ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಚತುಷ್ಪದಾಂ ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರಾಂ ಚತುರ್ಹಸ್ತಾಂ ಚತುಃಸ್ತನೀಮ್। ಚತುರ್ನ್ನೇತ್ರಾಂ ಚತುಃಶ್ರೃಙ್ಗೀಂ ಚತುರ್ದ್ದಂಷ್ಟ್ರಾಂ ಚತುರ್ಮುಖೀಮ್। ದ್ವಾತ್ರಿಂಶಲ್ಲೋಕಸಂಯುಕ್ತಾಮೀಶ್ವರೀಂ ಸರ್ವತೋಮುಖೀಮ್ ।। ೨೩.

ಆಕೆ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲು, ನಾಲ್ಕು ಮುಖ, ನಾಲ್ಕು ಕೈ, ನಾಲ್ಕು ಸ್ತನ, ನಾಲ್ಕು ಕಣ್ಣು, ನಾಲ್ಕು ಕೊಂಬು, ನಾಲ್ಕು ಹಲ್ಲು, ನಾಲ್ಕು ಬಾಯಿ ಹೊಂದಿದ್ದಳು; ಮೂವತ್ತೆರಡು ಲೋಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಳು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮುಖವಿದ್ದ ಈಶ್ವರಿಯಾಗಿದ್ದಳು.

ಸ ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಮಹಾದೇವೀಂ ಮಹೇಶ್ವರೀಮ್। ಪುನರಾಹ ಮಹಾದೇವಃ ಸರ್ವದೇವನಮಸ್ಕೃತಃ ।। ೨೩.

ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಮಹಾದೇವಿಯಾದ ಮಹೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ವಂದಿಸುವ ಮಹಾದೇವನು ಮತ್ತೆ ಮಾತಾಡಿದನು.

ಮತಿಃ ಸ್ಮೃತಿರ್ಬುದ್ಧಿರಿತಿ ಗಾಯಮಾನಃ ಪುನಃ ಪುನಃ। ಏಹ್ಯೇಹೀತಿ ಮಹಾದೇವೀ ಸೋತ್ತಿಷ್ಠತ್ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿರ್ಭೃಶಮ್ ।। ೨೩.

'ಮತಿ, ಸ್ಮೃತಿ, ಬುದ್ಧಿ' ಎಂದು ಪುನಃ ಪುನಃ ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ, ಮಹಾದೇವಿ, ಮಹಾದೇವನು 'ಬಾ, ಬಾ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಎದ್ದಳು.

ವಿಶ್ವಮಾವೃತ್ಯ ಯೋಗೇನ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ವಶೀಕುರು। ಅಥ ವಾ ಮಹಾದೇವೇನ ರುದ್ರಾಣೀ ತ್ವಂ ಭವಿಷ್ಯಸಿ। ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ಹಿತಾರ್ಥಾಯ ಪರಮಾರ್ಥಂ ಭವಿಷ್ಯಸಿ ।। ೨೩.

ನೀನು ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಆವರಿಸಿ, ಜಗತ್ತನ್ನು ನಿನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತಂದುಕೋ; ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಮಹಾದೇವನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ನೀನು ರುದ್ರಾಣಿಯಾಗುವೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪರಮಾರ್ಥರೂಪಿಯಾಗುವೆ.

ಅಥೈನಾಂ ಪುತ್ರಕಾಮಸ್ಯ ಧ್ಯಾಯತಃ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ। ಪ್ರದದೌ ದೇವದೇವೇಶಶ್ಚತುಷ್ಪಾದಾಂ ಮಹೇಶ್ವರೀಮ್। ತತಸ್ತಾಂ ಧ್ಯಾನಯೋಗೇನ ವಿದಿತ್ವಾ ಪರಮೇಶ್ವರೀಮ್ ।। ೨೩.

ಆಗ, ಪುತ್ರಕಾಮನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ದೇವತೆಗಳಾಧಿಪತಿಯಾದ ಮಹಾದೇವನು ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳ ಮಹೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು; ನಂತರ, ಆ ಪರಮೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಯೋಗದಿಂದ ಅರಿತುಕೊಂಡನು.

ಬ್ರಹ್ಮಾ ಲೋಕನಮಸ್ಕಾರ್ಯಃ ಪ್ರಪದ್ಯ ತಾಂ ಮಹೇಶ್ವರೀಮ್। ಗಾಯತ್ರೀನ್ತು ತತೋ ರೌದ್ರೀಂ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸುಯನ್ತ್ರಿತಃ ।। ೨೩.

ಬ್ರಹ್ಮನು, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳೂ ಪೂಜಿಸುವ ಮಹಾದೇವಿಯನ್ನು ಎದುರು ನೋಡಿ, ಮೊದಲಿಗೆ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು, ನಂತರ ಭಯಾನಕವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ತುಂಬಾ ನಿಯಮದಿಂದ ಮುಂದುವರಿದನು.

ಇತ್ಯೇತಾಂ ವೈದಿಕೀಂ ವಿದ್ಯಾಂ ರೌದ್ರೀಂ ಗಾಯತ್ರೀಮರ್ಪಿತಾಮ್। ಜಪಿತ್ವಾ ತು ಮಹಾದೇವೀಂ ರುದ್ರಲೋಕನಮಸ್ಕೃತಾಮ್। ಪ್ರಪನ್ನಸ್ತು ಮಹಾದೇವಂ ಧ್ಯಾನಯುಕ್ತೇನ ಚೇತಸಾ ।। ೨೩.

ಈ ರೀತಿ ವೇದದ ಜ್ಞಾನವಾದ, ರೌದ್ರರೂಪದ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ರುದ್ರಲೋಕದವರು ಪೂಜಿಸುವ ಮಹಾದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ ಮಹಾದೇವನ ಶರಣಾಗಿದ್ದನು.

ತತಸ್ತಸ್ಯ ಮಹಾದೇವೋ ದಿವ್ಯಂ ಯೋಗಂ ಪುನಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಐಶ್ವರ್ಯಂ ಜ್ಞಾನಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ವೈರಾಗ್ಯಂ ಚ ದದೌ ಪುನಃ ।। ೨೩.

ಆಮೇಲೆ ಮಹಾದೇವನು ಅವನಿಗೆ ದಿವ್ಯವಾದ ಯೋಗವನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಗೆ ತಂದನು; ಪುನಃ ಐಶ್ವರ್ಯ, ಜ್ಞಾನಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟನು.

ಅಥಾಟ್ಟಹಾಸಂ ಮುಮುಚೇ ಭೀಷಣಂ ದೀಪ್ತಮೀಶ್ವರಃ। ತತೋಽಸ್ಯ ಸರ್ವತೋ ದೀಪ್ತಾಃ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಾಃ ಕುಮಾರಕಾಃ ।। ೨೩.

ಆಗ ಭಯಂಕರವಾದ, ಹೊತ್ತಿರುವ ನಗುವನ್ನು ಈಶ್ವರನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದನು; ಆ ನಗೆಯಿಂದ ಅವನ ಸುತ್ತೆಲ್ಲ ಹೊಳೆಯುವ ಬಾಲಕರು ಪ್ರकटವಾದರು.

ಪೀತಮಾಲ್ಯಾಮ್ಬರಧರಾಃ ಪೀತಗನ್ಧವಿಲೇಪನಾಃ । ಪೀತೋಷ್ಣೀಷಶಿರಸ್ಕಾಶ್ಚ ಪೀತಾಸ್ಯಾಃ ಪೀತಮೂರ್ದ್ಧಜಾಃ ।। ೨೩.

ಅವರು ಹಳದಿ ಹಾರಗಳು, ಹಳದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು; ಹಳದಿ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿದ್ದರು; ಹಳದಿ ಪಾಗಡಿ, ಹಳದಿ ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಕೂದಲು ಅವರಲ್ಲಿತ್ತು.

ತತೋ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಾನ್ತೇ ಉಷಿತ್ವಾ ವಿಮಲೌಜಸಃ। ಯೋಗಾತ್ಮಾನಸ್ತತಃ ಸ್ನಾತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ಹಿತೈಷಿಣಃ ।। ೨೩.

ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಶುದ್ಧ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ಆ ಯೋಗಾತ್ಮರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡರು.

ಧರ್ಮಯೋಗಬಲೋಪೇತಾ ಋಷೀಣಾಂ ದೀರ್ಘಸತ್ರಿಣಾಮ್। ಉಪದಿಶ್ಯ ತು ತೇ ಯೋಗಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ರುದ್ರಮೀಶ್ವರಮ್ ।। ೨೩.

ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಯೋಗದ ಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅವರು, ದೀರ್ಘಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಯೋಗವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿ, ನಂತರ ರುದ್ರನೊಳಗೆ ಲೀನರಾದರು.

ಏವಮೇತೇನ ವಿಧಿನಾ ಪ್ರಪನ್ನಾ ಯೇ ಮಹೇಶ್ವರಮ್। ಅನ್ಯೇಽಪಿ ನಿಯತಾತ್ಮಾನೋ ಧ್ಯಾನಯುಕ್ತಾ ಜಿತೋನ್ದ್ರಿಯಾಃ ।। ೨೩.

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಮಹೇಶ್ವರನ ಶರಣಾದವರು, ಇನ್ನೂ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಂಡು, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಇತರರೂ ಕೂಡ—

ತೇ ಸರ್ವೇ ಪಾಪಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ವಿರಜಾ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ್ಚಸಃ। ಪ್ರವಿಶನ್ತಿ ಮಹಾದೇವಂ ರುದ್ರನ್ತೇ ತ್ವಪುನರ್ಭವಾಃ ।। ೨೩.

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಪಾಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ಮಹಾದೇವನೊಳಗೆ, ರುದ್ರನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿ, ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

ತತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಗತೇ ಕಲ್ಪೇ ಪೀತವರ್ಣೇ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಃ। ಪುನರನ್ಯಃ ಪ್ರವೃತ್ತಸ್ತು ಸಿತಕಲ್ಪೋ ಹಿ ನಾಮತಃ ।। ೨೩.

ಆಮೇಲೆ ಆ ಪೀತವರ್ಣದ ಯುಗ ಮುಗಿದಾಗ, ಸ್ವಯಂಭುವು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು; ಮತ್ತೆ ಬೇರೊಂದು ಯುಗ ಆರಂಭವಾಯಿತು, ಅದು ಶ್ವೇತಯುಗವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

ಏಕಾರ್ಣವೇ ತದಾವೃತ್ತೇ ದಿವ್ಯೇ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಕೇ । ಸ್ರಷ್ಟುಕಾಮಃ ಪ್ರಜಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ದುಃಖಿತಃ ।। ೨೩.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರ ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಜಗತ್ತು ಒಂದೇ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕೆಂದು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ದುಃಖದಿಂದ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ತಸ್ಯ ಚಿನ್ತಯಮಾನಸ್ಯ ಪುತ್ರಕಾಮಸ್ಯ ವೈ ಪ್ರಭೋಃ । ಕೃಷ್ಣಃ ಸಮಭವದ್ವರ್ಣೋ ಧ್ಯಾಯತಃ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ ।। ೨೩.

ಆ ಪ್ರಭುವು ಮಗನಿಗಾಗಿ ಆಸೆಪಟ್ಟು, ಆಳವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವನ ವರ್ಣ ಕಪ್ಪಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು.

ಅಥಾಪಶ್ಯನ್ಮಹಾತೇಜಾಃ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಂ ಕುಮಾರಕಮ್। ಕೃಷ್ಣವರ್ಣಂ ಮಹಾವೀರ್ಯಂ ದೀಪ್ಯಮಾನಂ ಸ್ವತೇಜಸಾ ।। ೨೩.

ಆಗ ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯು ತನ್ನ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದ, ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ, ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಬಾಲಕನನ್ನು ಕಾಣುವನು.

ಕೃಷ್ಣಾಮ್ಬರವರೋಷ್ಣೀಷಂ ಕೃಷ್ಣಯಜ್ಞೋಪವೀತಿನಮ್। ಕೃಷ್ಣೇನ ಮೌಲಿನಾ ಯುಕ್ತಂ ಕೃಷ್ಣಸ್ರಗನುಲೇಪನಮ್ ।। ೨೩.

ಆ ಬಾಲಕನು ಕಪ್ಪು ಬಟ್ಟೆ, ಕಪ್ಪು ಪಾಗಡಿ, ಕಪ್ಪು ಯಜ್ಞೋಪವೀತ, ಕಪ್ಪು ಜಟೆ, ಕಪ್ಪು ಹಾರ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಸುಗಂಧದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದನು.

ಸ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಹಾತ್ಮಾನಮಮರಂ ಘೋರ ಮನ್ತ್ರಿಣಮ್। ವವನ್ದೇ ದೇವದೇವೇಶಂ ವಿಶ್ವೇಶಂ ಕೃಷ್ಣಪಿಙ್ಗಲಮ್ ।। ೨೩.

ಆ ಮಹಾತ್ಮನಾದ, ಅಮರನಾದ, ಭಯಂಕರವಾದ ಸಲಹೆಗಾರನನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ದೇವತೆಗಳ ದೇವರನ್ನೂ, ವಿಶ್ವದ ಈಶ್ವರನೂ, ಕಪ್ಪು-ಕಪಿಲವರ್ಣದವನೂ ಆಗಿದ್ದವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಪರಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಹೃದಿ ಕೃತ್ವಾ ಮಹೇಶ್ವರಮ್। ಮನಸಾ ಧ್ಯಾನಸಂಯುಕ್ತಂ ಪ್ರಪನ್ನಸ್ತು ಯತೀಶ್ವರಮ್ । ಅಘೋರೇತಿ ತತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮ ಏವಾನುಚಿನ್ತಯನ್ ।। ೨೩.

ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ, ಕೀರ್ತಿಯುತನಾದ ಅವನು, ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಯತಿಗಳ ಈಶ್ವರನ ಶರಣಾದನು; ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನೇ ಚಿಂತಿಸಿ 'ಅಘೋರ' ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದನು.

ಏವಂ ವೈ ಧ್ಯಾಯತಸ್ತಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ। ಮುಮೋಚ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರಃ ಅಟ್ಟಹಾಸಂ ಮಹಾಸ್ವನಮ್ ।। ೨೩.

ಹೀಗೆ, ಆ ಪರಮೇಶ್ವರನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರನು ಭಾರವಾದ, ಮಹಾ ಶಬ್ದದ ನಗುವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ಅಥಾಸ್ಯ ಪಾರ್ಶ್ವತಃ ಕೃಷ್ಣಾಃ ಕೃಷ್ಣಸ್ರಗನುಲೇಪನಾಃ । ಚತ್ವಾರಸ್ತು ಮಹಾತ್ಮಾನಃ ಸಮ್ಬಭೂವುಃ ಕುಮಾರಕಾಃ ।। ೨೩.

ಆಗ ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದ, ಕಪ್ಪು ಹಾರ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾತ್ಮ ಬಾಲಕರು ಪ್ರकटವಾದರು.

ಕೃಷ್ಣಾಃ ಕೃಷ್ಣಾಮ್ಬರೋಷ್ಣೀಷಾಃ ಕೃಷ್ಣಾಸ್ಯಾಃ ಕೃಷ್ಣವಾಸಸಃ। ತೈಶ್ಚಾಟ್ಟಹಾಸಃ ಸುಮಹಾನ್ ಹೂಙ್ಕಾರಶ್ಚೈವ ಪುಷ್ಕಲಃ। ನಮಸ್ಕಾರಶ್ಚ ಸುಮಹಾನ್ ಪುನಃ ಪುನರುದೀರಿತಃ ।। ೨೩.

ಅವರು ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದವರು, ಕಪ್ಪು ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಪಾಗಡಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು, ಮುಖವೂ ಬಟ್ಟೆಯೂ ಕಪ್ಪಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಮಧ್ಯೆ ಭಾರೀ ನಗು ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಗರ್ಜನೆ ಕೇಳಿಬಂತು, ಪುನಃ ಪುನಃ ಆಳವಾದ ವಂದನೆಗಳು ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.

ತತೋ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಾನ್ತೇ ಯೋಗಾತ್ತತ್ ಪಾರಮೇಶ್ವರಮ್। ಉಪಾಸಿತ್ವಾ ಮಹಾಭಾಗಾಃ ಶಿಷ್ಯೇಬ್ಯಃ ಪ್ರದದುಸ್ತತಃ ।। ೨೩.

ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಆ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿ, ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ನೀಡಿದರು.

ಯೋಗೇನ ಯೋಗಸಮ್ಪನ್ನಾಃ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಮನಸಾ ಶಿವಮ್। ಅಮಲಂ ನಿರ್ಗುಣಂ ಸ್ಥಾನಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ವಿಶ್ವಮೀಶ್ವರಮ್ ।। ೨೩.

ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣರಾದವರು ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಸೇರಿದರು, ಶುದ್ಧವಾದ ಗುಣರಹಿತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ವಿಶ್ವದ ಒಡೆಯನನ್ನು ಸೇರಿದರು.

ಏವಮೇತೇನ ಯೋಗೇನ ಯೇ ಚಾಪ್ಯನ್ಯೇ ದ್ವಿಜಾತಯಃ। ಸ್ಮರಿಷ್ಯನ್ತಿ ವಿಧಾನಜ್ಞಾ ಗನ್ತಾರೋ ರುದ್ರಮವ್ಯಯಮ್ ।। ೨೩.

ಈ ರೀತಿ, ಈ ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲ ಇತರ ದ್ವಿಜರು ಕೂಡ ಹೀಗೆ ಸ್ಮರಿಸಿದರೆ, ಅವ್ಯಯನಾದ ರುದ್ರನನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ.

ತತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಗತೇ ಕಲ್ಪೇ ಕೃಷ್ಣರುಪೇ ಭಯಾನಕೇ। ಅನ್ಯಃ ಪ್ರವರ್ತ್ತಿತಃ ಕಲ್ಪೋ ವಿಶ್ವರುಪಸ್ತು ನಾಮತಃ ।। ೨೩.

ಆ ಕಾಲ್ಪದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಭಯಾನಕವಾದ ಕೃಷ್ಣರೂಪದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಾಲ್ಪ ಆರಂಭವಾಯಿತು, ಅದನ್ನು ವಿಶ್ವರೂಪ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವಿನಿವೃತ್ತೇ ತು ಸಂಹಾರೇ ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟೇ ಚರಾಚರೇ। ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪುತ್ರಕಾಮಸ್ಯ ಧ್ಯಾಯತಃ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ। ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಾ ಮಹಾನಾದಾ ವಿಶ್ವರೂಪಾ ಸರಸ್ವತೀ ।। ೨೩.

ಲಯ ಮುಗಿದು, ಚರಾಚರ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಪುತ್ರಕಾಮನೆಯಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ, ಮಹಾ ನಾದರೂಪಿಣಿಯಾದ ವಿಶ್ವರೂಪಿಣಿ ಸರಸ್ವತಿಯು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾದಳು.