ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಏಕಾದಶೇನ್ದ್ರಿಯವಿಧಾ ನವಧಾ ಚೋದಯಸ್ತಥಾ। ಅಷ್ಟೌ ಚ ತಾರಕಾದ್ಯಾಶ್ಚ ತೇಷಾಂ ಶಕ್ತಿವಿಧಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ

ಅಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದು ವಿಧದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಒಂಬತ್ತು ವಿಧದ ಪ್ರೇರಣೆಗಳು, ಎಂಟು ತಾರೆಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳ ಶಕ್ತಿಗಳು ಹೀಗೆ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಅತಃ ಪ್ರಕಾಶಾಸ್ತೇ ಸರ್ವ್ವೇ ಆವೃತಾಶ್ಚ ಬಹಿಃ ಪುನಃ। ಯಸ್ಮಾತ್ತಿರ್ಯಕ್ ಪ್ರವರ್ತ್ತೇತ ತಿರ್ಯ್ಯಕ್ಸ್ರೋತಾಃ ಸ ಉಚ್ಯತೇ

ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಒಳಗಿಂತ ಹೊರಗಿಂತ ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿದ್ದರೂ, ಹೊರಗಿನಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅವು ಬದಿಗೆ ಹರಿಯುವ ಕಾರಣದಿಂದ ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ರೋತಸ್ಸುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ರೋತಾಶ್ಚ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವೈ ದ್ವಿತೀಯಂ ವಿಶ್ವಮೀಶ್ವರಃ। ಅಭಿಪ್ರಾಯಮಥೋದ್ಧೂತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸರ್ವ್ವನ್ತಥಾಭಿಧಮ್। ತಸ್ಯಾಭಿಧ್ಯಾಯತೋ ನಿತ್ಯಂ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಃ ಸಮವರ್ತ್ತತ

ಆ ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ರೋತಸ್ಸುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಗವಂತನು ಎರಡನೇ ಲೋಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಉದಯವಾದ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೀಗೆ ಹೆಸರಿಸಿ, ಅವನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದಾಗ ಸಾತ್ವಿಕ ಸೃಷ್ಟಿಯೊಂದು ಉದಯವಾಯಿತು.

ಊರ್ದ್ಧ್ವಸ್ರೋತಾಸ್ತೃತೀಯಸ್ತು ಸ ಚೈವೋರ್ದ್ಧ್ವವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ। ಯಸ್ಮಾದ್ವ್ಯವರ್ತ್ತತೋಹ್ದ್ಧ್ವನ್ತು ಊರ್ದ್ಧ್ವಸ್ರೋತಾಸ್ತತಃ ಸ್ಮೃತಃ

ಮೂರನೆಯದು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಪ್ರವಾಹ, ಅದು ಮೇಲೆಯೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಅದು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಸ್ಸು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತೇ ಸುಖಪ್ರೀತಿಬಹುಲಾ ಬಹಿರನ್ತಶ್ಚ ಸಂವೃತಾ। ಪ್ರಕಾಶಾ ಬಹಿರನ್ತಶ್ಚ ಊರ್ದ್ಧ್ವಸ್ರೋತೋದ್ಭವಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ

ಅವರು ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿರುವವರು, ಒಳಗಿಂತ ಹೊರಗಿಂತ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿರುವವರು, ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ತೇನ ವಾ ತಾದಯೋ ಜ್ಞೇಯಾಃ ಸೃಷ್ಟಾತ್ಮಾನೋ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ। ಊರ್ದ್ಧ್ವಸ್ರೋತಾಸ್ತೃತೀಯೋ ವೈ ತೇನ ಸರ್ಗಸ್ತು ಸ ಸ್ಮೃತಃ

ಈ ಮೂಲಕ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಸ್ಸು ಮೂರನೆಯದು, ಆ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಊರ್ದ್ಧ್ವಸ್ರೋತಃಸು ಸೃಷ್ಟೇಷು ದೇವೇಷು ಸ ತದಾ ಪ್ರಭುಃ। ಪ್ರೀತಿಮಾನಭವದ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ತತೋಽನ್ಯಂ ಸೋಽಭ್ಯಮನ್ಯತ। ಸಸರ್ಜ್ಜ ಸರ್ಗಮನ್ಯಂ ಸ ಸಾಧಕಂ ಪ್ರಭುರೀಶ್ವರಃ

ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಆನಂದದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬಯಸಿದನು. ಆಗ ಭಗವಂತನು ಫಲಪ್ರದವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

ಅಥಾಭಿಧ್ಯಾಯತಸ್ತಸ್ಯ ಸತ್ಯಾಭಿಧ್ಯಾಯಿನಸ್ತದಾ। ಪ್ರಾದುರ್ಬ್ಬಭೂವ ಚಾವ್ಯಕ್ತಾದರ್ವ್ವಾಕ್‌ಸ್ರೋತಃ ಸುಸಾಧಕಮ್। ಯಸ್ಮಾದರ್ವಾಕ್ವ್ಯವರ್ತ್ತೇತ ತತೋಽರ್ವ್ವಾಕ್ಸ್ರೋತ ಉಚ್ಯತೇ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆತನು ಸತ್ಯಭಾವದಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸಿದಾಗ, ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಹರಿಯುವ ಒಂದು ಸರಿಯಾದ ಸ್ರೋತಸ್ಸು ಪ್ರकटವಾಯಿತು. ಅದು ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದದು. ಅದು ಕೆಳಗೆ ಹರಿಯುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಹರಿಯುವ ಸ್ರೋತಸ್ಸು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತೇ ಚ ಪ್ರಕಾಶಬಹುಲಾಸ್ತಮಃ ಸತ್ತ್ವರಜೋಧಿಕಾಃ। ತಸ್ಮಾತ್ತೇ ದುಃಖಬಹುಲಾ ಭೂಯೋ ಭೂಯಶ್ಚ ಕಾರಿಣಃ

ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ಆದರೆ ಅಂಧಕಾರ, ಸತ್ವ ಮತ್ತು ರಜಸ್ಸುಗಳ ಪ್ರಭಾವವೂ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ದುಃಖ ಹೆಚ್ಚು, ಮತ್ತು ಅವು ಪುನಃ ಪುನಃ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಕಾಶಾ ಬಹಿರನ್ತಶ್ಚ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಸಾಧಕಾಶ್ಚ ತೇ। ಲಕ್ಷಣೈಸ್ತಾರಕಾದ್ಯೈಸ್ತೇ ಅಷ್ಟಧಾ ಚ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ

ಅಂತಹ ಮಾನವರು ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಪ್ರಕಾಶಮಯರಾಗಿದ್ದು ಸಾಧಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ಎಂಟು ವಿಧವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಸಿದ್ಧಾತ್ಮಾನೋ ಮನುಷ್ಯಾಸ್ತೇ ಗನ್ಧರ್ವಸಹಧರ್ಮ್ಮಿಣಃ। ಇತ್ಯೇಷ ತೇಜಸಃ ಸರ್ಗೋ ಹ್ಯರ್ವ್ವಾಕ್ಸ್ರೋತಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಃ

ಅಂತಹ ಮಾನವರು ಸಿದ್ಧಾತ್ಮರಾಗಿದ್ದು ಗಂಧರ್ವರ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ಪ್ರಕಾಶಮಯರ ಸೃಷ್ಟಿಯು, ಅಂದರೆ ಕೆಳಗೆ ಹರಿಯುವ ಸ್ರೋತಸ್ಸಿನ ವಿವರಣೆ ಮುಗಿಯಿತು.

ಪಞ್ಚಮೋಽನುಗ್ರಹಃ ಸರ್ಗಶ್ಚತುರ್ದ್ಧಾ ಸ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ। ವಿಪರ್ಯ್ಯಯೇಣ ಶಕ್ತ್ಯಾ ಚ ತುಷ್ಟ್ಯಾ ಸಿದ್ಧ್ಯಾ ತಥೈವ ಚ। ವಿವೃತ್ತಂ ವರ್ತ್ತಮಾನಞ್ಚ ತೇಽರ್ಥಂ ಜಾನನ್ತಿ ತತ್ತ್ವತಃ

ಐದನೇ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಅನುಗ್ರಹ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅದು ನಾಲ್ಕು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ: ವಿಪರೀತತೆ, ಶಕ್ತಿ, ತೃಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿ. ಅವರು ಭೂತಕಾಲ ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನಕಾಲದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಭೂತಾದಿಕಾನಾಂ ಸತ್ತ್ವಾನಾಂ ಷಷ್ಠಃ ಸರ್ಗಃ ಸ ಉಚ್ಯತೇ। ವಿಪರ್ಯ್ಯಯೇಣ ಭೂತಾದಿರಶಕ್ತ್ಯಾ ಚ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ

ಭೂತಾದಿಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಜೀವಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಆರನೆಯದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದು ವಿಪರೀತತೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಥಮೋ ಮಹತಃ ಸರ್ಗೋ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಮಹತಸ್ತು ಸಃ। ತನ್ಮಾತ್ರಾಣಾಂ ದ್ವಿತೀಯಸ್ತು ಭೂತಸರ್ಗಃ ಸ ಉಚ್ಯತೇ

ಮಹತ್ತಿನಿಂದ ಮೊದಲನೇ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಮಹತ್ತಿನಿಂದ ಉದ್ಭವವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಎರಡನೆಯದು ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ, ಅದನ್ನು ಭೂತಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವೈಕಾರಿಕಸ್ತೃತೀಯಸ್ತು ಸರ್ಗ ಐನ್ದ್ರಿಯ ಕಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಇತ್ಯೇಷ ಪ್ರಾಕೃತಃ ಸರ್ಗಃ ಸಮ್ಭೂತೋ ಭುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕಃ

ಮೂರನೇದು ವೈಕಾರಿಕ ಸೃಷ್ಟಿ, ಅದನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

ಮುಖ್ಯಸರ್ಗಶ್ಚತುರ್ಥಸ್ತು ಮುಖ್ಯಾ ವೈ ಸ್ಥಾವರಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ। ತಿರ್ಯ್ಯಕ್ಸೋತಾಶ್ಚ ಯಃ ಸರ್ಗಸ್ತಿರ್ಯ್ಯಗ್ಯೋನಿಃ ಸ ಪಞ್ಚಮಃ

ನಾಲ್ಕನೇದು ಮುಖ್ಯಸೃಷ್ಟಿ, ಮುಖ್ಯ ಜೀವಿಗಳು ಸ್ಥಾವರಗಳು ಎಂದು ನೆನಪಾಗಿವೆ. ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ರೋತಸ್ಸುಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಐದನೆಯದು, ಅದನ್ನು ಪಶುಜನನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತಥೋರ್ದ್ಧ್ವಸ್ರೋತಸಾಂ ಷಷ್ಠೋ ದೇವಸರ್ಗಸ್ತು ಸ ಸ್ಮೃತಃ। ತಥಾರ್ವಾಕ್ಸ್ರೋತಸಾಂ ಸರ್ಗಃ ಸಪ್ತಮಃ ಸ ತು ಮಾನುಷಃ

ಹಾಗೆಯೇ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಸ್ರೋತಸ್ಸಿನ ಆರನೆಯದು ದೇವತೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಳಗೆ ಹರಿಯುವ ಸ್ರೋತಸ್ಸಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಏಳನೆಯದು, ಅದು ಮಾನವನ ಸೃಷ್ಟಿ.

ಅಷ್ಟಮೋಽನುಗ್ರಹಃ ಸರ್ಗಃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಸ್ತಾಮಸಸ್ತು ಸಃ। ಪಞ್ಚೈತೇ ವೈಕೃತಾಃ ಸರ್ಗಾಃ ಪ್ರಾಕೃತಾಸ್ತು ತ್ರಯಃ ಸ್ಮೃತಾಃ

ಎಂಟನೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಅನುಗ್ರಹ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಸಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ತಾಮಸಿಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಐದು ವೈಕೃತ ಸೃಷ್ಟಿಗಳು, ಉಳಿದ ಮೂರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಗಳು ಎಂದು ನೆನಪಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಾಕೃತೋ ವೈಕೃತಶ್ಚೈವ ಕೌಮಾರೋ ನವಮಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಪ್ರಾಕೃತಾಸ್ತು ತ್ರಯಃ ಸರ್ಗಾಃ ಕೃತಾಸ್ತೇ ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವ್ವಕಾಃ

ಪ್ರಕೃತಿಯೂ ವೈಕೃತಿಯೂ ಸೇರಿ ಕೌಮಾರ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಒಂಬತ್ತನೆಯದು ಎಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಗಳು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿವೆ.

ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವ್ವಂ ಪ್ರವರ್ತ್ತನ್ತೇ ಷಟ್ಸರ್ಗಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತು ತೇ। ವಿಸ್ತರಾನುಗ್ರಹಂ ಸರ್ಗಂ ಕೀರ್ತ್ತ್ಯಮಾನಂ ನಿಬೋಧತ

ಬ್ರಹ್ಮನ ಆರು ಸೃಷ್ಟಿಗಳು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅನುಗ್ರಹ ಸೃಷ್ಟಿಯ ವಿವರವನ್ನು ಈಗ ಕೇಳಿರಿ.

ಚತುರ್ದ್ಧಾವಾಸ್ಥಿತಃ ಸೋಽಥ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಕೃತ್ಸ್ನಶಃ। ವಿಪರ್ಯಯೇಣ ಶಕ್ತ್ಯಾ ಚ ತುಷ್ಟ್ಯಾ ಸಿದ್ಧ್ಯಾ ತಥೈವ ಚ

ಆ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ: ವಿಪರೀತತೆ, ಶಕ್ತಿ, ತೃಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿ.

ಸ್ಥಾವರೇಷು ವಿಪರ್ಯಾಸಸ್ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಷು ಶಕ್ತಿತಾ। ಸಿದ್ಧಾತ್ಮಾನೋ ಮನುಷ್ಯಾಸ್ತು ತುಷ್ಟಿರ್ದ್ದೇವೇಷು ಕೃತ್ಸ್ನಶಃ

ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತತೆ ಇದೆ; ಪಶುಜನನದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ; ಮಾನವರು ಸಿದ್ಧಾತ್ಮರು; ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತಿ ಇದೆ.

ಇತ್ಯೇತೇ ಪ್ರಾಕೃತಾಶ್ಚೈವ ವೈಕೃತಾಶ್ಚ ನವ ಸ್ಮೃತಾಃ। ಸರ್ಗಾಃ ಪರಸ್ಪರಸ್ಯಾಥ ಪ್ರಕಾರಾ ಬಹವಃ ಸ್ಮೃತಾಃ

ಹೀಗೆ, ಈ ಒಂಬತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿಯೂ ವೈಕೃತಿಯೂ ಸೇರಿ ನೆನಪಾಗಿವೆ. ಸೃಷ್ಟಿಯ ಹಲವಾರು ರೂಪಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಅಗ್ರೇ ಸಸರ್ಜ್ಜ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮಾನಸಾನಾತ್ಮನಃ ಸಮಾನ್। ಸನನ್ದನಞ್ಚ ಸನಕಂ ವಿದ್ವಾಂಸಂ ಚ ಸನಾತನಮ್

ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಪುತ್ರರನ್ನು ತನ್ನಂತೆಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು: ಸನಂದನ, ಸನಕ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಸನಾತನ.

ವಿಜ್ಞಾನೇನ ನಿವೃತ್ತಾಸ್ತೇ ವೈವರ್ತೇನ ಮಹೌಜಸಃ। ಸಂಬುದ್ಧಾಶ್ಚೈವ ನಾನಾತ್ವಾದಪವಿದ್ಧಾಸ್ತ್ರಯೋಽಪಿತೇ। ಅಸೃಷ್ಟ್ವೈವ ಪ್ರಜಾಸರ್ಗಂ ಪ್ರತಿಸರ್ಗಂ ಗತಾಃ ಪುನಃ

ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅವರು ನಿವೃತ್ತರಾದರು, ಪರಿವರ್ತನೆಯಿಂದ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರಾದರು. ಜಾಗೃತರಾಗಿದ್ದು, ವಿಭಿನ್ನತೆಯಿಂದ ಆ ಮೂವರು ದೂರವಿಡಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅವರು ಸಂತಾನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸದೆ ಮತ್ತೆ ಲಯಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

ತದಾ ತೇಷು ವ್ಯತೀತೇಷು ತದಾನ್ಯಾನ್ ಸಾಧಕಾಂಶ್ಚ ತಾನ್। ಮಾನಸಾನಸೃಜದ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪುನಃ ಸ್ಥಾನಾಭಿಮಾನಿನಃ। ಆಭೂತಸಂಪ್ಲವಾವಸ್ಥಾನ್ನಾಮತಸ್ತಾನ್ನಿಬೋಧತ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಮತ್ತೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇತರ ಜೀವಿಗಳನ್ನು, ಅಂದರೆ ಭೂತಗಳ ಪ್ರಭುಗಳನ್ನು, ಆ ಭೂತಗಳ ಲಯದ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಈಗ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳಿ.

ಆಪೋಽಗ್ನಿಃ ಪೃಥಿವೀ ವಾಯುರನ್ತರಿಕ್ಷಂ ದಿಶಸ್ತಥಾ। ಸ್ವರ್ಗಂ ದಿವಃ ಸಮುದ್ರಾಂಶ್ಚ ನದಾನ್ ಶೈಲಾನ್ ವನಸ್ಪತೀನ್

ನೀರು, ಬೆಂಕಿ, ಭೂಮಿ, ಗಾಳಿ, ಆಕಾಶ, ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಸ್ವರ್ಗ, ಆಕಾಶ, ಸಮುದ್ರಗಳು, ನದಿಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಮರಗಳು—

ಓಷಧೀನಾಂ ತಥಾತ್ಮಾನೋ ಹ್ಯಾತ್ಮಾನೋ ವೃಕ್ಷವೀರುಧಾಮ್। ಲವಾಃ ಕಾಷ್ಠಾಃ ಕಲಾಶ್ಚೈವ ಮುಹೂರ್ತ್ತಾಃ ಸನ್ಧಿರಾತ್ರ್ಯಹಾಃ

ಹಾಗೆಯೇ, ಔಷಧಿಗಳ ತತ್ವಗಳು, ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಿಗಳ ತತ್ವಗಳು, ಕ್ಷಣಗಳು, ಕಡ್ಡಿಗಳು, ಕಾಲದ ಭಾಗಗಳು, ಕ್ಷಣಗಳು, ಸಂಧಿಗಳು, ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ—

ಅರ್ದ್ಧಮಾಸಾಶ್ಚ ಮಾಸಾಶ್ಚ ಅಯನಾಬ್ದಯುಗಾನಿ ಚ। ಸ್ಥಾನಾಭಿಮಾನಿನಃ ಸರ್ವೇ ಸ್ಥಾನಾಖ್ಯಾಶ್ಚೈವ ತೇ ಸ್ಮೃತಾಃ

ಅರ್ಧಮಾಸಗಳು, ಮಾಸಗಳು, ಅಯನಗಳು, ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಯುಗಗಳು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಆ ಸ್ಥಳಗಳ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.