ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಏಕಾರ್ಣವೇ ತದಾ ತಸ್ಮಿನ್ ನ ಪ್ರಾಜ್ಞಾಯತ ಕಿಞ್ಚನ। ತದಾ ಸ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಃ ಸಹಸ್ರಪಾತ್

ಅಂದು ಆ ಒಂದು ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಕಾಣಿಸದೆ ಹೋದವು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತ ಬ್ರಹ್ಮ, ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳೂ ಕಾಲುಗಳೂಳ್ಳವನು, ಅಲ್ಲಿದ್ದನು.

ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಾ ಪುರುಷೋ ರುಕ್ಮವರ್ಣೋಽಹ್ಯತೀನ್ದ್ರಿಯಃ। ಬ್ರಹ್ಮಾ ನಾರಾಯಣಾಖ್ಯಃ ಸ ಸುಷ್ವಾಪ ಸಲಿಲೇ ತದಾ

ಸಾವಿರ ತಲೆಗಳಿರುವ ಪುರುಷ, ಹೊಳೆಯುವ ಬಣ್ಣದವನು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅತೀತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮ, ನರಾಯಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವನು, ಆಗ ಜಲದ ಮೇಲೆ ನಿದ್ರಿಸಿದ್ದನು.

ಸತ್ತ್ವೋದ್ರೇಕಾತ್ ಪ್ರಬುದ್ಧಸ್ತು ಶೂನ್ಯಂ ಲೋಕಮುದೀಕ್ಷ್ಯ ಸಃ। ಇಮಂ ಚೋದಾಹರನ್ತ್ಯತ್ರ ಶ್ಲೋಕಂ ನಾರಾಯಣಂ ಪ್ರತಿ

ಸತ್ತ್ವಗುಣ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಅವನು ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು, ಲೋಕವನ್ನು ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವಂತೆ ನೋಡಿದನು; ಆಗ ಇಲ್ಲಿ ನರಾಯಣನ ಕುರಿತು ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆಪೋ ನಾರಾ ವೈ ತನವ ಇತ್ಯಪಾಂ ನಾಮ ಶುಶ್ರುಮಃ। ಅಪ್ಸು ಶೇತೇ ಚ ಯತ್ತಸ್ಮಾತ್ತೇನ ನಾರಾಯಣಃ ಸ್ಮೃತಃ

ಜಲವನ್ನು 'ನರ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ಜಲದೊಳಗೆ ಅವನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು 'ನಾರಾಯಣ' ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತುಲ್ಯಂ ಯುಗಸಹಸ್ರಸ್ಯ ನೈಶಂ ಕಾಲಮುಪಾಸ್ಯ ಸಃ। ಶರ್ವರ್ಯನ್ತೇ ಪ್ರಕುರುತೇ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವಂ ಸರ್ಗಕಾರಣಾತ್

ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದದ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಬಳಿಕ, ಆ ರಾತ್ರಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಾ ತು ಸಲಿಲೇ ತಸ್ಮಿನ್ ವಾಯುರ್ಭೂತ್ವಾ ತದಾಚರತ್। ನಿಶಾಯಾಮಿವ ಖದ್ಯೋತಃ ಪ್ರಾವೃಟ್‌ಕಾಲೇ ತತಸ್ತತಃ

ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆ ಜಲದೊಳಗೆ, ವಾಯುವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು; ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಮಿಡಿಯುವ ಜ್ಯೋತಿಯಂತೆ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡಿದನು.

ತತಸ್ತು ಸಲಿಲೇ ತಸ್ಮಿನ್ ವಿಜ್ಞಾಯಾನ್ತರ್ಗತಾಂ ಮಹೀಮ್। ಅನುಮಾನಾದಸಂಮೂಢೋ ಭೂಮೇರುದ್ಧರಣಂ ಪ್ರತಿ

ಆ ಜಲದೊಳಗೆ ಭೂಮಿ ಒಳಗೆ ಮುಳುಗಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಆತನು ಮೋಹಿತರಾಗದೆ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎತ್ತುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಊಹಿಸಿದನು.

ಅಕರೋತ್ ಸ ತನುಂ ತ್ವನ್ಯಾಂ ಕಲ್ಪಾದಿಷು ಯಥಾ ಪುರಾ। ತತೋ ಮಹಾತ್ಮಾ ಮನಸಾ ದಿವ್ಯಂ ರೂಪಮಚಿನ್ತಯತ್

ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಪಗಳಂತೆ, ಅವನು ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು; ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದನು.

ಸಲಿಲೇನಾಪ್ಲುತಾಂ ಭೂಮಿಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ ತು ಸಮನ್ತತಃ। ಕಿನ್ನು ರೂಪಂ ಮಹತ್ ಕೃತ್ವಾ ಉದ್ಧರೇಯಮಹಂ ಮಹೀಮ್

ಜಲದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಳುಗಿರುವ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ ಅವನು, 'ಯಾವ ಮಹತ್ತರ ರೂಪವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ನಾನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎತ್ತಬಹುದು?' ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದನು.

ಜಲಕ್ರೀಡಾಸು ರುಚಿರಂ ವಾರಾಹಂ ರೂಪಮಸ್ಮರತ್। ಅಧೃಷ್ಯಂ ಸರ್ವ್ವಭೂತಾನಾಂ ವಾಙ್ಮಯಂ ಧರ್ಮಸಂಜ್ಞಿತಮ್

ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆಡುವುದಕ್ಕೆ ಸುಂದರವಾದ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಪ್ರಾಪ್ಯವಾದ, ವಾಕ್ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಧರ್ಮ ಎಂಬ ಹೆಸರಿರುವ ವಾರಾಹ ರೂಪವನ್ನು ಅವನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡನು.

ದಶಯೋಜನವಿಸ್ತೀಂರ್ಣ ಶತಯೋಜನಮುಚ್ಛ್ರಿತಮ್। ನೀಲಮೇಘಪ್ರತೀಕಾಶಂ ಮೇಘಸ್ತನಿತನಿಃಸ್ವನಮ್

ಹತ್ತು ಯೋಜನೆ ಅಗಲ, ನೂರು ಯೋಜನೆ ಎತ್ತರ, ನೀಲಮೇಘದಂತೆ ಕಾಣುವ, ಮೇಘಗಳ ಗುಡುಗಿನಂತೆ ಧ್ವನಿಸುವ ರೂಪವಾಯಿತು.

ಮಹಾಪರ್ವ್ವತವರ್ಷ್ಮಾಣಂ ಶ್ವೇತಂ ತೀಕ್ಷ್ಣೋಗ್ರದಂಷ್ಟ್ರಿಣಮ್। ವಿದ್ಯುದಗ್ನಿಪ್ರಕಾಶಾಕ್ಷಮಾದಿತ್ಯಸಮತೇಜಸಮ್

ಅದು ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತದಂತೆ ಆಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬಿಳಿಯಾಗಿ, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಭಯಂಕರ ದವಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅದರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮಿಂಚು ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಭೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿತ್ತು.

ಪೀನವೃತ್ತಾಯತಸ್ಕನ್ಧಂ ಸಿಂಹವಿಕ್ರಾನ್ತಗಾಮಿನಮ್। ಪೀನೋನ್ನತಕಟೀದೇಶಂ ಸುಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಂ ಶುಭಲಕ್ಷಣಮ್

ಅದರ ಭುಜಗಳು ದಪ್ಪವಾಗಿಯೂ, ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿಯೂ, ವಿಶಾಲವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದವು. ಅದು ಸಿಂಹದಂತೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ কোমರು ದಪ್ಪವಾಗಿಯೂ, ಎತ್ತವಾಗಿಯೂ, ದೇಹ ಸೊಗಸಾಗಿ, ಶುಭಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.

ರೂಪಮಾಸ್ಥಾಯ ವಿಪುಲಂ ವಾರಾಹಮಮಿತಂ ಹರಿಃ। ಪೃಥಿವ್ಯುದ್ಧರಣಾರ್ಥಾಯ ಪ್ರವಿವೇಶ ರಸಾತಲಮ್

ಹರಿಯು ಈ ಅಪಾರವಾದ, ಅಳವಡಿಸಲಾಗದ ವಾರಾಹ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಲು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ಸ ವೇದವಾದ್ಯುಪದ್ರಷ್ಟಾ ಕ್ರತುವಕ್ಷಾಶ್ಚಿತೀಮುಖಃ। ಅಗ್ನಿಜಿಹ್ವೋ ದರ್ಭರೋಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಶೀರ್ಷೋ ಮಹಾತಪಾಃ

ಅವನು ವೇದಘೋಷಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ, ಯಜ್ಞದ ರೂಪ, ಹೋಮಕುಂಡದಂತೆ ಬಾಯಿಯು, ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ನಾಲಿಗೆ, ಧರ್ಭೆಯಂತೆ ಕೂದಲು, ಬ್ರಹ್ಮನಂತೆ ತಲೆ, ಮಹಾತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದನು.

ಅಹೋರಾತ್ರೇಕ್ಷಣಧರೋ ವೇದಾಙ್ಗಶ್ರುತಿಭೂಷಣಃ। ಆಜ್ಯನಾಸಃ ಸ್ರುವತುಣ್ಡಃ ಸಾಮಘೋಷಸ್ವನೋ ಮಹಾನ್

ಅವನಿಗೆ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಯಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳು, ವೇದಗಳ ಅಂಗಗಳೆಂಬ ಅಲಂಕಾರ, ತುಪ್ಪದ ವಾಸನೆ ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ, ಯಜ್ಞದ ಚಮಚದಂತೆ ಮೂಗಿನ ತುದಿ, ಸಾಮವೇದದ ಘೋಷದಂತೆ ಮಹಾ ಧ್ವನಿ ಇತ್ತು.

ಸತ್ಯಧರ್ಮಮಯಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಧರ್ಮ್ಮವಿಕ್ರಮಸಂಸ್ಥಿತಃ। ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತರತೋ ಘೋರಃ ಪಶುಜಾನುರ್ಮಹಾಕೃತಿ

ಅವನು ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದನು, ಶ್ರೀಮಂತನು, ಧರ್ಮದ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನು, ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು, ಭಯಂಕರನು, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ದಯಾಳು, ಮಹಾಕಾಯನು.

ಊರ್ದ್ಧ್ವಗಾತ್ರೋ ಹೋಮಲಿಙ್ಗಃ ಸ್ಥಾನಬೀಜೋ ಮಹೌಷಧಿಃ। ವೇದ್ಯಾನ್ತರಾತ್ಮಾ ಮನ್ತ್ರಸ್ಫಿಗಾಜ್ಯಸ್ಪೃಕ್ ಸೋಮಶೋಣಿತಃ

ಅವನ ಅಂಗಗಳು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು, ಯಜ್ಞದ ಗುರುತುಗಳಿದ್ದವು, ಸ್ಥಿರತೆಯ ಮೂಲ, ಮಹೌಷಧಿ, ವೇದಿಯ ಅಂತರಾತ್ಮ, ಮಂತ್ರಗಳು ಅವನ ಸೊಂಟ, ತುಪ್ಪವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವವನು, ಸೋಮ ಮತ್ತು ರಕ್ತದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದನು.

- ಪಾ.ಭೇ. ವೇದಸ್ಕನ್ಧೋ ಹವಿರ್ಗನ್ಧೋ ಹವ್ಯಕವ್ಯಾತಿವೇಗವಾನ್। ಪ್ರಾಗ್ವಂಶಕಾಯೋ ದ್ಯುತಿಮಾನ್ನಾನಾದೀಕ್ಷಾಭಿರನ್ವಿತಃ

ಅವನ ಭುಜಗಳು ವೇದಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಅವನ ದೇಹದಿಂದ ಹೋಮದ ಸುಗಂಧ ಹರಡುತ್ತಿತ್ತು, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಹೋಮಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವವನು, ಅವನ ದೇಹ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖವಾಗಿತ್ತು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದನು, ವಿವಿಧ ದೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು.

ದಕ್ಷಿಣಾಹೃದಯೋ ಯೋಗೀ ಮಹಾಸತ್ರಮಯೋ ವಿಭುಃ। ಉಪಾಕರ್ಮೇಷ್ಟಿರುಚಿರಃ ಪ್ರವರ್ಗ್ಯವಿತ್ತಭೂಷಣಃ

ಅವನ ಹೃದಯವು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿತ್ತು, ಅವನು ಯೋಗಿಯೂ, ಮಹಾಯಜ್ಞದ ರೂಪವೂ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವವನು, ಪೂರ್ವಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನೂ, ಪ್ರವರ್ಗ್ಯ ಯಜ್ಞದ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನೂ ಆಗಿದ್ದನು.

ನಾನಾಚ್ಛನ್ದೋಗತಿಪಥೋ ಗುಹ್ಯೋಪನಿಷದಾಸನಃ। ಛಾಯಾಪತ್ನೀಸಹಾಯೋ ವೈ ಮಣಿಶ್ರೃಙ್ಗ ಇವೋಚ್ಛ್ರಿತಃ। ಭೂತ್ವಾ ಯಜ್ಞವರಾಹೋ ವೈ ಅಪಃ ಸ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ಪ್ರಭುಃ

ವಿವಿಧ ಛಂದಸ್ಸುಗಳು ಅವನಿಗೆ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಗುಪ್ತ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದನು, ತನ್ನ ನೆರಳಿನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು, ಮಣಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕೊಂಬಿನಂತೆ ಎತ್ತವಾಗಿದ್ದನು. ಈ ರೀತಿ ಯಜ್ಞದ ವಾರಾಹ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಪ್ರಭುವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ಅದ್ಭಿಃ ಸಂಛಾದಿತಾಮುರ್ವೀಂ ಸ ತಾಮಶ್ನನ್ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ। ಉಪಗಮ್ಯೋಜ್ಜಹಾರಾಶು ಅಪಸ್ತಾಶ್ಚ ಸ ವಿನ್ಯಸತ್

ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದ ಅವನು, ನೀರಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ, ವೇಗವಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ, ಆ ನೀರನ್ನು ಬೇರೆಗಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟನು.

ಸಾಮುದ್ರೀರ್ವೈ ಸಮುದ್ರೇಷು ನಾದೇಯೀಶ್ಚ ನದೀಷ್ವಥ। ರಸಾತಲತಲೇ ಮಗ್ನಾಂ ರಸಾತಲತಲೇ ಗತಾಮ್। ಪ್ರಭುರ್ಲ್ಲೋಕಹಿತಾರ್ಥಾಯ ದಂಷ್ಟ್ರಯಾಭ್ಯುಜ್ಜಹಾರ ಗಾಮ್

ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿದ್ದ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ದಾನಮಾಡುವ ನದಿಗಳು, ಪಾತಾಳದ ತಳದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದವು. ಲೋಕಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಭುವು ತನ್ನ ದವಳದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದನು.

ತತಃ ಸ್ವಸ್ಥಾನಮಾನೀಯ ಪೃಥಿವೀಂ ಪೃಥಿವೀಕರಃ। ಮುಮೋಚ ಪೂರ್ವಂ ಮನಸಾ ಧಾರಯಿತ್ವಾ ಧರಾಧರಃ

ನಂತರ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಂದು, ಭೂಮಿಯ ರಕ್ಷಕನು ಅವಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ, ನಂತರ ಬಿಡಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯೋಪರಿ ಜಲೌಘಸ್ಯ ಮಹತೀ ನೌರಿವ ಸ್ಥಿತಃ। ಚರಿತತ್ವಾಚ್ಚ ದೇವಸ್ಯ ನ ಮಹೀ ಯಾತಿ ವಿಪ್ಲವಮ್

ಆ ನೀರಿನ ರಾಶಿಯ ಮೇಲೆ, ಭೂಮಿಯು ದೊಡ್ಡ ಹಡಗಿನಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದಳು. ದೇವರ ಚರಿತ್ರೆಯಿಂದ ಭೂಮಿ ಮುಳುಗುವುದಿಲ್ಲ.

ತತೋದ್ಧೃತ್ಯ ಕ್ಷಿತಿಂ ದೇವೋ ಜಗತಃ ಸ್ಥಾಪನೇಚ್ಛಯಾ। ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಪ್ರವಿಭಾಗಾಯ ಮನಶ್ಚಕ್ರೇಽಮ್ಬುಜೇಕ್ಷಣಃ। ಪೃಥಿವೀಂ ತು ಸಮೀಕೃತ್ಯ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಸೋಽಚಿನೋದ್ ಗಿರೀನ್

ಆಮೇಲೆ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದ ದೇವರು, ಜಗತ್ತನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಭೂಮಿಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸರಿ ಮಾಡಿ, ಅವನು ಗಿರಿಗಳನ್ನು ಅವಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ಪ್ರಾಕ್ ಸರ್ವೇ ದಹ್ಯಮಾನಾಸ್ತು ತದಾ ಸಂವರ್ತ್ತಕಾಗ್ನಿನಾ। ತೇನಾಗ್ನಿನಾ ವಿಶೀರ್ಣಾಸ್ತೇ ಪರ್ವತಾ ಭುವಿ ಸರ್ವಶಃ

ಹಿಂದೆ ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವತಗಳು ಸಂಹಾರಕಾಲದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದವು. ಆ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಪರ್ವತಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಚೂರಾಗಿದ್ದವು.

ಶೈತ್ಯಾದೇಕಾರ್ಣವೇ ತಸ್ಮಿನ್ವಾಯುನಾಪಸ್ತು ಸಂಹೃತಾಃ। ನಿಷಿಕ್ತಾ ಯತ್ರ ಯತ್ರಾಸಂಸ್ತತ್ರತತ್ರಾಚಲೋಽಭವತ್

ಶೈತ್ಯದಿಂದ, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರುಗಳೆಲ್ಲಾ ಒಂದು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿನಿಂದ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಅವು ಎಲ್ಲಿ ಸುರಿಯಲ್ಪಟ್ಟವೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಗಳು ಉದಯಿಸಿದವು.

ಸ್ಕನ್ನಾಚಲತ್ವಾದಚಲಾಃ ಪರ್ವ್ವಭಿಃ ಪರ್ವ್ವತಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ। ಗಿರಯೋಽನ್ತರ್ನಿಗೀರ್ಣತ್ವಾಚ್ಚಯನಾಚ್ಚ ಶಿಲೋಚ್ಚಯಾಃ

ಅವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, ಅಚಲವಾಗಿ ಉಳಿದುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು 'ಅಚಲ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪರ್ವತಗಳು ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದರಿಂದ ಪರ್ವತಗಳು ಎಂದೂ, ಕೆಲವು ಒಳಗೆ ಹೀರಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಶಿಲಾಸಂಚಯಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು.