ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಪೂರ್ವೋಕ್ತಾ ಯಾ ಮಯಾ ತುಭ್ಯಞ್ಜನಲೋಕಂ ಸಮಾಶ್ರಿತಾಃ। ಕಲ್ಪೇಽತೀತೇ ತು ತೇ ಹ್ಯಾಸನ್ ದೇವಾದ್ಯಾಸ್ತು ಪ್ರಜಾ ಇಹ

ನಾನು ಮೊದಲು ಹೇಳಿದ ಜನರು, ಜನಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದವರು, ಹಿಂದಿನ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರು ಆಗಿದ್ದರು.

ಧ್ಯಾಯತಸ್ತಸ್ಯ ತಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಸಮ್ಭೂತ್ಯರ್ಥಮುಪಸ್ಥಿತಾಃ। ಮನ್ವನ್ತರಕ್ರಮೇಣೇಹ ಕನಿಷ್ಠೇ ಪ್ರಥಮೇ ಮತಾಃ

ಅವನ ಧ್ಯಾನದಿಂದ, ಆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಲು ಬಂದವು; ಅವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು.

ಖ್ಯಾತ್ಯಾನುಬನ್ಧೈಸ್ತೈಸ್ತೈಸ್ತು ಸರ್ವಾರ್ಥೈರಿಹ ಭಾವಿತಾಃ। ಕುಶಲಾಕುಶಲಪ್ರಾಯೈಃ ಕರ್ಮಭಿಸ್ತೈಃ ಸದಾ ಪ್ರಜಾಃ। ತತ್ಕರ್ಮಫಲಶೇಷೇಣ ಉಪಷ್ಟಬ್ಧಾಃ ಪ್ರಜಜ್ಞಿರೇ

ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ, ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಆ ಜನರು ಸದಾ ರೂಪುಗೊಂಡರು; ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮಫಲದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿ ಅವರು ಜನಿಸಿದರು.

ದೇವಾಸುರಪಿತೃತ್ವೈಶ್ಚ ಪಶುಪಕ್ಷಿಸರೀಸೃಪೈಃ। ವೃಕ್ಷನಾರಕಿಕೀಟತ್ವೈ ಸ್ತೈಸ್ತೈರ್ಭಾವೈರುಪಸ್ಥಿತಾಃ। ಆಧೀನಾಂರ್ಥ ಪ್ರಜಾನಾಞ್ಚ ಆತ್ಮನೋ ವೈ ವಿನಿರ್ಮಮೇ

ದೇವತೆ, ಅಸುರ, ಪಿತೃ, ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿ, ಹಾವು, ಮರ, ನರಕದ ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಅವನು ಅವರ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದನು.

ತತೋಽಭಿಧ್ಯಾಯತಸ್ತಸ್ಯ ಜಜ್ಞಿರೇ ಮಾನಸೀಪ್ರಜಾಃ। ತಚ್ಛರೀರಸಮುತ್ಪನ್ನೈಃ ಕಾರ್ಯೈಸ್ತೈಃ ಕಾರಣೈಃ ಸಹ। ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಾಃ ಸಮವರ್ತ್ತನ್ತ ಗಾತ್ರೇಭ್ಯಸ್ತಸ್ಯ ಧೀಮತಃ

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಧ್ಯಾನಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅವನ ದೇಹದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಕಾರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದವು; ಆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅವನ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದರು.

ತತೋ ದೇವಾಸುರಪಿತೄನ್ ಮಾನವಞ್ಚ ಚತುಷ್ಟಯಮ್। ಸಿಸೃಕ್ಷುಮ್ಭಾಂಸ್ಯೇತಾಂಶ್ಚ ಸ್ವಾತ್ಮನಾ ಸಮಯೂಯುಜತ್

ನಂತರ, ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅವನು ತನ್ನ ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ದೇವತೆ, ಅಸುರ, ಪಿತೃ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದನು.

ಯುಕ್ತಾತ್ಮನಸ್ತತಸ್ತಸ್ಯ ತತೋ ಮಾತ್ರಾ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಃ। ತಮಭಿಧ್ಯಾಯತಃ ಸರ್ಗಂ ಪ್ರಯತ್ನೋಽಭುತ್ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ

ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಏಕಾಗ್ರವಾದಾಗ, ಸ್ವಯಂಭುವನ ನಿಯಮಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು; ಅವನು ಧ್ಯಾನಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.

ತತೋಽಸ್ಯ ಜಘನಾತ್ ಪೂರ್ವಮಸುರಾ ಜಜ್ಞಿರೇ ಸುತಾಃ। ಅಸುಃ ಪ್ರಾಣಃ ಸ್ಮೃತೋ ವಿಪ್ರಾ ಸ್ತಜ್ಜನ್ಮಾನಸ್ತತೋಽಸುರಾಃ

ನಂತರ ಅವನ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗದಿಂದ ಮೊದಲು ಅಸುರರು ಪುತ್ರರಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರು; 'ಅಸು' ಎಂದರೆ ಪ್ರಾಣ ಎಂದು ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಅಸುರರು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು.

ಯಯಾ ಸೃಷ್ಟಾಃ ಸುರಾಸ್ತನ್ವಾ ತಾಂ ತನುಂ ಸ ವ್ಯಪೋಹತ। ಸಾಪವಿದ್ಧಾ ತನುಸ್ತೇನ ಸದ್ಯೋ ರಾತ್ರಿರಜಾಯತ

ಯಾವ ದೇಹದಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೋ, ಆ ದೇಹವನ್ನು ಅವನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು; ಆ ತ್ಯಜಿಸಿದ ದೇಹವೇ ಕೂಡಲೇ ರಾತ್ರಿ ಆಯಿತು.

ಸಾ ತಮೋಬಹುಲಾ ಯಸ್ಮಾತ್ತತೋ ರಾತ್ರಿಸ್ತ್ರಿಯಾಮಿಕಾ। ಆವೃತಾಸ್ತಮಸಾ ರಾತ್ರೌ ಪ್ರಜಾಸ್ತಸ್ಮಾತ್ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಃ

ಆ ರಾತ್ರಿ ತುಂಬಾ ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ತ್ರಿರಾತ್ರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಆ ರಾತ್ರಿ ಸ್ವಯಂಭುವನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದವು.

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸುರಾಂಸ್ತು ದೇವೇಶಸ್ತನುಮನ್ಯಾಮಪದ್ಯತ। ಅವ್ಯಕ್ತಾಂ ಸತ್ತ್ವಬಹುಲಾಂ ತತಸ್ತಾಂ ಸೋಽಭ್ಯಯೂಯುಜತ್। ತತಸ್ತಾಂ ಯುಞ್ಜತಸ್ತಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಮಾಸೀತ್ ಪ್ರಭೋಃ ಕಿಲ

ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು; ಅದು ಅವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ಸದ್ಗುಣದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಆ ರೂಪವನ್ನು ಅವನು ಸೇರಿಕೊಂಡಾಗ, ಆ ಪ್ರಭು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.

ತತೋ ಮುಖೇ ಸಮುತ್ಪನ್ನಾ ದೀವ್ಯತಸ್ತಸ್ಯ ದೇವತಾಃ। ಯತೋಽಸ್ಯ ದೀವ್ಯತೋ ಜಾತಾಸ್ತೇನ ದೇವಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ

ನಂತರ ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನ ಬಾಯಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು; ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹುಟ್ಟಿದ ಕಾರಣ ಅವರಿಗೆ ದೇವತೆಗಳು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು.

ಧಾತುರ್ದ್ದಿವೀತಿ ಯಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಕ್ರೀಡಾಯಾಂ ಸ ವಿಭಾವ್ಯತೇ। ತಸ್ಯಾನ್ತನ್ವಾನ್ತು ದಿವ್ಯಾಯಾಂ ಜಜ್ಞಿರೇ ತೇನ ದೇವತಾಃ

ಯಾರನ್ನು 'ಧಾತುರ್ ದಿವಿತಿ' ಎಂದು ಆಟದಲ್ಲಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅವನ ಆ ದಿವ್ಯ ರೂಪದಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.

ದೇವಾನ್ ಸೃಷ್ಟ್ವಾಥ ದೇವೇಶಸ್ತನುಮನ್ಯಾಮಪದ್ಯತ। ಸತ್ತ್ವಮಾತ್ರಾತ್ಮಿಕಾಂ ದೇವಸ್ತತೋಽನ್ಯಾಂ ಸೋಽಭ್ಯಪದ್ಯತ ॥೧.೯.

ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ನಂತರ ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದರು. ಆ ದೇವರು ಶುದ್ಧ ಸತ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ದೇಹವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಆಮೇಲೆ ಇನ್ನೊಂದು ರೂಪವನ್ನು ಕೂಡ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

ಪಿತೃವನ್ಮನ್ಯಮಾನಸ್ತಾನ್ ಪುತ್ರಾನ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಯತ ಪ್ರಭುಃ। ಪಿತರೋ ಹ್ಯುಪಪಕ್ಷಾಭ್ಯಾಂ ರಾತ್ರ್ಯಹ್ನೋರನ್ತರಾಸೃಜತ್। ತಸ್ಮಾತ್ತೇ ಪಿತರೋ ದೇವಾಃ ಪುತ್ರತ್ವನ್ತೇನ ತೇಷು ತತ್

ಅವನು ಅವರನ್ನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಭಾವಿಸಿ, ಅವರಿಗಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಸೆಪಟ್ಟನು. ಪ್ರಭು ರಾತ್ರಿಯೂ ಹಗಲಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳ ಮೂಲಕ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಪಿತೃಗಳು ದೇವತೆಗಳಂತೆಯೇ, ಅವರ ಮಕ್ಕಳಾಗಿರುವುದು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.

ಯಯಾ ಸೃಷ್ಟಾಸ್ತು ಪಿತರಸ್ತಾನ್ತನುಂ ಸ ವ್ಯಪೋಹತ। ಸಾಪವಿದ್ಧಾ ತನುಸ್ತೇನ ಸದ್ಯಃ ಸನ್ಧ್ಯಾ ಪ್ರಜಾಯತ

ಯಾವ ರೂಪದಿಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನೋ, ಆ ದೇಹವನ್ನು ಅವನು ತೊರೆದನು. ಆ ತೊರೆದ ದೇಹವೇ ಕೂಡಲೇ ಸಂಧ್ಯೆ ಎಂಬ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದಿತು.

ತಸ್ಮಾದಹಸ್ತು ದೇವಾನಾಂ ರಾತ್ರಿರ್ಯಾ ಸಾಽಸುರೀ ಸ್ಮೃತಾ। ತಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ತು ವೈ ಪೈತ್ರೀ ಯಾ ತನುಃ ಸಾ ಗರೀಯಸೀ

ಆದ್ದರಿಂದ ಹಗಲು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ರಾತ್ರಿಯು ಅಸುರಸ್ವಭಾವದಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳ ರೂಪವೇ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವವಾದುದು.

ತಸ್ಮಾದ್ದೇವಾಸುರಾಃ ಸರ್ವೇ ಋಷಯೋ ಮನವಸ್ತಥಾ। ತೇ ಯುಕ್ತಾಸ್ತಾಮುಪಾಸನ್ತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಮಧ್ಯಮಾನ್ತನುಮ್

ಹೀಗಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು, ಅಸುರರು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನುವರು ಸೇರಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಧ್ಯದ ರೂಪವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತತೋಽನ್ಯಾಂ ಸ ಪುನರ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ತನುಂ ವೈ ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತ। ರಜೋಮಾತ್ರಾತ್ಮಿಕಾಯಾನ್ತು ಮನಸಾ ಸೋಽಸೃಜತ್ ಪ್ರಭುಃ

ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದರು. ಆ ರೂಪ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಜೋಗುಣದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಆ ಪ್ರಭು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.

ರಜಃಪ್ರಾಯಾತ್ ತತಃ ಸೋಽಥ ಮಾನಸಾನಸೃಜತ್ ಸುತಾನ್। ಮನಸಸ್ತು ತತಸ್ತಸ್ಯ ಮಾನಸಾ ಜಜ್ಞಿರೇ ಪ್ರಜಾಃ

ಆ ರಜೋಗುಣದಿಂದ ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆ ಮಕ್ಕಳಾದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪುನಃ ಪ್ರಜಾಶ್ಚಾಪಿ ಸ್ವಾನ್ತನುನ್ತಾ ಮಪೌಹತ। ಸಾಪವಿದ್ಧಾ ತನುಸ್ತೇನ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ಸದ್ಯಸ್ತ್ವಜಾಯತ

ತಾನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತೊರೆದನು. ಆ ತೊರೆದ ದೇಹವೇ ಕೂಡಲೇ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನೆ ಎಂಬ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದಿತು.

ತಸ್ಮಾದ್ಭವನ್ತಿ ಸಂದೃಷ್ಟಾ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾಯಾ ಉದ್ಭವೇ ಪ್ರಜಾಃ। ಇತ್ಯೇತಾಸ್ತನವಸ್ತೇನ ವ್ಯಪವಿದ್ಧಾ ಮಹಾತ್ಮನಾ

ಆದ್ದರಿಂದ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನೆಯ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮಹಾತ್ಮನು ತೊರೆದನು.

ಸದ್ಯೋ ರಾತ್ರ್ಯಹನೀ ಚೈವ ಸನ್ಧ್ಯಾ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ಚ ಜಜ್ಞಿರೇ। ಜಯೋತ್ಸ್ನಾ ಸನ್ಧ್ಯಾ ತಥಾಹಶ್ಚ ಸತ್ತ್ವಮಾತ್ರಾತ್ಮಕಂ ಸ್ವಯಮ್। ತಮೋಮಾತ್ರಾತ್ಮಿಕಾ ರಾತ್ರಿಃ ಸಾ ವೈ ತಸ್ಮಾತ್ರ್ತ್ರಿಯಾಮಿ ಕಾ

ಕೂಡಲೇ ರಾತ್ರಿಯೂ ಹಗಲೂ ಸಂಧ್ಯೆಯೂ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನೆಯೂ ಹುಟ್ಟಿದವು. ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನೆ, ಸಂಧ್ಯೆ ಮತ್ತು ಹಗಲು ಶುದ್ಧ ಸತ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ರಾತ್ರಿಯು ಕೇವಲ ತಮೋಗುಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಮೂರನೆಯದು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಮಾದ್ದೇವಾ ದಿವ್ಯತತ್ತ್ವಾತ್ ದೃಷ್‌ಟಾ ಸೃಷ್ಟಾ ಮುಖಾತ್ತು ವೈ। ಯಸ್ಮಾತ್ತೇಷಾಂ ದಿವಾ ಜನ್ಮ ಬಲಿನಸ್ತೇನ ತೇ ದಿವಾ ॥೧.೯.

ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ದಿವ್ಯ ತತ್ತ್ವದಿಂದ, ಬಾಯಿಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅವರ ಹುಟ್ಟು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವರು ಹಗಲು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು.

ತನ್ವಾ ಯದಸುರಾನ್ ರಾತ್ರೌ ಜಘನಾದಸೃ ಜತ್ ಪ್ರಭುಃ

ಆ ರೂಪದಿಂದ ಪ್ರಭು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಕೆಳಭಾಗದಿಂದ ಅಸುರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಏತಾನ್ಯೇವ ಭವಿಷ್ಯಾಣಾಂ ದೇವಾನಾಮಸುರೈಃ ಸಹ। ಪಿತೄಣಾಂ ಮಾನವಾನಾಞ್ಚ ಅತೀತಾನಾಗತೇಷು ವೈ। ಮನ್ವನ್ತರೇಷು ಸರ್ವೇಷಾಂ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಭವನ್ತಿ ಹಿ

ಈ ರೂಪಗಳೇ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿನ ದೇವತೆಗಳು, ಅಸುರರು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಮನುವರು, ಹಳೆಯವರೂ ಮುಂದಿನವರೂ, ಎಲ್ಲ ಮಾನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರಣಗಳಾಗುತ್ತವೆ.

ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ರಾತ್ರ್ಯಹನೀ ಸನ್ಧ್ಯಾ ಚತ್ವಾರ್ಯಾಭಾಸಿತಾನಿ ವೈ। ಭಾನ್ತಿ ಯಸ್ಮಾತ್ತತೋ ಭಾಸಿ ಭಾಶಬ್ದೋಽಯಂ ಮನೀಷಿಭಿಃ। ವ್ಯಾಪ್ತಿದೀಪ್ತ್ಯಾಂ ನಿಗದಿತಃ ಪುನಶ್ಚಾಹ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ

ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನೆ, ರಾತ್ರಿಯು, ಹಗಲು ಮತ್ತು ಸಂಧ್ಯೆ—ಈ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿವೆ. ಅವು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದರಿಂದ 'ಭಾ' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ; ಅದು ವ್ಯಾಪಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಪುನಃ ಹೇಳಿದರು.

ಸೋಽಮ್ಭಾಂಸ್ಯೇತಾನಿ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತು ದೇವದಾನವಮಾನವಾನ್। ಪಿತೄಂಶ್ಚ ವಾಸೃಜತ್ಸೋಽನ್ಯಾನಾತ್ಮನೋ ವಿಬುಧಾನ್ ಪುನಃ

ಈ ನೀರುಗಳನ್ನು, ದೇವತೆಗಳನ್ನು, ದಾನವರನ್ನು, ಮಾನವರನ್ನು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತನ್ನಿಂದ ಬೇರೆಯು ಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ತಾಮುತ್ಕೃತ್ಯ ತನುಂ ಕೃತ್ಸ್ನಾನ್ತತೋಽನ್ಯಾಮಸೃಜತ್ ಪ್ರಭುಃ। ಮೂರ್ತಿಂ ರಜಸ್ತಮಃಪ್ರಾಯಾಂ ಪುನರೇವಾಭ್ಯಯೂಯುಜತ್

ಆ ದೇಹವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊರೆದು, ಪ್ರಭು ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಅವನು ಮತ್ತೆ ರಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ರೂಪವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದನು.