ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಕರ್ಮಾಜೀವಂ ತತೋ ದತ್ತ್ವಾ ತೇಭ್ಯಶ್ಚೈವ ಪರಸ್ಪರಮ್। ಲೋಕಾನ್ತರೇಷು ಸ್ಥಾನಾನಿ ತೇಷಾಂ ಸಿದ್ಧ್ಯಾಽದದತ್ ಪ್ರಭುಃ

ಪ್ರತಿ ವರ್ಣಕ್ಕೆ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ನಂತರ, ಅವರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಪ್ರಕಾರ ಬೇರೆ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.

ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ಸ್ಮೃತಂ ಸ್ಥಾನಂ ಕ್ರಿಯಾವತಾಮ್। ಸ್ಥಾನಮೈನ್ದ್ರಂ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಣಾಂ ಸಂಗ್ರಾಮಷ್ವೇಪಲಾಯಿನಾಮ್

ಕರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಸ್ಥಾನ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಇಂದ್ರನ ಸ್ಥಾನ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ವೈಶ್ಯಾನಾಂ ಮಾರುತಂ ಸ್ಥಾನಂ ಸ್ವಧರ್ಮಮುಪಜೀವಿನಾಮ್। ಗಾನ್ಧರ್ವಂ ಶೂದ್ರಜಾತೀನಾಂ ಪ್ರತಿಚಾರೇಣ ತಿಷ್ಠತಾಮ್

ಸ್ವಧರ್ಮದಿಂದ ಬದುಕುವ ವೈಶ್ಯರಿಗೆ ಮಾರುತನ ಸ್ಥಾನ, ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಗಾಂಧರ್ವ ಲೋಕ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಾನಾನ್ಯೇತಾನಿ ವರ್ಣಾನಾಂ ವ್ಯತ್ಯಾಚಾರವತಾಂ ಸ್ವಯಮ್। ತತಃ ಸ್ಥಿತೇಷು ವರ್ಣೇಷು ಸ್ಥಾಪಯಾಮಾಸ ಚಾಶ್ರಮಾನ್

ಈ ಸ್ಥಾನಗಳು ಪ್ರತಿ ವರ್ಣಕ್ಕೆ ಅವರ ನಡೆ ಪ್ರಕಾರ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ; ನಂತರ ವರ್ಣಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗ, ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಗೃಹಸ್ಥೋ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿತ್ವಂ ವಾನಪ್ರಸ್ಥಂ ಸಭಿಕ್ಷುಕಮ್। ಆಶ್ರಮಾಂಶ್ಚತುರೋ ಹ್ಯೇತಾನ್ ಪೂರ್ವಮಾಸ್ಥಾಪಯತ್ ಪ್ರಭುಃ

ಗೃಹಸ್ಥ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ವಾನಪ್ರಸ್ಥ ಮತ್ತು ಭಿಕ್ಷುಕು—ಈ ನಾಲ್ಕು ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಭುವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ವರ್ಣಕರ್ಮಾಣಿ ಯೇ ಕೇಚಿತ್ತೇಷಾಮಿಹ ನ ಕುರ್ವತೇ । ಕುತಃ ಕರ್ಮಾ ಕ್ಷಿತಿಂ ಪ್ರಾಹುರಾಶ್ರಮಸ್ಥಾನವಾಸಿನಃ

ಯಾರು ಇಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವರ್ಣದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವರಿಗಾಗಿ ಆಶ್ರಮಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕರ್ತವ್ಯಗಳೂ ಇರಲಾರವು.

ಬ್ರಹ್ಮಾ ತಾನ್ ಸ್ಥಾಪಯಾಮಾಸ ಆಶ್ರಮಾನ್ನಾಮನಾಮತಃ। ನಿರ್ದ್ದೇಶಾರ್ಥಂ ತತಸ್ತೇಷಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಧರ್ಮಾನ್ ಪ್ರಭಾಷತ। ಪ್ರಸ್ಥಾನಾನಿ ಚ ತೇಷಾಂ ವೈ ಯಮಾಂಶ್ಚ ನಿಯಮಾಂಶ್ಚ ಹ

ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವರಿಗೆ ಆಶ್ರಮಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಾಗಿ ಅವರ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು, ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದನು.

ಚಾತುರ್ವರ್ಣಾತ್ಮಕಃ ಪೂರ್ವಂ ಗೃಹಸ್ಥಶ್ಚಾಶ್ರಮಃ ಸ್ಮೃತಃ। ತ್ರಯಾಣಾಮಾಶ್ರಮಾಣಾಞ್ಚ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯೋನಿರೇವ ಚ। ಯಥಾಕ್ರಮಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯಮೈಶ್ಚ ನಿಯಮೈಶ್ಚ ತೇ

ಹಿಂದೆ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡದ್ದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಉಳಿದ ಮೂರು ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೂ ಇದುವೇ ಆಧಾರ ಮತ್ತು ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಈಗ ನಾನು ಅವುಗಳ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ದಾರಾಽಗ್ನಯೋಽಥಾತಿಥೇಯ ಇಜ್ಯಾಶ್ರಾದ್ಧಕ್ರಿಯಾಃ ಪ್ರಜಾಃ। ಇತ್ಯೇಷ ವೈ ಗೃಹಸ್ಥಸ್ಯ ಸಮಾಸಾದ್ಧರ್ಮಸಂಗ್ರಹಃ

ಹೆಂಡತಿ, ಅಗ್ನಿಗಳು, ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ, ಹೋಮಗಳು, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧ, ಸಂತಾನ—ಇವೇ ಗೃಹಸ್ಥನ ಪ್ರಮುಖ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.

ದಣ್ಡೀ ಚ ಮೇಖಲೀ ಚೈವ ಹ್ಯಧಃ ಶಾಯೀ ತಥಾ ಜಟೀ। ಗುರುಶುಶ್ರೂಷಣಂ ಭೈಕ್ಷಂ ವಿದ್ಯಾದ್ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಃ

ದಂಡ ಹಿಡಿಯುವುದು, ಮೇಖಲೆ ಧರಿಸುವುದು, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವುದು, ಜಟೆ ಇಡುವುದು, ಗುರುಸೇವೆ ಮತ್ತು ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಚೀರಪತ್ರಾಜಿನಾನಿ ಸ್ಯುರ್ದ್ಧಾನ್ಯಮೂಲಫಲೌಷಧಮ್। ಉಭೇ ಸನ್ಧ್ಯೇಽವಗಾಹಶ್ಚ ಹೋಮಶ್ವಾರಣ್ಯ ವಾಸಿನಾಮ್

ಚೀರ, ಎಲೆ, ಅಜಿನ, ಧಾನ್ಯ, ಮೂಲ, ಹಣ್ಣು, ಔಷಧಿಗಳು, ಎರಡು ಸಂಧ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ಹೋಮ—ಇವು ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿವೆ.

ಆಸನ್ನಮುಸಲೇ ಭೈಕ್ಷಮಸ್ತೇಯಂ ಶೌಚಮೇವ ಚ। ಅಪ್ರಮಾದೋಽವ್ಯವಾಯಶ್ಚ ದಯಾ ಭೂತೇಷು ಚ ಕ್ಷಮಾ

ಮುಸುಕಿನ ಹತ್ತಿರ ಭಿಕ್ಷೆ, ಪರದಿನದು ಕಳವು ಮಾಡದಿರುವುದು, ಶುದ್ಧತೆ, ಎಚ್ಚರಿಕೆ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಯೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆ—ಇವುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

ಅಕ್ರೋಧೋ ಗುರುಶುಶ್ರೂಷಾ ಸತ್ಯಞ್ಚ ದಶಮಂ ಸ್ಮೃತಮ್। ದಶಲಕ್ಷಣಿಕೋ ಹ್ಯೇಷ ಧರ್ಮಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಾ

ಕೋಪವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಗುರುಸೇವೆ, ಸತ್ಯವಾಡುವುದು—ಇವು ಹತ್ತನೆಯದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಧರ್ಮದ ಮೂಲವೆಂದು ಸ್ವಯಂಭುವು ಸಾರಿದ್ದಾರೆ.

ಭಿಕ್ಷೋರ್ವ್ರತಾನಿ ಪಞ್ಚಾತ್ರ ಪಞ್ಚೈವೋಪವ್ರತಾನಿ ಚ। ಆಚಾರಶುದ್ಧಿರ್ನಿಯಮಃ ಶೌಚಞ್ಚ ಪ್ರತಿಕರ್ಮ ಚ। ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನಮಿತ್ಯೇವಂ ಪಞ್ಚೈವೋಪವ್ರತಾನ್ಯಪಿ

ಭಿಕ್ಷುಕನಿಗೆ ಐದು ವ್ರತಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ಉಪವ್ರತಗಳಿವೆ: ನಡವಳಿಕೆಯ ಶುದ್ಧತೆ, ನಿಯಮ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಕರ್ತವ್ಯಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನ—ಇವು ಐದು ಉಪವ್ರತಗಳೂ ಹೌದು.

ಧ್ಯಾನಂ ಸಮಾಧಿರ್ಮನಸೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ ಸಸಾಗರೈರ್ಭೈಕ್ಷಮಥೋಪಗಮ್ಯ। ಮೌನಂ ಪವಿತ್ರೋಪಚಿತೈರ್ವಿಮುಕ್ತಿಃ ಪರಿವ್ರಜೋ ಧರ್ಮಮಿಮಂ ವದನ್ತಿ

ಧ್ಯಾನ, ಸಮಾಧಿ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಜನರೊಳಗಿಂದ ಭಿಕ್ಷೆ, ಮೌನ, ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಪವಿತ್ರತೆ—ಇವು ಪರಿವ್ರಾಜಕರ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಸರ್ವೇ ತೇ ಶ್ರೇಯಸೇ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ಆಶ್ರಮಾ ಬ್ರಹಮಣಾ ಸ್ವಯಮ್। ಸತ್ಯಾರ್ಜ್ಜವನ್ತಪಃ ಕ್ಷಾನ್ತಿರ್ಯೋಗೇಜ್ಯಾ ದಮಪೂರ್ವಿಕಾ

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಪರಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ವಿಧಿಸಿದ್ದಾನೆ: ಸತ್ಯ, ನೀತಿ, ತಪಸ್ಸು, ಕ್ಷಮೆ, ಯೋಗ, ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ದಮನವೇ ಅವುಗಳ ಆಧಾರ.

ವೇದಾಃ ಸಾಙ್ಗಾಶ್ಚ ಯಜ್ಞಾಶ್ಚ ವ್ರತಾನಿ ನಿಯಮಾಶ್ಚ ಯೇ। ನ ಸಿದ್ಧ್ಯನ್ತಿ ಪ್ರದುಷ್ಟಸ್ಯ ಭಾವದೋಷ ಉಪಾಗತೇ

ವೇದಗಳು, ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು, ವ್ರತಗಳು, ನಿಯಮಗಳು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೋಷವಿದ್ದವರಿಗೆ ಫಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಬಹಿಃ ಕರ್ಮಾಣಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಯನ್ತಿ ಕದಾಚನ। ಅನ್ತರ್ಭಾವಪ್ರದುಷ್ಟಸ್ಯ ಕುರ್ವತೋಽಪಿ ಪರಾಕ್ರಮಾನ್

ಹೊರಗಿನ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಒಳಗಿನ ಭಾವ ದುಷ್ಟವಾದವನು ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರೂ ಫಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಸರ್ವಸ್ವಮಪಿ ಯೋದದ್ಯಾತ್ ಕಲುಷೇಣಾನ್ತರಾತ್ಮನಾ। ನ ತೇನ ಧರ್ಮಭಾಕ್ ಸ ಸ್ಯಾದ್ಭಾವ ಏವಾತ್ರ ಕಾರಣಮ್

ಒಬ್ಬನು ತನ್ನೆಲ್ಲವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೂ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರನು; ಇಲ್ಲಿ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಒಳಗಿನ ಭಾವವೇ.

ಏವಂ ದೇವಾಃ ಸಪಿತರ ಋಷಯೋ ಮನವಸ್ತಥಾ। ತೇಷಾಂ ಸ್ಥಾನಮಮುಷ್ಮಿಸ್ತು ಸಂಸ್ಥಿತಾನಾಂ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ

ಈ ರೀತಿ ದೇವತೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಮನುವುಗಳು—ಇವರ ಸ್ಥಾನಗಳು ಆ ಲೋಕದಲ್ಲೇ ಇರುವವರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಅಷ್ಟಾಶೀತಿಸಹಸ್ರಾಣಿ ಋಷೀಣಾಮೂರ್ದ್ಧ್ವರೇತಸಾಮ್। ಸ್ಮೃತಂ ತು ತೇಷಾಂ ತತ್ಸ್ಥಾನಂ ತದೇವ ಗುರುವಾಸಿನಾಮ್

ಎಂಭತ್ತೆಂಟು ಸಾವಿರ ಉರ್ಧ್ವರೇತಸ್ಸುಳ್ಳ ಋಷಿಗಳು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಸ್ಥಾನವೂ ಹಾಗೆಯೇ, ಗುರುನ ಜೊತೆ ಇರುವವರಿಗೂ ಅದೇ ಸ್ಥಾನ.

ಸಪ್ತರ್ಷೀಣಾನ್ತು ಯತ್ಶ್ಥಾನಂ ಸ್ಮೃತನ್ತದ್ವೈ ದಿವೌಕಸಾಮ್। ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಂ ಗೃಹಸ್ಥಾನಾಂ ನ್ಯಾಸಿನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಕ್ಷಯಃ। ಯೋಗಿನಾಮಮೃತಂ ಸ್ಥಾನಂ ನಾನಾಧೀನಾಂ ನ ವಿದ್ಯತೇ

ಸಪ್ತ ಋಷಿಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಸ್ಥಾನ, ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಲೋಕ, ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅಮೃತಸ್ಥಾನ—ನಾನಾ ಮಾರ್ಗದವರಿಗಾದರೂ ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ.

ಸ್ಥಾನಾನ್ಯಾಶ್ರಮಿಣಾಂ ತಾನಿ ಯೇ ಸ್ವಧರ್ಮೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ। ಚತ್ವಾರ ಏತೇ ಪನ್ಥಾನೋ ದೇವಯಾನಾ ವಿನಿರ್ಮಿತಾಃ

ಸ್ವಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಆಶ್ರಮಿಗಳಿಗೆ ಇವುಗಳೇ ಸ್ಥಾನಗಳು; ಈ ನಾಲ್ಕು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ದೇವಯಾನಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಲೋಕತನ್ತ್ರೇಣ ಆದ್ಯೇ ಮನ್ವನ್ತರೇ ಭುವಿ। ಪನ್ಥಾನೋ ದೇವಯಾನಾಯ ತೇಷಾಂ ದ್ವಾರಂ ರವಿಃ ಸ್ಮೃತಃ

ಬ್ರಹ್ಮನು ಲೋಕವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ದೇವಯಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಅವುಗಳಿಗೆ ಸೂರ್ಯನೇ ಬಾಗಿಲೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತಥೈವ ಪಿತೃಯಾಣಾನಾಂ ಚನ್ದ್ರಮಾದ್ವಾರಮುಚ್ಯತೇ। ಏವಂ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಣಾಂ ವೈ ಪ್ರವಿಭಾಗೇ ಕೃತೇ ತದಾ। ಯದಾಸ್ಯ ನ ವ್ಯವರ್ತ್ತನ್ತ ಪ್ರಜಾ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾತ್ಮಿಕಾಃ

ಹಾಗೆಯೇ ಪಿತೃಯಾನ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಚಂದ್ರನೇ ಬಾಗಿಲೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಗಳ ವಿಭಾಗವಾದಾಗ, ಜನರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ.

ತತೋಽನ್ಯಾ ಮಾನಸೀಃ ಸೋಽಥ ತ್ರೇತಾಮಗಧ್ಯೇಽಸೃಜತ್ ಪ್ರಜಾಃ। ಆತ್ಮನಃ ಸ್ವಶರೀರಾಚ್ಚ ತುಲ್ಯಾಶ್ವೈವಾತ್ಮನಾ ತು ವೈ

ಆಮೇಲೆ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಗಧದಲ್ಲಿ, ಅವನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮತ್ತು ದೇಹದಿಂದ ತನ್ನಂತೆಯೇ ಸಮಾನವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಜನರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ತಸ್ಮಿಸ್ತ್ರೇತಾಯುಗೇ ತ್ವಾದ್ಯೇ ಮಧ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಕ್ರಮೇಣ ತು। ತತೋಽನ್ಯಾ ಮಾನಸೀಸ್ತತ್ರ ಪ್ರಜಾಃ ಸ್ರಷ್ಟುಂ ಪ್ರಚಕ್ರಮೇ

ಆ ಮೊದಲ ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಅವನು ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ತತಃ ಸತ್ತ್ವರಜೋದ್ರಿಕ್ತಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸೋಽಥಾಸೃಜತ್ ಪ್ರಭುಃ। ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಮೋಕ್ಷಾಣಾಂ ವಾರ್ತ್ತಾಯಾಶ್ಚೈವ ಸಾಧಿಕಾಃ

ಆಮೇಲೆ, ಆ ಮಹಾಪ್ರಭು ಸದ್ಗುಣ ಮತ್ತು ರಜೋಗುಣ ಹೆಚ್ಚಿದ ಜನರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಅವರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯಗಳ ಗುಣಗಳೂ ಇದ್ದವು.

ದೇವಾಶ್ಚ ಪಿತರಶ್ಚೈವ ಋಷಯೋ ಮನವಸ್ತಥಾ। ಯುಗಾನುರೂಪಾ ಧರ್ಮೇಣ ಯೈರಿಮಾ ವಿಚಿತಾಃ ಪ್ರಜಾಃ

ದೇವತೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಗಳು—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಯುಗದ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಧರ್ಮಪಾಲಕರಿಂದ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.