ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಹರ್ಷಾ ಯೇ ತಮಸಃ ಪುತ್ರಾ ಜಜ್ಞಿರೇ ದ್ವಾದಶೈವ ತು । ಹರಯೋ ನಾಮ ತೇ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಭಾಜಸ್ತಥಾಽಭವನ್ ।। ೬.

ತಮಸ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷನ ಹನ್ನೆರಡು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಹರಯರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.

ತತಸ್ತೇ ಹರಯೋ ದೇವಾಃ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಚಾರಿಷ್ಣವೇಽನ್ತರೇ। ವೈಕುಣ್ಠಾಯಾಂ ತತಸ್ತೇ ವೈ ಚರಿಷ್ಣೋರ್ಜಜ್ಞಿರೇ ಸುರಾಃ। ವೈಕುಣ್ಠಾ ನಾಮ ತೇ ದೇವಾಃ ಪಞ್ಚಮಸ್ಯಾನ್ತರೇ ಮನೋಃ ।। ೬.

ನಂತರ ಹರಯ ದೇವತೆಗಳು ಚರಿಷ್ಣು ಮನ್ವಂತರ ಬಂದಾಗ ವೈಕುಂಠಾದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರು; ಐದನೇ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ವೈಕುಂಠಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು, ಅವರು ಚರಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದರು.

ತತಸ್ತೇ ವೈ ಪುನರ್ದ್ದೇವಾ ವೈಕುಣ್ಠಾಃ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಚಾಕ್ಷುಷಮ್। ಸಾಧ್ಯಾಯಾಂ ದ್ವಾದಶ ಸುತಾ ಜಜ್ಞಿರೇ ಧರ್ಮಸೂನವಃ ।। ೬.

ಮತ್ತೆ ವೈಕುಂಠಾ ದೇವತೆಗಳು ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಸಾಧ್ಯೆಯಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಧರ್ಮಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ತತಸ್ತೇ ವೈ ಪುನಃ ಸಾಧ್ಯಾಃ ಸಂಕ್ಷೀಣೇ ಚಾಕ್ಷುಷೇಽನ್ತರೇ । ಉಪಸ್ಥಿತೇ ಮನೋಃ ಸರ್ಗೇ ಪುನರ್ವೈವಸ್ವತಸ್ಯ ಹ ।। ೬.

ಮತ್ತೆ ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯರು ಕ್ಷೀಣವಾದಾಗ, ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ,

ಆದ್ಯೇ ತ್ರೇತಾಯುಗಮುಖೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ವೈವಸ್ವತಸ್ಯ ತು । ಅಂಶೇನ ಸಾಧ್ಯಾಸ್ತೇಽದಿತ್ಯಾಂ ಮಾರೀಚಾತ್ ಕಶ್ಯಪಾತ್ ಪುನಃ ।। ೬.

ಮೊದಲ ತ್ರೇತಾ ಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ವೈವಸ್ವತ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ಸಾಧ್ಯರು ಭಾಗಶಃ ಅದಿತಿಯಿಂದ, ಮರೀಚಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಕಶ್ಯಪರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಜಜ್ಞಿರೇ ದ್ವಾದಶಾದಿತ್ಯಾ ವರ್ತ್ತಮಾನೇಽನ್ತರೇ ಪುನಃ। ಯದಾ ತ್ವೇತೇ ಸಮುತ್ಪನ್ನಾಶ್ಚಾಕ್ಷುಷಸ್ಯಾನ್ತರೇ ಮನೋಃ ।। ೬.

ಈ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಆದಿತ್ಯರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಉದಯವೂ ಆಗಿತ್ತು.

ತತಃ ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವೇ ಸಾಧ್ಯಾ ಜಜ್ಞಿರೇ ದ್ವಾದಶಾಮರಾಃ। ಏವಮಾದ್ಯಾ ಜಯಾಸ್ತೇ ವೈ ಶಾಪಾತ್ಸಮಭವಂಸ್ತದಾ ।। ೬.

ನಂತರ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಅಮರ ಸಾಧ್ಯರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಹೀಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಜಯಾ ದೇವತೆಗಳು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಾಪದಿಂದ ಪ್ರಾಪ್ತರಾದರು.

ಯ ಇಮಾಂ ಸಪ್ತಸಮ್ಭೂತಿಂ ದೇವಾನಾಂ ದೇವಶಾಸನಾತ್ । ಪಠೇದ್ಯಃ ಶ್ರದ್ಧಯಾ ಯುಕ್ತಃ ಪ್ರತ್ವಾಯಂ ನ ಗಚ್ಛತಿ ।। ೬.

ಯಾರು ಈ ದೇವತೆಗಳ ಏಳು ಜನನಗಳನ್ನು ದೇವರ ಆದೇಶದಂತೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಓದುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ತಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ.

ಇತ್ಯೇತೇ ಭೂತಯಃ ಸಪ್ತ ಜಯಾನಾಂ ಸಪ್ತಲಕ್ಷಣಾಃ। ಪರಿಕ್ರಾನ್ತಾ ಮಯಾ ಚಾದ್ಯ ಕಿಮ್ಭೂಯಃ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಥ ।। ೬.

ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಏಳು ಜಯಾ ದೇವತೆಗಳ ಏಳು ರೂಪಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಇನ್ನೂ ಏನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀರಿ?

ದೈತ್ಯಾನಾಂ ದಾನವಾನಾಞ್ಚ ಗನ್ಧರ್ವೋರಗರಕ್ಷಸಾಮ್। ಸರ್ವಭೂತಪಿಶಾಚಾನಾಂ ಪಶೂನಾಂ ಪಕ್ಷಿವೀರುಧಾಮ್। ಉತ್ಪತ್ತಿಂ ನಿಧನಞ್ಚೈವ ವಿಸ್ತರಾತ್ ಕಥಯಸ್ವ ನಃ ।। ೬.

ದೈತ್ಯರು, ದಾನವರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಸರ್ಪಗಳು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಪಿಶಾಚಿಗಳು, ಜಾನುವಾರುಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಗಿಡಗಳ ಹುಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ನಮಗೆ ಹೇಳು.

ಏವಮುಕ್ತಸ್ತದಾ ಸೂತ ಉವಾಚ ಋಷಿಸತ್ತಮಾನ್ । ದಿತೇಃ ಪುತ್ರದ್ವಯಂ ಜಜ್ಞೇ ಕಶ್ಯಪಾದಿತಿ ನಃ ಶ್ರುತಮ್ ।। ೬.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂತನು ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಕಶ್ಯಪನಿಗೆ ದಿತಿಯಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.

ಕಶ್ಯಪಸ್ಯಾತ್ಮಜೌ ತೌ ವೈ ಸರ್ವೇಭ್ಯಃ ಪೂರ್ವಜೌ ಸ್ಮೃತೌ। ಸೂತ್ಯೇಽಹನ್ಯತಿರಾತ್ರಸ್ಯ ಕಶ್ಯಪಸ್ಯಾಶ್ವಮೇಧಿಕೇ ।। ೬.

ಆ ಇಬ್ಬರು ಕಶ್ಯಪನ ಪುತ್ರರು ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಹಿರಿಯರೆಂದು ನೆನಪಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕಶ್ಯಪನು ಮಾಡಿದ ದೀರ್ಘ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞದ ದಿನ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುರ್ನಾಮ ಪ್ರಥಮಂ ಋತ್ವಿಗಾಸನಮ್। ದಿತ್ಯಾ ಗರ್ಭಾದ್ವಿನಿಃಸೃತ್ಯ ತತ್ರಾಸೀನೋಚ್ಚಸಂಸದಿ। ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುಸ್ತಸ್ಮಾತ್ ಕರ್ಮಣಾ ತೇನ ಸ ಸ್ಮೃತಃ ।। ೬.

ಮೊದಲನೆಯವನಿಗೆ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಎಂಬ ಹೆಸರು. ಅವನು ದಿತಿಯ ಗರ್ಭದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಮಹಾಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಕರ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡನು. ಆ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು.

ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪೋರ್ನಾಮ ಜನ್ಮ ಚೈವ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಪ್ರಭಾವ़ಞ್ಚೈವ ದೈತ್ಯಸ್ಯ ವಿಸ್ತರಾದ್ಬ್ರೂಹಿ ನಃ ಪ್ರಭೋ ।। ೬.

ಪ್ರಭು, ದೈತ್ಯರಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ನಮಗೆ ಹೇಳು.

ಕಶ್ಯಪಸ್ಯಾಶ್ವಮೇಧೋಽಭೂತ್ ಪುಣ್ಯೋ ವೈ ಪುಷ್ಕರೇ ಪುರಾ। ಋಷಿಭಿರ್ದ್ದೇವತಾಭಿಶ್ಚ ಗನ್ಧರ್ವೈ ರುಪಶೋಭಿತಃ ।। ೬.

ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ಕಶ್ಯಪನು ಮಾಡಿದ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞವು ಪವಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು; ಅದನ್ನು ಋಷಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದರು.

ಉತ್ಕೃಷ್ಟೇನೈವ ವಿಧಿನಾ ಆಖ್ಯಾನಾದೌ ಯಥಾವಿಧಿ। ಆಸನಾನ್ಯುಪಕ್ಲೃಪ್ತಾನಿ ಕಾಞ್ಚನಾನಿ ತು ಪಞ್ಚ ವೈ ।। ೬.

ಆ ಕಥನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಐದು ಬಂಗಾರದ ಆಸನಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಕುಶಪೂತಾನಿ ತ್ರೀಣ್ಯತ್ರ ಕೂರ್ಚಫಲಕಮೇವ ಚ। ಮುಖ್ಯಾರ್ತ್ವಿಜಶ್ಚ ಚತ್ವಾರಸ್ತೇಷಾನ್ತಾನ್ಯುಪಕಲ್ಪಯೇತ್ ।। ೬.

ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕುಶದಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಂಡ ಆಸನಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಕೂರ್ಚಾ ಉಪಕರಣದ ಆಸನವಿತ್ತು. ಮುಖ್ಯ ಅರ್ಚಕರಾದ ನಾಲ್ವರು ಅವರಿಗೆ ಆ ಆಸನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಶುಭಂ ತತ್ರಾಸನಂ ಯತ್ತು ಹೋತುರರ್ಥೇ ಪ್ರಕಲ್ಪಿತಮ್। ಹಿರಣ್ಮಯಂ ತಥಾ ದಿವ್ಯಂ ದಿವ್ಯಾಸ್ತರಣಸಂಸ್ತೃತಮ್ ।। ೬.

ಅಲ್ಲಿ ಹೋತೃ ಅರ್ಚಕನಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಶುಭವಾದ ಆಸನವು ಬಂಗಾರದಾಗಿತ್ತು, ದಿವ್ಯವಾಗಿಯೂ, ದಿವ್ಯ ಹಾಸಿಗೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿಯೂ ಇತ್ತು.

ಅನ್ತರ್ವತ್ನೀ ದಿತಿಶ್ಚೈವ ಪತ್ನೀತ್ವಂ ಸ್ಮುಪಾಗತಾ। ದಶ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ಗರ್ಭಸ್ತಸ್ಯಾ ಅವರ್ತತ ।। ೬.

ದಿತಿ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಇದ್ದಳು. ಅವಳ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಿತು.

ಸ ತು ಗರ್ಭಾದ್ವಿನಿಃಸೃತ್ಯ ಮಾತುರ್ವೈ ಉದರಾತ್ತದಾ। ಉಪಕ್ಲೃಪ್ತಾಸನಂ ಯತ್ತು ಹೋತುರರ್ಥೇ ಹಿರಣ್ಮಯಮ್। ನಿಷಸಾದ ಸಗರ್ಭೋಽತ್ರ ತತ್ರಾಸೀನಃ ಶಶಂಸ ಚ ।। ೬.

ಆಗ ಅವನು ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಹೋತೃ ಅರ್ಚಕನಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಬಂಗಾರದ ಆಸನದಲ್ಲಿ, ಇನ್ನೂ ಗರ್ಭದಲ್ಲೇ ಇದ್ದಂತೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕುಳಿತು ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಆಕ್ಯಾನಪಞ್ಚಮಾನ್ ವೇದಾನ್ ಮಹರ್ಷಿಃ ಕಾಶ್ಯಪೋ ಯಥಾ। ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮುನಯಸ್ತಸ್ಯ ನಾಮಾಕುರ್ವಂಸ್ತು ತದ್ವಿಧಮ್ ।। ೬.

ಮಹರ್ಷಿ ಕಶ್ಯಪನು ವೇದಗಳ ಐದು ಕಥನಗಳಂತೆ ಇದ್ದನು. ಆ ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಮುನಿಗಳು ಅವನಿಗೆ ಆ ರೀತಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಇಟ್ಟರು.

ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುಸ್ತಸ್ಮಾತ್ ಕರ್ಮಣಾ ತೇನ ವಿಶ್ರುತಃ। ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷೋಽನುಜಸ್ತಸ್ಯ ಸಿಂಹಿಕಾ ತಸ್ಯ ಚಾನುಜಾ। ರಾಹೋಃ ಸಾ ಜನನೀ ದೇವೀ ವಿಪ್ರಚಿತ್ತೇಃ ಪರಿಗ್ರಹಾತ್ ।। ೬.

ಹೀಗಾಗಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಆ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ಅವನ ತಮ್ಮನು ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ; ಅವರ ತಂಗಿ ಸಿಂಹಿಕಾ. ಅವಳು ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿಗೆ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ರಾಹುವಿನ ತಾಯಿಯಾದಳು.

ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುರ್ದ್ದೈತ್ಯಶ್ಚಚಾರ ಪರಮಂ ತಪಃ। ಶತಂ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ನಿರಾಹಾರೋ ಹ್ಯಧಃಶಿರಾಃ ।। ೬.

ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ದೈತ್ಯನು ಶತಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು; ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ತಲೆ ಕೆಳಗಿಟ್ಟು ನಿಂತಿದ್ದನು.

ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಛನ್ದಯಾಮಾಸ ದೈತ್ಯಂ ತುಷ್ಟೋ ವರೇಣ ತು। ಸರ್ವಾಮರತ್ವಂ ವಿಪ್ರೇಭ್ಯಃ ಸರ್ವಭೂತೇಭ್ಯ ಏವ ಚ। ಯೋಗಾದ್ದೇವಾನ್ ವಿನಿರ್ಜಿತ್ಯ ಸರ್ವದೇವತ್ವಮಾಸ್ಥಿತಃ ।। ೬.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಆ ದೈತ್ಯನಿಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಮರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಯೋಗದಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.

ದಾನವಾಶ್ಚಾಸುರಾಶ್ಚೈವ ದೇವಾಃ ಸಮಾ ಭವನ್ತು ವೈ। ಮಾರುತೇರ್ಯನ್ಮಹೈಶ್ವರ್ಯಮೇಷ ಮೇ ದೀಯತಾಂ ವರಃ ।। ೬.

ದಾನವರು, ಅಸುರರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಸಮಾನರಾಗಲಿ. ನನಗೆ ಮಾರುತಿಯ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವರವಾಗಿ ನೀಡು ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.

ಏವಮುಕ್ತೋಽಥ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತು ತಸ್ಮೈ ದತ್ತ್ವಾ ಯಥೇಪ್ಸಿತಮ್। ದತ್ತ್ವಾ ತಸ್ಮೈ ವರಾನ್ ದಿವ್ಯಾನ್ ತತ್ರೈವಾನ್ತರಧೀಯತ। ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುರ್ದೈತ್ಯಃ ಶ್ಲೋಕೈರ್ಗೀತಃ ಪುರಾತನೈಃ ।। ೬.

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವನಿಗೆ ಇಚ್ಛಿತ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ದಿವ್ಯವಾದ ವರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರಧಾನವಾದನು. ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ದೈತ್ಯನು ಪುರಾತನ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ರಾಜಾ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುರ್ಯಾಂ ಯಾಮಾಶಾಂ ನಿಷೇವತೇ। ತಸ್ಯಾಸ್ತಸ್ಯಾ ದಿಶೋ ದೇವಾ ನಮಶ್ಚಕ್ರುರ್ಮಹರ್ಷಿಭಿಃ ।। ೬.

ರಾಜ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆ ದಿಕ್ಕಿನ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಏವಂಪ್ರಭಾವೋ ದೈತ್ಯೇನ್ದ್ರೋ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ರ್ದ್ವಿಜಾಃ। ತಸ್ಯಾಸೀನ್ನರಸಿಂಹಃ ಸ ವಿಷ್ಣುರ್ಮೃತ್ಯುಃ ಪುರಾ ಕಿಲ। ನಖೈಸ್ತು ತೇನ ನಿರ್ಭಿನ್ನಸ್ತತಃ ಶುದ್ಧಾ ನಖಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೬.

ದೈತ್ಯರ ರಾಜನಾದ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಶಕ್ತಿಯು ಇಂತಹದಾಗಿತ್ತು, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ. ಅವನಿಗೆ ಮರಣವಾಗಿ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ರೂಪವಾದ ನರಸಿಂಹನು ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ನಖಗಳಿಂದ ಹರಿದುಹಾಕಿದನು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ನಖಗಳು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷಸುತಾಃ ಪಞ್ಚ ವಿಕ್ರಾನ್ತಾಃ ಸುಮಹಾ ಬಲಾಃ। ಉತ್ಕುರಃ ಶಕುನಿಶ್ಚೈವ ಕಾಲನಾಭಸ್ತಥೈವ ಚ ।। ೬.

ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನಿಗೆ ಐದು ಶೂರ ಮತ್ತು ಬಲಶಾಲಿ ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು: ಉತ್ತೂರ, ಶಕುನಿ, ಕಾಲನಾಭ ಎಂಬವರೂ ಇದ್ದರು.