ಅತ್ರಾಪವರ್ಗಿಣಾಂ ತೇಷಾಮಪುನರ್ಮಾರ್ಗಗಾಮಿನಾಮ್। ಅಭಾವಃ ಪುನರುತ್ಪತ್ತೌ ಶಾನ್ತಾನಾಮರ್ಚ್ಚಿಷಾಮಿವ
ಇಲ್ಲಿ, ಮುಕ್ತರಾದವರು ಮತ್ತೆ ಮರಳದಿರುವುದರಿಂದ, ಪುನರ್ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ನಿಶ್ಚಲವಾದ ಜ್ವಾಲೆಯು ಆರಿದಂತೆ.
ತತಸ್ತೇಷು ಗತೇಷೂರ್ದ್ಧ್ವಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಾತ್ಸುಮಹಾತ್ಮಸು। ತೈಃ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಯೇ ಮಹರ್ಲ್ಲೋಕಾತ್ತದಾ ನಾಸಾದಿತಾ ಜನಾಃ। ತಚ್ಛಿಷ್ಟಾಶ್ಚೇಹ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಕಲ್ಪಾದ್ದೇಹಮುಪಾಸತೇ
ಮಹಾತ್ಮರು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ, ಮಹರ್ಲೋಕದಿಂದ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗದವರು ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಉಳಿದವರು ಕಲ್ಪಾಂತದವರೆಗೆ ದೇಹವನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ಗನ್ಧರ್ವಾದ್ಯಾಃ ಪಿಶಾಚಾನ್ತಾ ಮಾನುಷಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಯಃ। ಪಶವಃ ಪಕ್ಷಿಣಶ್ಚೈವ ಸ್ಥಾವರಾಃ ಸಸರೀಸೃಪಾಃ
ಗಂಧರ್ವರಿಂದ ಪಿಶಾಚರ ತನಕ, ಮಾನವರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಸ್ಥಾವರಗಳು ಮತ್ತು ಸರಿಸೃಪಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ.
ತಿಷ್ಠತ್ಸು ತೇಷು ತತ್ಕಾಲಂ ಪೃಥಿವೀತಲವಾಸಿಷು। ಸಹಸ್ರಂ ಯತ್ತು ರಶ್ಮೀನಾಂ ಸೂರ್ಯಸ್ಯೇಹ ವಿಭಾಸತೇ। ತೇ ಸಪ್ತರಶ್ಮಯೋ ಭೂತ್ವಾ ಹ್ಯೇಕೈಕೋ ಜಾಯತೇ ರವಿಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಎಲ್ಲರೂ ಇದ್ದಾಗ, ಇಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ; ಆ ಏಳು ಕಿರಣಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಒಂದೂ ಒಂದೊಂದು ಸೂರ್ಯನಾಗಿ ಉದಯಿಸುತ್ತವೆ.
ಕ್ರಮೇಣೋತ್ತಿಷ್ಠಮಾನಾಸ್ತೇ ತ್ರೀನ್ ಲೋಕಾನ್ ಪ್ರದಹನ್ತ್ಯುತ। ಜಙ್ಗಮಾಃ ಸ್ಥಾವರಾಃ ಚೈವ ನದೀಃ ಸಂರ್ವಾಶ್ಚ ಪರ್ವತಾನ್। ಪೂರ್ವೇ ಶುಷ್ಕಾ ಹ್ಯನಾವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಸೂರ್ಯೈಸ್ತೈಶ್ಚ ಪ್ರಧೂಪಿತಾಃ
ಅವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಏಳುತ್ತಾ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ, ಚಲಿಸುವವರನ್ನೂ, ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನೂ, ನದಿಗಳನ್ನೂ, ಪರ್ವತಗಳನ್ನೂ ಸುಡುತ್ತವೆ; ಮೊದಲು ಅವು ಅನಾವೃಷ್ಠಿಯಿಂದ ಒಣಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆ ಸೂರ್ಯರಿಂದ ಸುಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತವೆ.
ತದಾ ತೇ ವಿವಿಶುಃ ಸರ್ವೇ ನಿರ್ದ್ದಗ್ಧಾಃ ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿಭಿಃ। ಜಙ್ಗಮಾಃ ಸ್ಥಾವರಾಃ ಸರ್ವೇ ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಾತ್ಮಕಾಸ್ತು ವೈ
ಆಗ, ಎಲ್ಲಾ ಚರಾಚರ ಜೀವಿಗಳು, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಕೂಡಿರುವವರು, ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಿಂದ ಸುಟ್ಟು ಒಳಗೆ ಸೇರಿಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ದಗ್ಧದೇಹಾಸ್ತತಸ್ತೇ ವೈ ಗತಾಃ ಪಾಪಯುಗಾತ್ಯಯೇ। ಯೋನ್ಯಾ ತಯಾ ಹ್ಯನಿರ್ಮುಕ್ತಾಃ ಶುಭಪಾಪಾನುಬನ್ಧಯಾ
ದೇಹಗಳು ಸುಟ್ಟುಹೋದ ಮೇಲೆ, ಪಾಪಯುಗ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪುಣ್ಯ ಪಾಪಗಳ ಬಂಧದಿಂದ ಜನ್ಮದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಇಲ್ಲದವರು ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ತತಸ್ತೇ ಹ್ಯುಪಪದ್ಯನ್ತೇ ತುಲ್ಯರೂಪಾ ಜನೇ ಜನಾಃ। ವಿಶುದ್ಧಿಬಹುಲಾಃ ಸರ್ವೇ ಮಾನಸೀಂ ಸಿದ್ಧಿಮಾಸ್ಥಿತಾಃ
ಮತ್ತೆ, ಜನರು ತಮಗೆ ಸಮಾನ ರೂಪದವರ ನಡುವೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲರೂ ಹೆಚ್ಚು ಶುದ್ಧರಾಗಿದ್ದು, ಮಾನಸಿಕ ಸಾಧನೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
ಉಷಿತ್ವಾ ರಜನೀಂ ತತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽವ್ಯಕ್ತಜನ್ಮನಃ। ಪುನಃ ಸರ್ಗೇ ಭವನ್ತೀಹ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಮಾನಸೀಪ್ರಜಾಃ
ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಅವ್ಯಕ್ತ ಜನನದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಹೊಸ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸ ಪುತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ತತಸ್ತೇಷು ಪ್ರವೃತ್ತೇಷು ಜನೇ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಾಸಿಷು। ನಿರ್ದಗ್ಧೇಷು ಚ ಲೋಕೇಷು ತೇಷು ಸೂರ್ಯೈಸ್ತು ಸಪ್ತಭಿಃ। ವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಕ್ಷಿತೌ ಪ್ಲಾವಿತಾಯಾಂ ವಿಶೀರ್ಣೇಷ್ವಾಲಯೇಷು ಚ
ಮತ್ತೆ, ಆ ಜನರು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ಆ ಲೋಕಗಳು ಏಳು ಸೂರ್ಯರಿಂದ ಸುಟ್ಟುಹೋದಾಗ, ಭೂಮಿ ಮಳೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಮನೆಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
ಸಮುದ್ರಾಶ್ಚೈವ ಮೇಘಾಶ್ಚ ಆಪಃ ಸರ್ವಾಶ್ಚ ಪಾರ್ಥಿವಾಃ। ವ್ರಜನ್ತ್ಯೇಕಾರ್ಣವತ್ವಂ ಹಿ ಸಲಿಲಾಖ್ಯಾಸ್ತದಾಶ್ರಿತಾಃ
ಸಮುದ್ರಗಳು, ಮೇಘಗಳು, ಎಲ್ಲ ಜಲಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಅಗಾಧ ಜಲಸಾಗರವಾಗುತ್ತವೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ನೀರಿನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.
ಆಗತಾಗತಿಕಂ ತದ್ವೈ ಯದಾ ತು ಸಲಿಲಂ ಬಹು। ಸಂಛಾದ್ಯೇಮಾಂ ಸ್ಥಿತಾಂ ಭೂಮಿಮರ್ಣವಾಖ್ಯಾ ತದಾ ಚ ಸಾ
ಆ ನೀರು, ಬರುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾ, ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹರಿದು ಬಂದಾಗ, ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅದನ್ನು ಸಾಗರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಆಭಾತಿ ಯಸ್ಮಾನ್ನಾಭಾನ್ತಿ ಭಾಸನ್ತೋ ವ್ಯಾಪ್ತಿದೀಪ್ತಿಷು। ಸರ್ವತಃ ಸಮನುಪ್ಲಾವ್ಯ ತಾಸಾಞ್ಚಾಮ್ಭೋ ವಿಭಾವ್ಯತೇ
ಅದು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದರಿಂದ, ಇತರವುಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಿ, ಅದರ ನೀರೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ತದಮ್ಭಸ್ತನುತೇ ಯಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವಾಂ ಪೃಥ್ವೀಂ ಸಮನ್ತತಃ। ಧಾತುಸ್ತನೋತಿರ್ವಿಸ್ತಾರೇ ತೇನಾಮ್ಭಸ್ತನವಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಆ ನೀರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುವುದರಿಂದ, ಅದರ ಹರಡುವ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಅದನ್ನು 'ಹರಡುವದು' ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅರಮಿತ್ಯೇಷ ಶೀಘ್ರನ್ತು ನಿಪಾತಃ ಕವಿಭಿಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಏಕಾರ್ಣವೇ ಭವನ್ತ್ಯಾಪೋ ನ ಶೀಘ್ರಾಸ್ತೇನ ತೇ ನರಾಃ
'ಅರಮ್' ಎಂಬುದು ವೇಗವಾಗಿ ಬೀಳುವುದು ಎಂದು ಕವಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಒಂದೇ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ನೀರು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ತಸ್ಮಿನ್ ಯುಗಸಹಸ್ರಾನ್ತೇ ಸಂಸ್ಥಿತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽಹನಿ। ರಾಜನ್ಯಾಂ ವರ್ತ್ತಮಾನಾಯಾನ್ತಾವತ್ತತ್ ಸಲಿಲಾತ್ಮನಾ
ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ದಿನ ಮುಗಿಯುವಾಗ, ರಾಜಯುಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಎಲ್ಲವೂ ನೀರಿನ ಸ್ವರೂಪವಾಗುತ್ತದೆ.
ತತಸ್ತು ಸಲಿಲೇ ತಸ್ಮಿನ್ನಷ್ಟೇಽಗ್ನೌ ಪೃಥಿವೀತಲೇ। ಪ್ರಶಾನ್ತವಾತೇಽನ್ಧಕಾರೇ ನಿರಾಲೋಕೇ ಸಮನ್ತತಃ
ಆ ನೀರು ಇಲ್ಲದಾಗ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿ ಶಾಂತವಾಗಿದೆ, ಗಾಳಿ ನಿಂತಿದೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕತ್ತಲೆ ಆವರಿಸಿದೆ, ಬೆಳಕು ಎಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ.
ಯೇನೈವಾಧಿಷ್ಠಿತಂ ಹೀದಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸ ಪುರುಷಃ ಪ್ರಭುಃ। ವಿಭಾಗಮಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಪುನರ್ವೈ ಕರ್ತುಮಿಚ್ಛತಿ
ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಭು ಬ್ರಹ್ಮನು, ಪುನಃ ಈ ಲೋಕವನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಏಕಾರ್ಣವೇ ತದಾ ತಸ್ಮಿನ್ನಷ್ಟೇ ಸ್ಥಾವರಜಙ್ಗಮೇ। ತದಾ ಸ ಭವತಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಃ ಸಹಸ್ರಪಾತ್
ಆಗ, ಒಂದೇ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗಿರುವಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣು, ಸಾವಿರ ಕಾಲುಗಳವನು ಆಗುತ್ತಾನೆ.
ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಾ ಪುರುಷೋ ರುಕ್ಮವರ್ಣೋ ಹ್ಯತೀನ್ದ್ರಿಯಃ। ಬ್ರಹ್ಮಾ ನಾರಾಯಣಾಖ್ಯಸ್ತು ಸುಷ್ವಾಪ ಸಲಿಲೇ ತದಾ
ಸಾವಿರ ತಲೆಗಳಿರುವ, ಹೊಳೆಯುವ ಬಣ್ಣದ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅತೀತನಾದ, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪುರುಷನು, ಆಗ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸತ್ತ್ವೋದ್ರೇಕಾತ್ ಪ್ರಬುದ್ಧಸ್ತು ಶೂನ್ಯಂ ಲೋಕಮವೇಕ್ಷ್ಯ ಚ। ಇಮಞ್ಚೋದಾಹರನ್ತ್ಯತ್ರ ಶ್ಲೋಕಂ ನಾರಾಯಣಂ ಪ್ರತಿ
ಸತ್ತ್ವಗುಣ ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು, ಜಗತ್ತು ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಇಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನ ಕುರಿತು ಒಂದು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆಪೋ ನಾರಾಖ್ಯಾಸ್ತನವ ಇತ್ಯಪಾನ್ನಾಮ ಶುಶ್ರುಮಃ। ಆಪೂರ್ಯ ನಾಭಿಂ ತತ್ರಾಸ್ತೇ ತೇನ ನಾರಾಯಣಃ ಸ್ಮೃತಃ
ನೀರನ್ನು 'ನರ' ಎಂದು, ಅದರ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು 'ತನುವು' ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಅದು ನಾಭಿಯನ್ನು ತುಂಬಿ ಅಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ನಾರಾಯಣ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಾ ಸುಮನಾಃ ಸಹಸ್ರಪಾತ್ ಸಹಸ್ರಚಕ್ಷುರ್ವದನಃ ಸಹಸ್ರಭುಕ್। ಸಹಸ್ರಬಾಹುಃ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರಜಾ ಪತಿಸ್ತ್ರಯೀಪಥೇ ಯಃ ಪುರುಷೋ ನಿರುಚ್ಯತೇ
ಸಾವಿರ ತಲೆ, ಶುಭ ಮನಸ್ಸು, ಸಾವಿರ ಕಾಲು, ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣು, ಸಾವಿರ ಬಾಯಿಗಳು, ಸಾವಿರ ಕೈಗಳುಳ್ಳ, ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಮೂರು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಡುವ ಪುರುಷನು.
ಆದಿತ್ಯವರ್ಣೋ ಭುವನಸ್ಯ ಗೋಪ್ತಾ ಏಕೋ ಹ್ಯಪೂರ್ವಃ ಪ್ರಥಮಂ ತುರಾಷಾಟ್। ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಃ ಪುರುಷೋ ಮಹಾತ್ಮಾ ಸ ಪಠ್ಯತೇ ವೈ ತಮಸಃಪರಸ್ತಾತ್
ಸೂರ್ಯನ ಬಣ್ಣದ, ಜಗತ್ತಿನ ಏಕೈಕ ರಕ್ಷಕ, ಅನನ್ಯ, ಮೊದಲನೆಯವನು, ವೇಗಿಯಾದ, ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ ಎಂಬ ಮಹಾತ್ಮ ಪುರುಷನು, ಕತ್ತಲಿಗಿಂತ ದೂರವಾದವನು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಕಲ್ಪಾದೌ ರಜಸೋದ್ರಿಕ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಭೂತ್ವಾಽಸೃಜತ್ ಪ್ರಜಾಃ। ಕಲ್ಪಾನ್ತೇ ತಮಸೋದ್ರಿಕ್ತೋ ಕಾಲೋ ಭೂತ್ವಾಽಗ್ರಸತ್ ಪುನಃ
ಕಲ್ಪದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ರಜೋಗುಣ ಹೆಚ್ಚಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಕಲ್ಪದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ತಮೋಗುಣ ಹೆಚ್ಚಿದ ಕಾಲನು ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದುಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಸ ವೈ ನಾರಾಯಣಾ ಖ್ಯಸ್ತು ಸತ್ತ್ವೋದ್ರಿಕ್ತೋಽರ್ಣವೇ ಸ್ವಪನ್। ತ್ರಿಧಾ ವಿಭಜ್ಯ ಚಾತ್ಮಾನಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೇ ಸಮವರ್ತ್ತತ
ಅವನನ್ನು ನಾರಾಯಣ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸತ್ತ್ವಗುಣ ಹೆಚ್ಚಿದ ಅವನು ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಸೃಜತೇ ಗ್ರಸತೇ ಚೈವ ವೀಕ್ಷನ್ತೇ ಚ ತ್ರಿಭಿಸ್ತು ತಾನ್। ಏಕಾರ್ಣವೇ ತದಾ ಲೋಕೇ ನಷ್ಟೇ ಸ್ಥಾವರಜಙ್ಗಮೇ
ಅವನು ಆ ಮೂರು ರೂಪಗಳಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ, ಹಿಂದುಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನೋಡುತ್ತಾನೆ; ಒಂದೇ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾದಾಗ.
ಚತುರ್ಯುಗಸಹಸ್ರಾನ್ತೇ ಸರ್ವತಃ ಸಲಿಲಾವೃತೇ। ಬ್ರಹ್ಮಾ ನಾರಾಯಣಾಖ್ಯಸ್ತು ಅಪ್ರಕಾಶಾರ್ಣವೇ ಸ್ವಪನ್
ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲವೂ ನೀರಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವಾಗ, ನಾರಾಯಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಅಪ್ರಕಾಶ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಚತುರ್ವಿಧಾಃ ಪ್ರಜಾ ಗ್ರಸ್ತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮ್ಯಾಂ ರಾತ್ರ್ಯಾಂ ಮಹಾರ್ಣವೇ। ಪಶ್ಯನ್ತಿ ತಂ ಮಹರ್ಲ್ಲೋಕಾತ್ ಸುಪ್ತಂ ಕಾಲಂ ಮಹರ್ಷಯಃ
ಬ್ರಹ್ಮನ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮಹರ್ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಕಾಲವನ್ನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.
ಭೃಗ್ವಾದಯೋ ಯಥಾ ಸಪ್ತ ಕಲ್ಪೇ ಹ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಮಹರ್ಷಯಃ। ತತೋ ವಿವರ್ತ್ತಮಾನೈಸ್ತೈರ್ಮಹಾನ್ ಪರಿಗತಃ ಪರಃ
ಈ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿಯೂ ಭೃಗು ಮೊದಲಾದ ಏಳು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಇದ್ದಂತೆ, ಕಲ್ಪ ಬದಲಾಗುವಾಗ ಆ ಮಹಾನ್ tattva ಕೂಡ ಆ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.