ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಏಕವಿಂಶಮಥರ್ವಾಣಮಾಪ್ತೋರ್ಯಾಮಾಣಮೇವ ಚ। ಅನುಷ್ಟುಭಂ ಸವೈರಾಜಮುತ್ತರಾದಸೃಜನ್ಮುಖಾತ್

ಅವನ ಬಾಯಿಂದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಅಥರ್ವಣ ಗಾನಗಳು, ಆಪ್ತೋರ್ಯಾಮ ಯಜ್ಞ, ಅನುಷ್ಟುಭ್ ಛಂದಸ್ಸು ಮತ್ತು ವೈರಾಜವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ವಿದ್ಯುತೋಽಶನಿಮೇಘಾಂಶ್ಚ ರೋಹಿತೇನ್ದ್ರಧನೂಂಷಿ ಚ। ವಯಾಂಸಿ ಚ ಸಸರ್ಜ್ಜಾದೌ ಕಲ್ಪಸ್ಯ ಭಗವಾನ್ ಪ್ರಭುಃ

ಆ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನು ಮಿಂಚು, ಗಾಳಿ, ಮೋಡ, ಕೆಂಪು ಧನುಸ್ಸುಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಉಚ್ಚಾವಚಾನಿ ಭೂತಾನಿ ಗಾತ್ರೇಬ್ಯಸ್ತಸ್ಯ ಜಜ್ಞಿರೇ। ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತು ಪ್ರಜಾಸರ್ಗಂ ಸೃಜತೋ ಹಿ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ

ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಾಗ ಅವನ ಅಂಗಗಳಿಂದ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.

ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಚತುಷ್ಟಯಂ ಪೂರ್ವಂ ದೇವಾಸುರಪಿತೄನ್ ಪ್ರಜಾಃ। ತತಃ ಸೃಜತಿ ಭೂತಾನಿ ಸ್ಥಾವರಾಣಿ ಚರಾಣಿ ಚ ॥೧.೯.

ಮೊದಲು ದೇವತೆಗಳು, ಅಸುರರು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರು ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ನಂತರ ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಜಂಗಮ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

ಯಕ್ಷಾನ್ ಪಿಶಾಚಾನ್ ಗನ್ಧರ್ವಾನ್ ತಥೈವಾಪ್ಸರಸಾಙ್ಗಣಾನ್। ನರಕಿನ್ನರರಕ್ಷಾಂಸಿ ವಯಃ ಪಶುಮೃಗೋರಗಾನ್

ಅವನು ಯಕ್ಷರು, ಪಿಶಾಚರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಅಪ್ಸರೆಯರು, ಮಾನವರು, ಕಿನ್ನರರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಪಶುಗಳು ಮತ್ತು ಹಾವುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಅವ್ಯಯಞ್ಚ ವ್ಯಯಂ ಚೈವ ಯದಿದಂ ಸ್ಥಾಣು ಜಙ್ಗಮಮ್। ತೇಷಾಂ ಯೇ ಯಾನಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ಪ್ರಾಕ್ಸೃಷ್ಟ್ಯಾಂ ಪ್ರತಿಪೇದಿರೇ। ತಾನ್ಯೇವ ಪ್ರತಿಪದ್ಯನ್ತೇ ಸೃಜ್ಯಮಾನಾಃ ಪುನಃ ಪುನಃ

ಅವ್ಯಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಯವಾದವು, ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಜಂಗಮವಾದ ಎಲ್ಲವೂ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೊದಲು ಪಡೆದಿದ್ದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಪ್ರತೀ ಬಾರಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತವೆ.

ಹಿಂಸ್ರಾಹಿಂಸ್ರೇ ಮೃದುಕ್ರೂರೇ ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಾವೃತಾನೃತೇ। ತದ್ಭಾವಿತಾಃ ಪ್ರಪದ್ಯನ್ತೇ ತಸ್ಮಾತ್ತತ್ತಸ್ಯ ರೋಚತೇ

ಹಿಂಸಕ ಅಥವಾ ಅಹಿಂಸಕ, ಮೃದುವಾದ ಅಥವಾ ಕ್ರೂರವಾದ, ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಅಧರ್ಮ, ಸತ್ಯ ಅಥವಾ ಅಸತ್ಯವಾದರೂ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವದಂತೆ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅದೇ ಅವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಹಾಭೂತೇಷು ನಾನಾತ್ವಮಿನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥೇಷು ಮೂರ್ತ್ತಿಷು। ವಿನಿಯೋಗಞ್ಚ ಭೂತಾನಾಂ ಧಾತೈವ ವ್ಯದಧಾತ್ ಸ್ವಯಮ್

ಮಹಾಭೂತಗಳಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ, ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜೀವಿಗಳ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೇ ಸ್ವತಃ ನಿಗದಿ ಮಾಡಿದನು.

ಕೇಚಿತ್ ಪುರುಷಕಾರನ್ತು ಪ್ರಾಹುಃ ಕರ್ಮ ಚ ಮಾನವಾಃ। ದೈವಮಿತ್ಯಪರೇ ವಿಪ್ರಾಃ ಸ್ವಭಾವಂ ದೈವಚಿನ್ತಕಾಃ

ಕೆಲವರು ಮಾನವನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಕರ್ಮವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಅದನ್ನು ವಿಧಿಯೆಂದು, ಕೆಲವು ಋಷಿಗಳು ಸ್ವಭಾವವನ್ನೇ ದೈವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪೌರುಷಂ ಕರ್ಮ ದೈವಞ್ಚ ಫಲವೃತ್ತಿಸ್ವಭಾವತಃ। ನ ಚೈಕಂ ನ ಪೃಥಗ್ಭಾವಮಧಿಕಂ ನ ತಯೋರ್ವಿದುಃ। ಏತದೇವಞ್ಚ ನೈಕಞ್ಚ ನ ಚೋಭೇ ನ ಚ ವಾಪ್ಯುಭೇ

ಮಾನವನ ಕರ್ಮ, ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಫಲಗಳ ಸ್ವಭಾವ—ಇವು ಒಂದೇ ಎಂದು ಯಾರೂ ತಿಳಿಯರು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಎಂದು ಕೂಡ ತಿಳಿಯರು, ಯಾವುದು ಹೆಚ್ಚೆಂದು ಕೂಡ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ; ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ, ಎರಡೂ ಅಲ್ಲ, ಎರಡೂ ಕೂಡ ಅಲ್ಲ.

ಕರ್ಮಸ್ಥಾನ್ ವಿಷಯಾನ್ ಬ್ರೂಯುಃ ಸತ್ತ್ವಸ್ಥಾಃ ಸಮದರ್ಶಿನಃ। ನಾಮರೂಪಞ್ಚ ಭೂತಾನಾಂ ಕೃತಾನಾಞ್ಚ ಪ್ರಪಞ್ಚನಮ್। ವೇದಶಬ್ಧೇಭ್ಯ ಏವಾದೌ ನಿರ್ಮಮೇ ಸ ಮಹೇಶ್ವರಃ

ಸಮದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಸತ್ಪುರುಷರು ಕರ್ಮಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಜೀವಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳು, ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ವೇದಗಳ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

ಋಷೀಣಾಂ ನಾಮಧೇಯಾನಿ ಯಾಶ್ಚ ದೇವೇಷು ದೃಷ್ಟಯಃ। ಶರ್ವರ್ಯನ್ತೇ ಪ್ರಸೂತಾನಾಂ ತಾನ್ಯೇವಾಸ್ಯ ದಧಾತಿ ಸಃ

ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅವರ ದರ್ಶನಗಳನ್ನು, ರಾತ್ರಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದಂತೆ, ಅವನು ಹಂಚಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ.

ಯಥರ್ತ್ತಾವೃತುಲಿಙ್ಗಾನಿ ನಾನಾರೂಪಾಣಿ ಪರ್ಯಯೇ। ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ತಾನಿ ತಾನ್ಯೇವ ತಥಾ ಭಾವಾ ಯುಗಾದಿಷು

ಋತುಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ, ಯುಗಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೂ ಭಾವಗಳು ಹೀಗೆಯೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.

ಏವಂವಿಧಾಸು ಸೃಷ್ಟಾಸು ಬ್ರಹ್ಮಣಾಽವ್ಯಕ್ತಜನ್ಮನಾ। ಶರ್ವರ್ಯನ್ತೇ ಪ್ರದೃಶ್ಯನ್ತೇ ಸಿದ್ಧಿಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ಮಾನಸೀಮ್ ॥೧.೯.

ಅದ್ಭುತವಾದ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮಾಡಿದಾಗ, ರಾತ್ರಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಜನನ ಹೊಂದಿದ ಜೀವಿಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.

ಏವಂಭೂತಾನಿ ಸೃಷ್ಟಾನಿ ಚರಾಣಿ ಸ್ಥಾವರಾಣಿ ಚ। ಯದಾಸ್ಯ ತಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಷ್ಟಾ ನ ವ್ಯವರ್ಧನ್ತ ಧೀಮತಃ

ಈ ಜಂಗಮ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾವರ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಜ್ಞಾನ ಇದ್ದರೂ ಆ ಪ್ರಜೆಗಳು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಅಥಾನ್ಯಾನ್ಮಾನಸಾನ್ ಪುತ್ರಾನ್ ಸದೃಶಾನಾತ್ಮನೋಽಸೃಜತ್। ಭೃಗುಂ ಪುಲಸ್ತ್ಯಂ ಪುಲಹಂ ಕ್ರತುಮಾಙ್ಗಿರಸನ್ತಥಾ

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ತನ್ನಂತೆಯೇ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಭೃಗು, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ಕ್ರತು ಮತ್ತು ಅಂಗಿರಸ ಎಂಬ ಪುತ್ರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಮರೀಚಿಂ ದಕ್ಷಮತ್ರಿಂ ಚ ವಸಿಷ್ಠಂ ಚೈವ ಮಾನಸಮ್। ನವ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ ಇತ್ಯೇತೇ ಪುರಾಣೇ ನಿಶ್ಚಯಂ ಗತಾಃ । ತೇಷಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮಕಾನಾಂ ವೈ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಾಮ್

ಮರೀಚಿ, ದಕ್ಷ, ಅತ್ರಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ವಸಿಷ್ಠನನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಈ ಒಂಬತ್ತು ಜನರನ್ನು ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳು.

ತತೋಽಸೃಜತ್ಪುನರ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ರುದ್ರಂ ರೋಷಾತ್ಮಸಂಭವಮ್। ಸಂಕಲ್ಪಂ ಚೈವ ಧರ್ಮಂ ಚ ಪೂರ್ವೇಷಾಮಪಿ ಪೂರ್ವಜಃ

ಆಮೇಲೆ, ಪುರಾತನರಲ್ಲಿ ಪುರಾತನನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು, ತನ್ನ ಕೋಪದಿಂದ ಮತ್ತೆ ತನ್ನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ ರುದ್ರನನ್ನು, ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಧರ್ಮವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಅಗ್ರೇ ಸಸರ್ಜ್ಜ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮಾನಸಾನಾತ್ಮನಃ ಸಮಾನ್। ಸನನ್ದನಂ ಸಸನಕಂ ವಿದ್ವಾಂಸಂ ಚ ಸನಾತನಮ್

ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂನಂದನ, ಸಂನಕ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಸಂನಾತನ ಎಂಬ ಮಾನಸ ಪುತ್ರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಸನತ್ಕುಮಾರಂ ಚ ವಿಭುಂ ಸನಕಂ ಚ ಸನನ್ದನಮ್। ನ ತೇ ಲೋಕೇಷು ಸರ್ಜ್ಜನ್ತೇ ನಿರಪೇಕ್ಷಾಃ ಸನಾತನಾಃ

ಅದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸಂನತ್ಕುಮಾರ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದವನು, ಸಂನಕ ಮತ್ತು ಸಂನಂದನ—ಈ ಶಾಶ್ವತರು, ನಿರ್ಲಿಪ್ತರಾಗಿದ್ದು, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.

ಸರ್ವೇ ತೇ ಹ್ಯಾಗತಜ್ಞಾನಾ ವೀತರಾಗಾ ವಿಮತ್ಸರಾಃ। ತೇಷ್ವೇವಂ ನಿರಪೇಕ್ಷ್ಯೇಷು ಲೋಕವೃತ್ತಾನುಕಾರಣಾತ್

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದವರು, ಆಸೆ-ಮೋಹವಿಲ್ಲದವರು, ಹಗೆ ಇಲ್ಲದವರು; ಇಂತಹ ನಿರಪೇಕ್ಷರಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರು ಲೋಕದ ನಡೆಗೆ ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭೋ ಭಗವಾನ್ ಪರಮೇಷ್ಠೀ ಹ್ಯಚಿನ್ತಯತ್। ತಸ್ಯ ರೋಷಾತ್ಸಮುತ್ಪನ್ನಃ ಪುರುಷೋಽರ್ಕ್ಕಸಮದ್ಯುತಿಃ। ಅರ್ದ್ಧನಾರೀನರವಪುಸ್ತೇಜಸಾ ಜ್ವಲನೋಪಮಃ

ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನೆಂಬ ಭಗವಂತನು, ಪರಮೇಶ್ವರನು, ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿದನು; ಅವನ ಕೋಪದಿಂದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಅರ್ಧ ಪುರುಷ, ಅರ್ಧ ಸ್ತ್ರೀ ರೂಪದ, ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಜೀವಿ ಹುಟ್ಟಿತು.

ಸರ್ವಂ ತೇಜೋಮಯಂ ಜಾತಮಾದಿತ್ಯಸಮತೇಜಸಮ್। ವಿಭಜಾತ್ಮಾನಮಿತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ತತ್ರೈವಾನ್ತರಧೀಯತ

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ತುಂಬಿತು; 'ನಿನ್ನನ್ನು ವಿಭಜಿಸು' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರಧಾನವಾಯಿತು.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ದ್ವಿಧಾಭೂತಃ ಪೃಥಕ್ ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷಃ ಪೃಥಕ್। ಸ ಚೈಕಾದಶಧಾ ಜಜ್ಞೇ ಅರ್ದ್ಧಮಾತ್ಮಾನಮೀಶ್ವರಃ ॥೧.೯.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಆ ಜೀವಿ ಎರಡು ಭಾಗವಾಯಿತು—ಒಂದು ಭಾಗ ಸ್ತ್ರೀ, ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗ ಪುರುಷ; ಆ ದೇವರು ತನ್ನ ಅರ್ಧ ಭಾಗದಿಂದ ಹನ್ನೊಂದು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ತಾನು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡನು.

ತೇನೋಕ್ತಾಸ್ತೇ ಮಹಾತ್ಮಾನಃ ಸರ್ವ ಏವ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಜಗತೋ ಬಹುಲೀಭಾವಮಧಿಕೃತ್ಯ ಹಿತೈಷಿಣಃ

ಆ ಮಹಾತ್ಮನು, ಲೋಕದ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ತನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಆ ಮಹಾತ್ಮರನ್ನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಲೋಕವೃತ್ತಾನ್ತಹೇತೋರ್ಹಿ ಪ್ರಯತಧ್ವಮತನ್ದ್ರಿತಾಃ। ವಿಶ್ವಂ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಸ್ಥಾಪನಾಯ ಹಿತಾಯ ಚ

ಲೋಕದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ನೀವು ಶ್ರಮವಿಟ್ಟು, ದಣಿವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ; ಈ ವಿಶ್ವದ ಸ್ಥಿರತೆಗೂ ಹಿತಕ್ಕೂ ಕೆಲಸಮಾಡಿರಿ.

ಏವಮುಕ್ತಾಸ್ತು ರುರುದುರ್ದುದ್ರುವುಶ್ಚ ಸಮನ್ತತಃ। ರೋದನಾದ್ದ್ರಾವಣಾಚ್ಚೈವ ರುದ್ರಾ ನಾಮ್ನೇತಿವಿಶ್ರುತಾಃ

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಳುತ್ತಾ ಓಡಿದರು; ಅವರ ಅಳುವೂ ಓಡಾಟವೂ ಕಾರಣವಾಗಿ, ಅವರು 'ರುದ್ರರು' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು.

ಯೈರ್ಹಿ ವ್ಯಾಪ್ತಮಿದಂ ಸರ್ವಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ಸಚರಾಚರಮ್। ತೇಷಾಮನುಚರಾ ಲೋಕೇ ಸರ್ವಲೋಕಪರಾಯಣಾಃ

ಅವರು ಈ ಮೂವತ್ತು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ, ಚರಾಚರಗಳನ್ನೂ ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ; ಅವರ ಸೇವಕರು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮರ್ಪಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ನೈಕನಾಗಾ ಯುತಬಲಾ ವಿಕ್ರಾನ್ತಾಶಚವ ಗಣೇಶ್ವರಾಃ। ತತ್ರ ಯಾ ಸಾ ಮಹಾಭಾಗಾ ಶಂಕರಸ್ಯಾರ್ದ್ಧಕಾಯಿನೀ

ಅವರು ಅನೇಕ ನಾಗಸೇನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಲಶಾಲಿಗಳು, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು, ಗಣಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅವರಲ್ಲಿ, ಶಂಕರನ ಅರ್ಧದೇಹವಿರುವ ಅವಳು ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯವಂತಳು.