷ್ಯೇಽಹಮನಲಪ್ರಭಮ್ ।। ೨೪.

ಹೀಗೆ ಮಹಾಯೋಗಿಯನ್ನು ಅರಿತು, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ನಾನು, ನಿನ್ನನ್ನು ನನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಎದ್ದೆನು.

ಬ್ರಹ್ಮಾಣಮಗ್ರತಃ ಕೃತ್ವಾ ತತಃ ಸ ಗರುಡಧ್ವಜಃ। ಅತೀತೈಶ್ಚ ಭವಿಷ್ಯೈಶ್ಚ ವರ್ತ್ತಮಾನೈಸ್ತಥೈವ ಚ। ನಾಮಭಿಶ್ಛಾನ್ದಸೈಶ್ಚೈವ ಇದಂ ಸ್ತೋತ್ರಮುದೀರಯತ್ ।। ೨೪.

ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಗರುಡಧ್ವಜಿಯಾದ ಅವನು, ಹಳೆಯ, ಭವಿಷ್ಯದ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ, ವೇದಮಾನದಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಿದನು.

ನಮಸ್ತುಭ್ಯಂ ಭಗವತೇ ಸುವ್ರತೇಽನನ್ತತೇಜಸೇ। ನಮಃ ಕ್ಷೇತ್ರಾಧಿಪತಯೇ ಬೀಜಿನೇ ಶೂಲಿನೇ ನಮಃ ।। ೨೪.

ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ರತವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ, ಅನಂತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಭಗವಂತನೆ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಧಿಪತಿಯೂ, ಬೀಜಧಾರಿಯೂ, ಶೂಲಧಾರಿಯೂ ಆದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಅಮೇಢ್ರಾಯೋರ್ದ್ಧ್ವಮೇಢ್ರಾಯ ನಮೋ ವೈಕುಣ್ಠರೇತಸೇ । ನಮೋ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾಯ ಶ್ರೇಷ್ಠಾಯ ಅಪೂರ್ವಪ್ರಥಮಾಯ ಚ ।। ೨೪.

ಮೆಢ್ರವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ, ಮೇಲ್ಮೆಢ್ರವಿರುವವನಿಗೆ, ವೈಕುಂಠದ ಬೀಜಸ್ವರೂಪನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹಿರಿಯನಿಗೂ, ಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೂ, ಮೊದಲಾದವನು ಮತ್ತು ಅಪೂರ್ವನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ.

ನಮೋ ಹವ್ಯಾಯ ಪೂಜ್ಯಾಯ ಸದ್ಯೋ ಜಾತಾಯ ವೈ ನಮಃ । ಗಹ್ವರಾಯ ಧನೇಶಾಯ ಹೈಮಚೀರಾಮ್ಬರಾಯ ಚ ।। ೨೪.

ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಡುವವನಿಗೆ, ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವನಿಗೆ, ತಕ್ಷಣ ಹುಟ್ಟಿದವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನಿಗೂ, ಧನದ ಅಧಿಪತಿಯೂ, ಬಂಗಾರದ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದವನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ.