ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಸರ್ವಪಾಪವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಾ ವಿರಜಾ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಸಃ। ರುದ್ರಲೋಕಂ ಗಮಿಷ್ಯನ್ತಿ ಪುನರಾವೃತ್ತಿದುರ್ಲಭಮ್ ।। ೨೩.

ಅವರು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ನಿರ್ಮಲರಾಗಿಯೂ ಬ್ರಹ್ಮನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗಿಯೂ, ಪುನರ್ಜನ್ಮವು ಅಪರೂಪವಾದ ರುದ್ರನ ಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ.

ಯದಾ ತು ಪುನರೇವಾಯಂ ಕೃಷ್ಣವರ್ಣೋ ಭಯಾನಕಃ। ಮತ್ಕೃತೇನ ಚ ವರ್ಣೇನ ಮತ್ಕಲ್ಪಃ ಕೃಷ್ಣ ಉಚ್ಯತೇ ।। ೨೩.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಈ ರೂಪವು ಕಪ್ಪಾಗಿಯೂ ಭಯಾನಕವಾಗಿಯೂ ಆಗುವಾಗ, ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ವರ್ಣದಿಂದ 'ಕೃಷ್ಣ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ನನಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತತ್ರಾಽಹಂ ಕಾಲಸಂಕಾಶಃ ಕಾಲೋ ಲೋಕಪ್ರಕಾಶನಃ । ವಿಜ್ಞಾತೋಽಹಂ ತ್ವಯಾ ಬ್ರಹಮನ್ ಘೋರೋ ಘೋರಪರಾಕ್ರಮಃ ।। ೨೩.

ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಾಲದಂತೆ, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವ ಕಾಲನಂತೆ ಇದ್ದೇನೆ; ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ನೀನು ನನನ್ನು ಭಯಾನಕನೂ ಭಯಂಕರ ಶಕ್ತಿಯವನೂ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದೀಯೆ.

ತಸ್ಮಾದ್ಘೋರತ್ವಮಾಪನ್ನಂ ಯೇ ಮಾಂ ವೇತ್ಸ್ಯನ್ತಿ ಭೂತಲೇ। ತೇಷಾಮಘೋರಃ ಶಾನ್ತಶ್ಚ ಭವಿಷ್ಯಾಮ್ಯಹಮವ್ಯಯಃ ।। ೨೩.

ಆದರಿಂದ, ನಾನು ಭಯಾನಕ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದಾಗ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ನನನ್ನು ಅರಿತಿರುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗಾಗಿ ನಾನು ಭಯವಿಲ್ಲದವನೂ, ಶಾಂತನೂ, ಅವಿನಾಶಿಯೂ ಆಗುತ್ತೇನೆ.

ತಸ್ಮಾದ್ವಿಶ್ವತ್ವಮಾನ್ನಂ ಯೇ ಮಾಂ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಭೂತಲೇ । ತೇಷಾಂ ಶಿವಶ್ಚ ಸೌಮ್ಯಶ್ಚ ಭವಿಷ್ಯಾಮಿ ಸದೈವ ತು ।। ೨೩.

ಹಾಗೆ ನಾನು ವಿಶ್ವರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದಾಗ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ನನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗಾಗಿ ನಾನು ಸದಾ ಶುಭಕರನೂ, ಮೃದುಸ್ವಭಾವಿಯೂ ಆಗಿರುತ್ತೇನೆ.

ತಸ್ಮಾಚ್ಚ ವಿಶ್ವರೂಪೋ ವೈ ಕಲ್ಪೋಽಯಂ ಸಮುದಾಹೃತಃ। ವಿಶ್ವರೂಪಾ ತಥಾ ಚೇಯಂ ಸಾವಿತ್ರೀ ಸಮುದಾಹೃತಾ ।। ೨೩.

ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ವಿಶ್ವರೂಪವೇ ನನ್ನ ಅವತಾರವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದೇ ರೀತಿ, ಈ ಸಾವಿತ್ರಿಯೂ ವಿಶ್ವರೂಪವಳಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

ಸರ್ವರೂಪಾಸ್ತಥಾ ಚೇಮೇ ಸಂವೃತ್ತಾ ಮಮ ಪುತ್ರಕಾಃ। ಚತ್ವಾರಸ್ತೇ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾಃ ಪಾದಾ ವೈ ಲೋಕಸಂಮತಾಃ ।। ೨೩.

ಎಲ್ಲರೂಪಗಳು ನನ್ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿವೆ, ಮಕ್ಕಳೇ; ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳು ಹೆಸರಾಗಿವೆ, ಅವು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯವಾದ ಪಾದಗಳಾಗಿವೆ.

ತಸ್ಮಾಚ್ಚ ಸರ್ವ ವರ್ಣತ್ವಂ ಪ್ರಜಾತ್ವಂ ಮೇ ಭವಿಷ್ಯತಿ। ಸರ್ವಭಕ್ಷ್ಯಾ ಚ ಮೇಧ್ಯಾ ಚ ವರ್ಣತಶ್ಚ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೨೩.

ಹೀಗಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಜನ್ಮಗಳು ನನಗೆ ಸೇರಿವೆ; ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಆಹಾರಗಳು, ಶುದ್ಧವೂ ಅಶುದ್ಧವೂ, ವರ್ಣದ ಪ್ರಕಾರ ನನ್ನಾಗಿವೆ.

ಮೋಕ್ಷೋ ಧರ್ಮಸ್ತಥಾರ್ಥಶ್ಚ ಕಾಮಶ್ಚೇತಿ ಚತುಷ್ಟಯಮ್। ತಸ್ಮಾದ್ವೇತ್ತಾ ಚ ವೇದ್ಯಂ ಚ ಚತುರ್ದ್ಧಾ ವೈ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೨೩.

ಮೋಕ್ಷ, ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಕಾಮ—ಈ ನಾಲ್ಕು; ಹಾಗೆಯೇ, ಅರಿಯುವವನು ಮತ್ತು ಅರಿಯಲ್ಪಡುವುದು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.

ಭೂತಗ್ರಾಮಾಶ್ಚ ಚತ್ವಾರಃ ಆಶ್ರಮಾಶ್ಚತುರಸ್ತಥಾ। ಧರ್ಮಸ್ಯ ಪಾದಾಶ್ಚತ್ವಾರ ಶ್ಚತ್ವಾರೋ ಮಮ ಪುತ್ರಕಾಃ ।। ೨೩.

ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕಾರದ ಜೀವಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ನಾಲ್ಕು ಆಶ್ರಮಗಳು; ಧರ್ಮದ ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳು, ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ತಸ್ಮಾಚ್ಚತುರ್ಯುಗಾವಸ್ಥಂ ಜಗದ್ವೈ ಸಚರಾಚರಮ್। ಚತುರ್ದ್ಧಾಽವಸ್ಥಿತಂ ಚೈವ ಚತುಷ್ಪಾದಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೨೩.

ಆದ್ದರಿಂದ, ಜಗತ್ತು ಚರಾಚರಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ; ಅದು ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳಿರುವಂತಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಭೂರ್ಲೋಕೋಽಥ ಭುವರ್ಲೋಕಃ ಸ್ವರ್ಲೋಕೋಽಥ ಮಹಸ್ತಥಾ। ಜನಸ್ತಪಶ್ಚ ಶಾಂತಶ್ಚ ರುದ್ರಲೋಕಸ್ತತಃ ಪರಮ್ ।। ೨೩.

ಭೂಲೋಕ, ಭುವರ್ಲೋಕ, ಸ್ವರ್ಲೋಕ ಮತ್ತು ಮಹಲೋಕ; ಜನಲೋಕ, ತಪೋಲೋಕ, ಶಾಂತಲೋಕ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೇಲಿರುವ ರುದ್ರಲೋಕ.

ಸ್ವರ್ಲೋಕೋ ಹಿ ತೃತೀಯಸ್ತು ಚತುರ್ಥಸ್ತು ಮಹಃ ಸ್ಮೃತಃ। ತತ್ರ ಲೋಕಃ ಪರಂ ಸ್ಥಾನಂ ಪರನ್ತದ್ಯೋಗಿನಾಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ।। ೨೩.

ಸ್ವರ್ಲೋಕವು ಮೂರನೆಯದು, ಮಹಲೋಕವು ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಲೋಕವು ಪರಮಸ್ಥಾನ, ಯೋಗಿಗಳು ಅದನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ನಿರ್ಮಮಾ ನಿರಹಂಕಾರಾಃ ಕಾಮಕ್ರೋಧವಿವರ್ಜ್ಜಿತಾಃ। ದ್ರಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ತದ್ವಿದೋ ಯುಕ್ತಾ ಧ್ಯಾನತತ್ಪರಯುಞ್ಜಕಾಃ ।। ೨೩.

ಯಾರು ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಸ್ವಾರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ, ಕಾಮಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿರುವರೋ, ಆ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಯೋಗಿಗಳು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.

ಯಸ್ಮಾಚ್ಚತುಷ್ಪದಾ ಹ್ಯೇಷಾ ತ್ವಯಾ ದೃಷ್ಟಾ ಸರಸ್ವತೀ। ತಸ್ಮಾಚ್ಚ ಪಶವಃ ಸರ್ವೇ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಚತುಷ್ಪದಾಃ। ತಸ್ಮಾಚ್ಚೈಷಾಂ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಚತ್ವಾರೋ ವೈ ಪಯೋಧರಾಃ ।। ೨೩.

ನೀನು ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಪಶುಗಳು ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳಿರುವಂತಾಗುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅವುಗಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಉಬ್ಬುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.

ಸೋಮಶ್ಚ ಮನ್ತ್ರಸಂಯುಕ್ತೋ ಯಸ್ಮಾನ್ಮಮ ಮುಖಾಚ್ಚ್ಯುತಃ। ಜೀವಃ ಪ್ರಾಣಭೃತಾಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಸರ್ವಃ ಪೀತ್ವಾ ಸ್ತನೈರ್ಘೃತಮ್ ।। ೨೩.

ಸೋಮವು ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ಹರಿದು ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಉಬ್ಬುಗಳಿಂದ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ ಸೋಮಮಯಂ ಚೈತದಮೃತಂ ಚೈವ ಸಂಜ್ಞಿತಮ್। ಚತುಷ್ಪಾದಾ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಶ್ವೇತತ್ವಂ ಚಾಸ್ಯ ತೇನ ತತ್ ।। ೨೩.

ಆದ್ದರಿಂದ, ಇದನ್ನು ಸೋಮಮಯ ಅಮೃತವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವು ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳಿರುವವುಗಳಾಗುತ್ತವೆ, ಅದರ ಬಿಳುಪೂ ಅದರಿಂದಲೇ ಆಗಿದೆ.

ಯಸ್ಮಾಚ್ಚೈವಂ ಕ್ರಿಯಾಭೂತ್ವಾ ದ್ವಿಪಾದಾ ವೈ ಮಹೇಶ್ವರೀ। ದೃಷ್ಟಾ ಪುನಸ್ತ್ವಯಾ ಚೈಷಾ ಸಾವಿತ್ರೀ ಲೋಕಭಾವಿನೀ। ತಸ್ಮಾದ್ವೈ ದ್ವಿಪದಾಃ ಸರ್ವೇ ದ್ವಿಸ್ತನಾಶ್ಚ ನರಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೨೩.

ಮಹಾದೇವಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲಳಾಗಿ ಎರಡು ಕಾಲುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ನೀನು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಸಾವಿತ್ರಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೀಯೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಎರಡು ಕಾಲುಗಳ ಜೀವಿಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ಪುರುಷರು, ಎರಡು স্তನಗಳಿರುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಯಸ್ಮಾಚ್ಚೈವಮಜಾ ಭೂತ್ವಾ ಸರ್ವವರ್ಣಾ ಮಹೇಶ್ವರೀ। ದೃಷ್ಟಾ ತ್ವಯಾ ಮಹಾಸತ್ತ್ವಾ ಸರ್ವಭೂತಧರಾ ಪರಾ। ತಸ್ಮಾತ್ತು ವಿಶ್ವರೂಪತ್ವಮಜಾನಾಂ ವೈ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೨೩.

ಮಹಾದೇವಿ ಜನನವಿಲ್ಲದವಳಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ನೀನು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೀಯೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜನನವಿಲ್ಲದವರು ವಿಶ್ವರೂಪಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಅಜಶ್ಚೈವ ಮಹಾತೇಜಾ ವಿಶ್ವರೂಪೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ। ಅಮೋಘರೇತಾಃ ಸರ್ವತ್ರ ಮುಖೇ ಚಾಸ್ಯ ಹುತಾಶನಃ। ತಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವಗತೋ ಮೇಧ್ಯಃ ಪಶುರೂಪೀ ಹುತಾಶನಃ ।। ೨೩.

ಜನನವಿಲ್ಲದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯು ವಿಶ್ವರೂಪಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಬೀಜ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿಫಲವಾಗದು, ಅವನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ಪಶುರೂಪದ ಅಗ್ನಿಯು ಪವಿತ್ರವೂ ವ್ಯಾಪಕವೂ ಆಗಿದೆ.

ತಪಸಾ ಭಾವಿತಾತ್ಮಾನೋ ಯೇ ವೈ ದ್ರಕ್ಷ್ಯನ್ತಿ ವೈ ದ್ವಿಜಾಃ। ಈಶಿತ್ವೇ ಚ ಶಿವತ್ವೇ ಚ ಸರ್ವಗಂ ಸರ್ವತಃ ಸ್ಥಿರಮ್ ।। ೨೩.

ಯಾರು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವರೋ, ಆ ದ್ವಿಜರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ, ಸ್ಥಿರನಾದ, ಐಶ್ವರ್ಯವೂ, ಶುಭವೂ ಇರುವ ದೇವರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.

ರಜಸ್ತಮೋವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಾಸ್ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಮಾನುಷ್ಯಕಮ್ಬುವಿ। ಮತ್ಸಮೀಪಂ ಗಮಿಷ್ಯನ್ತಿ ಪುನರಾವೃತ್ತಿದುರ್ಲಭಮ್ ।। ೨೩.

ರಾಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ಮಾನವ ಶರೀರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಪುನರ್ಜನ್ಮವು ದುರ್ಲಭವಾದ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುವರು.

ಇತ್ಯೇವಮುಕ್ತೋ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ರುದ್ರೇಣ ವೈ ದ್ವಿಜಾಃ। ಪ್ರಣಮ್ಯ ಪ್ರಯತೋ ಭೂತ್ವಾ ಪುನರಾಹ ಪಿತಾಮಹಃ ।। ೨೩.

ಈ ರೀತಿ ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಭಗವಂತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಂದಿಸಿ, ಪುನಃ ಪಿತಾಮಹನು ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಭಗವನ್ದೇವದೇವೇಶ ವಿಶ್ವರೂಪೀ ಮಹೇಶ್ವರಃ। ಇಮಾಸ್ತವ ಮಹಾದೇವ ತನವೋ ಲೋಕವನ್ದಿತಾಃ ।। ೨೩.

ದೇವತೆಗಳ ದೇವರೇ, ವಿಶ್ವರೂಪಿಯಾದ ಮಹೇಶ್ವರನೇ, ಮಹಾದೇವಾ, ನಿನ್ನ ಈ ರೂಪಗಳನ್ನು ಲೋಕಗಳು ಗೌರವಿಸುತ್ತವೆ.

ವಿಶ್ವರೂಪ ಮಹಾಸತ್ತ್ವ ಕಸ್ಮಿನ್ ಕಾಲೇ ಮಹಾಭುಜ। ಕಸ್ಯಾಂ ವಾ ಯುಗಸಮ್ಭೂತ್ಯಾಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯನ್ತಿ ತ್ವಾಂ ದ್ವಿಜಾತಯಃ ।। ೨೩.

ವಿಶ್ವರೂಪ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ, ಬಲಶಾಲಿ ಭುಜಗಳಿರುವವನೇ, ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಯಾವ ಯುಗದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರು ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ?

ಕೇನ ವಾ ತತ್ತ್ವಯೋಗೇನ ಧ್ಯಾನಯೋಗೇನ ಕೇನ ವಾ । ತನವಸ್ತೇ ಮಹಾದೇವ ಶಕ್ಯಾ ದ್ರಷ್ಟುಂ ದ್ವಿಜಾತಿಭಿಃ ।। ೨೩.

ಯಾವ ಸತ್ಯಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದಿಂದ, ಅಥವಾ ಯಾವ ಧ್ಯಾನದಿಂದ, ಮಹಾದೇವಾ, ನಿನ್ನ ರೂಪಗಳನ್ನು ದ್ವಿಜರು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯ?

ತಪಸಾ ನೈವ ಯೋಗೇನ ದಾನಧರ್ಮಫಲೇನ ವಾ। ನ ತೀರ್ಥಫಲಯೋಗೇನ ಕ್ರತುಭಿರ್ವಾ ಸದಕ್ಷಿಣೈಃ ।। ೨೩.

ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ಯೋಗದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ದಾನ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಫಲದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಫಲದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ಯಜ್ಞಗಳ ಫಲದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ.

ನ ವೇದಾಧ್ಯಾಪನೈರ್ವಾಪಿ ನ ಚಿತ್ತೇನ ವಿವೇದನೈಃ । ಶಕ್ಯೋಽಹಂ ಮಾನುರ್ಷೈದ್ರಷ್ಟುಮೃತೇ ಧ್ಯಾನಾತ್ಪರಂ ನ ಹಿ ।। ೨೩.

ವೇದಪಾಠದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸಿನ ವಿಚಾರದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ; ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಹೊರತು ನಾನು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಾಧ್ಯೋ ನಾರಾಯಣಶ್ಚೈವ ವಿಷ್ಣುಸ್ತ್ರಿಭುವನೇಶ್ವರಃ । ಭವಿಷ್ಯತೀಹ ನಾಮ್ನಾ ತು ವಾರಾಹೋ ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಃ ।। ೨೩.

ಸಾಧ್ಯ, ನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ವಿಷ್ಣು, ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ವರಾಹ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ.