ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಮಹಾಭೂತಪ್ರಶಾಖಶ್ಚ ವಿಶೇಷೈಃ ಪತ್ರವಾಂಸ್ತಥಾ। ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಸುಪುಷ್ಪಸ್ತು ಸುಖದುಃಖಫಲೋದಯಃ

ಮಹಾಭೂತಗಳ ಶಾಖೆಗಳಿರುವದು, ವಿಶೇಷಗಳ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವದು, ಧರ್ಮ-ಅಧರ್ಮಗಳ ಸುಂದರ ಹೂಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವದು, ಸುಖ-ದುಃಖಗಳ ಫಲಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಆಜೀವಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಮಯಂ ವೃಕ್ಷಃ ಸನಾತನಃ। ಏತದ್ಬ್ರಹ್ಮಬಲಂ ಚೈವ ಬ್ರಹ್ಮವೃಕ್ಷಸ್ಯ ತಸ್ಯ ಹ

ಈ ಶಾಶ್ವತ ವೃಕ್ಷವೇ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಜೀವನಾಧಾರ; ಇದು ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಲ, ಆ ಬ್ರಹ್ಮವೃಕ್ಷದ ಶಕ್ತಿ.

ಅವ್ಯಕ್ತಂ ಕಾರಣಂ ಯತ್ತನ್ನಿತ್ಯಂ ಸದಸದಾತ್ಮಕಮ್। ಇತ್ಯೇಷೋಽನುಗ್ರಹಃ ಸರ್ಗೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪ್ರಾಕೃತಸ್ತು ಯಃ

ಅವ್ಯಕ್ತವಾದ ಕಾರಣವು ಶಾಶ್ವತವೂ, ಸತ್ತೂ ಅಸತ್ತೂ ಆಗಿರುವ ಸ್ವರೂಪವೂ ಆಗಿದೆ; ಹೀಗೆ, ಇದು ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸೃಷ್ಟಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ.

ಮುಖ್ಯಾದಯಸ್ತು ಷಟ್‌ಸರ್ಗಾ ವೈಕೃತಾ ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕಾಃ। ತ್ರೈಕಾಲೇ ಸಮವರ್ತನ್ತ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತೇಽಭಿಮಾನಿನಃ ॥೧.೯.

ಮುಖ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಆರು ಸೃಷ್ಟಿಗಳು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು; ಅವು ಮೂರು ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ತನ್ನದು ಎಂದು ಭಾವಿಸುವವರಿಗೆ ಸೇರಿವೆ.

ಸರ್ಗಾಃ ಪರಸ್ಪರಸ್ಯಾಥ ಕಾರಣಂ ತೇ ಬುಧೈಃ ಸ್ಮೃತಾಃ। ದಿವ್ಯೌ ಸುಪರ್ಣೌ ಸಯುಜೌ ಸಶಾಖೌ ಪಟವಿದ್ರುಮೌ

ಸೃಷ್ಟಿಗಳು ಪರಸ್ಪರಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ದೈವಿಕವಾದ ಎರಡು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಒಂದಾಗಿ, ಶಾಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪಟವೃಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪದುಮರಗಳಾಗಿವೆ.

ದ್ಯೌರ್ಮೂರ್ದ್ಧಾನಂ ಯಸ್ಯ ವಿಪ್ರಾಸ್ತುವನ್ತಿ ಖನ್ನಾಭಿಂ ವೈ ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯೌ ಚ ನೇತ್ರೇ। ದಿಶಃ ಶ್ರೋತ್ರೇ ಚರಣೌ ಚಾಸ್ಯ ಭೂಮಿಃ ಸೋಽಚಿನ್ತ್ಯಾತ್ಮಾ ಸರ್ವಭೂತ ಪ್ರಸೂತಿಃ

ಆತನ ತಲೆ ಆಕಾಶ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು whomನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವನ ನಾಭಿ ಆಕಾಶ, ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ, ಕಿವಿಗಳು ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಕಾಲುಗಳು ಭೂಮಿ; ಅವನು ಅಕಲ್ಪನೀಯ ಆತ್ಮ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಮೂಲ.

ವಕ್ರಾದ್ಯಸ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ ಸಂಪ್ರಸೂತಾ ಯದ್ವಕ್ಷಸ್ತಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಃ ಪೂರ್ವಭಾಗೇ। ವೈಶ್ಯಾಶ್ವೋರೋರ್ಯಸ್ಯ ಪದ್ಭಯಾಂ ಚ ಶೂದ್ರಾಃ ಸರ್ವೇ ವರ್ಣಾ ಗಾತ್ರತಃ ಸಂಪ್ರಸೂತಾಃ

ಅವನ ಬಾಯಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹುಟ್ಟಿದರು, ಅವನ ಎದೆಯ ಪೂರ್ವಭಾಗದಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ಅವನ ತೊಡೆಯಿಂದ ವೈಶ್ಯರು, ಕಾಲಿನಿಂದ ಶೂದ್ರರು; ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳು ಅವನ ದೇಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿವೆ.

ಮಹೇಶ್ವರಃ ಪರೋಽವ್ಯಕ್ತಾದಣ್ಡಮವ್ಯಕ್ತಸಂಭವಮ್। ಅಣ್ಡಾಜ್ಜಜ್ಞೇ ಪುನರ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ಯೇನ ಲೋಕಾಃ ಕೃತಾಸ್ತ್ವಿಮೇ

ಮಹೇಶ್ವರನು ಅವ್ಯಕ್ತಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪರಮನು, ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಅಂಡವು ಹುಟ್ಟಿತು; ಆ ಅಂಡದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅವನೇ ಈ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಏವಂಭೂತೇಷು ಲೋಕೇಷು ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಲೋಕಕರ್ತೃಣಾ। ಯದಾ ತಾ ನ ಪ್ರವರ್ತ್ತನ್ತೇ ಪ್ರಜಾಃ ಕೇನಾಪಿ ಹೇತುನಾ ।। ೧೦.

ಹೀಗೆ ಇರುವ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದರೂ, ಯಾವುದೋ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳ ಚಲನೆ ನಡೆಯದಿದ್ದಾಗ—

ತಮೋಮಾತ್ರಾವೃತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತದಾಪ್ರಭೃತಿ ದುಃಖಿತಃ। ತತಃ ಸ ವಿದಧೇ ಬುದ್ಧಿಮರ್ಥನಿಶ್ಚಯಗಾಮಿನೀಮ್ ।। ೧೦.

ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ, ಆ ಸಮಯದಿಂದ ದುಃಖಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಅವನು ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಅಥಾತ್ಮನಿ ಸಮಸ್ರಾಕ್ಷೀತ್ತಮೋಮಾತ್ರಾಂ ನಿಯಾಮಿಕಾಮ್ । ರಾಜಸತ್ವಂ ಪರಾಜಿತ್ಯ ವರ್ತ್ತಮಾನಂ ಸ ಧರ್ಮತಃ ।। ೧೦.

ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನೊಳಗೆ ತಮಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ರಾಜಸ ಗುಣವನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಧರ್ಮದಂತೆ ನಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ತಪ್ಯತೇ ತೇನ ದುಃಖೇನ ಶೋಕಞ್ಚಕ್ರೇ ಜಗತ್ಪತಿಃ। ತಮಶ್ಚ ವ್ಯನುದತ್ತಸ್ಮಾದ್ರಜಸ್ತಮಸಮಾವೃಣೋತ್ ।। ೧೦.

ಆ ದುಃಖದಿಂದಲೂ ಶೋಕದಿಂದಲೂ ಲೋಕದ ಒಡೆಯನು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟನು; ಅವನಿಂದ ಅಂಧಕಾರವು ದೂರವಾಯಿತು, ಆದರೆ ರಾಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸು ಅವನನ್ನು ಆವರಿಸಿತು.

ತತ್ತಮಃ ಪ್ರತಿನುತ್ತಂ ವೈ ಮಿಥುನಂ ಸ ವ್ಯಜಾಯತ। ಅಧರ್ಮಾಚ್ಚರಣಾಜ್ಜಜ್ಞೇ ಹಿಂಸಾ ಶೋಕಾದಜಾಯತ ।। ೧೦.

ಆ ಅಂಧಕಾರವು ದೂರವಾದ ಮೇಲೆ, ಒಂದು ಜೋಡಿ ಹುಟ್ಟಿತು; ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಹಿಂಸೆ ಹುಟ್ಟಿತು, ಶೋಕದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ದುಃಖವೂ ಉದಯವಾಯಿತು.

ತತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಸಮುದ್ಭೂತೇ ಮಿಥುನೇ ಚರಣಾತ್ಮನಿ। ತತಶ್ಚ ಭಗವಾನಾಸೀತ್ ಪ್ರೀತಶ್ಚೈವಮಶಿಶ್ರಿಯತ್ ।। ೧೦.

ಆ ಜೋಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಯೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಭಗವಂತನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ಸ್ವಾಂ ತನುಂ ಸ ತತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತಾಮಪೋಹದಭಾಸ್ವರಾಮ್। ದ್ವಿಧಾಕರೋತ್ಸ ತಂ ದೇಹಮರ್ದ್ಧೇನ ಪುರುಷೋಽಭವತ್ ।। ೧೦.

ಆಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ದೇಹವನ್ನು ತೊರೆದನು; ಆ ದೇಹವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಹಂಚಿದನು, ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಪುರುಷನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ಅರ್ದ್ಧೇನ ನಾರೀ ಸಾ ತಸ್ಯ ಶತರೂಪಾ ವ್ಯಜಾಯತ। ಪ್ರಾಕೃತಾಂ ಭೂತಧಾತ್ರೀಂ ತಾಂ ಕಾಮಾನ್ವೈ ಸೃಷ್ಟವಾನ್ ವಿಭುಃ ।। ೧೦.

ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಅವನ ಹೆಂಗಸು ಶತರೂಪೆಯಾಗಿ ಜನ್ಮವಾಯಿತು; ಆಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ತಾಯಿ, ಅವನು ಆಕೆಯನ್ನು ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಸಾ ದಿವಂ ವೃಥಿವೀಞ್ಚೈವ ಮಹಿಮ್ನಾ ವ್ಯಾಪ್ಯ ಧಿಷ್ಠಿತಾ। ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸಾ ತನುಃ ಪೂರ್ವಾ ದಿವಮಾವೃತ್ತ್ಯ ತಿಷ್ಠತಿ ।। ೧೦.

ಆಕೆ ತನ್ನ ಮಹಿಮೆಗಳಿಂದ ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತುಂಬಿ ಸ್ಥಿರಳಾದಳು; ಬ್ರಹ್ಮನ ಆ ಮೊದಲ ದೇಹವು ಆಕಾಶವನ್ನು ತಲುಕಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ.

ಯಾ ತ್ವರ್ದ್ಧಾತ್ ಸೃಜತೇ ನಾರೀ ಶತರೂಪಾ ವ್ಯಜಾಯತ। ಸಾ ದೇವೀ ನಿಯುತನ್ತಪ್ತ್ವಾ ತಪಃ ಪರಮದುಶ್ಚರಮ್ ।। ೧೦.

ಆ ಭಾಗದಿಂದ ಅವನು ಹೆಂಗಸನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು, ಶತರೂಪೆಯು ಜನ್ಮವಾಯಿತು; ಆ ದೇವಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು.

ಭರ್ತಾರನ್ದೀಪ್ತಯಶಸಂ ಪುರುಷಂ ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತ। ಸ ವೈ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವಃ ಪೂರ್ವಂ ಪುರುಷೋ ಮನುರುಚ್ಯತೇ ।। ೧೦.

ಆಕೆ ಮಹಿಮೆ ತುಂಬಿದ ಪುರುಷನನ್ನು ತನ್ನ ಗಂಡನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಳು; ಅವನು ಮೊದಲ ಸ್ವಯಂಭುವನು, ಅವನನ್ನು ಮನುವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಯೈವಸಪ್ತತಿಯುಗಂ ಮನ್ವನ್ತರಮಿಹೋಚ್ಯತೇ । ಲಬ್ಧಾ ತು ಪುರುಷಃ ಪತ್ನೀಂ ಶತರೂಪಾಮಯೋನಿಜಾಮ್ ।। ೧೦.

ಅವನ ಎಪ್ಪತ್ತು ಯುಗಗಳ ಕಾಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮನ್ವಂತರವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಶತರೂಪೆಯನ್ನೆ, ತಾಯಿಯಿಲ್ಲದ ಪುರುಷನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದನು.

ತಯಾ ಸ ರಮತೇ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ತಸ್ಮಾತ್ಸಾ ರತಿರುಚ್ಯತೇ। ಪ್ರಥಮಃ ಸಂಪ್ರಯೋಗಃ ಸ ಕಲ್ಪಾದೌ ಸಮವರ್ತ್ತತ ।। ೧೦.

ಅವನು ಆಕೆಯೊಡನೆ ಸಂಯೋಗವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು, ಅದನ್ನು ರತಿಯಾಗಿಯೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಆ ಮೊದಲ ಸಂಯೋಗವು ಕಲ್ಪದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.

ವಿರಾಜಮಸೃಜತ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸೋಽಭವತ್ ಪುರುಷೋ ವಿರಾಟ್ । ಸಮ್ರಾಣ್ಮಾನಸರೂಪಾತ್ತು ವೈ ರಾಜಸ್ತು ಮನುಃ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೧೦.

ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿರಾಜನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು, ಅವನು ವಿರಾಟ್ ಪುರುಷನಾದನು; ಆ ರಾಜನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನನ್ನು ಮನುವೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ ವೈರಾಜಃ ಪ್ರಜಾಸರ್ಗಃ ಸ ಸರ್ಗೇ ಪುರುಷೋ ಮನುಃ। ವೈರಾಜಾತ್ಪುರುಷಾದ್ವೀರಾಚ್ಛತರೂಪಾ ವ್ಯಜಾಯತ ।। ೧೦.

ವಿರಾಜನಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮನುವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪುರುಷನು; ವಿರಾಜನಿಂದ, ಪುರುಷನಿಂದ, ಅವನಿಂದ ಶತರೂಪೆಯು ಹುಟ್ಟಿದಳು.

ಪ್ರಿಯವ್ರತೋತ್ತಾನಪಾದೌ ಪುತ್ರೌ ಪುತ್ರವತಾಂ ವರೌ । ಕನ್ಯೇ ದ್ವೇ ಚ ಮಹಾಭಾಗೇ ಯಾಭ್ಯಾಂ ಜಾತಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ತ್ವಿಮಾಃ ।। ೧೦.

ಪ್ರಿಯವ್ರತ ಮತ್ತು ಉತ್ತಾನಪಾದ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು, ಪುತ್ರರೊಳಗಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠರು; ಮತ್ತು ಎರಡು ಮಹಾತ್ಮೆಯ ಪುತ್ರಿಯರು, ಅವರಿಂದ ಈ ಪ್ರಜೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.

ದೇವೀ ನಾಮ್ನಾ ತಥಾಕೂತಿಃ ಪ್ರಸೂತಿಶ್ಚೈವ ತೇ ಶುಭೇ। ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವಃ ಪ್ರಸೂತಿನ್ತು ದಕ್ಷಾಯ ವ್ಯಸೃಜತ್ ಪ್ರಭುಃ ।। ೧೦.

ಆ ದೇವಿಯ ಹೆಸರು ಆಕೂತಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಸೂತಿ, ಇಬ್ಬರೂ ಶುಭಳರು; ಸ್ವಾಯಂಭುವನು ಪ್ರಸೂತಿಯನ್ನು ದಕ್ಷನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.

ಪ್ರಾಣೋ ದಕ್ಷಸ್ತು ವಿಜ್ಞೇಯಃ ಸಙ್ಕಲ್ಪೋ ಮನುರುಚ್ಯತೇ। ರುಚೇಃ ಪ್ರಜಾಪತೇಶ್ಚೈವ ಆಕೂತಿಂ ಪ್ರತ್ಯಪಾದಯತ್ ।। ೧೦.

ದಕ್ಷನು ಪ್ರಾಣನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಮನುವನ್ನು ಸಂಕಲ್ಪವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಋಚಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ ಆಕೂತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಆಕೂತ್ಯಾಂ ಮಿಥುನಂ ಯಜ್ಞೇ ಮಾನಸಸ್ಯ ರುಚೇಃ ಶುಭಮ್। ಯಜ್ಞಶ್ಚ ದಕ್ಷಿಣಾ ಚೈವ ಯಮಕೌ ಸಮ್ಬಭೂವತುಃ ।। ೧೦.

ಆಕೂತಿಯೊಳಗೆ, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಋಚಿಗೆ ಶುಭವಾದ ಜೋಡಿ ಮಕ್ಕಳಾದ ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣೆ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಯಜ್ಞಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಾಯಾಞ್ಚ ಪುತ್ರಾ ದ್ವಾದಶ ಜಜ್ಞಿರೇ। ಯಾಮಾ ಇತಿ ಸಮಾಖಯಾತಾ ದೇವಾಃ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೇಽನ್ತರೇ ।। ೧೦.

ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಳಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಅವರನ್ನು ಯಾಮರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು.

ಯಮಸ್ಯ ಪುತ್ರಾ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ತಸ್ಮಾದ್ಯಾಮಾಸ್ತು ತೇ ಸ್ಮೃತಾಃ। ಅಜಿತಾಶ್ಚೈವ ಶೂಕಾಶ್ಚ ಗಣೌ ದ್ವೌ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸ್ಮೃತೌ ।। ೧೦.

ಯಮನು, ಯಜ್ಞನ ಪುತ್ರರು ಯಾಮರು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅಜಿತರು ಮತ್ತು ಶೂಕರು ಎಂಬ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪರಿವಾರವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.