ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತಸ್ಯೈವಂ ಕ್ರೀಡಮಾನಸ್ಯ ಸಮೀಪಂ ದೇವಮೀಢುಷಃ। ಹೇಮಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಜೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ರುಕ್ಮವರ್ಣೋಹ್ಯತೀನ್ದ್ರಿಯಃ। ಚತುರ್ಮುಖೋ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಃ ಸಮಾಗಮ್ಯ ಯದೃಚ್ಛಯಾ ।। ೨೪.

ಅವನ ಆಟದ ನಡುವೆ, ಪಾರಾಯಣ ಯೋಗ್ಯನಾದ ಆ ದೇವರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ, ಬಂಗಾರದ ಅಂಡದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ಬಂಗಾರದ ವರ್ಣದ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅತೀತನಾದ, ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿರುವ, ವಿಶಾಲ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.

ಶ್ರಿಯಾ ಯುಕ್ತೇನ ನವ್ಯೇನ ಸುಪ್ರಭೇಣ ಸುಗನ್ಧಿನಾ। ತಂ ಕ್ರೀಡಮಾನಂ ಪಝೇನ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತು ಭೇಜಿವಾನ್ ।। ೨೪.

ಹೊಸದು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ, ಸುಗಂಧದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿ ಆತನನ್ನು ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ನೋಡಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬಂದನು.

ಸ ವಿಸ್ಮಯಮಥಾಗಮ್ಯ ಶಸ್ಯ ಸಂಪೂರ್ಣಯಾ ಗಿರಾ। ಪ್ರೋವಾಚ ಕೋ ಭವಾನ್ ಶೇತೇ ಆಕ್ಷಿತೋ ಮ್ಧ್ಯಮಮ್ಭಸಾಮ್ ।। ೨೪.

ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ಗಂಭೀರವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಯಾರು? ನೀನು ಯಾರೂ ನೋಡದಂತೆ ನೀರಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುವೆ?'

ಅಥ ತಸ್ಯಾಚ್ಯುತಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತು ಶುಭಂ ವಚಃ। ಉದತಿಷ್ಠತ ಪರ್ಯ್ಯಙ್ಕಾದ್ವಿಸ್ಮಯೋತ್ಫುಲ್ಲಲೋಚನಃ ।। ೨೪.

ಬ್ರಹ್ಮನ ಶುಭವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅಚ್ಯುತನು ತನ್ನ ಹಾಸಿಗೆಯಿಂದ ಎದ್ದು ಕುಳಿತು, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ವಿಸ್ತಾರವಾದವು.

ಪ್ರತ್ಯುವಾಚೋತ್ತರಂ ಚೈವ ಕ್ರಿಯತೇ ಯಚ್ಚ ಕಿಞ್ಚನ। ದ್ಯೌರನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಭೂತಞ್ಚ ಪರಂ ಪದಮಹಂ ಪ್ರಭುಃ ।। ೨೪.

ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ, 'ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯವು ಆಗಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರಲಿ, ಮಧ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿರಲಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿರಲಿ, ನಾನು ಪರಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಒಡೆಯನು' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

ತಮೇವಮುಕ್ತ್ವಾ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುಃ ಪುನರಥಾವ್ರವೀತ್ । ಕಸ್ತ್ವಂ ಖಲು ಸಮಾಯಾತಃ ಸಮೀಪಂ ಭಗವಾನ್ ಕುತಃ । ಕುತಸ್ವ ಭೂಯೋ ಗನ್ತವ್ಯಂ ಕುತ್ರ ವಾ ತೇ ಪ್ರತಿಶ್ರಯಃ ।। ೨೪.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಭಗವಂತನಾದ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿದನು: 'ಭಗವನೇ, ನೀನು ಯಾರು? ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವೆ. ನೀನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ? ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೀಯ? ನಿನಗೆ ಆಶ್ರಯ ಯಾವುದು?'

ಕೋ ಭವಾನ್ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತಿಸ್ತ್ವಂ ಕರ್ತ್ತವ್ಯಂ ಕಿಞ್ಚ ತೇ ಮಯಾ। ಏವಂ ಬ್ರುವಾಣ ವೈಕುಣ್ಠಂ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಪಿತಾಮಹಃ ।। ೨೪.

'ನೀನು ಯಾರು? ನಿನ್ನ ರೂಪವೇ ಈ ವಿಶ್ವವಲ್ಲವೇ? ನಾನು ನಿನಗಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?' ಎಂದು ವೈಕುಂಠನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಪಿತಾಮಹನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಯಥಾ ಭವಾಂಸ್ತಥಾ ಚಾಹಮಾದಿಕರ್ತ್ತ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ। ನಾರಾಯಣಸಮಾಖ್ಯಾತಃ ಸರ್ವ್ವಂ ವೈ ಮಯಿ ತಿಷ್ಠತಿ ।। ೨೪.

'ನೀನು ಇದ್ದಂತೆ ನಾನೂ ಇದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಪ್ರಥಮ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಪ್ರಜಾಪತಿ, ನಾರಾಯಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವನು. ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿವೆ.' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಸವಿಸ್ಮಯಂ ಪರಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಲೋಕಕರ್ತೃಣಾ। ಸೋಽನುಜ್ಞಾತೋ ಭಗವತಾ ವೈಕುಣ್ಠೋ ವಿಶ್ವಸಮ್ಭವಃ ।। ೨೪.

ಈ ಮಹತ್ವದ ಮಾತನ್ನು ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಕೇಳಿ, ವಿಶ್ವದ ಮೂಲವಾದ ವೈಕುಂಠನು ಅವನ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು.

ಕೌತೂಹಲಾನ್ಮಹಾಯೋಗೀ ಪ್ರವಿಷ್ಟೋ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಮುಖಮ್। ಇಮಾನಷ್ಟಾದಶದ್ವೀಪಾನ್ ಸಸಮುದ್ರಾನ್ ಸಪರ್ವ್ವತಾನ್। ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಸ ಮಹಾತೇಜಾಶ್ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯಸಮಾಕುಲಾನ್। ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಸ್ತಮ್ಬಪರ್ಯ್ಯನ್ತಾನ್ ಸಪ್ತಲೋಕಾನ್ ಸನಾತನಾನ್ ।। ೨೪.

ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ, ಮಹಾಯೋಗಿಯು ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಾಯಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಹದಿನೆಂಟು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು, ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು, ಪರ್ವತಗಳನ್ನು, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಗತ್ತನ್ನು, ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಹಿಡಿದು ತೊಗಲು (ಸ್ತಂಭ)ವರೆಗೆ ಇರುವ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಏಳು ಲೋಕಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು.

ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತೂದರೇ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸರ್ವ್ವಾನ್ ವಿಷ್ಣುರ್ಮಹಾಯಶಾಃ। ಅಹೋಽಸ್ಯ ತಪಸೋ ವೀರ್ಯ್ಯಂ ಪುನಃ ಪುನರಭಾಷತ ।। ೨೪.

ಬ್ರಹ್ಮನ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಿ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವಿಷ್ಣು ಪುನಃ ಪುನಃ 'ಅಯ್ಯೋ, ಅವನ ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿ ಎಷ್ಟು!' ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟನು.

ಪರ್ಯ್ಯಟನ್ ವಿವಿಧಾನ್ ಲೋಕಾನ್ ವಿಷ್ಣುರ್ನಾನಾವಿಧಾಶ್ರಮಾನ್। ತತೋ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಾನ್ತೇ ನಾನ್ತಂ ಹಿ ದದೃಶೇ ತದಾ ।। ೨೪.

ವಿಷ್ಣು ವಿವಿಧ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಚರಿಸಿದರೂ, ಅವನು ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.

ತದಾಽಸ್ಯ ವಕ್ರಾನ್ನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯ ಪನ್ನಗೇನ್ದ್ರಾರಿಕೇತನಃ। ಅಜಾತಶತ್ರುರ್ಭಗವಾನ್ ಪಿತಾಮಹಮಥಾಬ್ರವೀತ್ ।। ೨೪.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ವಕ್ರವಾದ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಪನ್ನಗೇಂದ್ರನಿವಾಸಿಯಾದ, ಶತ್ರುಹೀನನಾದ ಭಗವಂತನು ಪಿತಾಮಹನಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಭಗವನ್ ಆದಿ ಮಧ್ಯಞ್ಚ ಅನ್ತಂ ಕಾಲದಿಶೋರ್ನ ಚ। ನಾಹಮನ್ತಂ ಪ್ರಪಶ್ಯಾಮಿ ಹ್ಯುದರಸ್ಯ ತವಾನಘ ।। ೨೪.

'ಭಗವಂತನೆ, ಕಾಲದ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ನಿನಗೆ ಪಾಪವೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ನಿನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾಬ್ರವೀದ್ಭೂಯಃ ಪಿತಾಮಹಮಿದಂ ಹರಿಃ। ಭವಾನಪ್ಯೇವಮೇವಾದ್ಯ ಹ್ಯುದರಂ ಮಮ ಶಾಶ್ವತಮ್। ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಲೋಕಾನ್ ಪಶ್ಯೈತಾನನೌಪಮ್ಯಾನ್ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ ।। ೨೪.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಹರಿಯು ಮತ್ತೆ ಪಿತಾಮಹನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿ ನನ್ನ ಶಾಶ್ವತ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಈ ತೂಲನೆಯಾದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೆ.'

ಮನಃಪ್ರಹ್ಲಾದನೀಂ ವಾಣೀಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ತಸ್ಯಾಭಿನನ್ದ್ಯ ಚ। ಶ್ರೀಪತೇರುದರಂ ಭೂಯಃ ಪ್ರವಿವೇಶ ಪಿತಾಮಹಃ ।। ೨೪.

ಆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಪಿತಾಮಹನು ಮತ್ತೆ ಶ್ರೀಪತಿಯ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ತಾನೇವ ಲೋಕಾನ್ ಗರ್ಭಸ್ಥಃ ಪಶ್ಯನ್ ಸೋಽಚಿನ್ತ್ಯವಿಕ್ರಮಃ। ಪರ್ಯಟಿತ್ವಾದಿದೇವಸ್ಯ ದದರ್ಶಾನ್ತಂ ನ ವೈ ಹರೇಃ ।। ೨೪.

ಅಚಿಂತ್ಯ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದು, ಆ ಅದೇ ಲೋಕಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಆದಿದೇವನಾದ ಹರಿಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.

ಜ್ಞಾತ್ವಾಗಮನ್ತಸ್ಯ ಪಿತಾಮಹಸ್ಯ ದ್ವಾರಾಣಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಪಿಧಾಯ ವಿಷ್ಣುಃ। ವಿಭುರ್ಮನಃ ಕರ್ತ್ತುಮಿಯೇಷ ಚಾಶು ಸುಖಂ ಪ್ರಸುಪ್ತೋಽಸ್ಮಿ ಮಹಾಜಲೌಘೇ ।। ೨೪.

ಪಿತಾಮಹನು ಹೊರಬರಲಾಗದೆ ಇದ್ದುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ವಿಷ್ಣು ಎಲ್ಲಾ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಮಹಾ ನೀರಿನ ಹೊಳೆಯಲ್ಲೇ ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸಿದನು.

ತತೋ ದ್ವಾರಾಣಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಪಿಹಿತಾನ್ಯುಪಲಕ್ಷ್ಯತೇ। ಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ಕೃತ್ವಾತ್ಮನೋ ರೂಪಂ ನಾಭ್ಯಾಂ ದ್ವಾರಮವಿನ್ದತ ।। ೨೪.

ನಂತರ, ಎಲ್ಲಾ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಆತನು ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಮಾಡಿ, ನಾಭಿಯಿಂದ ಒಂದು ಬಾಗಿಲು ಕಂಡನು.

ಪಝಸೂತ್ರಾನುಮಾರ್ಗೇಣ ಹ್ಯನುಗಮ್ಯ ಪಿತಾಮಹಃ। ಉಜ್ಜಹಾರಾತ್ಮನೋ ರೂಪಂ ಪುಷ್ಕರಾಚ್ಚತುರಾನನಃ। ವಿರರಾಜಾರವಿನ್ದಸ್ಥಃ ಪಝಗರ್ಭಸಮದ್ಯುತಿಃ ।। ೨೪.

ಹೂವಿನ ದಂಡದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿರುವ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಕಮಲದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿಕೊಂಡನು. ಆ ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಕಮಲದ ಗರ್ಭದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಏತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇ ತಾಭ್ಯಾಮೇಕೈಕಸ್ಯ ತು ಕಾರ್ತ್ಸ್ನ್ಯತಃ। ಪ್ರವರ್ತ್ತಮಾನೇ ಸಂಹರ್ಷೇ ಮಧ್ಯೇ ತಸ್ಯಾರ್ಣವಸ್ಯ ತು ।। ೨೪.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಇಬ್ಬರೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ, ಆ ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ—

ತತೋ ಹ್ಯಪರಿಮೇಯಾತ್ಮಾ ಭೂತಾನಾಂ ಪ್ರಭುರೀಶ್ವರಃ। ಶೂಲಪಾಣಿರ್ಮಹಾದೇವೋ ಹೈಮಚೀರಾಮ್ಬರಚ್ಛದಃ। ಆಗಚ್ಛದ್ ಯತ್ರ ಸೋಽನನ್ತೋ ನಾಗಭೋಗಪತಿರ್ಹರಿಃ ।। ೨೪.

ಆಗ, ಅಳವಡಿಸಲಾಗದ ಸ್ವರೂಪದ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಮಹಾದೇವನು, ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಚಿನ್ನದ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ, ಅನಂತನೂ ನಾಗರಹಾದಿಯ ಒಡೆಯನೂ ಹರಿಯೂ ಇದ್ದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದನು.

ಶೀಘ್ರಂ ವಿಕ್ರಮತಸ್ತಸ್ಯ ಪದ್ಭ್ಯಾಮತ್ಯನ್ತಪೀಡಿತಾಃ। ಉದ್ಧೂತಾಸ್ತೂರ್ಣಮಾಕಾಶೇ ಪೃಥುಲಾಸ್ತೋಯಬಿನ್ದವಃ। ಅತ್ಯುಷ್ಣಾಶ್ಚಾತಿಶೀತಾಶ್ಚ ವಾಯುಸ್ತತ್ರ ವವೌ ಭೃಶಮ್ ।। ೨೪.

ಅವನ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಕಾಲಿನಿಂದ ತುಂಬಾ ನೋವು ಉಂಟಾಯಿತು; ದಟ್ಟವಾದ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಎಸೆದವು; ತುಂಬಾ ಬಿಸಿಯೂ ತುಂಬಾ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಭಾರಿಯಾಗಿ ಬೀಸಿದವು.

ತದ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಹದಾಶ್ಚರ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಿಷ್ಣುಮಭಾಷತ। ಅಬ್ಬಿನ್ದವೋ ಹಿ ಸ್ಥೂಲೋಷ್ಣಾಃ ಕಮ್ಪತೇ ಚಾಮ್ಬುಜಂ ಭೃಶಮ್। ಏತಂ ಮೇ ಸಂಶಯಂ ಬ್ರೂಹಿ ಕಿಞ್ಚಾನ್ಯತ್ ತ್ವಞ್ಚಿಕೀರ್ಷಸಿ ।। ೨೪.

ಆ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ನೋಡಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿವೆ, ಬಿಸಿಯಾಗಿವೆ, ಕಮಲವೂ ತುಂಬಾ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿದೆ; ಈ ನನ್ನ ಸಂಶಯವನ್ನು ನೀನು ಹೇಳು, ಇನ್ನೇನು ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದೀಯೋ ಅದನ್ನೂ ಹೇಳು.'

ಏತದೇವಂವಿಧಂ ವಾಕ್ಯಂ ಪಿತಾಮಹಮುಖೋದ್ಭವಮ್। ಶ್ರುತ್ವಾಪ್ರತಿಮಕರ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಸುರಾನ್ತಕೃತ್ ।। ೨೪.

ಈ ರೀತಿ ಪಿತಾಮಹನ ಬಾಯಿಂದ ಬಂದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅಸುರರ ಸಂಹಾರಕನಾದ, ಅಪಾರ ಕಾರ್ಯಗಳನು ಮಾಡಿದ ಭಗವಂತನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಕಿನ್ನು ಖಲ್ವತ್ರ ಮೇ ನಾಭ್ಯಾಂ ಭೂತಮನ್ಯತ್ಕೃತಾಲಯಮ್ । ವದನ್ತಿ ಪ್ರಿಯಮತ್ಯರ್ಥಂ ವಿಪ್ರಿಯೇಪಿ ಚ ತೇ ಮಯಾ ।। ೨೪.

'ನನ್ನಿಂದ ಬೇರೆ ಯಾರಾದರೂ ನನ್ನ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿದ್ದಾರೋ? ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದದ್ದನ್ನೂ, ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದದ್ದನ್ನೂ ನಿನ್ನ ಒಳ್ಳೆಯದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.'

ಇತ್ಯೇವಂ ಮನಸಾ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚೇದಮುತ್ತರಮ್। ಕಿನ್ನ್ವತ್ರ ಭಗವಾಂಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಪುಷ್ಕರೇ ಜಾತಸಮ್ಭ್ರಮಃ ।। ೨೪.

ಹೀಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿ, ಅವನು ಉತ್ತರವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು: 'ಭಗವಂತಾ, ಈ ಕಮಲದಲ್ಲಿ ಏನು ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗಿದೆ?'

ಕಿಂ ಮಯಾ ಯತ್ ಕೃತಂ ದೇವ ಯನ್ಮಾಂ ಪ್ರಿಯಮನುತ್ತಮಮ್। ಭಾಷಸೇ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಿಮರ್ಥಂ ಬ್ರೂಹಿ ತತ್ತ್ವತಃ ।। ೨೪.

'ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠ, ದೇವಾ, ನಾನು ಏನು ಮಾಡಿದೆನು, ನೀನು ನನ್ನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ? ನಿಜವಾಗಿ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳು.'

ಏವಂ ಬ್ರುವಾಣಂ ದೇವೇಶಂ ಲೋಕಯಾ ತ್ರಾನ್ತು ತತ್ತ್ವಗಾಮ್। ಪ್ರತ್ಯುವಾಚಾಮ್ಬುಜಾಭಾಸ್ಕೋ ಬ್ರಹ್ಮ ವೇದನಿಧಿಃ ಪ್ರಭುಃ ।। ೨೪.

ಹೀಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ದೇವೇಶನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಕಮಲದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ವೇದಗಳ ಭಂಡಾರಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.