ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತಸ್ಯಾಂ ಕನ್ಯಾಶ್ಚತುರ್ವಿಂಶದ್ದಕ್ಷಸ್ತ್ವಜನಯತ್ ಪ್ರಭುಃ। ಸರ್ವಾಸ್ತಾಶ್ಚ ಮಹಾಭಾಗಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಕಮಲಲೋಚನಾಃ ।। ೧೦.

ಪ್ರಭು ದಕ್ಷನು ಆ ಮಹಿಳೆಯಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದನು. ಆ ಎಲ್ಲರೂ ಅತ್ಯಂತ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯರು, ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದವರು.

ಯೋಗಪತ್ನ್ಯಶ್ಚ ತಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಸರ್ವಾಸ್ತಾ ಯೋಗಮಾತರಃ। ಶ್ರದ್ಧಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಧೄತಿಸ್ತುಷ್ಟಿಃ ಪುಷ್ಟಿರ್ಮೇಧಾ ಕ್ರಿಯಾ ತಥಾ। ಬುದ್ಧಿರ್ಲ್ಲಜ್ಜಾ ವಪುಃ ಶಾನ್ತಿಃ ಸಿದ್ಧಿಃ ಕೀರ್ತ್ತಿಸ್ತ್ರಯೋದಶೀ ।। ೧೦.

ಆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ ಪತ್ನಿಯಾದರು, ಯೋಗದ ತಾಯಂದಿರಾದರು. ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು: ಶ್ರದ್ಧೆ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಧೃತಿ, ತೃಪ್ತಿ, ಪೋಷಣೆ, ಮೆದುಳು, ಕ್ರಿಯೆ, ಬುದ್ಧಿ, ಲಜ್ಜೆ, ರೂಪ, ಶಾಂತಿ, ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿ—ಈ ಹದಿಮೂರು.

ಪತ್ನ್ಯರ್ಥೇ ಪ್ರತಿಜಗ್ರಾಹ ಧರ್ಮೋ ದಾಕ್ಷಾಯಣೀಃ ಪ್ರಭುಃ। ದ್ವಾರಾಣ್ಯೇತಾನಿ ಚೈವಾಸ್ಯ ವಿಹಿತಾನಿ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಾ ।। ೧೦.

ಧರ್ಮನು ದಾಕ್ಷಾಯಣಿಯರನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಅವನಿಗೆ ಈ ಪತ್ನಿಯರು ಸ್ವಯಂಭುವನಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು.

ತಾಭ್ಯಃ ಶಿಷ್ಟಾ ಯವೀಯಸ್ಯ ಏಕಾದಶ ಸುಲೋಚನಾಃ। ಖ್ಯಾತಿಃ ಸತ್ಯಥ ಸಂಭೂತಿಃ ಸ್ಮೃತಿಃ ಪ್ರೀತಿಃ ಕ್ಷಮಾ ತಥಾ ।। ೧೦.

ಉಳಿದ ಯುವತಿಯರಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದ ಹನ್ನೊಂದು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಹೆಸರುಗಳು: ಖ್ಯಾತಿ, ಸತ್ಯ, ಸಂಭೂತಿ, ಸ್ಮೃತಿ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆ.

ಸನ್ನತಿಶಚವಾನಸೂಯಾ ಚ ಊರ್ಜ್ಜಾ ಸ್ವಾಹಾ ಸ್ವಧಾ ತಥಾ। ತಾಸ್ತತಃ ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯನ್ತ ಪುನರನ್ಯೇ ಮಹರ್ಷಯಃ ।। ೧೦.

ಸನ್ನತಿ, ಶಚಿ, ಅನಸೂಯೆ, ಊರ್ಜಾ, ಸ್ವಾಹಾ ಮತ್ತು ಸ್ವಧಾ ಕೂಡ; ಇವರನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

ರುದ್ರೋ ಭೃಗುರ್ಮರೀಚಿಶ್ಚ ಅಙ್ಗಿರಾಃ ಪುಲಹಃ ಕ್ರತುಃ । ಪುಲಸ್ತ್ಯೋಽತ್ರಿರ್ವಸಿಷ್ಠಶ್ಚ ಪಿತರೋಽಗ್ರಿಸ್ತಥೈವ ಚ ।। ೧೦.

ರೂದ್ರ, ಭೃಗು, ಮರೀಚಿ, ಅಂಗಿರಸ, ಪುಲಹ, ಕ್ರತು, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಅತ್ರಿ, ವಸಿಷ್ಠ, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ ಕೂಡ.

ಸತೀಂ ಭವಾಯ ಪ್ರಾಯಚ್ಛತ್ ಖ್ಯಾತಿಞ್ಚ ಭೃಗವೇ ತಥಾ। ಮರೀಚಯೇ ಚ ಸಮ್ಭೂತಿಂ ಸ್ಮೃತಿಮಾಙ್ಗಿರಸೇ ದದೌ ।। ೧೦.

ಸತಿಯನ್ನು ಭವನಿಗೆ, ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಭೃಗುಗೆ, ಸಂಭೂತಿಯನ್ನು ಮರೀಚಿಗೆ, ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಅಂಗಿರಸಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಪ್ರೀತಿಂ ಚೈವ ಪುಲಸ್ತ್ಯಾಯ ಕ್ಷಮಾಂ ವೈ ಪುಲಹಾಯ ಚ। ಕ್ರತವೇ ಸನ್ನತಿಂ ನಾಮ ಅನಸೂಯಾನ್ತಥಾತ್ರಯೇ ।। ೧೦.

ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಪುಲಸ್ತ್ಯನಿಗೆ, ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಪುಲಹನಿಗೆ, ಸನ್ನತಿಯನ್ನು ಕ್ರತುಗೆ, ಅನಸೂಯೆಯನ್ನು ಅತ್ರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಊರ್ಜ್ಜಂ ದದೌ ವಸಿಷ್ಠಾಯ ಸ್ವಾಹಾಂ ವೈ ಹ್ಯಗ್ನಯೇ ದದೌ । ಸ್ವಧಾಂ ಚೈವ ಪಿತೃಭ್ಯಸ್ತು ತಾಸ್ವಪತ್ಯಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ।। ೧೦.

ಊರ್ಜೆಯನ್ನು ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ, ಸ್ವಾಹೆಯನ್ನು ಅಗ್ನಿಗೆ, ಸ್ವಧೆಯನ್ನು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರ ಸಂತಾನವನ್ನು ಮುಂದಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುವುದು.

ಏತೇ ಸರ್ವೇ ಮಹಾಭಾಗಾಃ ಪ್ರಜ್ಞಾಃ ಸ್ವಾನುಷ್ಠಿತಾಃ ಸ್ಥಿತಾಃ। ಮನ್ವನ್ತರೇಷು ಸರ್ವೇಷು ಯಾವದಾಭೂತಸಂಪ್ಲವಮ್ ।। ೧೦.

ಈ ಎಲ್ಲ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು, ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಪಂಚದ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಇದ್ದರು.

ಶ್ರದ್ಧಾ ಕಾಮಂ ವಿಜಜ್ಞೇ ವೈ ದರ್ಪೋ ಲಕ್ಷ್ಮೀಸುತಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಧೃತ್ಯಾಸ್ತು ನಿಯಮಃ ಪುತ್ರಸ್ತುಷ್ಟಯಾಃ ಸನ್ತೋಷ ಉಚ್ಯತೇ ।। ೧೦.

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕಾಮನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ದರ್ಪನು ಪುತ್ರನಾದನು; ಧೃತಿಯಿಂದ ನಿಯಮನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಸಂತೋಷನು ಜನಿಸಿದನು.

ಪುಷ್ಟ್ಯಾ ಲಾಭಃ ಸುತಶ್ಚಾಪಿ ಮೇಧಾಪುತ್ರಃ ಶ್ರುತಸ್ತಥಾ। ಕ್ರಿಯಾಯಾಸ್ತು ನಯಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ದಣ್ಡಃ ಸಮಯ ಏವ ಚ ।। ೧೦.

ಪೋಷಣೆಯಿಂದ ಲಾಭನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಮೆದುಳಿನಿಂದ ಶ್ರುತನು ಪುತ್ರನಾದನು; ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ನಯ, ದಂಡ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಎಂಬವರು ಜನಿಸಿದರು.

ಬುದ್ಧೇರ್ವೌಧಸುತಶ್ಚಾಪಿ ಅಪ್ರಮಾದಶ್ಚ ತಾವುಭೌ । ಲಜ್ಜಾಯಾ ವಿನಯಃ ಪುತ್ರೋ ವ್ಯವಸಾಯೋ ವಪುಃಸುತಃ ।। ೧೦.

ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಉದಸುತ ಮತ್ತು ಅಪ್ರಮಾದ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ವಿನಯನು ಪುತ್ರನಾದನು; ರೂಪದಿಂದ ವ್ಯವಸಾಯನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಕ್ಷೇಮಃ ಶಾನ್ತಿಸುತಶ್ಚಾಪಿ ಸುಖಂ ಸಿದ್ಧೇರ್ವ್ಯಜಾಯತ। ಯಶಃ ಕೀರ್ತ್ತೇಃ ಸುತಶ್ಚಾಪಿ ಇತ್ಯೇತೇ ಧರ್ಮಸೂನವಃ ।। ೧೦.

ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಕ್ಷೇಮನು ಪುತ್ರನಾದನು; ಸಿದ್ಧಿಯಿಂದ ಸುಖನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಕೀರ್ತಿಯಿಂದ ಯಶಸ್ಸು ಪುತ್ರನಾದನು. ಇವರೇ ಧರ್ಮನ ಪುತ್ರರು.

ಕಾಮಸ್ಯ ಹರ್ಷಃ ಪುತ್ರೋ ವೈ ದೇವ್ಯಾ ರತ್ಯಾ ವ್ಯಜಾಯತ। ಇತ್ಯೇಷ ವೈ ಸುಖೋದರ್ಕ್ಕಃ ಸರ್ಗೋ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಕೀರ್ತ್ತಿತಃ ।। ೧೦.

ಕಾಮನಿಗೆ ರತಿಯ ಮೂಲಕ ಹರ್ಷ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಈ ರೀತಿ ಧರ್ಮನಿಂದ ಸುಖಕರವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಯು ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು.

ಜಜ್ಞೇ ಹಿಂಸಾ ತ್ವಧರ್ಮಾದ್ಧೈ ನಿಕೃತಿಶ್ಚಾನೃತಾವುಭೌ । ನಿಕೃತ್ಯಾನೃತಯೋರ್ಜಜ್ಞೇ ಭಯಂ ನರಕ ಏವ ಚ ।। ೧೦.

ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಹಿಂಸೆ ಹುಟ್ಟಿತು; ನಿಕೃತಿ ಮತ್ತು ಅನೃತ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರಿಂದ ಭಯ ಮತ್ತು ನರಕ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಮಾಯಾ ಚ ವೇದನಾ ಚಾಪಿ ಮಿಥುನದ್ವಯಮೇತಯೋಃ। ಭಯಾಜ್ಜಜ್ಞೇಽಥ ಸಾ ಮಾಯಾ ಮೃತ್ಯುಂ ಭೂತಾಪಹಾರಿಣಮ್ ।। ೧೦.

ಈ ಇಬ್ಬರಿಂದ ಮಾಯೆ ಮತ್ತು ವೇದನೆ ಎಂಬ ಜೋಡಿ ಹುಟ್ಟಿದರು; ಭಯದಿಂದ ಮಾಯೆ ಹುಟ್ಟಿ, ಆಕೆ ಮರಣವನ್ನು ಹಾಗೂ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವದುಂಟುಮಾಡಿದಳು.

ವೇದನಾಯಾಸ್ತತಶ್ಚಾಪಿ ದುಃಖಂ ಜಜ್ಞೇಽಥ ರೌರವಾತ್ । ಮೃತ್ಯಯೋರ್ವ್ಯಾಧಿಜ್ವರಾ ಶೋಕಾಃ ಕ್ರೋಧೋಽಸೂಯಾ ಚ ಜಜ್ಞಿರೇ । ದುಃಖಾನ್ತರಾ ಸ್ಮೃತಾ ಹ್ಯೇತೇ ಸರ್ವೇ ಚಾಧರ್ಮಲಕ್ಷಣಾಃ ।। ೧೦.

ವೇದನೆಯಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ದುಃಖವು ಹುಟ್ಟಿತು, ರೌರವದಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ನೋವು ಉಂಟಾಯಿತು. ಮರಣದಿಂದ ರೋಗ, ಜ್ವರ, ದುಃಖ, ಕೋಪ ಮತ್ತು ಈರ್ಷೆಗಳು ಜನಿಸಿದವು. ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದುಃಖಗಳೆಂದು ನೆನಪಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅಧರ್ಮದ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ.

ತೇಷಾಂ ಭಾರ್ಯಾಽಸ್ತಿ ಪುತ್ರೋ ವಾ ತೇ ಸರ್ವೇ ನಿಧನಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ । ಇತ್ಯೇಷ ತಾಮಸಃ ಸರ್ಗೋ ಜಜ್ಞೇ ಧರ್ಮನಿಯಾಮಕಃ ।। ೧೦.

ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಂಡತಿ ಅಥವಾ ಮಗನೊಬ್ಬನಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲರೂ ಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಧರ್ಮದ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ತಮೋಗುಣದ ಸೃಷ್ಟಿ ಹುಟ್ಟಿತು.

ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಜೇತಿ ವ್ಯಾದಿಷ್ಟೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ನೀಲಲೋಹಿತಃ । ಸೋಽಭಿಧ್ಯಾಯ ಸತೀಂ ಭಾರ್ಯಾನ್ನಿರ್ಮಮೇ ಹ್ಯಾತ್ಮಸಮ್ಭವಾಮ್ ।। ೧೦.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನೆ ಸೃಷ್ಟಿಸು ಎಂದು ಆದೇಶಿಸಿದಾಗ ನೀಲಲೋಹಿತನು ಧ್ಯಾನಮಾಡಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಅಂಶದಿಂದ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದನು.

ನಾಧಿಕಾನ್ನ ಚ ಹೀನಾಂಸ್ತಾನ್ಮಾನಸಾನಾತ್ಮನಃ ಸಮಾನ್। ಸಹಸ್ರಂ ಹಿ ಸಹಸ್ರಾಣಾಮಸೃಜತ್ ಕೃಮಿವಾಸಸಾ। ತುಲ್ಯಾ ಶ್ಚೈವಾತ್ಮನಃ ಸರ್ವೇ ರೂಪತೇಜೋಬಲಶ್ರುತೈಃ ।। ೧೦.

ಅವನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಯೂ ಮಾಡದೆ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಸಾವಿರಾರು ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ಹುಳಿನ ಚರ್ಮ ಧರಿಸಿದಂತೆ, ರೂಪ, ಕಿರಣ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಪಿಙ್ಗಲಾನ್ಸನ್ನಿಷಙ್ಗಾಂಶ್ಚ ಸಕಪರ್ದ್ದಾನ್ ವಿಲೋಹಿತಾನ್ । ವಿವಾಸಾನ್ ಹರಿ ಕೇಶಾಂಶ್ಚ ದೃಷ್ಟಿಘ್ನಾಂಶ್ಚ ಕಪಾಲಿನಃ ।। ೧೦.

ಅವನು ಪಿಂಗಣ ಬಣ್ಣದವರನ್ನು, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದವರನ್ನು, ಜಟೆ ಕಟ್ಟಿದವರನ್ನು, ಕೆಂಪು ಕೂದಲಿನವರನ್ನು, ಹಸಿರು ಕೂದಲಿನವರನ್ನು, ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವವರನ್ನು, ಕಪಾಲಧಾರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಬಹುರೂಪಾನ್ ವಿರೂಪಾಂಶ್ಚ ವಿಶ್ವರೂಪಾಂಶ್ಚರೂಪಿಣಃ। ರಥಿನೋ ವರ್ಮಿಣಶ್ಚೈವ ಧರ್ಮಿಣಶ್ಚ ವರೂಥಿನಃ ।। ೧೦.

ಅವನು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳವರನ್ನು, ವಿಕಲಾಂಗರನ್ನು, ಎಲ್ಲರೂಪಗಳವರನ್ನು, ಸುಂದರರನ್ನು, ರಥಾರೂಢರನ್ನು, ಕವಚಧಾರಿಗಳನ್ನು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರನ್ನು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯುಳ್ಳವರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಸಹಸ್ರಶತ ಬಾಹೂಂಶ್ಚ ದಿವ್ಯಾನ್ ಭೌಮಾನ್ತರಿಕ್ಷಗಾನ್। ಸ್ಥೂಲಶೀರ್ಷಾನಷ್ಟದಂಷ್ಟ್ರಾನುದ್ವಿಜಿಹ್ವಾಂಸ್ತ್ರಿಲೋಚನಾನ್ ।। ೧೦.

ಅವನು ನೂರಾರು ಸಾವಿರಾರು ಕೈಗಳವರನ್ನು, ದಿವ್ಯ, ಭೂಮಿಯ ಮತ್ತು ಆಕಾಶದ ಜೀವಿಗಳನ್ನು, ದೊಡ್ಡ ತಲೆಗಳವರನ್ನು, ಹಲ್ಲು ಕಳೆದುಹೋದವರನ್ನು, ಎರಡು ನಾಲಿಗೆಯವರನ್ನು, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳವರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಅನ್ನಾದಾನ್ ಪಿಶಿತಾದಾಂಶ ಚವ ಆಜ್ಯಪಾನ್ ಸೋಮಪಾಂಸ್ತಥಾ। ಮೇದಪಾಂ ಸ್ವಾತಿಕಾಯಾಂಶ್ಚ ಶಿತಿಕಣ್ಠೋಗ್ರಮನ್ಯವಃ ।। ೧೦.

ಅವನು ಅನ್ನ ತಿನ್ನುವವರನ್ನು, ಮಾಂಸ ತಿನ್ನುವವರನ್ನು, ತುಪ್ಪ ಕುಡಿಯುವವರನ್ನು, ಸೋಮಪಾನ ಮಾಡುವವರನ್ನು, ಮೇದು ಕುಡಿಯುವವರನ್ನು, ಉಪ್ಪು ತಿನ್ನುವವರನ್ನು, ಬಿಳಿ ಕಂಠದವರನ್ನು, ಭಯಂಕರ ಕೋಪಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಸೋಪಾಸಙ್ಗತಲತ್ರಾಂಶ್ಚ ಧನ್ವಿನೋ ಹ್ಯುಪವರ್ಮಿಣಃ। ಆಸೀನಾನ್ ಧಾವತಶ್ಚೈವ ಜೃಮ್ಭಿನಶ್ಚೈವ ಧಿಷ್ಠಿತಾನ್ ।। ೧೦.

ಅವನು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವರನ್ನು, ಬಿಲ್ಲುಗಾರರನ್ನು, ಕವಚಧಾರಿಗಳನ್ನು, ಕೂತಿರುವವರನ್ನು, ಓಡುತ್ತಿರುವವರನ್ನು, ಆಲಸುವವರನ್ನು, ನಿಂತಿರುವವರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಅಧ್ಯಾ ಪಿನೋಽಥ ಜಪತೋ ಯುಞ್ಜತೋಽಧ್ಯಾಯತಸ್ತಥಾ। ಜ್ವಲತೋ ವರ್ಷತಶ್ಚೈವ ದ್ಯೋತಮಾನಾನ್ ಪ್ರಧೂಪಿತಾನ್ ।। ೧೦.

ಅವನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವರನ್ನು, ಜಪ ಮಾಡುವವರನ್ನು, ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವವರನ್ನು, ಧ್ಯಾನಿಸುವವರನ್ನು, ಹೊತ್ತಿರುವವರನ್ನು, ಮಳೆಗೊಳಿಸುವವರನ್ನು, ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವರನ್ನು, ಧೂಮಯರಾಗಿ ಇರುವವರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಬುದ್ಧಾನ್ ಬುದ್ಧತಮಾಂಶ್ಚೈವ ಬ್ರಹ್ಮಿಷ್ಠಾನ್ ಶುಭದರ್ಶನಾನ್ । ನೀಲಗ್ರೀ ವಾನ್ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಾನ್ ಸಂರ್ವಾಶ್ಚಾಥ ಕ್ಷಪಾಚರಾನ್ ।। ೧೦.

ಅವನು ಬುದ್ಧಿವಂತರನ್ನು, ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತರನ್ನು, ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠರನ್ನು, ಶುಭದರ್ಶನ ಹೊಂದಿದವರನ್ನು, ನೀಲಿ ಕಂಠದವರನ್ನು, ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳವರನ್ನು, ಎಲ್ಲ ರಾತ್ರಿ ಸಂಚರಿಸುವವರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಅದೃಶ್ಯಾನ್ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಮಹಾಯೋಗಾನ್ ಮಹೌಜಸಃ। ರೂದತೋದ್ರವತಶ್ಚೈವ ಏವಂಯುಕ್ತಾನ್ ಸಹಸ್ರಶಃ। ಅಪಾತಯಾಮಾನಸೃಜತ್ ರುದ್ರರೂಪಾನ್ ಸುರೋತ್ತಮಾನ್ ।। ೧೦.

ಅವನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಕಾಣದವರನ್ನು, ಮಹಾಯೋಗಿಗಳನ್ನು, ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯವರನ್ನು, ಅಳುವವರನ್ನು, ಓಡುವವರನ್ನು, ಹೀಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವರನ್ನು, ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಯುವವರನ್ನು, ರುದ್ರಸ್ವರೂಪದ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.