ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಊರ್ದ್ಧ್ವಂ ಗ್ರಹಾದೃಷಿಭ್ಯಸ್ತು ಷಷ್ಠೋ ಯೋ ವೈ ಪರಾಹತಃ । ಚರನ್ತು ಮಮ ಪುತ್ರಾಸ್ತು ತತ್ರ ಷಷ್ಠೇ ಗಣೇ ತು ಯೇ ।। ೬.

ಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ, ಋಷಿಗಳಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುವದು ಆರನೆಯ ಪರಮ ಗಾಳಿ; ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಆ ಆರನೆಯ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಲಿ.

ಸಪ್ತರ್ಷಯಸ್ತಥೈವೋರ್ದ್ಧ್ವಮಾಧ್ರುವಾತ್ ಸಪ್ತಮಸ್ತು ಯಃ। ವಾತ ಸ್ಕನ್ಧಃ ಪರಿವಹಸ್ತತ್ರ ತಿಷ್ಠನ್ತು ಮೇ ಸುತಾಃ ।। ೬.

ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲೂ, ಧ್ರುವನಿಗಿಂತ ಮೇಲೂ ಏಳನೇ ಲೋಕವಿದೆ. ಆ ವಾತಸ್ಕಂಧ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ನೆಲೆಸಲಿ ಎಂದು ನಾನು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಏತತ್ ಸರ್ವಂ ಚರನ್ತ್ವೇತೇ ಕಾಲೇ ಕಾಲೇ ಮಮಾತ್ಮಜಾಃ। ತತ್ರ ತೇನ ಚ ನಾಮ್ನಾ ವೈ ಭವನ್ತು ಮರುತಸ್ತ್ವಿಮೇ ।। ೬.

ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಆ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಲಿ; ಇವರು ಮಾರುತರು.

ತತಸ್ತೇಷಾನ್ತು ನಾಮಾನಿ ಮಾತಾಪುತ್ರೌ ಪ್ರಚಕ್ರತುಃ। ತತ್ಕೃತೇ ಕರ್ಮಭಿಶ್ಚೈವ ಮರುತೋ ವೈ ಪೃಥಕ್ ಪೃಥಕ್ ।। ೬.

ಮಾತೆಯೂ ಮಗನೂ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟರು. ಅವರ ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ, ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೂ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಾರುತನು ವಿಭಿನ್ನನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

ಸತ್ತ್ವಜ್ಯೋತಿಸ್ತಥಾದಿತ್ಯಃ ಸತ್ಯಜ್ಯೋತಿಸ್ತಥಾಽಪರಃ। ತಿರ್ಯಗ್ಜ್ಯೋತಿಶ್ಚ ಸಜ್ಯೋತಿರ್ಜ್ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮಾನಪರಸ್ತಥಾ ।। ೬.

ಸತ್ತ್ವಜ್ಯೋತಿಃ, ಆದಿತ್ಯ, ಸತ್ಯಜ್ಯೋತಿಃ, ತಿರ್ಯಗ್ಜ್ಯೋತಿಃ, ಸಜ್ಯೋತಿಃ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮಾನ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬ—ಇವು ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು.

ಪ್ರಥಮಸ್ತು ಗಣಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ದ್ವಿತೀಯಂ ಮೇ ನಿಬೋಧತ। ಋತಜಿತ್ಸತ್ಯಜಿಚ್ಚೈವ ಸುಷೇಣಃ ಸೇನಜಿತ್ತಥಾ ।। ೬.

ಮೊದಲ ಗುಂಪನ್ನು ಹೇಳಿದೆ; ಈಗ ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಕೇಳು: ಋತಜಿತ್, ಸತ್ಯಜಿತ್, ಸುಷೇಣ ಮತ್ತು ಸೇನಜಿತ್.

ಸತ್ಮಿತ್ರೋಽಭಿಮಿತ್ರಶ್ಚ ಹರಿಮಿತ್ರಸ್ತಥಾಽಪರಃ। ಗಣ ಏಷ ದ್ವಿತೀಯಸ್ತು ತೃತೀಯಂ ಮೇ ನಿಬೋಧತ ।। ೬.

ಸತ್ಮಿತ್ರ, ಅಭಿಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಹರಿಮಿತ್ರ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಬ್ಬ—ಇದು ಎರಡನೇ ಗುಂಪು; ಈಗ ಮೂರನೆಯದನ್ನು ಕೇಳು.

ಕೃತಃ ಸತ್ಯೋ * * * * ಧ್ರುವೋ ಧರ್ತ್ತಾ ವಿಧಾರಯಃ । ಧ್ವಾನ್ತಶ್ಚೈವ ಧುನಿಶ್ಚೈವ ಹ್ಯುಗ್ರೋ ಭೀಮಸ್ತಥೈವ ಚ। ಅಭಿಯುಃ ಸಕ್ಷಿಪಶ್ಚೈವಮಾಹ್ವಯಶ್ಚ ಗಣಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೬.

ಕೃತ, ಸತ್ಯ, ಧ್ರುವ, ಧರ್ತೃ, ವಿಧಾರಯ, ಧ್ವಾಂತ, ಧುನಿ, ಉಗ್ರ, ಭೀಮ, ಅಭಿಯು ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿಪ—ಹೀಗೆ ಈ ಗುಂಪು ಹೆಸರಾಗಿದೆ.

ಈದೃಕೂ ಚೈವ ತಥಾನ್ಯಾದೃಕ್ ಯಾದೃಕ್ ಚ ಪ್ರತಿಕೃತ್ತಥಾ। (?) ಸಮಿತಿಶ್ಚೈವ ಸಂರಮ್ಭಶ್ಚ ತಥಾ ಗಣಃ ।। ೬.

ಈದೃಕ್, ಚೈವ, ತಥಾನ್ಯಾದೃಕ್, ಯಾದೃಕ್, ಪ್ರತಿಕೃತ್, ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಸಂರಂಭ—ಇದು ಆ ಗುಂಪು.

ಈದೃಕ್ ಚ ಪುರುಷಶ್ಚೈವ ಅನ್ಯಾದೃಕ್ಷಾಚ್ಚ ಚೇತಸಃ। ಸಮಿತಾಸಮಿತದೃಕ್ಷಾಚ್ಚ ಪ್ರತಿದೃಕ್ಷಾಚ್ಚ ವೈ ಗುಣಾಃ ।। ೬.

ಈದೃಕ್, ಪುರುಷ, ಅನ್ಯಾದೃಕ್ಷಾ, ಚೇತಸಃ, ಸಮಿತಾ, ಸಮಿತದೃಕ್ಷಾ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿದೃಕ್ಷಾ—ಇವು ಅವರ ಗುಣಗಳು.

ಏತೇ ಹ್ಯೇಕೋ ನಪಞ್ಚಾಶನ್ಮರುತೋ ನಾಮತಃ ಸ್ಮೃತಾಃ। ಪ್ರಸಂಖ್ಯಾತಾಸ್ತಥಾ ತಾಭ್ಯಾಂ ದಿತ್ಯಾ ಚನ್ದ್ರೇಣ ಚೈವ ಹಿ ।। ೬.

ಈ ಐವತ್ತು ಮಾರುತರು ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ದಿತಿಯೂ ಚಂದ್ರನೂ ಇವರನ್ನು ಎಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಶ್ರುತ್ವಾ ತೇಷಾನ್ತು ನಾಮಾನಿ ದಿತಿರಿನ್ದ್ರಮುವಾಚ ಹ। ವಾತ ಸ್ಕನ್ಧಂ ಚರನ್ತ್ವೇತೇ ಮಮ ಪುತ್ರಾಶ್ಚ ಪುತ್ರಕ। ವಿಚರನ್ತು ಚ ಭದ್ರನ್ತೇ ದೇವೈಃ ಸಹ ಮಮಾತ್ಮಜಾಃ ।। ೬.

ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ದಿತಿ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು: 'ಮಗನೇ, ವಾತಸ್ಕಂಧದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರು ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು; ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುಖದಿಂದ ಸಂಚರಿಸಲಿ.'

ತಸ್ಯಾಸ್ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಃ ಪುರನ್ದರಃ। ಉವಾಚ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿರ್ಭೂತ್ವಾ ಮಾತರ್ಭವತು ತತ್ತಥಾ ।। ೬.

ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಿ ಪುರಂದರನು ಕೈಯನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: 'ತಾಯಿ, ಹೌದು, ಹಾಗೆ ಆಗಲಿ.'

ಸರ್ವಮೇತದ್ಯಥೋಕ್ತನ್ತೇ ಭವಿಷ್ಯತಿ ನ ಸಂಶಯಃ। ದೇವಭೂತಾ ಮಹಾತ್ಮಾನಃ ಕುಮಾರಾ ದೇವಸಂಮತಾಃ। ದೇವೈಃ ಸಹ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಯಜ್ಞ ಭಾಜಸ್ತಥಾತ್ಮಜಾಃ ।। ೬.

ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಎಲ್ಲವೂ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಹಾತ್ಮರಾದ, ದೇವತೆಗಳ ಮೆಚ್ಚಿನ, ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳುವ ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ದೇವರೂಪಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ತೇ ಮರುತೋ ದೇವಾಃ ಸರ್ವೇ ಚೇನ್ದ್ರಾನುಜಾಮರಾಃ। ವಿಜ್ಞೇಯಾಶ್ಚಾಮರಾಃ ಸರ್ವೇ ದಿತಿಪುತ್ರಾಸ್ತಪಸ್ವಿನಃ ।। ೬.

ಆದುದರಿಂದ, ಈ ಮಾರುತರು ದೇವತೆಗಳು, ಅಮರರು, ಇಂದ್ರನ ಸಹೋದರರು, ದಿತಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಪುತ್ರರು ತಪಸ್ವಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಏವಂ ತೌ ನಿಶ್ಚಯಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮಾತಾಪುತ್ರೌ ತಪೋಧನೌ। ಜಗ್ಮತುಸ್ತ್ರಿದಿವಂ ಹೃಷ್ಟೌ ಶಕ್ರೋಽಪಿ ತ್ರಿದಿವಂ ಗತಃ ।। ೬.

ಹೀಗೆ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತಿಳಿದು, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತರಾದ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ಶಕ್ರನು ಕೂಡ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ಮರುತಾಂ ಹಿ ಶುಭಂ ಜನ್ಮ ಶ್ರೃಣುಯಾದ್ಯಃ ಪಠೇತ ವಾ। ನಾವೃಷ್ಟಿಭಯಮಾಪ್ನೋತಿ ಬಹ್ವಾಯುಶ್ಚ ಭವೇತ್ತತಃ ।। ೬.

ಯಾರು ಮಾರುತರ ಶುಭಜನ್ಮವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಬರದ ಭಯವಿರದು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಅತ ಊರ್ದ್ಧ್ವಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ದನುಪುತ್ರಾನ್ನಿಬೋಧತ। ಅಭವನ್ ದನುಪುತ್ರಾಸ್ತು ವಂಶೇ ಖ್ಯಾತಾ ಮಹಾಸುರಾಃ ।। ೭.

ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಾನು ದನುಪುತ್ರರ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಕೇಳಿ. ದನುಪುತ್ರರು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಮಹಾಸುರರಾಗಿದ್ದರು.

ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿಪ್ರಧಾನಾಸ್ತೇ ಶತಂ ತೀವ್ರಪರಾಕ್ರಮಾಃ। ಸರ್ವೇ ಲಬ್ಧವರಾಶ್ಚೈವ ಸುತಪ್ತತಪಸಸ್ತಥಾ ।। ೭.

ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿ ಮುಂತಾದವರು ಅವರ ನಾಯಕರು, ಅವರು ನೂರು ಜನ, ಭಯಾನಕ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು. ಎಲ್ಲರೂ ವರಗಳನ್ನು ಪಡೆದವರು, ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದವರು.

ಸತ್ಯಸನ್ಧಾಃ ಪರಾಕ್ರಾನ್ತಾಃ ಕ್ರೂರಾ ಮಾಯಾವಿನಶ್ಚ ತೇ । ಮಹಾಬಲಾ ಅಯಜ್ವಾನೋ ಹ್ಯಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾಶ್ಚ ದಾನವಾಃ । ಕೀರ್ತ್ತ್ಯಮಾನಾನ್ಮಯಾ ಸರ್ವಾನ್ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯೇನ ನಿಬೋಧತ ।। ೭.

ದಾನವರು ತಮ್ಮ ಮಾತಿಗೆ ನಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದರು, ಶೂರರಾಗಿದ್ದರು, ಕ್ರೂರರು ಮತ್ತು ಮಾಯೆಯಲ್ಲಿ片ಪಟುಗಳು. ಅವರು ಬಹಳ ಬಲಶಾಲಿಗಳಾಗಿದ್ದರು, ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ನಾನು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಗಮನಿಸಿ.

ದ್ವಿಮೂರ್ದ್ಧಾ ಶಙ್ಕುವರ್ಣಶ್ಚ ತಥಾ ಶಙ್ಕುನಿರಾಮಯಃ। ಶಙ್ಕುಕರ್ಣೋ ಮಹಾವಿಶ್ವೋ ಗವೇಷ್ಠಿರ್ದುನ್ದುಭಿಸ್ತಥಾ ।। ೭.

ದ್ವಿಮೂರ್ಧ, ಶಂಕುವರ್ಣ, ಶಂಕುನಿರಾಮಯ, ಶಂಕುಕರ್ಣ, ಮಹಾವಿಶ್ವ, ಗವೇಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ದುಂದುಭಿ ಇವರೂ ಅವರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಅಜಾಮುಖೋಽಥ ಭಗವಾನ್ ಶಿಲೋ ವಾಮನಸಸ್ತಥಾ। ಮರೀಚಿರಕ್ಷಕಶ್ಚೈವ ಮಹಾಗಾರ್ಗ್ಯೋಽಙ್ಗಿರಾವೃತಃ ।। ೭.

ಅಜಾಮುಖ, ಭಗವಂತನಾದ ಶಿಲ, ವಾಮನಸ, ಮರೀಚಿರಕ್ಷಕ, ಮಹಾಗಾರ್ಗ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂಗಿರಾವೃತ ಇವರೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಕ್ಷೋಭ್ಯಶ್ಚ ಸುಕೇತುಶ್ಚ ಸುವೀರ್ಯಃ ಸುಹೃದಸ್ತಥಾ। ಇನ್ದ್ರಜಿದ್ವಿಶ್ವಜಿಚ್ಚೈವ ತಥಾಸುರ ವಿಮರ್ದ್ದನಃ ।। ೭.

ವಿಕ್ಷೋಭ್ಯ, ಸುಕೇತು, ಸುವೀರ್ಯ, ಸುಹೃದ, ಇಂದ್ರಜಿತ್, ವಿಶ್ವಜಿತ್, ಅಸುರ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಧನ ಇವರೂ ಇದ್ದರು.

ಏಕಚಕ್ರಃ ಸುಬಾಹುಶ್ಚ ತಾರಕಶ್ಚ ಮಹಾಬಲಃ। ವೈಶ್ವಾನರಃ ಪುಲೋಮಾ ಚ ಪ್ರವೀಣೋಽಥ ಮಹಾಶಿರಾಃ ।। ೭.

ಏಕಚಕ್ರ, ಸುಬಾಹು, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ತಾರಕ, ವೈಶ್ವಾನರ, ಪುಲೋಮ, ಪ್ರವೀಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಶಿರಾ ಇವರೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ವರ್ಭಾನುರ್ವೃಷಪರ್ವಾ ಚ ಮುಣ್ಡಕಶ್ಚ ಮಹಾಸುರಃ। ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಶ್ಚ ಸೂರ್ಯಶ್ಚ ಚನ್ದ್ರ ಇನ್ದ್ರಶ್ಚ ತಾಪಿನಃ ।। ೭.

ಸ್ವರ್ಭಾನು, ವೃಷಪರ್ವ, ಮಹಾಸುರನಾದ ಮುಂಡಕ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರ ಎಂಬ ತಾಪಕರು ಕೂಡ ಇದ್ದರು.

ಸೂಕ್ಷ್ಮಶ್ಚೈವ ನಿಚನ್ದ್ರಶ್ಚ ಊರ್ಣನಾಭೋ ಮಹಾಗಿರಿಃ। ಅಸಿಲೋಮಾ ಸುಕೇಶಶ್ಚ ಸದಶ್ಚ ಬಲಕೋ ದಶ ।। ೭.

ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ನಿಚಂದ್ರ, ಊರ್ಣನಾಭ, ಮಹಾಗಿರಿ, ಅಸಿಲೋಮ, ಸುಕೇಶ, ಸದ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಬಾಲಕ ಎಂಬವರೂ ಇದ್ದರು.

ತಥಾ ಗಗನಮೂರ್ದ್ಧಾ ಚ ಕುಮ್ಭನಾಭಾ ಮಹೋದರಃ। ಪ್ರಮೋದಾಹಶ್ಚ ಕುಪಥೋ ಹಯಗ್ರೀವಶ್ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್ ।। ೭.

ಗಗನಮೂರ್ಧ, ಕುಂಭನಾಭ, ಮಹೋದರ, ಪ್ರಮೋದಾಹ, ಕುಪಥ ಮತ್ತು ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಹಯಗ್ರೀವ ಕೂಡ ಇದ್ದರು.

ಅಸುರಶ್ಚ ವಿರುಪಾಕ್ಷಃ ಸುಪಥೋಽಥ ಮಹಾಸುರಃ। ಅಜೋ ಹಿರಣ್ಮಯಶ್ಚೈವ ಶತಮಾಯುಶ್ಚ ಶಮ್ಬರಃ ।। ೭.

ಅಸುರ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ಮಹಾಸುರನಾದ ಸುಪಥ, ಅಜ, ಹಿರಣ್ಮಯ, ಶತಮಾಯು ಮತ್ತು ಶಂಬರ ಇವರೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಶರಭಃ ಶಲಭಶ್ಚೈವ ಸೂರ್ಯಾಚನ್ದ್ರಮಸಾವುಭೌ। ಅಸುರಾಣಾಂ ಸುರಾವೇತೌ ಸುರಾಣಾಂ ಸಾಮ್ಪ್ರತಾವಿಮೌ ।। ೭.

ಶರಭ, ಶಲಭ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ—ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಅಸುರರಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು, ಈಗ ದೇವತೆಗಳ ಪೈಕಿ ಇದ್ದಾರೆ.