ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತತೋ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಾನ್ತೇ ಉಪಾವೃತ್ತಸ್ಯ ಮೇಽನಘ। ನೂನಂ ಮತ್ಸರಭಾವೇನ ಮಾಂ ವಶೀಕರ್ತುಮಿಚ್ಛತಾ। ಆಶು ದ್ವಾರಾಣಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಘಟಿತಾನಿ ತ್ವಯಾ ಪುನಃ ।। ೨೪.

'ನಾನೇನು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಹಿಂತಿರುಗಿದಾಗ, ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ, ನನ್ನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೀನು ಮತ್ತೆ ಬೇಗನೆ ಎಲ್ಲಾ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದೆ.'

ತತೋ ಮಯಾ ಮಹಾಭಾಗ ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ಸ್ವೇನ ಚೇತಸಾ। ಲಬ್ಧೋ ನಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರವೇಶತು ಪದ್ಮಸೂತ್ರಾದ್ವಿನಿರ್ಗಮಃ ।। ೨೪.

'ಆಮೇಲೆ, ಮಹಾಭಾಗನೆ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿ, ನಾಭಿಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಕಂಡು, ಕಮಲದ ದಂಡದ ಮೂಲಕ ಹೊರಬಂದೆನು.'

ಮಾಭೂತ್ತೇ ಮನಸೋಽಲ್ಪೋಽಪಿ ವ್ಯಾಘಾತೋಽಯಂ ಕಥಞ್ಚನ। ಇತ್ಯೇಷಾನುಗತಿರ್ವಿಷ್ಣೋಃ ಕಾರ್ಯಾಣಾಮೌಪಸರ್ಗಿಕೀ ।। ೨೪.

'ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಾರದು; ಹಾಗಾಗಿ, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ.'

ಯನ್ಮ ಯಾನನ್ತರಂ ಕಾರ್ಯಂ ಮಯಾಧ್ಯವಸಿತಂ ತ್ವಯಿ। ತ್ವಾಞ್ಚಾಬಾಧಿತುಕಾಮೇನ ಕ್ರೀಡಾಪೂರ್ವಂ ಯದೃಚ್ಛಯಾ। ಆಶು ದ್ವಾರಾಣಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಘಟಿತಾನಿ ಮಯಾ ಪುನಃ ।। ೨೪.

'ನಂತರ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ನಾನು ಮಾಡುವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು, ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಡಬೇಕೆಂದು, ಆಟದಂತೆ, ನಾನು ಮತ್ತೆ ಬೇಗನೆ ಎಲ್ಲಾ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದೆನು.'

ನ ತೇಽನ್ಯಥಾವಮನ್ತವ್ಯೋ ಮಾನ್ಯಃ ಪೂಜ್ಯಶ್ಚ ಮೇ ಭವಾನ್। ಸರ್ವಂ ಮರ್ಷಯ ಕಲ್ಯಾಣ ಯನ್ಮಯಾಽಪಕೃತನ್ತವ। ತಸ್ಮಾನ್ಮಯೋಚ್ಯಮಾನಸ್ತ್ವಂ ಪಝಾದವತರ ಪ್ರಭೋ ।। ೨೪.

'ನೀನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವಮಾನಿಸಲ್ಪಡಬಾರದು; ನೀನು ನನಗೆ ಗೌರವಪಾತ್ರನು, ಪೂಜ್ಯನು. ನಾನು ನಿನಗೆ ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು, ಕಲ್ಯಾಣಿಯಾಗಿರು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಹೇಳುವಂತೆ, ಭಗವಂತಾ, ಕಮಲದಿಂದ ಇಳಿದುಬಾ.'

ನಾಹಂ ಭವನ್ತಂ ಶಕ್ನೋಮಿ ಸೋದುನ್ತೇಜೋಮಯಂ ಗುರುಮ್। ಸ ಚೋವಾಚ ವರಂ ಬ್ರೂಹಿ ಪಝಾದವತರಾಮ್ಯಯಮ್ ।। ೨೪.

'ಅನಂತ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಗುರುವೇ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊತ್ತಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.' ಆಗ ಅವನು ಹೇಳಿದನು: 'ಒಂದು ವರವನ್ನು ಕೇಳು; ನಾನು ಕಮಲದಿಂದ ಇಳಿದುಬರುತ್ತೇನೆ.'

ಪುತ್ರೋ ಭವ ಮಮಾರಿಘ್ನ ಮುದಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ಶೋಭನಮ್। ಸತ್ಯಧನೋ ಮಹಾಯೋಗೀ ತ್ವಮೀಡ್ಯಃ ಪ್ರಣವಾತ್ಮಕಃ ।। ೨೪.

'ಅರಿಶತ್ರು, ನನ್ನ ಮಗನಾಗು; ನೀನು ಮಹಾ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ. ನೀನು ಸತ್ಯವಂತ, ಮಹಾಯೋಗಿ, ಎಲ್ಲರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವನು, ಪ್ರಣವ ಸ್ವರೂಪ.'

ಅದ್ಯಪ್ರಭೃತಿ ಸರ್ವೇಶ ಶ್ವೇತೋಷ್ಣೀಷವಿಭೂಷಣಃ। ಪಝಯೋನಿರಿತೀತ್ಯೇವಂ ಖ್ಯಾತೋ ನಾಮ್ನಾ ಭವಿಷ್ಯಸಿ। ಪುತ್ರೋ ಮೇ ತ್ವಂ ಭವ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಸರ್ವಲೋಕಾಧಿಪ ಪ್ರಭೋ ।। ೨೪.

ಇಂದುಮುಂದೆ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಡೆಯನಾದ ನೀನು, ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪೇಟೆಯನ್ನ ಧರಿಸಿ, 'ಪಜ್ಹಯೋನಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತೀಯೆ. ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ನೀನು ನನ್ನ ಮಗನಾಗು, ಲೋಕಗಳೆಲ್ಲವನ್ನಾಳುವ ಪ್ರಭುವಾಗು.

ತತಃ ಸ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮ ವರಂ ಗೃಹ್ಯ ಕಿರೀಟಿನಃ । ಏವಂ ಭವತು ಚೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾಂ ಪ್ರೀತಾತ್ಮಾ ಗತಮತ್ಸರಃ ।। ೨೪.

ಆಮೇಲೆ, ಆ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಆ ಕಿರೀಟಧಾರಿಯಿಂದ ವರವನ್ನು ಪಡೆದು, 'ಹೌದು, ಹಾಗೆ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈರ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು.

ಪ್ರತ್ಯಾಸನ್ನಮಥಾಯಾತಂ ಬಾಲಾರ್ಕಾಭಂ ಮಹಾನನಮ್। ಭೂತಮತ್ಯದ್ಭುತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನಾರಾಯಣಮಥಾಬ್ರವೀತ್ ।। ೨೪.

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಬರುವವನನ್ನು, ಬೆಳಗಿನ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ, ದೊಡ್ಡ ಮುಖವಿರುವ ಅದ್ಭುತ ಜೀವಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ನಾರಾಯಣನು ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಅಪ್ರಮೇಯೋ ಮಹಾವಕ್ರೋ ದಂಷ್ಟ್ರೀ ವ್ಯಸ್ತಶಿರೋ ರುಹಃ। ದಶಬಾಹುಸ್ತ್ರಿಶೂಲಾಙ್ಕೋ ನಯನೈರ್ವಿಶ್ವತೋಮುಖಃ ।। ೨೪.

ಅವನಿಗೆ ಅಳೆಯಲಾಗದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ದೇಹ, ಬೃಹತ್ ರೂಪ, ಬಾಯಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲುಗಳು, ತಲೆ ಮತ್ತು ಕೂದಲು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಹರಡಿರುವುದು, ಹತ್ತು ಕೈಗಳು, ತ್ರಿಶೂಲ ಗುರುತು, ಅನೇಕ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಮುಖಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದ್ದವು.

ಲೋಕಪ್ರಭುಃ ಸ್ವಯಂ ಸಾಕ್ಷಾದ್ವಿಕೃತೋ ಮುಞ್ಜಮೇಖಲೀ । ಮೇಢ್ರೇಣೋರ್ಧ್ವೇನ ಮಹತಾ ನದಮಾನೋಽತಿಭೈರವಮ್ ।। ೨೪.

ಆ ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನು, ಸ್ವತಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ, ಮುಂಜ ಹುಲ್ಲಿನ ಕಟಿಬಂಧ ಧರಿಸಿ, ದೊಡ್ಡ ಅಂಗವು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಕಃ ಖಲ್ವೇಷ ಪುಮಾನ್ ವಿಷ್ಣೋ ತೇಜೋರಾಶಿರ್ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ। ವ್ಯಾಪ್ಯ ಸರ್ವಾ ದಿಶೋ ದ್ಯಾಞ್ಚ ಇತ ಏವಾಭಿವರ್ತ್ತತೇ ।। ೨೪.

ವಿಷ್ಣುವೇ, ಈ ಮನುಷ್ಯನು ಯಾರು? ಈ ಪ್ರಕಾಶದ ಗುಡ್ಡ, ಮಹಾ ತೇಜಸ್ವಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ಆಕಾಶವನ್ನೂ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ?

ತೇನೈವಮುಕ್ತೋ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುರ್ಬ್ರಹ್ಮಾಣಮಬ್ರವೀತ್। ಪದ್ಭ್ಯಾನ್ತಲನಿಪಾತೇನ ಯಸ್ಯ ವಿಕ್ರಮತೋಽರ್ಣವೇ। ವೇಗೇನ ಮಹತಾಕಾಶೇ ವ್ಯಥಿತಾಶ್ಚ ಜಲಾಶಯಾಃ ।। ೨೪.

ಅಂತ ಕೇಳಿದಾಗ, ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ವಿಷ್ಣುವು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಅವನ ಪಾದಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ, ಅವನು ಸಾಗರದ ಮೇಲೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವಾಗ, ಆ ಮಹಾ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನೀರುಗಳು ಭಾರವಾದ ವೇಗದಿಂದ ಅಲುಗಾಡುತ್ತವೆ.'

ಛಟಾಭಿರ್ವಿಷ್ಣುತೋಽತ್ಯರ್ಥಂ ಸಿಚ್ಯತೇ ಪಝಸಮ್ಭವಃ। ಘ್ರಾಣಜೇನ ಚ ವಾತೇನ ಕಮ್ಪಮಾನಂ ತ್ವಯಾ ಸಹ। ದೋಧೂಯತೇ ಮಹಾಪಝಂ ಸ್ವಚ್ಛನ್ದಂ ಮಮ ನಾಭಿಜಮ್ ।। ೨೪.

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪಜ್ಹ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೋಯಗೊಂಡು, ಅವನ ಮೂಗಿನಿಂದ ಬರುವ ಗಾಳಿಯಿಂದ, ನೀನೂ ಅವನೊಡನೆ ನಡುಗುತ್ತಾ, ನನ್ನ ನಾಭಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಆ ಮಹಾ ಪಜ್ಹನು ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಅಲುಗಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಸ ಏಷ ಭಗವಾನೀಶೋ ಹ್ಯನಾದಿಶ್ಚಾನ್ತಕೃದ್ವಿಭುಃ। ಭವಾನಹಞ್ಚ ಸ್ತೋತ್ರೇಣ ಹ್ಯುಪತಿಷ್ಠಾವ ಗೋಧ್ವಜಮ್ ।। ೨೪.

ಅವನೇ ಆ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ, ಆದಿ ಇಲ್ಲದವನು, ಅಂತ್ಯ ಮಾಡುವವನು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನು. ನಾವು ಹಾಡುಗಳಿಂದ ಆ ಎತ್ತುಧ್ವಜಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸೋಣ.

ತತಃ ಕ್ರುದ್ಧೋಽಮ್ಬುಜಾಭಾಸ್ಕಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪ್ರೋವಾಚ ಕೇಶವಮ್। ನ ಭವಾನ್ ನ್ಯೂನಮಾತ್ಮಾನಂ ಲೋಕಾನಾಂ ಯೋನಿಮುತ್ತಮಮ್ ।। ೨೪.

ಆಗ ಕೋಪಗೊಂಡ ಕಮಲಜನನ ಬ್ರಹ್ಮನು ಕೇಶವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ, ಲೋಕಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೂಲವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.'

ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಲೋಕಕರ್ತ್ತಾರಂ ಮಾಞ್ಚ ವೇತ್ತಿ ಸನಾತನಮ್। ಕೋಽಯಂ ಭೋಃ ಶಙ್ಕರೋ ನಾಮ ಹ್ಯಾವಯೋರ್ವ್ಯತಿರಿಚ್ಯತೇ ।। ೨೪.

ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮ, ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಶಾಶ್ವತನು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಗಾದರೆ, ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗಿಂತ ಮೇಲಾಗಿರುವ ಈ 'ಶಂಕರ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವನು ಯಾರು?

ತಸ್ಯ ತತ್ ಕ್ರೋಧಜಂ ವಾಕ್ಯಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಿಷ್ಣುರಭಾಷತ। ಮಾ ಮೈವಂ ವದ ಕಲ್ಯಾಣ ಪರಿವಾದಂ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।। ೨೪.

ಅವನ ಆ ಕೋಪದಿಂದ ಬಂದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದನು: 'ಹೀಗೆ ಹೇಳಬೇಡ, ಶುಭೆಯೆ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ನಿಂದಿಸಬೇಡ.'

ಮಾಯಾಯೋಗೇಶ್ವರೋ ಧರ್ಮೋ ದುರಾಧರ್ಷೋ ವರಪ್ರದಃ। ಹೇತುರಸ್ಯಾತ್ರ ಜಗತಃ ಪುರಾಣಃ ಪುರುಷೋಽವ್ಯಯಃ ।। ೨೪.

ಅವನು ಮಾಯೆಯ ಯೋಗದ ಒಡೆಯನು, ಧರ್ಮಸ್ವರೂಪಿ, ಯಾರಿಗೂ ಅಪ್ಪಳಿಸಲಾಗದವನು, ವರಗಳನ್ನು ಕೊಡುವವನು, ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಪುರಾತನ ಕಾರಣ, ಅವಿನಾಶಿ ಪುರಾಣ ಪುರುಷನು.

ಜೀವಃ ಖಲ್ವೇಷ ಜೀವಾನಾಂ ಜ್ಯೋತಿರೇಕಂ ಪ್ರಕಾಶತೇ। ಬಾಲಕ್ರೀಡನಕೈರ್ದ್ದೇವಃ ಕ್ರೀಡತೋ ಶಙ್ಕರಃ ಸ್ವಯಮ್ ।। ೨೪.

ಅವನು ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವ, ಒಂದೇ ಬೆಳಕು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು. ದೇವರಾದ ಶಂಕರನು ಬಾಲಕನಂತೆ ಆಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರಧಾನಮವ್ಯಯಂ ಜ್ಯೋತಿರವ್ಯಕ್ತಂ ಪ್ರಕೃತಿಸ್ತಮಃ। ಅಸ್ಯ ಚೈತಾನಿ ನಾಮಾನಿ ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರಸವಧರ್ಮಿಣಃ। ಯಃ ಕಃ ಸ ಇತಿ ದುಃಖಾರ್ತ್ತೈರ್ಮೃಗ್ಯತೇ ಯತಿಭಿಃ ಶಿವಃ ।। ೨೪.

ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಮೂಲ, ಬೆಳಕು, ಅಪ್ರಕಟಿತ, ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿ, ಅಂಧಕಾರ—ಇವೆ ಅವನ ಹೆಸರುಗಳು, ಸದಾ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡುವವನು. 'ಅವನು ಯಾರು?' ಎಂದು ದುಃಖಪಡುವ ಯತಿಗಳು ಹುಡುಕುವವನು ಶಿವನು.

ಏಷ ಬೀಜೀ ಭವಾನ್ ಬೀಜಮಹಂ ಯೋನಿಃ ಸನಾತನಃ। ಏವಮುಕ್ರೋಽಥ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಿಷ್ಣುಮಭಾಷತ ।। ೨೪.

ಅವನು ಬೀಜ, ನಾನು ಬೀಜ, ನೀನು ಶಾಶ್ವತ ಯೋನಿ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಮನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.

ಭವಾನ್ಯೋನಿರಹಂ ಬೀಜಂ ಕಥಂ ಬೀಜೀ ಮಹೇಶ್ವರಃ । ಏತನ್ಮೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮವ್ಯಕ್ತಂ ಸಂಶಯಂ ಛೇತ್ತುಮರ್ಹಸಿ ।। ೨೪.

ನೀನು ಯೋನಿ, ನಾನು ಬೀಜ; ಹಾಗಾದರೆ ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಗೆ ಬೀಜದಾರನು? ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಅಪ್ರಕಟಿತ ಸಂಶಯವನ್ನು ನೀನು ನನಗೆ ದೂರಮಾಡಬೇಕು.

ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಚೈವಂ ಸಮುತ್ಪತ್ತಿಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಲೋಕತನ್ತ್ರಿಣಾ। ಇದಂ ಪರಮಸಾದೃಶ್ಯಂ ಪ್ರಶ್ರಮಭ್ಯವದದ್ಧರಿಃ ।। ೨೪.

ಈ ರೀತಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೂಲವನ್ನು ಲೋಕಗಳ ನಿಯಂತ್ರಕನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ಈ ಪರಮ ಸಾಮ್ಯವನ್ನು ಹರಿಯು ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ವಿವರಿಸಿದನು.

ಅಸ್ಮಾನ್ಮಹತ್ತರಂ ಗುಹ್ಯಂ ಭೂತಮವ್ಯನ್ನ ವಿದ್ಯತೇ। ಮಹತಃ ಪರಮಂ ಧಾಮ ಶಿವಮಧ್ಯಾತ್ಮಿನಾಂ ಪದಮ್ ।। ೨೪.

ನಮ್ಮಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ರಹಸ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ನಮ್ಮಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಜೀವವೂ ಇಲ್ಲ. ಮಹಾನ್‌ಗಳ ಪರಮ ಗೃಹ, ಆತ್ಮನಿಷ್ಠರ ಶುಭ ಸ್ಥಾನವೇ ಇದಾಗಿದೆ.

ದ್ವೈಧೀಭಾವೇನ ಚಾತ್ಮಾನಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟಸ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ। ನಿಷ್ಕಲಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮವ್ಯಕ್ತಃ ಸಕಲಶ್ಚ ಮಹೇಶ್ವರಃ ।। ೨೪.

ಆ ಆತ್ಮನು ಎರಡು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ನಿರ್ವಿಕಾರ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಅಪ್ರಕಟರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲರೂಪಗಳ ಮಹೇಶ್ವರನಾಗಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ.

ಅಸ್ಯ ಮಾಯಾವಿಧಿಜ್ಞಸ್ಯ ಅಗಮ್ಯಗಹನಸ್ಯ ಚ। ಪುರಾ ಲಿಙ್ಗಂ ಭವದ್ಬೀಜಂ ಪ್ರಥಮಂ ತ್ವಾದಿಸರ್ಗಿಕಮ್ ।। ೨೪.

ಮಾಯೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಅರಿತವನು, ಅಪ್ರಾಪ್ಯನೂ, ಅಗಾಧನೂ ಆಗಿರುವ ಅವನಿಗೆ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಲಿಂಗರೂಪವಾದ ಭವದ ಬೀಜವು ಉದಯವಾಯಿತು.

ಮಯಿ ಯೋನೌ ಸಮಾಯುಕ್ತಂ ತದ್ಬೀಜಂ ಕಾಲಪರ್ಯಯಾತ್‌। ಹಿರಣ್ಮಯಮಪಾರನ್ತದ್ಯೋನ್ಯಾಮಣ್ಡಮಜಾಯತ ।। ೨೪.

ಆ ಬೀಜವು ನನ್ನ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ, ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಅನಂತ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಮಯ ಅಂಡವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿತು.