ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ವ್ರತಾನಿ ಯಾನಿ ಭಿಕ್ಷೂಣಾಂ ತಥೈವೋಪವ್ರತಾನಿ ಚ। ಏಕೈಕಾಪಕ್ರಮೇ ತೇಷಾಂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ವಿಧೀಯತೇ ।। ೧೮.

ಭಿಕ್ಷುಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವ್ರತ ಮತ್ತು ಉಪವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಾದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿದೆ.

ಉಪೇತ್ಯ ತು ಸ್ತ್ರಿಯಂ ಕಾಮಾತ್ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ವಿನಿರ್ದಿಶೇತ್ । ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಸಮಾಯುಕ್ತಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಸಾನ್ತಪನಂ ತಥಾ ।। ೧೮.

ಯಾರಾದರೂ ಕಾಮದಿಂದ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರೆ, ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಸೂಚಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಂತಪನ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

ತತ ಶ್ಚರತಿ ನಿರ್ದ್ದೇಶಂ ಕೃಚ್ಛ್ರಸ್ಯಾನ್ತೇ ಸಮಾಹಿತಃ। ಪುನರಾಶ್ರಮಮಾಗಮ್ಯ ಚರೇದ್ಭಿಕ್ಷುರತನ್ದ್ರಿತಃ । ನ ಮರ್ಮಯುಕ್ತಂ ವಚನಂ ಹಿನಸ್ತೀತಿ ಮನೀಷಿಣಃ ।। ೧೮.

ನಿಯಮಿತವಾದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಭಿಕ್ಷು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಯತ್ನಪಟ್ಟು ನಡೆಬೇಕು. ಜೀವದ ಮೂಲಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಮಾತು ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡದು ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ತಥಾಪಿ ಚ ನ ಕರ್ತ್ತವ್ಯಃ ಪ್ರಸಙ್ಗೋ ಹ್ಯೇಷ ದಾರುಣಃ। ಅಹೋರಾತ್ರಾಧಿಕಃ ಕಶ್ಚಿನ್ನಾಸ್ತ್ಯಧರ್ಮ ಇತಿ ಶ್ರುತಿಃ ।। ೧೮.

ಆದರೂ, ಇಂತಹ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಭಯಾನಕವಾಗಿದೆ. ದಿನ-ರಾತ್ರಿ ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಅಧರ್ಮವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಹಿಂಸಾ ಹ್ಯೇಷಾ ಪರಾ ಸೃಷ್ಟಾ ದೈವತೈರ್ಮುನಿಭಿಸ್ತಥಾ। ಯದೇತ[https://puranastudy.freeoda.com/pur_index14/dravina.htm ದ್ದ್ರವಿಣಂ] ನಾಮ ಪ್ರಾಣಾ ಹ್ಯೇತೇ ಬಹಿಶ್ಚರಾಃ। ಸ ತಸ್ಯ ಹರತಿ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಯೋ ಯಸ್ಯ ಹರತೇ ಧನಮ್ ।। ೧೮.

ಈದು ಪರಮ ಹಿಂಸೆ ಎಂದು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ಧನ' ಎಂದರೆ ಜೀವಗಳು ಹೊರಗೆ ಚಲಿಸುವಂತಿವೆ. ಯಾರು ಯಾರ ಧನವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಅವರ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಏವಂ ಕೃತ್ವಾ ಸ ದುಷ್ಟಾತ್ಮಾ ಭಿನ್ನವೃತ್ತೋ ವ್ರತಾಚ್ಚ್ಯುತಃ। ಭೂಯೋ ನಿರ್ವೇದಮಾಪನ್ನಶ್ಚರೇಚ್ಚಾನ್ದ್ರಾಯಣಂ ವ್ರತಮ್ ।। ೧೮.

ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದ ದುಷ್ಟನು, ತನ್ನ ನಡೆ ತಪ್ಪಿಸಿ ವ್ರತದಿಂದ ಬಿದ್ದವನಾದರೆ, ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

ವಿಧಿನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದೃಷ್ಟೇನ ಸಂವತ್ಸರಮಿತಿ ಶ್ರುತಿಃ। ತತಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯಾನ್ತೇ ಭೂಯಃ ಪ್ರಕ್ಷೀಣಕಲ್ಮಷಃ। ಭೂಯೋ ನಿರ್ವೇದಮಾಪನ್ನಶ್ಚರೇಚ್ಚಾನ್ದ್ರಾಯಣಂ ವ್ರತಮ್ ।। ೧೮.

ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ನಿಯಮದಂತೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆ ವರ್ಷ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಪಾಪ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ, ಮತ್ತೆ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

ಅಹಿಂಸಾ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಕರ್ಮಣಾ ಮನಸಾ ಗಿರಾ । ಅಕಾಮಾದಪಿ ಹಿಂಸೇತ ಯದಿ ಭಿಕ್ಷುಃ ಪಶೂನ್ ಮೃಗಾನ್। ಕೃಚ್ಛ್ರಾತಿಕೃಚ್ಛ್ರಂ ಕುರ್ವೀತ ಚಾನ್ದ್ರಾಯಣಮಥೀಪಿ ವಾ ।। ೧೮.

ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡದೆ ಇರಬೇಕು. ಯಾತಿ ಯಾರು ಅನಾಯಾಸವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅಥವಾ ಕಾಡುಮೃಗಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ವ್ರತ ಅಥವಾ ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

ಸ್ಕನ್ದೇದಿನ್ದ್ರಿಯದೌರ್ಬಲ್ಯಾತ್ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಯತಿರ್ಯದಿ। ತೇನ ಧಾರಯಿತವ್ಯಾ ವೈ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಾಸ್ತು ಷೋಡಶ ।। ೧೮.

ಯಾತಿಯು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ದುರ್ಬಲತೆಯಿಂದ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮನಸ್ಸು ತಪ್ಪಿದರೆ, ಅವನು ಹದಿನಾರು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ದಿವಾ ಸ್ಕನ್ನಸ್ಯ ವಿಪ್ರಸ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ವಿಧೀಯತೇ। ತ್ರಿರಾತ್ರಮುಪವಾಸಶ್ಚ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಶತಂ ತಥಾ ।। ೧೮.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹಗಲು ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ವೀರ್ಯ ಸ್ರಾವ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನು ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ನೂರು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ರಾತ್ರೌ ಸ್ಕನ್ನಃ ಶುಚಿಃ ಸ್ರಾತೋದ್ವಾದಶೈವ ತು ಧಾರಣಾಃ। ಪ್ರಾಣಾಯಾಮೇನ ಶುದ್ಧಾತ್ಮಾ ವಿರಜಾ ಜಾಯತೇ ದ್ವಿಜಃ ।। ೧೮.

ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವೀರ್ಯ ಸ್ರಾವವಾದರೆ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧನಾದ ಮೇಲೆ ಹನ್ನೆರಡು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಅವನು ಪವಿತ್ರನಾಗಿ ಪಾಪಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಏಕಾನ್ನಂ ಮಧು ಮಾಂಸಂ ವಾ ಹ್ಯಾಮಶ್ರಾದ್ಧಂ ತಥೈವ ಚ। ಅಭೋಜ್ಯಾನಿ ಯತೀನಾಞ್ಚ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಲವಣಾನಿ ಚ ।। ೧೮.

ಒಂದು ಅಕ್ಕಿ, ಜೇನು, ಮಾಂಸ, ಶುದ್ಧವಲ್ಲದ ಶ್ರಾದ್ಧ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನೇರವಾಗಿ ತಿನ್ನುವ ಉಪ್ಪು — ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಯಾತಿಗಳಿಗೆ ತಿನ್ನಲು ನಿಷಿದ್ಧ.

ಏಕೈಕಾತಿಕ್ರಮೇ ತೇಷಾಂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ವಿಧೀಯತೇ। ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೇನ ಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ತತಃ ಪಾಪಾತ್ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ।। ೧೮.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನಾದರೂ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ, ಪ್ರಜಾಪತ್ಯ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯು ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ವ್ಯತಿಕ್ರಮಾಚ್ಚ ಯೇ ಕೇಚಿದ್ವಾಙ್ಮನಃಕಾಯಸಮ್ಭವಮ್। ಸದ್ಭಿಃ ಸಹ ವಿನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ಯದ್ಬ್ರೂಯುಸ್ತತ್ಸಮಾಚರೇತ್ ।। ೧೮.

ಮಾತು, ಮನಸ್ಸು ಅಥವಾ ದೇಹದಿಂದ ಯಾವ ತಪ್ಪು ನಡೆದರೂ, ಸದ್ಗುಣಿಗಳ ಸಲಹೆ ಪಡೆದು ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಬೇಕು.

ವಿಶುದ್ಧಬುದ್ಧಿಃ ಸಮಲೋಷ್ಟಕಾಞ್ಚನಃ ಸಮಸ್ತಭೂತೇಷು ಚರನ್ ಸ ಮಾಹಿತಃ । ಸ್ಥಾನಂ ಧ್ರುವಂ ಶಾಶ್ವತಮವ್ಯಯಂ ಸತಾಂ ಪರಂ ಸ ಗತ್ವಾ ನ ಪುನರ್ಹಿ ಜಾಯತೇ ।। ೧೮.

ಯಾರು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬಂಗಾರವನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಶಾಶ್ವತವಾದ, ಅವಿನಾಶವಾದ ಸದ್ಗುಣಿಗಳ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.

ಅತ ಊರ್ದ್ಧ್ವಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಅರಿಷ್ಟಾನಿ ನಿಬೋಧತ। ಯೇನ ಜ್ಞಾನವಿಶೇಷೇಣ ಮೃತ್ಯುಂ ಪಶ್ಯತಿ ಚಾತ್ಮನಃ ।। ೧೯.

ಈಗ ನಾನು ಅಪಶಕುನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿ. ವಿಶೇಷ ಜ್ಞಾನದಿಂದ, ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ಮರಣದ ಸಮಯವನ್ನು ಅರಿಯಬಹುದು.

ಅರುನ್ಧತೀಂ ಧ್ರುವಞ್ಚೈವ ಸೋಮಚ್ಛಾಯಾಂ ಮಹಾಪಥಮ್। ಯೋ ನ ಪಶ್ಯೇತ್ಸ ನೋ ಜೀವೇನ್ನರಃ ಸಂವತ್ಸರಾತ್ಪರಮ್ ।। ೧೯.

ಯಾರು ಅರುಂಧತಿ, ಧ್ರುವ, ಚಂದ್ರನ ನೆರಳು ಅಥವಾ ಮಹಾಪಥವನ್ನು ಕಾಣಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಬದುಕಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಅರಶ್ಮಿವನ್ತಮಾದಿತ್ಯಂ ರಶ್ಮಿವನ್ತಞ್ಚ ಪಾವಕಮ್। ಯಃ ಪಶ್ಯೇನ್ನ ಚ ಜೀವೇತ ಮಾಸಾದೇಕಾದಶಾತ್ಪರಮ್ ।। ೧೯.

ಯಾರು ಕಿರಣಗಳಿರುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಅಥವಾ ಕಿರಣಗಳಿರುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಕಾಣಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಹನ್ನೊಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಬದುಕಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ವಮೇನ್ಮೂತ್ರಂ ಕರೀಷಂ ವಾ ಸುವರ್ಣಂ ರಜತಂ ತಥಾ। ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮಥ ವಾ ಸ್ವಪ್ನೇ ದಶಮಾಸಾನ್ ಸ ಜೀವತಿ ।। ೧೯.

ಯಾರು ಎಡಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರ, ಗೊಬ್ಬರ, ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ, ಅವರು ಹತ್ತು ತಿಂಗಳು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ಅಗ್ರತಃ ಪೃಷ್ಠತೋ ವಾಪಿ ಖಣ್ಟಂ ಯಸ್ಯ ಪದಮ್ಭವೇತ್। ಪಾಂಸುಲೇ ಕರ್ದಮೇ ವಾಪಿ ಸಪ್ತಮಾಸಾನ್ ಸ ಜೀವತಿ ।। ೧೯.

ಯಾರಿಗಾದರೂ ನಡೆವಲ್ಲಿ ಮುಂಗಡ ಅಥವಾ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಲಂಗಡತನ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಅಥವಾ ಅವರು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಏಳು ತಿಂಗಳು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ಕಾಕಃ ಕಪೋತೋ ಗೃಧ್ರೋ ವಾ ನಿಲೀಯೇದ್ಯಸ್ಯ ಮೂರ್ದ್ಧನಿ। ಕ್ರವ್ಯಾದೋ ವಾ ಖಗಃ ಕಶ್ಚಿತ್ ಷಣ್ಮಾಸಾನ್ನಾತಿವರ್ತ್ತತೇ ।। ೧೯.

ಯಾರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಗೆ, ಪಾರಿವಾಳ, ಗಿಡುಗ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕ ಹಕ್ಕಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡರೆ, ಅವರು ಆರು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ.

ಬಧ್ಯೇ ದ್ವಾಯಸಪಙ್ಕ್ತೀಭಿಃ ಪಾಂಶುವರ್ಷೈಣ ವಾ ಪುನಃ। ಛಾಯಾಂ ವಾ ವಿಕೃತಾಂ ಪಶ್ಯೇಚ್ಚತುಃಪಞ್ಚ ಸ ಜೀವತಿ ।। ೧೯.

ಸಂಸ್ಕಾರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳು ಅಥವಾ ಧೂಳಿನ ಮಳೆಯು ಬಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ವಿಕೃತವಾದ ನೆರಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಐದು ತಿಂಗಳು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ಅನಭ್ರೇ ವಿದ್ಯುತಂ ಪಶ್ಯೇದ್ದಕ್ಷಿಣಾಂ ದಿಶಮಾಶ್ರಿತಾಮ್। ಉದಕೇನ್ದ್ರಧ ನುರ್ವಾಪಿ ತ್ರಯೋ ದ್ವೌವಾ ಸ ಜೀವತಿ ।। ೧೯.

ಯಾರು ಮೋಡವಿಲ್ಲದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಿಂಚು ಅಥವಾ ಧನುರ್ಮುಡಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಅವರು ಮೂರು ಅಥವಾ ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ಅಪ್ಸು ವಾ ಯದಿ ವಾಽಽದರ್ಶೇ ಆತ್ಮಾನಂ ಯೋ ನ ಪಶ್ಯತಿ। ಅಶಿರಸ್ಕಂ ತಥಾತ್ಮಾನಂ ಮಾಸಾದೂರ್ದ್ಧ್ವಂ ನ ಜೀವತಿ ।। ೧೯.

ಯಾರು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ತಲೆ ಇಲ್ಲದೆ ತಮಗೇ ತಾವು ಕಾಣಿಸಿದರೆ, ಅವರು ಒಂದು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ.

ಶವಗನ್ಧಿ ಭವೇದ್ಗಾತ್ರಂ ವಸಾಗನ್ಧಿ ಹ್ಯಥಾಪಿ ವಾ। ಮೃತ್ಯುರ್ಹ್ಯುಪಸ್ಥಿತಸ್ತಸ್ಯ ಅರ್ದ್ಧಮಾಸಂ ಸ ಜೀವತಿ ।। ೧೯.

ಯಾರ ದೇಹದಿಂದ ಶವದ ವಾಸನೆ ಅಥವಾ ಕೊಬ್ಬಿನ ವಾಸನೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಮರಣವು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ; ಅವರು ಅರ್ಧ ತಿಂಗಳು ಮಾತ್ರ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

ಸಮ್ಭಿನ್ನೋ ಮಾರುತೋ ಯಸ್ಯ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಾನಿ ಕೃನ್ತತಿ । ಅದ್ಭಿಃ ಸ್ಪೃಷ್ಟೋ ನ ದೃಷ್ಯೇಚ್ಚ ತಸ್ಯ ಮೃತ್ಯುರುಪಸ್ಥಿತಃ ।। ೧೯.

ಯಾರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಾಯು ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಮರ್ಮಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದರೆ, ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೂ ಅವನು ಕಾಣಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಮರಣವು ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಋಕ್ಷವಾನರಯುಕ್ತೇನ ರಥೇನಾಶಾನ್ತು ದಕ್ಷಿಣಾಮ್ । ಗಾಯನ್ನಥ ವ್ರಜೇತ್ ಸ್ವಪ್ನೇ ವಿದ್ಯಾನ್ಮೃತ್ಯುರುಪಸ್ಥಿತಃ ।। ೧೯.

ಯಾರಿಗೂ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕರಡಿಗಳು ಅಥವಾ ಕೋತಿಗಳಿಂದ ಎಳೆದ ರಥದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಮರಣವು ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಕೃಷ್ಣಾಮ್ಬ ರಧರಾ ಶ್ಯಾಮಾ ಗಾಯನ್ತೀ ವಾಥ ಚಾಙ್ಗನಾ। ಯನ್ನಯೇದ್ದಕ್ಷಿಣಾಮಾಶಾಂ ಸ್ವಪ್ನೇ ಸೋಽಪಿ ನ ಜೀವತಿ ।। ೧೯.

ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ತುಟಿಯ ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದ ಹೆಂಗಸು ಹಾಡುತ್ತಾ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ.

ಛಿದ್ರಂ ವಾಸಶಚವ ಕೃಷ್ಣಞ್ಚ ಸ್ವಪ್ರೇ ಯೋ ವಿಧೃಯಾನ್ನರಃ । ಭಗ್ನಂ ವಾ ಶ್ರವಣಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿದ್ಯಾನ್ಮೃತ್ಯುರುಪಸ್ಥಿತಃ ।। ೧೯.

ಯಾರು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಚೀರು ಬಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದರೂ, ಅಥವಾ ಮುರಿದ ಕಿವೋಲೆ ಕಂಡರೂ, ಅವನಿಗೆ ಮರಣವು ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.