ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಮಾಸೇ ಮಾಸೇಽಶ್ವಮೇಧೇನ ಯೋ ಯಜೇತ ಶತಂ ಸಮಾಃ । ನ ಸ ತತ್ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾತ್ ಪುಣ್ಯಂ ಮಾತ್ರಯಾ ಯದವಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೨೦.

ಯಾರು ಪ್ರತಿಮಾಸವೂ ಶತ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಿದರು ಎಂತಲೂ, ಒಂದು ಮಾಪನದಿಂದ ಸಿಗುವ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಅಬ್ಬಿನ್ದುಂ ಯಃ ಕುಶಾಗ್ರೇಣ ಮಾಸೇ ಮಾಸೇ ಪಿಬೇನ್ನರಃ। ಸಂವತ್ಸರಶತಂ ಪೂರ್ಣಂ ಮಾತ್ರಯಾ ತದವಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೨೦.

ಯಾರು ಪ್ರತಿಮಾಸವೂ ಹುಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಿಂದ ಒಂದು ಹನಿ ನೀರನ್ನೂ ಕುಡಿಯದೆ ಶತ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಆ ಮಾಪನದಿಂದ ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಇಷ್ಟಾಪೂರ್ತ್ತಸ್ಯ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯೇ ಚ ಯತ್ ಫಲಮ್। ಅಭಕ್ಷಣೇ ಚ ಮಾಂಸಸ್ಯ ಮಾತ್ರಯಾ ತದವಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೨೦.

ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ಸತ್ಯವಚನ, ಮಾಂಸದ ತ್ಯಾಗದಿಂದ ಸಿಗುವ ಫಲವನ್ನು ಒಂದು ಮಾಪನದಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಸ್ವಾಮ್ಯರ್ಥೇ ಯುಧ್ಯಮಾನಾನಾಂ ಶೂರಾಣಾಮನಿವರ್ತ್ತಿನಾಮ್। ಯದ್ಭವೇತ್ತತ್ ಫಲಂ ದೃಷ್ಟಂ ಮಾತ್ರಯಾ ತದವಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೨೦.

ಸ್ವಾಮಿಯಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ ಹಿಂದಿರುಗದೆ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಫಲವನ್ನು ಒಂದು ಮಾಪನದಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ನ ತಥಾ ತಪಸೋಗ್ರೇಣ ನ ಯಜ್ಞೈರ್ಭೂರಿದಕ್ಷಿಣೈಃ। ಯತ್ ಫಲಂ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾತ್ ಸಮ್ಯಗ್ ಮಾತ್ರಯಾ ತದವಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೨೦.

ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ದಾನವಿರುವ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದಲೂ ಸಿಗದ ಫಲವನ್ನು ಒಂದು ಮಾಪನದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ತತ್ರ ವೈ ಯೋಽರ್ದ್ಧಮಾತ್ರೋ ಯಃ ಪ್ಲುತೋ ನಾಮೋಪದಿಶ್ಯತೇ। ಏಷಾ ಏವ ಭವೇತ್ ಕಾರ್ಯಾ ಗೃಹಸ್ಥಾನಾನ್ತು ಯೋಗಿನಾಮ್ ।। ೨೦.

ಅಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಮಾಪನವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದೀರ್ಘ ಮಾಪನವನ್ನು ಗೃಹಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಯೋಗಿಗಳು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

ಏಷಾ ಚೈವ ವಿಶೇಷೇಣ ಐಶ್ವರ್ಯಸಮಲಕ್ಷಣಾ। ಯೋಗಿನಾನ್ತು ವಿಶೇಷೇಣ ಐಶ್ವರ್ಯೇ ಹ್ಯಷ್ಟಲಕ್ಷಣೇ। ಅಣಿಮಾದ್ಯೇತಿ ವಿಜ್ಞೇಯಾ ತಸ್ಮಾದ್ಯುಞ್ಜೀತ ತಾಂ ದ್ವಿಜಃ ।। ೨೦.

ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಐಶ್ವರ್ಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಅಣಿಮಾದಿ ಎಂಟು ವಿಧದ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ದ್ವಿಜನು ಇದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

ಏವಂ ಹಿ ಯೋಗೀ ಸಂಯುಕ್ತಃ ಶುಚಿರ್ದ್ದಾನ್ತೋ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ। ಆತ್ಮಾನಂ ವಿನ್ದತೇ ಯಸ್ತು ಸ ಸರ್ವಂ ವಿನ್ದತೇ ದ್ವಿಜಃ ।। ೨೦.

ಹೀಗೆ ಶುದ್ಧ, ದಮನಶೀಲ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಯೋಗಿ ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಆತ್ಮವನ್ನು ಕಂಡವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಂಡಂತಾಗುತ್ತಾನೆ, ದ್ವಿಜನೆ.

ಋಚೋ ಯಜೂಂಷಿ ಸಾಮಾನಿ ವೇದೋಪನಿಷದಸ್ತಥಾ। ಯೋಗಜ್ಞಾನಾದವಾಪ್ನೋತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಧ್ಯಾನಚಿನ್ತಕಃ ।। ೨೦.

ಯಾರು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಯೋಗಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾರೋ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಸರ್ವಭೂತಲಯೋ ಭೂತ್ವಾ ಅಭೂತಃ ಸ ತು ಜಾಯತೇ। ಯೋಗೀ ಸಙ್ಕ್ರಮಣಂ ಕೃತ್ವಾ ಯಾತಿ ವೈ ಶಾಶ್ವತಂ ಪದಮ್ ।। ೨೦.

ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲೂ ನೆಲೆಸಿರುವ, ಜನನವಿಲ್ಲದವನು, ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಯೋಗಿ, ಸಂಕ್ರಮಣೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಶಾಶ್ವತವಾದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ.

ಅಪಿ ಚಾತ್ರ ಚತುರ್ಹಸ್ತಾಂ ಧ್ಯಾಯಮಾನಶ್ಚತುರ್ಮುಖೀಮ್। ಪ್ರಕೃತಿಂ ವಿಶ್ವರೂಪಾಖ್ಯಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ದಿವ್ಯೇನ ಚಕ್ಷುಷಾ ।। ೨೦.

ಇಲ್ಲಿಯೂ, ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ ರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತ, ದೈವಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ 'ವಿಶ್ವರೂಪ' ಎಂಬ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನೋಡುವನು.

ಇತ್ಯೇತದಕ್ಷರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಮೋಙ್ಕಾರಸಂಜ್ಞಿತಮ್। ಯಸ್ತು ವೇದಯತೇ ಸಮ್ಯಕ್ ತಥಾ ಧ್ಯಾಯತಿ ವಾ ಪುನಃ ।। ೨೦.

ಈ ಅಕ್ಷಯ ಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮವಾದ ಓಂಕಾರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು; ಇದನ್ನು ಯಾರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಪುನಃ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ—

ಸಂಸಾರಚಕ್ರಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ಮುಕ್ತಬನ್ಧನಬನ್ಧನಃ। ಅಚಲಂ ನಿರ್ಗುಣಂ ಸ್ಥಾನಂ ಶಿವಂ ಪ್ರಾಪ್ನೋತ್ಯಸಂಶಯಃ। ಇತ್ಯೇತದ್ವೈ ಮಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಮೋಙ್ಕಾರಪ್ರಾಪ್ತಿಲಕ್ಷಣಮ್ ।। ೨೦.

ಸಂಸಾರದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಅಚಲ, ಗುಣರಹಿತ, ಶುಭವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಓಂಕಾರದ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯುವ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಯಥಾ ರುದ್ರನಮಸ್ಕಾರಃ ಸರ್ವಧರ್ಮಫಲೋ ಧ್ರುವಃ। ಅನ್ಯದೇವನಮಸ್ಕಾರೋ ನ ತತ್ ಫಲಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। ೨೦.

ಹೆಗಲು ರುದ್ರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇತರ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದರೆ ಆ ಫಲ ಸಿಗದು.

ತಸ್ಮಾತ್ ತ್ರಿಷವಣಂ ಯೋಗೀ ಉಪಾಸೀತ ಮಹೇಶ್ವರಮ್। ದಶಾವಿಸ್ತಾರಕಂ ಬ್ರಹ್ಮ ತಥಾ ಚ ಬ್ರಹ್ಮ ವಿಸ್ತರಮ್ ।। ೨೦.

ಆದುದರಿಂದ ಯೋಗಿಯು ದಿನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಹತ್ತು ಭಾಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮನ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

ಓಙ್ಕಾರಂ ಸರ್ವತಃ ಕಾಲೇ ಸರ್ವಂ ವಿಹಿತವಾನ್ ಪ್ರಭುಃ। ತೇನ ತೇನ ತು ವಿಷ್ಣುತ್ವಂ ನಮಸ್ಕಾರಂ ಮಹಾಯಶಾಃ ।। ೨೦.

ಪ್ರಭು ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಓಂಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಅದರಿಂದ ಮಹಾತ್ಮನು ವಿಷ್ಣುತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ನಮಸ್ಕಾರಸ್ತಥಾ ಚೈವ ಪ್ರಣವಸ್ತುವತೇ ಪ್ರಭುಮ್ । ಪ್ರಣವಂ ಸ್ತುವತೇ ಯಜ್ಞೋ ಯಜ್ಞಂ ಸಂಸ್ತುವತೇ ನಮಃ। ನಮಸ್ತುವತಿ ವೈ ರುದ್ರಸ್ತಸ್ಮಾದ್ರುದ್ರಪದಂ ಶಿವಮ್ ।। ೨೦.

ನಮಸ್ಕಾರವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಣವವೂ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತವೆ; ಪ್ರಣವವು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ, ಯಜ್ಞವು ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ನಮಸ್ಕಾರವು ರುದ್ರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ರುದ್ರನ ಶುಭಪದವು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಇತ್ಯೇತಾನಿ ರಹಸ್ಯಾನಿ ಯತೀನಾಂ ವೈ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್। ಯಸ್ತು ವೇದಯತೇ ಧ್ಯಾನಂ ಸ ಪರಂ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾತ್ಪದಮ್ ।। ೨೦.

ಈ ರಹಸ್ಯಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಯತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿವೆ; ಯಾರು ಧ್ಯಾನವನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ ಅವರು ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಋಷೀಣಾಮಗ್ನಿಕಲ್ಪಾನಾಂ ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯವಾಸಿನಾಮ್ । ಋಷಿಃ ಶ್ರುತಿಧರಃ ಪ್ರಾಜ್ಞಃ ಸಾವರ್ಣಿರ್ನ್ನಾಮ ನಾಮತಃ ।। ೨೧.

ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಇರುವ ಋಷಿಗಳು, ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದ, ಜ್ಞಾನವಂತನಾದ, ಸಾವರ್ಣಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಋಷಿಯೊಬ್ಬನು ಇದ್ದನು.

ತೇಷಾಂ ಸೋಪ್ಯಗ್ರತೋ ಭೂತ್ವಾ ವಾಯುಂ ವಾಕ್ಯವಿಶಾರದಃ। ಸಾತತ್ಯಂ ತತ್ರ ಕುರ್ವನ್ತಂ ಪ್ರಿಯಾರ್ಥೇ ಸತ್ರಯಾಜಿನಾಮ್। ವಿನಯೇನೋಪಸಂಗಮ್ಯ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಸ ಮಹಾದ್ಯುತಿಮ್ ।। ೨೧.

ಅವನು ಅವರ ಮುಂದೆ ನಿಂತು, ಸದಾ ಯಜ್ಞಕರ್ತರ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ನಿರಂತರ ಕಾರ್ಯನಿರತನಾಗಿದ್ದ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿದ್ದ ವಾಯುವನ್ನು ವಿನಯದಿಂದ ಸಮೀಪಿಸಿ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

ವಿಭೋ ಪುರಾಣಸಂ ಬದ್ಧಾಂ ಕಥಾಂ ವೈ ವೇದಸಂಮಿತಾಮ್। ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಹೇ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಸಾದಾತ್ಸರ್ವದರ್ಶಿನಃ ।। ೨೧.

ಪ್ರಭು, ನಾವು ವೇದಪ್ರಮಾಣವಾದ, ಪುರಾತನ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮಿಂದ, ಸರ್ವಜ್ಞನಾದ ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭೋ ಭಗವಾನ್ ಲಲಾಟಾನ್ನೀಲಲೋಹಿತಮ್। ಕಥಂ ತತ್ತೇಜಸಂ ದೇವಂ ಲಬ್ಧವಾನ್ ಪುತ್ರಮಾತ್ಮನಃ ।। ೨೧.

ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನು, ತನ್ನ ಲಲಾಟದಿಂದ, ಆ ನಿಲಿಲೋಹಿತ ತೇಜಸ್ವಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಮಗನಾಗಿ ಹೇಗೆ ಪಡೆದನು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

ಕಥಂ ಚ ಭಗವಾನ್ ಜಜ್ಞೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಕಮಲಸಂಭವಃ। ರುದ್ರತ್ವಂ ಚೈವ ಸರ್ವಸ್ಯ ಸ್ವಾತ್ಮಜಸ್ಯ ಕಥಂ ಪುನಃ ।। ೨೧.

ಹಾಗೆಯೇ, ಕಮಲದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದನು? ಅವನ ಸ್ವಂತ ಮಗನು ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲರ ರುದ್ರನಾಗಿ ಹೇಗೆ ಆಯಿತೆಂದು ತಿಳಿಸಿ.

ಕಥಂ ಚ ವಿಷ್ಣೋ ರುದ್ರೇಣ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಪ್ರೀತಿರನುತ್ತಮಾ। ಸರ್ವೇ ವಿಷ್ಣುಮಯಾ ದೇವಾ ಸರ್ವೇ ವಿಷ್ಣುಮಯಾ ಗಣಾಃ ।। ೨೧.

ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ರುದ್ರನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೊಂದಿದರು? ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ತುಂಬಿವೆ, ಎಲ್ಲ ಗಣಗಳೂ ವಿಷ್ಣುಮಯವಾಗಿವೆ.

ನ ಚ ವಿಷ್ಣುಸಮಾ ಕಾಚಿದ್ಗತಿರನ್ಯಾ ವಿಧೀಯತೇ। ಇತ್ಯೇವಂ ಸತತಂ ದೇವಾ ಗಾಯನ್ತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ। ಭವಸ್ಯ ಸಕಥಂ ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರಣಾಮಂ ಕುರುತೇ ಹರಿಃ ।। ೨೧.

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಮಾನವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ; ದೇವತೆಗಳು ಸದಾ ಇದನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಹರಿ ಯಾವ ರೀತಿ ಭವನಿಗೆ ಸದಾ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆಯೆಂದು ತಿಳಿಸಿ.

ಏವಮುಕ್ತೇ ತು ಭಗವಾನ್ ವಾಯುಃ ಸಾವರ್ಣಿಮಬ್ರವೀತ್। ಅಹೋ ಸಾಧು ತ್ವಯಾ ಸಾಧೋ ಪೃಷ್ಟಃ ಪ್ರಶ್ನೋ ಹ್ಯನುತ್ತಮಃ ।। ೨೧.

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಭಗವಂತ ವಾಯು ಅವರು ಸಾವರ್ಣಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ಅಯ್ಯೋ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೀಯಾ ಮಹಾತ್ಮನೇ! ನೀನು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.'

ಭವಸ್ಯ ಪುತ್ರಜನ್ಮತ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸೋಽಭವದ್ಯಥಾ। ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪದ್ಮ ಯೋನಿತ್ವಂ ರುದ್ರತ್ವಂ ಶಂಕರಸ್ಯ ಚ ।। ೨೧.

ಭವನಿಗೆ ಮಗನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದುದು, ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಹೇಗೆ ಬಂದನು; ಬ್ರಹ್ಮನು ಕಮಲದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದುದು, ಶಂಕರನು ರುದ್ರನಾದುದು—